Phần thứ sáu, phẩm thứ mười: Làm chứng và khuyến khích
Phật bảo Tối Thắng (vị Thiên vương, tức vua cõi trời, đang nghe pháp):
– Thiên vương nên biết, vào thời quá khứ cách đây vô lượng, không thể nghĩ bàn, vô số đại kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), có một đức Phật tên là Công Đức Bảo Vương, đầy đủ mười hiệu (mười danh hiệu tôn xưng công đức của Phật như Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri…). Nước tên là Bảo Nghiêm, kiếp tên là Thiện Quán. Cõi ấy giàu có an vui, không có bệnh tật khổ não; trời và người qua lại với nhau không bị ngăn cách. Đất bằng phẳng như bàn tay, không có núi đồi, gò đống, ngói sỏi, gai góc, cỏ độc. Khắp nơi mọc cỏ mịn, mềm mại, màu xanh biếc như lông chim công, chỉ cao bốn ngón tay; đặt chân xuống thì cỏ rạp, nhấc chân lên thì cỏ dựng lại. Hoa chiêm-bác-ca (một loài hoa vàng thơm ngát), hoa duyệt ý (hoa làm vui lòng)… cùng các loại cỏ mềm khác trang hoàng khắp nơi. Không nóng không lạnh, bốn mùa điều hòa. Đất được làm bằng báu phệ-lưu-ly (ngọc lưu ly, một loại đá quý màu xanh). Bấy giờ các hữu tình (chúng sinh, loài có tình thức) tâm tính hiền lành, phiền não của tam độc (ba thứ độc: tham, sân, si) bị chế ngự không khởi lên. Đức Phật Thế Tôn ấy có số đệ tử Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) là một vạn hai nghìn na-dữu-đa (một đơn vị số cực lớn, khoảng hàng trăm tỷ hoặc hơn), đệ tử Bồ-tát (người tu cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài) là sáu mươi hai ức. Người thời ấy thọ tối đa ba mươi sáu ức na-dữu-đa năm, cũng có người chết yểu giữa chừng.
Có một thành tên là Vô Cấu Trang Nghiêm. Thành ấy chiều nam bắc dài một trăm hai mươi tám du-thiện-na (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), chiều đông tây dài tám mươi du-thiện-na; tường thành dày mười sáu du-thiện-na. Cổng, tường răng cưa, lầu gác đều làm bằng bảy báu (bảy thứ quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê…). Có một vạn vườn tược trang điểm, một vạn thành nhỏ bao quanh. Có bốn khu vườn trang hoàng bằng hoa đẹp, chim công đẹp mắt, đủ công đức, dạo chơi trong đó; suốt bốn mùa vui chơi thoải mái. Có bốn ao lớn, bờ làm bằng bảy báu, chiều dọc chiều ngang đều nhau, nửa du-thiện-na; bậc thềm toàn bằng vàng tía, đáy ao trải khắp cát vàng đẹp đẽ. Nước trong ao đủ tám công đức (tám tính chất tốt: trong, mát, ngọt, mềm, nhuận, êm, trừ đói khát, nuôi lớn thân tâm). Hoa báu thơm ngào ngạt xen nhau trong ao; vịt trời, ngỗng trời, uyên ương và các loài chim tụ tập bơi lượn. Trên bờ trồng các hàng cây như bạch đàn, xích đàn (gỗ đàn hương trắng, đỏ), thi-lợi-sa (một loại cây thơm)…; trên cây có chim anh vũ (vẹt), chim xá-lợi (một loài chim như sáo) và các loài chim bay lượn tụ tập vui đùa.
Có một vị Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp) tên là Trị Thế, đầy đủ bảy báu (bảy thứ báu của vua: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu), làm vua bốn đại châu (bốn lục địa lớn trong vũ trụ theo quan niệm Phật giáo). Vua đã từng cúng dường vô lượng đức Phật, ở chỗ các đức Phật đã vun trồng sâu căn lành, tâm đại bồ-đề được bất thoái chuyển (không còn lùi lại). Quyến thuộc trong cung có bảy vạn người, đều là những thị nữ quý giá hầu hạ, hình dung đoan chính, ai nấy đều phát tâm vô thượng chánh đẳng giác (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn của Phật). Vị Chuyển luân vương ấy có đủ một nghìn người con, sức mạnh lớn, dũng mãnh, có thể đánh tan kẻ thù, đủ hai mươi tám tướng đại trượng phu (những tướng tốt trên thân của bậc vĩ nhân), cũng đều phát tâm vô thượng chánh đẳng giác.
