Thiên 771 — Hội 6 · Phẩm 12 Hiện hóa

 Hội thứ sáu (phần thứ sáu của bộ kinh Đại Bát-nhã), Phẩm Hiện Hóa (phẩm nói về các thân do Phật biến hóa ra), thứ mười hai.

 Bấy giờ Bồ-tát Thiện Tư (Bồ-tát: người tu hạnh giác ngộ, tự giác ngộ và giúp người khác giác ngộ; Thiện Tư là tên vị Bồ-tát) thưa với Thiên vương Tối Thắng (Thiên vương: vị vua cõi trời) rằng: “Thân hóa (thân do Phật dùng thần lực biến hiện ra) của Phật còn có thể biến hóa thêm nữa không?” Tối Thắng đáp: “Nay có Đức Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) đây làm chứng rõ ràng. Thân hóa của Phật còn có thể biến ra vô lượng hóa Phật (những vị Phật do biến hóa mà có) nhiều như số cát sông Hằng, với đủ mọi hình sắc, dùng thần thông thuyết pháp, làm lợi ích và an vui cho hữu tình (chúng sinh, những loài có tình thức). Vì sao vậy? Vì sức nguyện thuở xưa của chư Phật thanh tịnh, nên mới làm được như thế.”

 Bồ-tát Thiện Tư lại nói: “Thưa Thiên vương, ngài khéo nói pháp rất sâu, tức là sức nguyện thuở xưa của Phật thanh tịnh. Xin Thiên vương thỉnh thần lực của Phật khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa (Bát-nhã ba-la-mật-đa: trí tuệ thấu suốt thật tướng mọi pháp, đưa người tu sang bờ giải thoát) được ở lâu trên thế gian, mãi mãi không ẩn mất.” Tối Thắng đáp: “Thiện Tư nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu này luôn được tất cả các Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như) cùng nhau giữ gìn. Vì sao vậy? Dùng văn tự để giảng nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, mà những văn tự ấy không sinh khởi, không cùng tận, mãi không ẩn mất; ý nghĩa mà văn tự ấy bày tỏ cũng không sinh khởi, không cùng tận, mãi không ẩn mất. Bởi vậy Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu của chư Phật cũng không ẩn mất. Vì sao vậy? Vì pháp vốn không sinh. Pháp nào đã không sinh thì cũng không diệt. Đó chính là giáo lý bí mật của chư Phật. Lẽ mầu nhiệm như vậy, dù Như Lai ra đời hay không ra đời, thì tính và tướng vẫn lặng trong như thế, gọi là chân như (bản tính chân thật, như như không đổi của mọi pháp), cũng gọi là pháp giới (thể tính chung làm nền tảng cho mọi pháp), cũng gọi là thật tế (chỗ tận cùng chân thật của sự vật). Thuận theo nhân duyên mà không trái nghịch, đó là Chánh pháp. Bản tính của nó thường còn, mãi không ẩn mất.”

 Bồ-tát Thiện Tư lại hỏi Thiên vương: “Còn hạng người nào có thể giữ gìn Chánh pháp?” Tối Thắng đáp: “Ai không trái nghịch với tất cả các pháp thì có thể giữ gìn Chánh pháp. Vì sao vậy? Không trái với lẽ đúng, mãi không tranh cãi, gọi là giữ gìn Chánh pháp.” Thiện Tư lại hỏi: “Thế nào gọi là không trái với lẽ đúng, mãi không tranh cãi, gọi là giữ gìn Chánh pháp?” Tối Thắng đáp: “Nếu thuận theo văn tự mà không trái với lẽ đúng, mãi không tranh cãi, thì gọi là giữ gìn Chánh pháp. Vì sao vậy? Người phàm ngu trong đời đều bám chấp vào các kiến giải, còn người thuận theo lẽ đúng thì thường nói về Không (tính không: mọi pháp không có tự thể cố định), vì thế thế gian cùng nổi lên tranh cãi. Những người phàm ngu ấy yêu chuộng cái ‘có’, còn người thuận theo lẽ đúng thì xem nhẹ cái ‘có’. Thế gian nói có thường, lạc, ngã, tịnh (thường còn, an vui, có cái tôi thật, trong sạch); người thuận theo lẽ đúng thì nói vô thường, khổ, vô ngã, bất tịnh, vì thế thế gian cùng nổi lên tranh cãi. Những kẻ phàm ngu xuôi theo dòng đời, người thuận theo lẽ đúng thì đi ngược dòng đời, vì thế thế gian cùng nổi lên tranh cãi. Người phàm ngu trong đời bám chấp vào uẩn, giới, xứ (uẩn: năm nhóm hợp thành thân tâm; giới: mười tám yếu tố của nhận thức; xứ: mười hai nơi sinh ra nhận thức), người thuận theo lẽ đúng thì hoàn toàn không bám chấp gì, vì thế thế gian cùng nổi lên tranh cãi. Kẻ phàm ngu xuôi theo đời thì không làm theo lẽ đúng, người thuận theo lẽ đúng thì trái với đời; vì thế (người ấy) mãi không tranh cãi, gọi là giữ gìn Chánh pháp.”

