Thiên 740 — Hội 5 · Phẩm 10 Bất khả tư nghị · phần 2

 Hội thứ năm, phẩm thứ mười: Bất tư nghị (không thể nghĩ bàn), phần hai.

 Bấy giờ Thiện Hiện (Subhūti, vị đệ tử của Phật nổi tiếng thấu hiểu lý Không bậc nhất) bạch Phật: "Thật kỳ lạ, Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật)! Ngài khéo phó chúc (giao phó, dặn dò) và khéo hộ niệm (che chở, luôn nhớ nghĩ giữ gìn) các Bồ-tát (người tu hành phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh)." Phật dạy: "Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy. Vì sao? Vì các Bồ-tát muốn làm lợi ích, an vui lâu dài trong đêm dài sinh tử, hết lòng thương xót thế gian và đại chúng sinh; muốn cho trời và người được nghĩa lợi lớn và an vui, nên cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn khắp, tức quả Phật) để vì các hữu tình (chúng sinh có tình thức) tuyên nói những điều cốt yếu của giáo pháp."

 Cụ thọ (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo trưởng lão, nghĩa là người đầy đủ tuổi thọ và đức hạnh) Thiện Hiện lại bạch Phật: "Các Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo thấu suốt thật tướng của mọi sự vật, đưa người tu sang bờ giải thoát) sâu xa, phải tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế nào để mau được viên mãn?" Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu các Bồ-tát nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, không thấy sắc tăng, không thấy sắc giảm mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa; không thấy thọ, tưởng, hành, thức tăng, không thấy thọ, tưởng, hành, thức giảm mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa (sắc, thọ, tưởng, hành, thức là năm uẩn — năm nhóm yếu tố hợp thành con người và thế giới: sắc là phần vật chất, hình thể; thọ là cảm giác; tưởng là sự nhận biết hình ảnh, khái niệm; hành là các hoạt động tạo tác của tâm; thức là sự nhận biết, phân biệt); không thấy là pháp, không thấy là phi pháp mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì các Bồ-tát ấy tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Điều Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến) nói thật không thể nghĩ bàn." Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy. Sắc cũng không thể nghĩ bàn; thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể nghĩ bàn. Nếu các Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đối với sắc không khởi ý tưởng 'không thể nghĩ bàn' mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không khởi ý tưởng 'không thể nghĩ bàn' mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì các Bồ-tát ấy tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, ý nghĩa hết sức sâu xa, ai có thể tin hiểu?" Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu các Bồ-tát đã tu thắng hạnh (những hạnh tu thù thắng) từ lâu thì đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh lòng tin hiểu." Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Các Bồ-tát thế nào thì được gọi là đã tu thắng hạnh từ lâu?" Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu các Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, không phân biệt Thập lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lý và không hợp lý, biết rõ nghiệp báo ba đời v.v...), không phân biệt Tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng), không phân biệt Thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có), không phân biệt Nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả mọi sự). Vì sao? Vì Thập lực của Như Lai không thể nghĩ bàn, cho đến Nhất thiết trí cũng không thể nghĩ bàn; sắc cũng không thể nghĩ bàn, thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể nghĩ bàn, tất cả pháp cũng không thể nghĩ bàn. Nếu các Bồ-tát thực hành như thế thì hoàn toàn không có chỗ để hành, đó là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các Bồ-tát ấy mới có thể gọi là đã tu thắng hạnh từ lâu."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là kho châu báu, là khối thanh tịnh, như hư không trong sạch không có mây khói v.v... Lạ thay! Bát-nhã ba-la-mật-đa ý nghĩa hết sức sâu xa, có nhiều trở ngại, mà nay được nói rộng ra lại không phát sinh trở ngại." Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy. Nhờ thần lực của Phật nên trở ngại không phát sinh. Vì thế các thiện nam tử (người nam có lòng tin hướng thiện) theo Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh), đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu muốn biên chép, gìn giữ, đọc tụng, diễn nói, thì dù đến một năm cũng phải làm cho trọn vẹn (?). Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là viên ngọc thần quý báu lớn, có nhiều chướng ngại."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Lạ thay! Ác ma (loài ma xấu ác chuyên phá hoại người tu hành) thường muốn gây trở ngại đối với viên ngọc thần quý báu lớn là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế." Phật bảo Thiện Hiện: "Tất cả ác ma tuy thường muốn gây trở ngại đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa, khiến việc làm của các Bồ-tát không thành, nhưng nguyện vọng của chúng không toại."