Bấy giờ đức Như Lai Công Đức Bảo Vương dẫn chúng Thanh văn và Bồ-tát, cùng vô lượng trời, rồng, dược-xoa (một loài quỷ thần), kiện-đạt-phược (thần nhạc cõi trời), a-tố-lạc (loài thần hay gây chiến với chư thiên, tức a-tu-la), yết-lộ-đồ (chim thần cánh vàng), khẩn-nại-lạc (thần ca hát, hình dạng nửa người), mạc-hô-lạc-già (thần rắn lớn), người và loài chẳng phải người…, trước sau vây quanh, sắp vào thành lớn Vô Cấu Trang Nghiêm. Khi ấy vị Luân vương ấy cùng bảy báu dẫn đường theo hầu, cùng một nghìn người con và quyến thuộc trong cung, ra thành đón rước, lễ kính mời vào, bày biện đủ thứ phẩm vật cúng dường vi diệu. Bấy giờ đức Thế Tôn và các quyến thuộc nhận cúng dường xong, muốn trở về chỗ cũ. Luân vương Trị Thế cùng bảy báu ra khỏi thành tiễn đưa rồi liền trở về cung.
Lúc ấy vị Chuyển luân vương bỗng tự than rằng: "Thân người là vô thường, giàu sang như giấc mộng. Có đủ các giác quan, có lòng tin chân chánh còn khó, huống chi được gặp Như Lai, nghe pháp mầu! Đó chẳng phải là việc hiếm có như hoa ưu-đàm (loài hoa tương truyền ba nghìn năm mới nở một lần) hay sao!"
Lúc ấy một nghìn người con biết vua cha mến mộ đức Thế Tôn, ưa nghe chánh pháp, liền vì cha làm một cái đài lớn tuyệt đẹp bằng gỗ chiên-đàn đầu trâu (loại gỗ đàn hương quý nhất, tương truyền mọc ở núi hình đầu trâu), trang hoàng bằng bảy báu. Gỗ chiên-đàn ấy một lạng có giá bằng cả châu Thiệm-bộ (châu lục loài người chúng ta ở). Đài này chiều nam bắc dài mười ba du-thiện-na, chiều đông tây rộng mười du-thiện-na, bốn cây cột lớn ở bốn góc trang hoàng bằng các thứ báu. Dưới đài có một nghìn bánh xe báu. Làm xong, các con cùng nhau đem dâng lên cha. Vua nhận rồi khen rằng: "Lành thay, lành thay! Các con hiểu ý ta thật nhanh. Ta muốn đến chỗ Phật nghe nhận chánh pháp."
Lúc ấy một nghìn người con lại đặt trong đài một tòa sư tử (tòa ngồi cao quý), mời vua cha ngồi lên, cho các cung nhân vây quanh trước sau. Quanh đài treo những chuông vàng đẹp, treo lụa, phướn, lọng, phủ lưới bảy báu, lại rải đủ loại hương hoa quý lạ, đốt hương vô giá, dùng bùn hương xoa trang trí. Bấy giờ một nghìn người con của vua mỗi người nâng một bánh xe, như vua ngỗng trời bay lên không đi đến chỗ Phật, rồi thong thả đặt đài xuống đất, đi đến chỗ Như Lai. Đến nơi, cúi đầu lễ hai chân đức Thế Tôn, đi quanh bên phải bảy vòng, rồi lui đứng một bên. Khi ấy vị Luân vương ấy và quyến thuộc trong cung từ trên đài báu bước xuống; vua bỏ mũ báu, cùng quyến thuộc trong cung đều cởi giày báu, đi đến trước Phật, cúi đầu lễ hai chân, đi quanh bên phải bảy vòng, rồi lui ngồi một bên.
Bấy giờ đức Như Lai Công Đức Bảo Vương bảo vua Trị Thế rằng:
– Đại vương, nay ông đến đây là để nghe chánh pháp phải không?
Vị Chuyển luân vương liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa sang y phục, bạch rằng:
– Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là chánh pháp cần được nghe?
Phật khen vua rằng:
– Lành thay, lành thay! Nay ông có thể vì lợi ích an vui của chúng trời người mà hỏi chánh pháp sâu xa. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ, ta sẽ vì đại vương phân biệt giảng giải.