 Bồ-tát Thiện Tư lại hỏi Tối Thắng: “Nay Thiên vương chấp giữ điều gì?” Tối Thắng đáp: “Thiện Tư nên biết, tôi không chấp giữ cái tôi, cũng không chấp giữ pháp.” Thiện Tư lại hỏi: “Thế nào là không chấp giữ?” Tối Thắng đáp: “Tự tính của cái tôi vốn lìa (không có thật), tự tính của hữu tình và của pháp cũng lìa; những cái lìa như thế cũng không thể nắm bắt được. Tự tính của quá khứ lìa, tự tính của vị lai và hiện tại cũng lìa; những cái lìa như thế cũng không thể nắm bắt được. Tự tính của chư Phật chẳng phải lìa, tự tính của chư Phật chẳng phải không lìa. Tự tính của các cõi Phật chẳng phải lìa, tự tính của các cõi Phật chẳng phải không lìa. Tự tính của các pháp chẳng phải lìa, tự tính của các pháp chẳng phải không lìa. Thiện Tư nên biết, hạnh như thế gọi là thuận theo lẽ đúng; không chấp giữ cũng không ‘không chấp giữ’, thì có thể giữ gìn Chánh pháp.”

 Bấy giờ Bồ-tát Thiện Tư khen Thiên vương Tối Thắng rằng: “Hay thay, hay thay! Bậc đại sĩ, bậc chánh sĩ (những cách gọi tôn kính Bồ-tát) có thể nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế: không chấp giữ, không bám chấp, không văn, không chữ, dứt các hý luận (những lời bàn luận suông, phân biệt vô ích), lìa cái năng phân biệt (chủ thể phân biệt) và cái sở phân biệt (đối tượng bị phân biệt).”

 Bấy giờ trong chúng hội có một thiên tử (vị trời) tên là Hiền Đức, từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lạy sát chân Phật, vắt áo che vai trái (để trần vai phải, theo phép kính lễ), gối phải quỳ xuống đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng: “Bạch Thế Tôn, điều ‘không phân biệt’ mà Thiên vương Tối Thắng nói là pháp gì?” Phật bảo Hiền Đức: “Thiên tử nên biết, ‘không phân biệt’ chính là pháp tịch tĩnh (vắng lặng, dứt mọi xao động). Vì sao vậy? Vì cái năng thủ (chủ thể nắm bắt) và cái sở thủ (đối tượng bị nắm bắt) đều không thể nắm bắt được, không sinh không diệt, lìa ngã và ngã sở (cái tôi và cái của tôi). Như thế gọi là pháp không phân biệt. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có đại tâm) quán xét như vậy thì có thể giữ gìn Chánh pháp, mà không thấy có người giữ gìn và pháp được giữ gìn.” Khi Phật nói pháp này, mười nghìn vị bí-sô (tỳ-kheo: người xuất gia nam thọ đủ giới) được tâm giải thoát; một nghìn thiên tử xa lìa bụi trần, dứt hết cấu nhiễm, sinh pháp nhãn thanh tịnh (con mắt thấy rõ chân lý, tức bước đầu chứng đạo).