 Khi ấy Xá-lợi Tử (Śāriputra, vị đệ tử của Phật nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) bạch Phật: "Là thần lực của ai khiến ác ma kia không thể gây trở ngại đối với Bát-nhã sâu xa?" Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Đó là thần lực của Phật, cũng là thần lực của chư Phật trong tất cả thế giới mười phương. Xá-lợi Tử! Tất cả các Đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân như mà đến; Ứng là bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh đẳng giác là bậc giác ngộ chân chánh, trọn khắp) đều cùng hộ niệm các Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, khiến các ác ma không thể gây trở ngại. Vì sao? Xá-lợi Tử! Nếu các Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì theo lẽ tự nhiên đều được tất cả các Đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác trong vô lượng vô biên thế giới mười phương cùng hộ niệm. Nếu được các Đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác hộ niệm, thì theo lẽ tự nhiên ác ma không thể gây trở ngại."

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, nếu có các thiện nam tử có lòng tin trong sạch, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà biên chép, thọ trì (nhận lấy và gìn giữ), đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, không gặp chướng ngại, thì nên nghĩ như vầy: 'Nay ta biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói Bát-nhã ba-la-mật-đa, đều là nhờ thần lực hộ niệm của chư Phật Thế Tôn trong tất cả thế giới mười phương mà được thành tựu.'"

 Khi ấy Xá-lợi Tử bạch Phật: "Nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa (cỗ xe Bồ-tát, tức con đường tu cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, thì đều là nhờ thần lực và lòng từ bi hộ niệm của chư Phật mười phương, khiến những thiện nghiệp thù thắng mà họ làm không bị tất cả ác ma gây trở ngại." Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói."

 Khi ấy Xá-lợi Tử lại bạch Phật: "Nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, thì chư Phật Thế Tôn trong thế giới mười phương đều cùng biết rõ, vui mừng hộ niệm; chư Phật Thế Tôn trong thế giới mười phương thường dùng Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy biết tất cả) cùng quán thấy, từ bi hộ niệm, khiến những gì họ tu đều được thành tựu." Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, thì thường được chư Phật Thế Tôn trong tất cả thế giới mười phương dùng Phật nhãn quán thấy, biết rõ, hộ niệm, khiến các ác ma không thể quấy nhiễu, những thiện nghiệp đã làm đều mau thành tựu. Nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, nên biết đã gần Vô thượng Bồ-đề, ác ma và quyến thuộc của chúng không thể gây trở ngại. Nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa có thể biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng bằng nhiều thứ, thọ trì, đọc tụng, cúng dường, cung kính, thì thường được chư Phật hộ niệm, do nhân duyên ấy mà được lợi ích lớn."

 "Lại nữa, Xá-lợi Tử, kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, sau khi Phật nhập Niết-bàn (sự dứt sạch phiền não, ở đây chỉ việc Phật qua đời), sẽ lưu truyền đến phương nam và dần dần hưng thịnh; sau đó từ phương nam lưu truyền đến phương bắc và dần dần hưng thịnh. Không phải pháp và tì-nại-da (giới luật) — tức chánh pháp vô thượng mà Phật đã chứng được — có tướng diệt mất. Pháp và tì-nại-da, tức chánh pháp vô thượng mà Như Lai đã chứng được, chính là kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Đối với kinh điển như thế, nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, cung kính, cúng dường, thì tất cả các Đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác thường dùng Phật nhãn quán thấy, hộ niệm, khen ngợi tán dương, khiến họ không lo buồn khổ não."

 Khi ấy Xá-lợi Tử bạch Phật: "Kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, về sau vào thời kỳ cuối, sẽ lưu truyền rộng rãi ở phương đông bắc." Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Đúng vậy, đúng vậy. Xá-lợi Tử! Về sau vào thời kỳ cuối, ở phương đông bắc ấy, các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa nghe kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, nếu có thể tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, cung kính, cúng dường, nên biết người ấy đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác từ lâu, đã tu hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) từ lâu."

 Khi ấy Xá-lợi Tử lại bạch Phật: "Ở phương đông bắc ấy, vào thời kỳ cuối về sau, sẽ có bao nhiêu thiện nam tử theo Bồ-tát thừa được nghe kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà có thể sinh lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, cung kính, cúng dường?" Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Ở phương đông bắc ấy, vào thời kỳ cuối về sau, tuy có vô lượng thiện nam tử theo Bồ-tát thừa, nhưng ít người được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường. Tuy có vô lượng thiện nam tử theo Bồ-tát thừa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường, nhưng chỉ một phần ít tu tập, suy nghĩ. Còn người có thể vì người khác tuyên nói, chỉ bày ý nghĩa sâu xa thì rất khó có được."

