Thiên 743 — Hội 5 · Phẩm 13 Tướng rất sâu

 Phần thứ năm, phẩm Tướng Rất Sâu Xa, thứ mười ba.

 Bấy giờ có mười nghìn vị thiên tử (vị trời) ở cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn dục lạc, gồm cõi người và các tầng trời thấp), do thiên chủ Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba) dẫn đầu; lại có hai vạn thiên tử ở cõi Phạm thế (các tầng trời Phạm thiên, thuộc cõi Sắc — cõi trời đã lìa dục lạc nhưng còn thân hình), do Đại Phạm Thiên Vương dẫn đầu, cùng đến chỗ Phật, cúi đầu lễ dưới hai chân Phật, lui đứng một bên, đồng bạch Phật rằng: "Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật)! Các pháp rất sâu xa mà Ngài nói lấy gì làm tướng?"

 Bấy giờ Phật bảo chúng trời: "Các pháp rất sâu xa mà ta giảng nói lấy không (trống rỗng, không có tự tính), vô tướng (không có hình tướng để bám vào), vô nguyện (không có gì để mong cầu), vô tác (không tạo tác), vô sinh, vô diệt, không chỗ nương tựa, không có tự tính làm tướng."

 Chúng trời lại bạch Phật: "Pháp Phật nói không có chỗ nương tựa, ví như hư không, không thể chỉ ra được. Tướng của pháp rất sâu xa mà Như Lai nói, trời, người, A-tố-lạc (tức A-tu-la, loài thần hay gây chiến với chư thiên) v.v. trong thế gian không thể dựng lập, cũng không thể phá hoại. Vì sao vậy? Vì trời, người, A-tố-lạc v.v. trong thế gian đều là có tướng; những gì có tướng thì đối với cái tướng không tướng không thể dựng lập, cũng không thể phá hoại. Tướng của pháp rất sâu xa mà Như Lai nói không rơi vào loại sắc (vật chất), cũng không rơi vào loại thọ (cảm giác), tưởng (nhận biết hình tướng), hành (tạo tác của tâm), thức (nhận biết phân biệt), cũng không rơi vào loại người hay phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần); người hay phi nhân v.v. đều không thể làm cho nó thành hay hoại."

 Bấy giờ Phật bảo chúng trời: "Giả sử có người đến hỏi thế này: 'Hư không do ai làm ra, ai có thể phá hoại?' Các vị cho rằng người ấy hỏi đúng chăng?"

 Chúng trời đáp: "Thưa Thế Tôn, không đúng. Vì sao vậy? Hư không không có thể chất, là vô vi (không do nhân duyên tạo tác), không có tướng, sao có thể hỏi có ai làm thành hay phá hoại được."

 Bấy giờ Phật bảo chúng trời: "Đúng vậy, đúng vậy, như các vị nói. Chúng trời nên biết! Tướng của pháp rất sâu xa mà ta giảng nói cũng như vậy, không thể dựng lập, không thể phá hoại. Dù có Phật ra đời hay không có Phật, nó vẫn tự nhiên như thế mà thường còn. Phật giác biết đúng như thật tướng này, nên gọi là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ chân như; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn)."

 Chúng trời lại bạch Phật: "Các tướng như thế mà Như Lai đã giác ngộ thật vô cùng sâu xa, khó thấy, khó hiểu. Vì Như Lai trực tiếp giác ngộ các tướng như thế, nên đối với tất cả các pháp, trí tuệ không bị vướng mắc ngăn ngại. Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác an trụ nơi tướng như thế mà phân biệt, mở bày Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt thấu suốt thật tướng của mọi pháp, đưa người tu sang bờ giác ngộ) sâu xa; vì các hữu tình (chúng sinh, các loài có tình thức) mà gom các tướng của pháp, dùng phương tiện mở bày, khiến họ đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa đạt được trí vô ngại (trí tuệ không bị ngăn ngại). Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là nơi các đức Như Lai thường đi đến. Phật đi nơi ấy mà chứng tát-bà-nhã (trí biết tất cả mọi pháp), rồi vì các hữu tình mà phân biệt, mở bày."