 Bấy giờ Bồ-tát Thiện Tư hỏi Thiên vương Tối Thắng: “Biện tài (tài năng thuyết giảng lưu loát) như thế nào mới có thể nói được pháp rất sâu như vậy?” Tối Thắng đáp: “Biện tài có được ở người đã không còn phiền não (những trạng thái tâm ô nhiễm như tham, sân, si) và tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não) mới có thể nói được pháp rất sâu như vậy. Trí mầu nhiệm về thắng nghĩa (nghĩa lý tối thượng, chân lý tuyệt đối), vượt ngoài đường lối ngôn ngữ, không thể suy lường — biện tài như thế mới có thể nói được pháp rất sâu như vậy.”

 Bồ-tát Thiện Tư hỏi thiên tử Hiền Đức: “Trong pháp không sinh, làm sao dùng biện tài để nói?” Thiên tử Hiền Đức đáp Thiện Tư: “Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát không an trú trong pháp không sinh không diệt, thì không có biện tài để nói pháp rất sâu. Vì sao vậy? Vì xa lìa hý luận, không thấy đối tượng được duyên tới, không thấy chủ thể duyên tới, tâm không dừng trụ vào đâu, nên mới nói được. Không trụ vào ngã, không trụ vào pháp, không trụ vào đây hay kia, chỉ trụ trong thắng nghĩa đế (chân lý tối thượng) thanh tịnh, nên mới nói được.”

 Bồ-tát Thiện Tư liền bạch Phật: “Thật lạ lùng thay, bạch Thế Tôn! Thiên tử Hiền Đức thật là ít có, có thể thông suốt pháp rất sâu, biện tài không cùng tận.” Phật bảo Thiện Tư: “Thiên tử Hiền Đức từ chỗ Phật Bất Động ở cõi Diệu Hỷ (cõi Phật ở phương đông, do Phật Bất Động — tức A-súc — giáo hóa) đến cõi Kham Nhẫn này (tức cõi Ta-bà, thế giới chúng ta, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ) để nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Các ông nên biết, thiên tử Hiền Đức đã tu tập môn đà-la-ni (tổng trì: năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn mọi pháp không quên mất) hiếm có trong vô lượng trăm nghìn ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), dù thuyết pháp trải qua nhiều kiếp cũng không cùng tận.”

 Bồ-tát Thiện Tư lại bạch Phật: “Thế nào là môn đà-la-ni hiếm có?” Phật dạy: “Này Thiện Tư, môn hiếm có này tên là môn đà-la-ni ‘các pháp không vào được’. Môn đà-la-ni này vượt ngoài mọi văn tự, lời không thể vào, tâm không thể đo lường, trong các pháp bên trong lẫn bên ngoài đều không thể nắm bắt được. Thiện Tư nên biết, không có chút pháp nào có thể vào được môn này, vì thế gọi là môn đà-la-ni ‘các pháp không vào được’. Vì sao vậy? Pháp này bình đẳng, không cao không thấp, không vào không ra. Không có một chữ nào từ ngoài đi vào, không có một chữ nào từ trong đi ra, không có một chữ nào trụ trong pháp này, cũng không có các chữ cùng thấy nhau, cũng không phân biệt pháp với phi pháp là khác nhau. Những văn tự ấy, nói ra cũng không giảm, không nói cũng không tăng; từ bản tế (khởi điểm xa xưa nhất, không có bắt đầu) đến nay hoàn toàn không có gì sinh khởi, tạo tác hay hư hoại, diệt mất. Văn tự đã như thế thì tâm cũng như thế; tâm đã như thế thì tất cả các pháp cũng như thế. Vì sao vậy? Pháp lìa lời nói, cũng lìa suy lường, từ bản tế đến nay không sinh không diệt, nên không vào không ra. Bởi vậy gọi là môn đà-la-ni ‘các pháp không vào được’. Nếu ai thông suốt được pháp môn này thì biện tài không cùng tận. Vì sao vậy? Vì đã thông suốt pháp không đứt đoạn, không cùng tận. Nếu có người vào được hư không, thì người ấy mới vào được môn đà-la-ni này.”