Trị Thế bạch Phật:
– Vâng, con xin được nghe.
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo vua ấy:
– Đại vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ thấu suốt tính không của mọi pháp, đưa người qua bờ giác ngộ) sâu xa với phương tiện thiện xảo (cách khéo léo, linh hoạt để tu và dạy người), cái pháp tính bình đẳng của mọi pháp mà các ngài thấu đạt, gọi là chánh pháp. Đó là: bốn niệm trụ (bốn phép quán: thân bất tịnh, cảm thọ là khổ, tâm vô thường, pháp vô ngã), bốn chánh đoạn (bốn sự siêng năng: dứt ác đã sinh, ngăn ác chưa sinh, làm thiện chưa sinh, tăng thiện đã sinh), bốn thần túc (bốn nền tảng của định và thần thông: ý muốn, tinh tiến, tâm, quán xét), năm căn (năm gốc lành: tín, tấn, niệm, định, tuệ), năm lực (sức mạnh của năm căn ấy), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố giác ngộ), tám thánh đạo chi (tám con đường chân chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ đúng, định đúng), cùng không (mọi pháp không có tự tính cố định), vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt), vô nguyện (không mong cầu dính mắc)… Cái pháp tính bình đẳng của mọi pháp mà các ngài thấu đạt gọi là chánh pháp.
Lúc ấy Trị Thế lại bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, làm sao ở trong Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu hành cứu độ tất cả chúng sinh) luôn tiến lên mà không thoái đọa?
Phật bảo Trị Thế:
– Đại vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, nhờ sức của lòng tin chân chánh mà được tiến lên. Thế nào là lòng tin chân chánh? Là biết các pháp không sinh không diệt, bản tính vắng lặng; thường gần gũi người tu hành chân chánh; việc không nên làm thì nhất định không làm; tâm lìa tán loạn mà lắng nghe chánh pháp, không thấy người kia nói, không thấy mình nghe; siêng tu hạnh chân chánh, mau được thần thông (năng lực siêu phàm), có khả năng giáo hóa các loài hữu tình, nhưng trọn không thấy "ta có thần thông, ta giáo hóa được hữu tình, họ nhận sự giáo hóa của ta". Vì sao? Vì các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, hoàn toàn không thấy ta, không thấy hữu tình; hai chỗ ấy bình đẳng, thì được tiến lên mà không thoái đọa.
Đại vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, giữ gìn các căn (các giác quan), không để chúng nắm bắt dính mắc; đối với đồ dùng nuôi sống thì khởi ý tưởng vô thường, biết pháp là vắng lặng, mạng sống như vật vay mượn. Đại vương nên biết, Bồ-tát như vậy thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì ở trong Đại thừa tâm không buông lung.
Đại vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, ngay trong giấc mộng còn không quên mất tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ); giáo hóa các hữu tình khiến họ tu Phật đạo; đem các căn lành thí cho các loài hữu tình, hồi hướng (hướng công đức về một mục đích cao cả) về vô thượng chánh đẳng bồ-đề; thấy thần lực của Phật thì vui mừng khen ngợi. Đại vương nên biết, Bồ-tát như vậy thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo thì mau thành vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Vì vậy, đại vương nên siêng năng tinh tiến; ở địa vị tôn quý chớ sinh buông lung. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn cầu pháp thì chớ dính mắc ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái). Vì sao? Vì tất cả dị sinh (phàm phu, chúng sinh chưa thấy chân lý) đối với dục không biết chán; người được trí của bậc thánh thì có thể buông bỏ nó. Thân người vô thường, tuổi thọ ngắn ngủi. Đại vương, nay nên khéo hiểu rõ, chán lìa thế gian, cầu con đường xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian).
Đại vương nên đem căn lành có được do cúng dường Như Lai mà hồi hướng về bốn việc: một là tự tại không cùng tận, hai là chánh pháp không cùng tận, ba là diệu trí (trí tuệ nhiệm mầu) không cùng tận, bốn là biện tài (tài ăn nói giảng giải) không cùng tận. Bốn sự hồi hướng này cùng với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đều không cùng tận.
Đại vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, nên tu giữ trong sạch giới của thân, lời nói và ý. Vì sao? Vì để dẫn khởi văn, tư, tu (ba bậc trí tuệ: do nghe, do suy ngẫm, do tu tập); dùng sức phương tiện giáo hóa các hữu tình; dùng sức bát-nhã hàng phục các ma; thành tựu sức nguyện, việc làm không trái lời nói.
