Hội thứ năm, phẩm thứ mười một: Ma sự (những việc do ma gây ra để cản trở người tu hành).
Bấy giờ Cụ thọ (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo trưởng lão, nghĩa là người đầy đủ tuổi thọ và đức hạnh) Thiện Hiện (Subhūti, vị đệ tử của Phật nổi tiếng thấu hiểu lý Không bậc nhất) bạch Phật: "Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật)! Ngài nói các thiện nam tử (người nam có lòng tin hướng thiện) theo Bồ-tát thừa (cỗ xe Bồ-tát, tức con đường tu cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) khi tu pháp lành thì có các ma sự. Thế nào gọi là ma sự của Bồ-tát (người tu hành phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh)?"
Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu các Bồ-tát muốn nói những điều cốt yếu của giáo pháp mà biện tài (tài ăn nói, khả năng diễn giải lưu loát) mãi lâu mới phát sinh, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Hoặc khi nói pháp mà biện tài đột ngột phát sinh, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Hoặc khi nói pháp mà biện tài phát sinh quá mức, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Hoặc điều muốn nói chưa hết đã ngưng, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Hoặc khi nói pháp mà lời lẽ rối loạn, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Hoặc khi nói pháp mà lời lẽ đứt quãng, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Hoặc khi nói pháp có các việc bất ngờ xảy ra, khiến điều muốn nói không được như ý ban đầu, Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép v.v... kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo thấu suốt thật tướng của mọi sự vật, đưa người tu sang bờ giải thoát) sâu xa, mà hoặc vươn vai ngáp dài, hoặc cười nhạo lẫn nhau, hoặc khinh rẻ lẫn nhau, hoặc thân tâm bồn chồn xao động, hoặc mất chánh niệm, tán loạn, hoặc câu văn đảo lộn, hoặc mê lầm nghĩa lý, hoặc không thấy hương vị gì nên sinh lòng chán bỏ, hoặc việc bất ngờ đột nhiên xảy ra, hoặc chống đối tranh cãi với nhau, do những việc ấy mà việc làm không thành, Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi nghe nói kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc nghĩ như vầy: 'Ta ở trong đây không được thọ ký (được Phật báo trước sẽ thành Phật), nghe làm gì?'; hoặc nghĩ: 'Trong đây không nói tên của chúng ta, nghe làm gì?'; hoặc nghĩ: 'Trong đây không nói nơi sinh, thành ấp, xóm làng của chúng ta, nghe làm gì?'; do những nguyên nhân ấy mà tâm không thanh tịnh, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, chán bỏ mà đi, không chút lưu luyến, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Thiện Hiện nên biết, nếu các Bồ-tát khi nghe nói kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà tâm không thanh tịnh, chán bỏ ra đi, thì tùy theo tâm không thanh tịnh đã khởi lên mà chán bỏ kinh này, cất bước bao nhiêu bước thì giảm mất bấy nhiêu kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) công đức, mắc bấy nhiêu kiếp tội ngăn che Bồ-đề; chịu tội ấy xong, lại phải trải qua bấy nhiêu thời gian siêng năng tinh tấn tu hạnh Bồ-tát mới khôi phục được như cũ. Vì thế gọi là ma sự của Bồ-tát."
"Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát bỏ kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể dẫn đến Nhất thiết trí trí (trí tuệ viên mãn biết rõ tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật), mà đi học các kinh điển khác thuận theo Nhị thừa (hai cỗ xe Thanh văn và Độc giác: Thanh văn là người tu nghe lời Phật giảng mà giác ngộ, Độc giác là người tự mình giác ngộ không cần thầy, cả hai chỉ cầu giải thoát cho riêng mình), không thể dẫn đến Nhất thiết trí trí, tức là bỏ gốc rễ mà vin lấy cành lá, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Vì sao? Vì kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh ra các công đức thù thắng thế gian và xuất thế gian (thuộc về cuộc đời và vượt khỏi cuộc đời) của Bồ-tát, nhờ đó có thể dẫn đến Nhất thiết trí trí. Nếu học kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, tức là học các công đức thù thắng thế gian và xuất thế gian của Bồ-tát, mau có thể dẫn phát Nhất thiết trí trí."