 Bấy giờ Phật bảo chúng trời: "Đúng vậy, đúng vậy, như các vị nói. Chúng trời nên biết! Tướng của tất cả các pháp, Như Lai giác ngộ đúng như thật là không có tướng. Do nhân duyên ấy, ta nói chư Phật đạt được trí vô ngại, không ai theo kịp."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Thiện Hiện (tức ngài Tu-bồ-đề, một vị đại đệ tử của Phật): "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là mẹ của chư Phật, có thể chỉ bày thật tướng của các pháp (bộ mặt chân thật của mọi sự vật hiện tượng) trong thế gian. Vì thế chư Phật nương vào pháp mà an trụ, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đón nhận và giữ gìn pháp mà mình nương vào. Pháp ấy chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không vị nào không nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đón nhận và giữ gìn. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh ra chư Phật, có thể làm chỗ nương tựa cho chư Phật, có thể chỉ bày thật tướng các pháp trong thế gian.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là bậc biết ơn, là bậc biết đền ơn. Nếu có người hỏi: 'Ai là bậc biết ơn, biết đền ơn?' thì nên đáp đúng rằng: 'Phật là bậc biết ơn, biết đền ơn.' Vì sao vậy? Vì trong khắp thế gian, về biết ơn và đền ơn không ai hơn Phật."

 Cụ thọ (cách gọi tôn kính một vị tỳ-kheo bậc trưởng lão) Thiện Hiện liền bạch Phật: "Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biết ơn, đền ơn như thế nào?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã cưỡi cỗ xe (thừa: phương tiện tu tập đưa người đến giác ngộ) như thế, đi con đường như thế, mà đến được Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật). Được bồ-đề rồi, trong mọi lúc đều cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đón nhận và giữ gìn cỗ xe ấy, con đường ấy, không lúc nào tạm bỏ. Cỗ xe ấy, con đường ấy, nên biết chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Đó gọi là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biết ơn, đền ơn.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không vị nào không nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà giác ngộ rằng tất cả các pháp không có tác dụng thật, vì người làm ra không hề có. Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không vị nào không nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà giác ngộ rằng tất cả các pháp không làm thành được gì, vì mọi hình chất đều không thể nắm bắt được. Thiện Hiện nên biết! Vì các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biết rằng nhờ nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà giác ngộ tất cả các pháp đều không có tác dụng, không làm thành được gì, nên trong mọi lúc đều cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đón nhận và giữ gìn, chưa từng gián đoạn. Vì thế gọi là thật sự biết ơn, đền ơn.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không vị nào không nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà đối với tất cả các pháp khởi lên trí tuệ rằng không tạo tác, không thành, không sinh; lại biết được nhân duyên của sự không khởi chuyển ấy. Vì thế nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh ra các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, cũng có thể chỉ bày đúng như thật tướng của thế gian."

 Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật: "Như Lai thường nói tính của tất cả các pháp không sinh, không khởi, không biết, không thấy. Sao lại có thể nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh ra các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, cũng có thể chỉ bày đúng như thật tướng của thế gian?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói, tính của tất cả các pháp không sinh, không khởi, không biết, không thấy. Thế nào là tính của các pháp không sinh, không khởi, không biết, không thấy? Vì tất cả các pháp đều trống rỗng, không có gì, không chỗ nương tựa, không lệ thuộc vào đâu; do nhân duyên ấy nên không sinh, không khởi, không biết, không thấy. Thiện Hiện nên biết! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tuy có thể sinh ra Phật, chỉ bày tướng thế gian, nhưng không có gì được sinh ra, cũng không có gì được chỉ bày. Thiện Hiện nên biết! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì không thấy sắc, thọ, tưởng, hành, thức nên gọi là chỉ bày tướng của sắc, thọ, tưởng, hành, thức."

 Cụ thọ Thiện Hiện liền bạch Phật: "Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa vì không thấy sắc, thọ, tưởng, hành, thức nên gọi là chỉ bày tướng của sắc, thọ, tưởng, hành, thức?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Do Bát-nhã ba-la-mật-đa này không lấy sắc, thọ, tưởng, hành, thức làm đối tượng mà khởi lên sự nhận biết, nên gọi là không thấy sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Do không thấy nên gọi là chỉ bày tướng của sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Do nghĩa như thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể chỉ bày thật tướng các pháp trong thế gian.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể chỉ bày cho các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác rằng thế gian là trống rỗng, là lìa, là thanh tịnh, là vắng lặng, nên gọi là có thể chỉ bày thật tướng của thế gian; vì mọi thế gian không gì không lấy sự trống rỗng, lìa, thanh tịnh, vắng lặng làm thật tướng."

 Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì việc lớn mà xuất hiện ở thế gian; vì việc không thể nghĩ bàn, việc không thể cân lường, việc không thể tính đếm, việc không gì sánh bằng mà xuất hiện ở thế gian."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói. Thiện Hiện! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì việc lớn mà xuất hiện ở thế gian? Nghĩa là các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều lấy việc cứu vớt tất cả hữu tình, không lúc nào tạm bỏ, làm việc lớn; Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì việc ấy mà xuất hiện ở thế gian. Thiện Hiện! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì việc không thể nghĩ bàn, việc không thể cân lường, việc không thể tính đếm, việc không gì sánh bằng mà xuất hiện ở thế gian? Nghĩa là Phật tính (tính chất làm nên Phật), Như Lai tính, tự nhiên giác tính (tính giác ngộ tự nhiên, không do thầy dạy), nhất thiết trí tính (tính chất của trí biết tất cả) của các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng; Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì việc ấy mà xuất hiện ở thế gian."

 Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Chỉ riêng Phật tính, Như Lai tính, tự nhiên giác tính, nhất thiết trí tính của các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng; hay sắc, thọ, tưởng, hành, thức cho đến tất cả các pháp cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Không chỉ riêng Phật tính, Như Lai tính, tự nhiên giác tính, nhất thiết trí tính của các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng; sắc, thọ, tưởng, hành, thức cho đến tất cả các pháp cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng. Vì sao vậy? Vì trong tính chân thật của tất cả các pháp, tâm và tâm sở (tâm chính và các trạng thái tâm đi kèm) đều không thể nắm bắt được. Thiện Hiện nên biết! Mọi sắc, thọ, tưởng, hành, thức và tất cả các pháp đều không thể đặt bày (gán tên, nêu định), nên không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng. Vì sao vậy? Vì các pháp như thế không có tự tính (bản chất tự tồn tại riêng), vì không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn trống rỗng.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Mọi sắc, thọ, tưởng, hành, thức và tất cả các pháp đều không thể nắm bắt được, nên không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng. Vì sao vậy? Vì các pháp như thế không có hạn lượng, vì không có gì cả, vì tự tính vốn trống rỗng. Lại nữa, Thiện Hiện! Mọi sắc, thọ, tưởng, hành, thức và tất cả các pháp đều không có hạn lượng, nên không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng."

 Cụ thọ Thiện Hiện liền bạch Phật: "Vì nhân duyên gì mà mọi sắc, thọ, tưởng, hành, thức và tất cả các pháp đều không có hạn lượng?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Hư không có tâm và tâm sở nào có thể đo lường được chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa Thế Tôn, không."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Mọi sắc, thọ, tưởng, hành, thức và tất cả các pháp cũng như vậy; vì tự tính vốn trống rỗng nên tâm và tâm sở không thể đo lường được. Do nhân duyên ấy, mọi sắc, thọ, tưởng, hành, thức và tất cả các pháp vì không có hạn lượng nên đều không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng. Thiện Hiện nên biết! Vì tất cả các pháp đều không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng, nên Phật pháp, Như Lai pháp, tự nhiên giác pháp, nhất thiết trí pháp của tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng.

 Thiện Hiện nên biết! Các pháp như thế đều không thể nghĩ bàn vì sự nghĩ bàn đã diệt; không thể cân lường vì sự cân lường đã diệt; không thể tính đếm vì sự tính đếm đã diệt; không gì sánh bằng vì sự so sánh đã diệt. Thiện Hiện nên biết! Các pháp như thế đều không thể nghĩ bàn vì vượt ngoài nghĩ bàn; không thể cân lường vì vượt ngoài cân lường; không thể tính đếm vì vượt ngoài tính đếm; không gì sánh bằng vì vượt ngoài so sánh. Thiện Hiện nên biết! Những cái gọi là không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng chỉ là những lời gọi thêm, hoàn toàn không có thật. Thiện Hiện nên biết! Những cái gọi là không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng đều như hư không, hoàn toàn không có gì. Do nhân duyên ấy, Phật pháp, Như Lai pháp, tự nhiên giác pháp, nhất thiết trí pháp của tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng. Vì hàng Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, hướng đến quả A-la-hán), Độc giác (người tự tu tự ngộ không cần thầy), trời, người, A-tố-lạc v.v. trong thế gian đều không thể nghĩ bàn, cân lường, tính đếm, so sánh các pháp này, nên Như Lai nói đây là pháp không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể tính đếm, không gì sánh bằng."