Lúc ấy vị Chuyển luân vương nghe Phật nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu, vui mừng hớn hở, được điều chưa từng có. Vua liền lấy mũ báu, tự cởi chuỗi ngọc, quỳ thẳng cung kính nâng lên cúng dường Như Lai; bỏ cả bốn đại châu, đều đem dâng Phật, nguyện nhờ phước này thường tu phạm hạnh (hạnh trong sạch của người xuất gia), học Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, với tâm quyết định vì các loài hữu tình mà hướng đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Các cung nữ nghe Phật nói pháp đều sinh vui mừng, phát tâm bồ-đề, mỗi người cởi áo ngoài, gỡ chuỗi ngọc báu, dâng cúng đức Như Lai Công Đức Bảo Vương. Vua lại đem đài báu, tòa sư tử… dâng lên Phật và xin xuất gia.
Lúc ấy đức Như Lai ấy khen Trị Thế rằng:
– Vua làm được như vậy thật là tốt lành. Việc làm hôm nay không trái với nguyện xưa. Nên siêng tu tập bố thí, tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng một cách an ổn), tinh tiến (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lặng yên chuyên chú), bát-nhã (trí tuệ). Chư Phật quá khứ vì tu pháp này mà thành vô thượng chánh đẳng bồ-đề; chư Phật vị lai cũng như vậy.
Lúc ấy Trị Thế lại bạch Phật:
– Các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành bố thí, so với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa là khác hay không khác?
Phật bảo Trị Thế:
– Bố thí nếu không có Bát-nhã Ba-la-mật-đa thì chỉ được cái tên là bố thí, không phải là đến bờ bên kia (ba-la-mật-đa: qua bờ giải thoát). Phải nhờ Bát-nhã Ba-la-mật-đa mới được gọi là bố thí đến bờ bên kia. Tịnh giới, nhẫn nhục, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã cũng như vậy. Vì sao? Vì tính của Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu là bình đẳng.
Khi đức Phật ấy nói pháp rất sâu này, vua liền chứng được vô sinh pháp nhẫn (sự an trụ vững chắc vào lẽ thật rằng các pháp vốn không sinh không diệt).
Phật bảo Tối Thắng:
– Thiên vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa nên giống như vị vua ấy siêng năng cầu chánh pháp. Vị Luân vương lúc ấy chính là Phật Nhiên Đăng (đức Phật đời quá khứ đã thọ ký cho Phật Thích-ca); một nghìn người con chính là một nghìn đức Phật của Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời).
Lúc ấy Tối Thắng liền bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa, tu hành thế nào để mau thành đạo đại bồ-đề?
Phật bảo Tối Thắng:
– Thiên vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, tu tâm từ… không làm tổn hại phiền não các hữu tình; siêng thực hành tất cả các ba-la-mật-đa, cùng bốn nhiếp sự (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời hòa ái, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ), bốn vô lượng tâm (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ – ban vui, bi – cứu khổ, hỷ – vui theo, xả – buông bỏ không phân biệt), các pháp bồ-đề phần (các pháp tu giúp dẫn đến giác ngộ); tu học thần thông với phương tiện thiện xảo; tất cả pháp lành không pháp nào không tu cho viên mãn. Nếu các Bồ-tát tu hành như vậy thì có thể mau thành đạo đại bồ-đề.
Đạo bồ-đề ấy tức là: tâm tin; tâm thanh tịnh; tâm lìa dua nịnh quanh co, tâm hành xử bình đẳng; tâm thí sự không sợ hãi, khiến các hữu tình đều thân cận nương theo; siêng làm bố thí thì quả báo không cùng tận; giữ giới trong sạch thì không có chướng ngại; tu hành an nhẫn thì lìa mọi giận dữ; siêng năng tinh tiến hơn nữa thì tu hành dễ thành; có tĩnh lự thù thắng thì không khởi tán loạn; đầy đủ bát-nhã thì có thể khéo thông đạt; có đại từ nên làm lợi ích hữu tình; có đại bi nên trọn không thoái chuyển; có đại hỷ nên có thể làm vui lòng người khác; có đại xả nên không khởi phân biệt; không có tam độc nên lìa mọi gai góc; không dính mắc sắc, thanh, hương, vị, xúc nên diệt các hý luận (những lời bàn luận, ý niệm vô ích, không đúng thật tướng); không có phiền não nên xa lìa kẻ thù; bỏ ý niệm nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ: Thanh văn và Độc giác, chỉ lo tự giải thoát cho riêng mình) nên tâm rộng lớn; đầy đủ nhất thiết trí (trí biết rõ tất cả, tức trí của Phật) nên có thể sinh ra mọi châu báu (công đức). Thiên vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, tu hành như vậy thì có thể mau thành đạo đại bồ-đề.