"Thiện Hiện nên biết, như con chó đói ngu si bỏ thức ăn do chủ cho, lại đi theo đầy tớ để tìm kiếm thức ăn. Cũng vậy, đời sau sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si ấy bỏ gốc cầu ngọn, trọn không thể đạt được Nhất thiết trí trí."
"Lại nữa, Thiện Hiện, ví như có người muốn xem voi hương (loài voi quý, rất mạnh mẽ, thân tỏa mùi thơm) để biết thân hình lớn nhỏ, dáng vẻ hơn kém ra sao; được gặp rồi lại không xem, mà đi tìm dấu chân của nó. Nên biết hạng người ấy rất ngu si. Cũng vậy, đời sau sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si ấy bỏ gốc tìm ngọn, trọn không thể đạt được Nhất thiết trí trí."
"Lại nữa, Thiện Hiện, ví như có người vì châu báu mà tìm đến biển lớn; đến bờ biển rồi lại không vào biển, mà quay ra xem vũng nước đọng trong dấu chân trâu, rồi nghĩ: 'Nước trong biển lớn sâu rộng, há bằng chỗ này sao? Trong đây chắc cũng có châu báu.' Nên biết hạng người ấy rất ngu si. Cũng vậy, đời sau sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si ấy bỏ gốc cầu ngọn, trọn không thể đạt được Nhất thiết trí trí."
"Lại nữa, Thiện Hiện, như có người thợ hoặc học trò của người ấy muốn xây một tòa điện lớn theo kích thước của cung điện thù thắng của Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, vị thần hộ trì Phật pháp); thấy cung điện ấy rồi, lại quay ra mô phỏng cung điện của mặt trời, mặt trăng. Nên biết hạng người ấy rất ngu si. Cũng vậy, đời sau sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si ấy bỏ lớn cầu nhỏ, trọn không thể đạt được Nhất thiết trí trí."
"Lại nữa, Thiện Hiện, như có người muốn gặp Chuyển luân Thánh vương (vị vua lý tưởng dùng chánh pháp cai trị khắp thiên hạ); gặp rồi lại không nhận ra, bỏ đi nơi khác; thấy một ông vua nước nhỏ, ngắm hình tướng của ông ta rồi nghĩ: 'Hình tướng và oai đức của Chuyển luân Thánh vương há hơn được người này sao?' Nên biết hạng người ấy rất ngu si. Cũng vậy, đời sau sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si ấy bỏ cái hơn cầu cái kém, trọn không thể đạt được Nhất thiết trí trí."
"Lại nữa, Thiện Hiện, như có người đói được món ăn ngon trăm vị, lại bỏ đi mà tìm ăn cơm loại lúa sáu mươi ngày (thứ lúa chín sớm trong sáu mươi ngày, hạt thô xấu). Nên biết hạng người ấy rất ngu si. Cũng vậy, đời sau sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si ấy bỏ cái hơn cầu cái kém, trọn không thể đạt được Nhất thiết trí trí."
"Lại nữa, Thiện Hiện, như có người nghèo được viên ngọc vô giá, lại bỏ đi mà lấy viên ca-già mạt-ni (thứ đá trong như thủy tinh, trông giống ngọc nhưng rẻ tiền). Nên biết hạng người ấy rất ngu si. Cũng vậy, đời sau sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si ấy bỏ cái hơn lấy cái kém, trọn không thể đạt được Nhất thiết trí trí."
"Lại nữa, Thiện Hiện, có các Bồ-tát đang lúc biên chép, thọ trì (nhận lấy và gìn giữ), đọc tụng, suy nghĩ, tu tập kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì đủ loại biện tài đột nhiên khởi lên, ưa nói đủ thứ pháp môn (các cửa ngõ giáo pháp, các cách tu học) sai khác, khiến việc biên chép v.v... không được trọn vẹn. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể biên chép được chăng?" Thế Tôn dạy: "Không thể, Thiện Hiện. Nếu các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa khi biên chép kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà nghĩ như vầy: 'Ta dùng văn tự biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa; văn tự như thế chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa'; hoặc dựa vào văn tự mà chấp có Bát-nhã ba-la-mật-đa, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Khi ấy nên răn bảo vị Bồ-tát kia rằng: 'Nay ông không nên chấp rằng có văn tự có thể chép được Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu chấp như thế thì đó là ma sự; nếu bỏ sự chấp ấy thì bỏ được ma sự.'"
"Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà hoặc nghĩ đến đất nước, thành ấp, kinh đô, phương hướng, nơi chốn, thầy và bạn; hoặc nghĩ đến cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bạn bè, vua quan; hoặc nghĩ đến giặc cướp, các loài cầm thú dữ, người ác, quỷ dữ; hoặc nghĩ đến hội họp đông người, ca nhạc, vui chơi, báo ơn, báo oán; hoặc nghĩ đến cơm ăn, áo mặc, đồ nằm và các của cải khác; hoặc nghĩ đến việc sáng tác văn chương, kệ tụng, viết sách luận; hoặc nghĩ đến thời tiết nóng lạnh, được mùa mất mùa; hoặc nghĩ đến những việc như voi, ngựa, nước, lửa; hoặc nghĩ đến các công việc khác, Bồ-tát nên biết đều là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà được danh lợi lớn, được cung kính cúng dường, rồi do nguyên nhân ấy mà bỏ dở việc đang làm, Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì ác ma (loài ma xấu ác chuyên phá hoại người tu hành) dùng mưu kế, cầm đủ thứ sách vở thế tục, hoặc kinh điển tương ưng với Nhị thừa, trao cho Bồ-tát và nói rằng: 'Những sách này nghĩa lý sâu xa, nên siêng năng tu học, bỏ kinh đang học đi.' Nếu vị Bồ-tát ấy có phương tiện thiện xảo (sự khéo léo dùng cách thích hợp) thì không nên nhận lấy và chấp vào, vì những sách ấy không thể dẫn đến Nhất thiết trí trí. Nếu vị Bồ-tát ấy nhận lấy, chấp vào sách vở do ác ma trao cho mà bỏ kinh đang học, Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nghe pháp thì ưa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, mà người nói pháp thì ham vui, lười biếng, không muốn nói cho; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nhận được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nghe pháp có đủ sức nhớ nghĩ và trí tuệ, ưa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, mà người nói pháp lại muốn đi phương khác, không thể nói cho; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nhận được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp coi trọng danh lợi, mà người nghe pháp không muốn bố thí; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nhận được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nghe pháp có lòng tin ưa, muốn nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, mà người nói pháp tụng tập chưa thông thạo, không thể nói cho; hoặc người nói pháp tụng tập thông thạo, ưa nói cho người khác, mà người nghe pháp còn ngờ vực, không thông hiểu, không muốn nghe nhận; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp ưa nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho người khác, mà người nghe pháp không muốn nghe nhận; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nghe pháp ưa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, mà người nói pháp thân thể nặng nề, mệt mỏi rã rời, bị cơn buồn ngủ che lấp, không thể nói cho; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, diễn nói kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có người đến nói về đủ thứ khổ sở ở ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, và súc sinh), khuyên bỏ Bồ-đề; hoặc có người đến nói về đủ thứ vui sướng ở cõi người, cõi trời, rồi bảo rằng chúng đều là vô thường, khổ, không, chẳng phải ngã, khuyên vào viên tịch (sự vắng lặng trọn vẹn, ở đây chỉ Niết-bàn riêng cho mình của hàng Nhị thừa). Do những lời ấy mà việc biên chép v.v... không được trọn vẹn, trong lòng buồn phiền. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp thích dẫn dắt đồ chúng, ưa lo việc của người khác, không lo việc của mình; người nghe pháp một thân không vướng bận, chuyên tu việc của mình, không lo việc của người khác; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp ưa ở chỗ ồn ào hỗn tạp, người nghe pháp không ưa chỗ ồn ào hỗn tạp; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp muốn đi đến phương khác, nơi nguy hiểm đến thân mạng; người nghe pháp sợ mất thân mạng nên không muốn cùng đi; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp muốn đi đến phương khác, nơi đất nước có nhiều giặc cướp, dịch bệnh, đói khát; người nghe pháp lo ngại gian khổ ở đó, không chịu cùng đi; hoặc ngược lại như trên; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp muốn đi đến phương khác, con đường