 "Xá-lợi Tử! Nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa nghe nói Bát-nhã ba-la-mật-đa mà tâm không chìm đắm, không kinh hãi, không sợ, sinh lòng tin ưa sâu sắc, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói, nên biết người ấy đã từng gần gũi, cúng dường, cung kính vô lượng Đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác và các Bồ-tát, thưa hỏi ý nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa ấy chắc chắn sẽ viên mãn các hạnh Bồ-tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, làm lợi ích lớn cho các hữu tình. Vì sao? Xá-lợi Tử! Vì Ta thường vì các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa ấy mà nói pháp tương ưng với Nhất thiết trí. Người ấy chuyển sang thân đời sau vẫn thường có thể tu tập các hạnh Bồ-tát, mau hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, vì các hữu tình nói pháp vi diệu, khiến họ hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa ấy thân tâm an định; các ma vương cùng quyến thuộc của chúng còn không thể phá hoại tâm cầu hướng tới Vô thượng Chánh đẳng giác của họ, huống gì những kẻ khác ưa làm điều ác."

 "Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tâm được niềm vui rộng lớn, thanh tịnh, lại có thể giúp vô lượng hữu tình an trụ trong các pháp lành tương ưng với Vô thượng Bồ-đề. Xá-lợi Tử! Các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa ấy, nay ở trước Ta phát thệ nguyện rộng lớn: chắc chắn sẽ giúp vô lượng trăm nghìn loài hữu tình an lập, khiến họ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu hạnh Bồ-tát, chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi, khích lệ và cùng vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề cho đến được thọ ký (được Phật báo trước sẽ thành Phật) bất thoái chuyển (không còn thoái lui). Ta đối với những người ấy sâu sắc tùy hỷ (vui mừng theo công đức của người khác). Vì sao? Xá-lợi Tử! Vì Ta thấy thệ nguyện rộng lớn mà người ấy phát ra, tâm và lời tương xứng với nhau. Trong tương lai họ chắc chắn có thể giúp vô lượng trăm nghìn loài hữu tình an lập, khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu hạnh Bồ-tát, chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi, khích lệ và cùng vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề cho đến được thọ ký bất thoái chuyển."

 "Các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa ấy cũng đã từng ở chỗ vô lượng Đức Phật quá khứ phát nguyện như thế; các Đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác quá khứ cũng sâu sắc tùy hỷ đối với nguyện ấy, vì thấy tâm và lời của họ chắc chắn tương xứng. Các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa ấy có lòng tin hiểu rộng lớn, tu hạnh rộng lớn, nguyện sinh về các cõi Phật ở phương khác, nơi hiện có Đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác đang tuyên nói pháp sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa. Họ nghe pháp sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa rồi, lại có thể giúp vô lượng trăm nghìn loài hữu tình trong cõi Phật ấy an lập, khiến phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu hạnh Bồ-tát, chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi, khích lệ và cùng vui mừng, khiến họ đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề được bất thoái chuyển."

 Khi ấy Xá-lợi Tử bạch Phật: "Thật kỳ lạ, Thế Tôn! Đối với tất cả các pháp trong quá khứ, vị lai, hiện tại, cùng những sai khác trong tâm hành của các hữu tình, cho đến chư Phật, Bồ-tát v.v..., Phật không điều gì không chứng biết, không điều gì không hiểu rõ. Thế Tôn! Nếu các Bồ-tát có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng giải, làm cho lưu truyền rộng rãi, thì các Bồ-tát ấy ở đời vị lai cầu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa siêng năng không ngừng, vậy đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa, họ có lúc được, có lúc không được chăng?" Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Các Bồ-tát ấy đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thường cầu không ngừng, nên lúc nào cũng được, không có lúc nào không được; hoặc có khi không cầu mà tự nhiên được, vì chư Phật, Bồ-tát thường hộ niệm."

 Khi ấy Xá-lợi Tử lại bạch Phật: "Các Bồ-tát ấy chỉ đối với kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa thì lúc nào cũng được, không có lúc nào không được, hay đối với kinh điển tương ưng với sáu Ba-la-mật-đa (sáu hạnh hoàn hảo của Bồ-tát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) cũng thường được?" Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử: "Nếu các Bồ-tát thường đối với kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa dũng mãnh tin cầu, không tiếc thân mạng, mà lại có lúc không được các kinh điển khác, thì không có lẽ ấy. Vì sao? Xá-lợi Tử! Vì các Bồ-tát ấy, vì hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, đã chỉ bày, khuyên dẫn, khen ngợi, khích lệ và cùng vui mừng với các loài hữu tình, khiến họ thọ trì, đọc tụng kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa và các kinh điển khác, tự mình cũng siêng năng tu học trong đó. Do sức phúc ấy, sinh ra ở bất cứ nơi đâu, theo lẽ tự nhiên thường gặp kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và kinh điển tương ưng với sáu Ba-la-mật-đa khác, mãi mãi không rời bỏ."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video