Lúc ấy Tối Thắng lại bạch Phật:
– Các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa thì hiện hình sắc gì để giáo hóa các loài hữu tình?
Phật bảo Tối Thắng:
– Thiên vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, hình sắc được hiện ra không có tướng cố định. Vì sao? Vì tùy lòng ưa thích của các hữu tình mà Bồ-tát hiện ra hình sắc như vậy. Hoặc hiện màu vàng, hoặc hiện màu bạc, hoặc hiện màu pha-chi-ca (pha lê), hoặc hiện màu phệ-lưu-ly, hoặc hiện màu thạch tạng (?), hoặc hiện màu chử tạng (?), hoặc hiện màu ngọc trai, hoặc hiện màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hoặc hiện màu mặt trời, mặt trăng, ngọn lửa, hoặc hiện màu Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), hoặc hiện màu Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên), hoặc hiện màu sương tuyết, hoặc hiện màu thư hoàng (màu vàng của khoáng chất thư hoàng), hoặc hiện màu son đỏ, hoặc hiện màu hoa mưa (hoa từ trời rơi xuống), hoặc hiện màu hoa chiêm-bác-ca, hoặc hiện màu hoa tô-mạt-na (một loài hoa thơm màu vàng trắng), hoặc hiện màu hoa ốt-bát-la (sen xanh), hoặc hiện màu hoa bát-đặc-ma (sen đỏ), hoặc hiện màu hoa câu-mỗ-đà (sen vàng hoặc súng trắng), hoặc hiện màu hoa bôn-trà-lợi (sen trắng), hoặc hiện màu của Công Đức thiên (nữ thần may mắn, giàu sang), hoặc hiện màu ngỗng trời, chim công, hoặc hiện màu san hô báu, hoặc hiện màu ngọc như ý (ngọc báu tùy ý muốn gì được nấy), hoặc hiện màu của cõi hư không. Tùy theo trời, người… mà hiện ra giống loài của họ.
Thiên vương nên biết, Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tùy theo sự khác biệt về hình sắc của tất cả hữu tình trong các thế giới nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ) ở mười phương, đều có thể thị hiện. Vì sao? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, có thể thu nhiếp giáo hóa khắp tất cả hữu tình, cho đến không bỏ một hữu tình nào. Vì sao? Vì tâm và hành của các hữu tình mỗi người mỗi khác, cho nên Bồ-tát thị hiện đủ loại. Tại sao vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ở đời quá khứ có sức đại nguyện, tùy theo các hữu tình ưa thấy mà nhận sự giáo hóa, liền vì họ thị hiện thân mà họ muốn thấy. Như trong gương sáng vốn không có hình ảnh, nhưng tùy vật đẹp xấu mà mọi thứ đều hiện ra; thế nhưng gương sáng này cũng không phân biệt rằng "thể ta sáng trong, có thể hiện ra mọi hình sắc". Cũng vậy, Bồ-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, với tâm vô công dụng (tự nhiên, không cần cố gắng tác ý) mà tùy lòng ưa thích thị hiện, nhưng không phân biệt rằng "ta có thể hiện thân".
Thiên vương nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, ngay trong một lần ngồi, tùy theo thân nói pháp mà các thính chúng trong lòng ưa thấy, Bồ-tát liền có thể thị hiện để nói cho họ nghe. Tức là có người thấy là Phật, có người thấy là Bồ-tát, có người thấy là Độc giác (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không nghe Phật dạy), có người thấy là Thanh văn, có người thấy là Phạm vương, có người thấy là Đế Thích, có người thấy là Đại Tự Tại (thần Tự Tại Thiên, tức thần Shiva của Ấn Độ giáo), có người thấy là Tỳ-sắt-noa (thần Vishnu của Ấn Độ giáo), có người thấy là Hộ thế (các vị thiên vương giữ gìn bốn phương), có người thấy là Luân vương, có người thấy là sa-môn (người xuất gia tu hành), có người thấy là người theo đạo khác, có người thấy là bà-la-môn (giai cấp tu sĩ Ấn Độ xưa), có người thấy là sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng), có người thấy là phệ-xá (giai cấp buôn bán, nông dân), có người thấy là tuất-đạt-la (giai cấp nô lệ, làm thuê), có người thấy là trưởng giả (người giàu có, có đức vọng), có người thấy là cư sĩ (người tu tại gia), có người thấy ngồi trong đài báu, có người thấy ngồi trên hoa sen, có người thấy ở trên mặt đất, có người thấy bay giữa hư không, có người thấy đang nói pháp, có người thấy đang ở trong thiền định lặng lẽ.