đi qua là đồng hoang hiểm trở, có nhiều nạn giặc cướp và những mối sợ hãi như chiên-đà-la (hạng người thuộc tầng lớp thấp nhất ở Ấn Độ xưa, làm nghề giết mổ, ở đây chỉ hạng người hung bạo), thú dữ, thợ săn, rắn độc v.v... Người nghe pháp muốn đi theo, thì người nói pháp dùng cách khéo để thử, bảo rằng: 'Ông nay vì cớ gì vô cớ đi theo tôi, muốn đến những nơi hiểm nạn như thế? Nên suy xét kỹ, chớ để về sau buồn rầu hối hận.' Người nghe pháp nghe vậy liền nghĩ: 'Thầy chắc không muốn cho ta đi theo; dù có cố đi theo, chưa chắc đã được nghe pháp.' Do nhân duyên ấy mà không đi theo; hai bên không hòa hợp, không thể nói và nghe được. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, người nói pháp có nhiều thí chủ (người bố thí, cúng dường) thường xuyên theo sát; người nghe pháp đến thỉnh nói Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc thỉnh dạy cách biên chép, thọ trì, đọc tụng, theo đúng lời dạy mà tu hành; người nói pháp vì nhiều việc vướng bận nên không rảnh để dạy; người nghe pháp sinh lòng hiềm hận, về sau dù được dạy cũng không chịu nghe nhận; hai bên không hòa hợp, không thể dạy bảo, nghe nhận, biên chép, gìn giữ, đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, có các ác ma hóa ra đủ loại hình dạng, đến chỗ Bồ-tát dùng mưu kế phá hoại, khiến họ đối với kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa không thể biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, vì người khác diễn nói. Vì thế, Thiện Hiện, các thiện nam tử theo Bồ-tát thừa, khi biên chép v.v... Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, gặp phải mọi chướng ngại, Bồ-tát nên biết đều là ma sự."
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Vì cớ gì ác ma hóa ra các hình dạng, đến chỗ Bồ-tát dùng mưu kế phá hoại, khiến họ đối với kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa không thể biên chép cho đến diễn nói?" Phật bảo Thiện Hiện: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh ra Nhất thiết trí trí của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến); Nhất thiết trí trí của Như Lai có thể sinh ra Phật giáo (lời dạy của Phật); Phật giáo có thể sinh ra trí tuệ vi diệu của hữu tình (chúng sinh có tình thức); trí tuệ vi diệu của hữu tình có thể chứng được sự đoạn trừ vô biên phiền não. Người đã đoạn trừ phiền não thì tất cả ác ma không thể thừa cơ được. Các ác ma ấy vì không thừa cơ được nên sinh nhiều buồn khổ, như mũi tên cắm vào tim, (sợ rằng:) 'Chớ để cõi của ta vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà trở nên trống vắng.' Vì thế ác ma hóa ra các hình dạng, đến chỗ Bồ-tát dùng mưu kế phá hoại, khiến họ đối với kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa không thể biên chép cho đến diễn nói."
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Ác ma hóa ra các hình dạng, đến chỗ Bồ-tát dùng mưu kế phá hoại như thế nào?" Phật bảo Thiện Hiện: "Có các ác ma hóa ra đủ loại hình dạng, đến chỗ Bồ-tát dùng mưu kế phá hoại, khiến họ chê bai, chán bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, bằng cách nói rằng: 'Kinh điển vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt) mà ông tụng tập không phải là Bát-nhã ba-la-mật-đa chân thật; kinh điển hữu tướng (có hình tướng để nắm bắt) mà ta tụng tập mới là Bát-nhã ba-la-mật-đa chân thật.' Khi chúng nói như vậy, có những Bồ-tát chưa được thọ ký liền sinh nghi hoặc đối với kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa; do nghi hoặc nên sinh chê bai, chán bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa; do chê bai, chán bỏ nên không biên chép cho đến diễn nói nữa. Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
"Lại nữa, Thiện Hiện, có các ác ma hóa ra đủ loại hình dạng, đến chỗ Bồ-tát nói với Bồ-tát rằng: 'Các Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chỉ chứng được thật tế (giới hạn chân thật rốt ráo, ở đây chỉ Niết-bàn riêng cho mình của hàng Nhị thừa), đắc quả Thanh văn, hoặc có thể chứng được Bồ-đề của Độc giác, quyết định không thể chứng được quả Phật. Vì cớ gì lại uổng công nhọc nhằn với việc này?' Bồ-tát nên biết đó là ma sự."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video