 Khi ấy trong hội có năm trăm vị bí-sô (tỳ-kheo, người nam xuất gia) và hai mươi vị bí-sô-ni (tỳ-kheo-ni, người nữ xuất gia) dứt hẳn các lậu (phiền não rò rỉ làm tâm ô nhiễm), tâm được giải thoát. Lại có sáu vạn ổ-ba-sách-ca (ưu-bà-tắc, cư sĩ nam giữ giới) và ba vạn ổ-ba-tư-ca (ưu-bà-di, cư sĩ nữ giữ giới) đối với các pháp xa lìa bụi bặm, cấu nhơ, sinh được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt trong sạch thấy rõ chân lý, tức là chứng quả thánh đầu tiên). Lại có hai mươi vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) đạt được vô sinh pháp nhẫn (sự an trụ vững chắc vào chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt). Thế Tôn thọ ký (báo trước) cho các vị ấy rằng trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, kiếp có một nghìn vị Phật ra đời) sẽ được thành Phật, cứu độ các chúng hữu tình.

 Bấy giờ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thật vì việc lớn mà xuất hiện ở thế gian chăng?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thật vì việc lớn mà xuất hiện ở thế gian. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có đủ khả năng làm thành địa vị nhất thiết trí (trí biết tất cả của Phật); địa vị Thanh văn hay địa vị Độc giác đều thu gồm trong đó. Thiện Hiện nên biết! Như vị đại vương dòng sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, quý tộc ở Ấn Độ xưa) đã làm lễ quán đảnh (lễ rưới nước lên đầu khi lên ngôi), oai đức tự tại, hàng phục tất cả, giao phó việc nước cho các đại thần, còn mình thì khoanh tay ngồi ngay, không phải làm gì, yên ổn hưởng vui. Như Lai cũng vậy, là vua lớn của Chánh pháp, oai đức tự tại, hàng phục tất cả, đem Phật pháp, pháp Độc giác, pháp Thanh văn đều giao phó cho Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa để làm thành khắp cả. Vì thế, Thiện Hiện, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thật vì việc lớn mà xuất hiện ở thế gian.

 Thiện Hiện nên biết! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không phải vì để nắm giữ, bám chấp sắc cho đến thức mà xuất hiện ở thế gian; không phải vì để nắm giữ, bám chấp quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên của người tu theo lối Thanh văn) cho đến nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn tất cả mọi pháp của Phật) mà xuất hiện ở thế gian."

 Cụ thọ Thiện Hiện liền bạch Phật: "Vì sao Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không phải vì để nắm giữ, bám chấp nhất thiết trí trí mà xuất hiện ở thế gian?"

 Phật nói: "Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao? Ông có thấy quả A-la-hán (quả vị cao nhất của Thanh văn: đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) nào có thể nắm giữ, bám chấp được chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa Thế Tôn, không. Con không thấy có quả A-la-hán nào có thể nắm giữ, bám chấp trong đó."

 Phật nói: "Thiện Hiện! Hay thay, hay thay! Ta cũng không thấy có pháp Như Lai nào có thể nắm giữ, bám chấp trong đó. Vì thế, Thiện Hiện, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng không phải vì để nắm giữ, bám chấp nhất thiết trí trí mà xuất hiện ở thế gian."

 Bấy giờ các thiên tử cõi Dục và cõi Phạm thế cùng bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế hết sức sâu xa, khó thấy, khó hiểu, vô cùng khó tin hiểu. Nếu các hữu tình đã từng ở chỗ vô lượng đức Phật trong quá khứ phát thệ nguyện rộng lớn, trồng nhiều căn lành, mới có thể tin hiểu. Giả sử các loài hữu tình trong ba nghìn đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ) đều thành hạng tùy tín hành (người mới vào đạo, tu theo lòng tin) v.v., các hữu tình ấy trải qua một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) hoặc hơn một kiếp tu hạnh của địa vị mình, cũng không bằng có người trong một ngày đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này kham nhận, ưa thích, suy nghĩ, cân nhắc, quán xét; công đức người ấy được hơn kia vô lượng."