Thiên vương nên biết, Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa với phương tiện thiện xảo, để độ hữu tình thì không có một hình dạng nào hay một dáng vẻ cử chỉ nào mà không thể hiện ra. Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu cũng như hư không, không hình không tướng, khắp mười phương thế giới không chỗ nào không có. Lại như hư không lìa mọi hý luận, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu cũng như vậy, vượt qua mọi lời nói. Lại như hư không được người đời sử dụng, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu thì tất cả thánh và phàm đều cùng được thụ dụng. Lại như hư không lìa mọi phân biệt, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu cũng như vậy, không có tâm phân biệt. Lại như hư không dung chứa mọi hình sắc, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu cũng có thể dung chứa tất cả Phật pháp. Lại như hư không có thể hiện ra mọi hình sắc, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu cũng có thể hiện ra tất cả Phật pháp. Lại như hư không, tất cả cỏ cây, các loại thuốc, hoa quả nương vào đó mà lớn lên, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu thì tất cả căn lành nương vào đó mà lớn lên. Lại như hư không không phải thường, không phải đoạn (mất hẳn), không phải pháp của lời nói, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu cũng như vậy, không thường, không đoạn, lìa mọi lời nói. Các sa-môn, bà-la-môn trong thế gian, cho đến Đế Thích, Phạm vương, đều không thể suy lường được Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu.
Thiên vương nên biết, Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu không có một pháp nào có thể dùng để ví dụ. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tin nhận Bát-nhã Ba-la-mật-đa, công đức có được không thể nghĩ bàn. Nếu công đức này có hình sắc, thì cả cõi hư không rộng lớn cũng không chứa nổi. Vì sao? Vì Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu sinh ra tất cả pháp lành thế gian và xuất thế gian. Dù là chúng trời người, dù là vua cõi trời, vua cõi người, bốn hướng bốn quả (bốn bậc đang tiến tới và bốn bậc đã chứng quả thánh của hàng Thanh văn: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán), các vị Độc giác, mười địa (mười cấp bậc tu chứng) của Bồ-tát, các ba-la-mật-đa, quả vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật, nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi pháp đến từng chi tiết, tức trí tuệ viên mãn của Phật), các lực, các vô sở úy (sự không sợ hãi khi thuyết pháp giữa đại chúng) cùng mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám công đức riêng chỉ Phật mới có)…, không gì là không nương vào Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu mà được thành tựu.
Khi nói pháp này, năm vạn vị Bồ-tát được bất thoái chuyển, một vạn năm nghìn vị thiên tử (các vị trời) được vô sinh nhẫn, một vạn hai nghìn chư thiên và loài người xa lìa bụi bặm, dứt sạch cấu nhiễm, sinh được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt thấy rõ chân lý, tức bước đầu chứng quả thánh), các loài hữu tình nhiều như cát sông Căng-già cùng phát tâm vô thượng chánh đẳng giác. Chư thiên trên không trung trỗi lên các thứ âm nhạc, lại rải các thứ hương hoa vi diệu của cõi trời, cúng dường Như Lai và Bát-nhã sâu xa. Lại có vô lượng trời, rồng, dược-xoa, kiện-đạt-phược, a-tố-lạc, yết-lộ-đồ, khẩn-nại-lạc, mạc-hô-lạc-già, người và loài chẳng phải người…, cũng rải các thứ hoa và vật báu cúng dường Như Lai và Bát-nhã sâu xa. Khi ấy trời, rồng… khác miệng mà cùng một lời, chắp tay cung kính cùng khen Phật rằng:
– Lành thay, lành thay! Ngài đã khéo nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu như vậy.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm bảy mươi mốt.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm mười hai (?) (có lẽ là quyển năm trăm bảy mươi hai).
Tam tạng Pháp sư (vị thầy thông suốt ba tạng kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video