 “Thiện Tư nên biết, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thông suốt được môn đà-la-ni này thì tâm được thanh tịnh, thân và lời cũng vậy; việc làm thuận theo lẽ đúng, trí bát-nhã vững chắc; các đạo quân ma ác không thể quấy nhiễu; tất cả ngoại đạo (những người theo các giáo phái ngoài đạo Phật) không dám đối đáp; các phiền não và nghiệp không thể phá hoại; sức thân vững chắc, tâm lìa sự khiếp nhược; phàm điều gì giảng nói đều có biện tài không cùng tận; có thể tuyên giảng các pháp môn Thánh đế (chân lý của bậc Thánh, như Bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, con đường dứt khổ) sâu xa mầu nhiệm. Trí tuệ và sự học rộng nghe nhiều như biển lớn; an trụ trong định vắng lặng ví như núi Diệu Cao (tức núi Tu-di, núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo); như sư tử chúa ở giữa đám đông mà không sợ hãi; không bị pháp thế gian làm nhiễm như hoa sen trong sạch; làm lợi ích cho hữu tình ví như mặt đất; rửa sạch dơ bẩn ví như nước lớn; làm chín muồi thế gian ví như lửa lớn; làm tăng trưởng pháp lành như gió lớn; mát mẻ vừa lòng như vầng trăng sáng; phá tan mọi bóng tối như mặt trời rực rỡ; dẹp kẻ thù phiền não như dũng sĩ oai hùng; tâm tính điều phục như voi chúa lớn; có thể vang sấm pháp, ví như rồng lớn; mưa khắp các pháp, ví như mây lớn; như lương y giỏi trừ bệnh phiền não; như vua lớn của một nước khéo cai trị thế gian; như Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương) che chở loài hữu tình và che chở Chánh pháp; như Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) giàu sang bậc nhất giữa cõi người và cõi trời, tâm được tự tại; như Đại Phạm vương (vị trời làm chủ cõi Phạm thiên) làm chủ cõi Kham Nhẫn một cách tự tại, thân không bị ngăn ngại; như chim Yết-lộ-đồ (Ca-lâu-la, chim thần cánh vàng) chỉ dạy hữu tình (?); như người cha trong đời, có thể truyền ra của báu Chánh pháp; như Tỳ-sa-môn (vị Thiên vương phương bắc, thần giữ của cải) có thể đem ra đủ loại châu báu ở thế gian. Được phúc đức và trí tuệ trang nghiêm, hữu tình nào thấy cũng đều được lợi ích, được chư Phật Thế Tôn khen ngợi, được các chúng trời, rồng… đều che chở.”

 “Thiện Tư nên biết, các Bồ-tát Ma-ha-tát nếu được môn đà-la-ni như thế thì có thể tự tại làm lợi ích cho hữu tình, dùng phương tiện thuyết pháp không cùng tận, tâm không mỏi mệt, không chạy theo lợi lộc và danh tiếng; bố thí pháp bình đẳng, không bỏn sẻn, không ganh ghét; giữ gìn giới thanh tịnh, ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ) không lỗi lầm; an nhẫn thanh tịnh, lìa mọi giận hờn phiền não; tinh tấn thanh tịnh, việc làm đều thành tựu; tĩnh lự (thiền định) thanh tịnh, khéo điều phục tâm; bát-nhã thanh tịnh, mãi không nghi ngờ. Đầy đủ Bốn tâm vô lượng (từ, bi, hỷ, xả trải rộng không giới hạn) như Đại Phạm vương; có thể khéo tu tập đẳng trì và đẳng chí (các trạng thái định tâm), ra vào tự tại, vượt hơn các thế gian; tu nhân của đại giác, đầy đủ phúc đức và trí tuệ; nhận ngôi quán đảnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu để trao địa vị, ở đây chỉ địa vị Bồ-tát sắp thành Phật), được đại tự tại.”

 Khi Phật nói môn tổng trì như thế, trong chúng hội có sáu vạn bốn nghìn Bồ-tát được bất thoái chuyển (không còn lùi bước trên đường tu đến giác ngộ); ba vạn Bồ-tát được vô sinh nhẫn (trí an nhiên chấp nhận lẽ thật rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt); hai vạn người và trời xa lìa bụi trần, dứt hết cấu nhiễm, sinh pháp nhãn thanh tịnh; vô lượng vô biên chúng người và trời đều phát tâm cầu quả giác ngộ vô thượng chánh đẳng (giác ngộ cao nhất, chân chính, bình đẳng trọn vẹn — tức quả Phật).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video