 Bấy giờ Phật bảo các thiên tử: "Đúng vậy, đúng vậy, như các vị nói. Thiên tử nên biết! Nếu các thiện nam tử (người nam có lòng lành, ở đây chỉ người tu), thiện nữ nhân (người nữ có lòng lành) nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì mau được Niết-bàn (cảnh giới tắt hết phiền não và khổ đau, giải thoát khỏi sinh tử), hơn hẳn hạng tùy tín hành v.v. nói ở trên trải qua một kiếp hoặc hơn một kiếp tu hạnh của địa vị mình, huống chi là kham nhận, ưa thích v.v."

 Khi ấy các thiên tử nghe Phật nói, vui mừng hớn hở, cúi đầu lễ Như Lai, đi quanh bên phải ba vòng (cách bày tỏ lòng tôn kính), rồi từ giã trở về cung. Rời đại chúng chưa xa thì bỗng nhiên biến mất, ai về cõi nấy, ở trong cung của mình, khuyên bảo các vị trời tu hạnh thù thắng.

 Cụ thọ Thiện Hiện liền bạch Phật: "Nếu các Bồ-tát có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sinh lòng tin hiểu sâu xa, thì từ nơi nào chết đi mà sinh đến đây?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà có thể sinh lòng tin hiểu, không nghi ngờ, không bối rối, ưa thấy, ưa nghe, nhớ nghĩ, suy xét nghĩa lý sâu xa, thường thích đi theo người có thể nói pháp, như con bê theo mẹ, chưa từng tạm rời; cho đến khi chưa thông suốt rốt ráo nghĩa lý tương ứng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa để có thể giảng cho người khác, thì trọn không rời Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và vị pháp sư giảng nói dù chỉ trong chốc lát — các Bồ-tát ấy là từ cõi người chết đi mà sinh đến đây, nhờ nhân lành thù thắng đời trước nên làm được việc ấy."

 Bấy giờ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Có Bồ-tát nào thành tựu công đức thù thắng như thế, đã phụng sự cúng dường các đức Phật ở phương khác, rồi từ nơi ấy chết đi mà sinh đến đây chăng?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Có các Bồ-tát thành tựu công đức thù thắng như thế, đã phụng sự cúng dường các đức Phật ở phương khác, rồi từ nơi ấy chết đi mà sinh đến đây. Lại nữa, Thiện Hiện! Có các Bồ-tát thành tựu công đức thù thắng như thế, đời trước đã ở trên trời Hỷ Túc (tức cõi trời Đâu-suất, nơi các Bồ-tát ở trước khi xuống trần thành Phật) phụng sự cúng dường Bồ-tát Từ Thị (tức Bồ-tát Di-lặc, vị Phật tương lai), được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thưa hỏi nghĩa lý sâu xa trong đó, rồi từ nơi ấy chết đi mà sinh đến đây.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Có các Bồ-tát đời trước tuy được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nhưng không thể thưa hỏi nghĩa lý sâu xa trong đó; nay sinh vào cõi người, nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa thì nghi ngờ, mê muội bối rối, khó mà khai ngộ. Vì sao vậy? Vì người chưa hiểu thấu nghĩa thì lòng nhiều nghi ngờ, mê muội bối rối, khó mà giảng giải cho hiểu.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Có các Bồ-tát đời trước tuy được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cũng từng thưa hỏi nghĩa lý trong đó, hoặc trải qua một ngày cho đến năm ngày, nhưng không tinh tiến tu hành đúng như lời dạy; nay sinh vào cõi người, nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, tuy trong một thời gian ngắn lòng họ vững chắc không gì phá hoại được, nhưng nếu rời Bát-nhã ba-la-mật-đa và vị pháp sư giảng nói để thưa hỏi nghĩa sâu, thì liền thoái lui mất đi. Vì sao vậy? Vì các Bồ-tát ấy tuy đời trước được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng có thể thưa hỏi nghĩa lý sâu xa, nhưng không tinh tiến tu hành đúng như lời dạy, nên đời này đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có lúc ưa nghe, có lúc không ưa; có lúc vững chắc, có lúc thoái lui; lòng họ nhẹ nổi lay động, tiến lui không thường, như bông đâu-la (một thứ bông tơ rất nhẹ) theo gió bay lượn. Bồ-tát như thế là người mới học Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu hướng đến thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh), tuy có lòng tin nhưng chưa vững chắc trong sạch; đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không thể lâu dài tin ưa mà theo; rồi có thể sẽ rơi vào một trong hai địa vị của Nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ là Thanh văn và Độc giác, chỉ lo tự giải thoát)."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video