Hội thứ sáu (phần thứ sáu của bộ kinh Đại Bát-nhã), Phẩm Đà-la-ni (đà-la-ni: tổng trì, năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn mọi pháp), thứ mười ba.
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc tu hạnh giác ngộ có đại tâm) Mạn-thù-thất-lợi (tức Bồ-tát Văn-thù, biểu trưng cho trí tuệ) liền từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lạy sát chân Phật, vắt áo che vai trái (để trần vai phải, theo phép kính lễ), gối phải quỳ xuống đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng: “Thật lạ lùng thay, bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật)! Như Lai (danh hiệu của Phật) dạy rằng các Bồ-tát Ma-ha-tát nếu được môn đà-la-ni ‘các pháp không vào được’ như thế thì thành tựu công đức vô lượng vô biên.” Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi: “Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi thân mật người tu), công đức như thế, dù Như Lai nói trong trăm nghìn năm cũng chưa nói hết.”
Bấy giờ trong chúng hội có một vị Bồ-tát tên là Tịch Tĩnh Tuệ, liền thưa với Bồ-tát Ma-ha-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng: “Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát chứng được môn đà-la-ni như thế thì được Phật Thế Tôn khen ngợi. Bồ-tát như vậy khéo được lợi lớn, việc tự tu và giáo hóa người khác đều không uổng.” Khi ấy Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi đáp Bồ-tát Tịch Tĩnh Tuệ: “Này thiện nam tử, trong thắng nghĩa đế (chân lý tối thượng, tuyệt đối) không có pháp nào để khen, không sắc (hình chất), không tướng. Đã không có sắc tướng thì có gì để khen? Đã không có gì để khen thì vui mừng về điều gì?”
Khi ấy Tịch Tĩnh Tuệ lại nói: “Tôi nghe trong khế kinh (kinh điển do Phật nói, khế hợp với chân lý và căn cơ người nghe) Như Lai dạy rằng: tự tính của các pháp không có ngã và ngã sở (cái tôi và cái của tôi), không có gì khiến cho vui, cũng không có gì khiến cho giận. Pháp bình đẳng này Bồ-tát nên học. Ví như mặt đất nương trên thủy luân (tầng nước nằm dưới mặt đất theo vũ trụ quan Phật giáo); nếu đào giếng, đào ao thì được nước dùng, còn ai không đào thì không cách gì có được. Cũng vậy, cảnh giới pháp bình đẳng của trí Thánh trùm khắp tất cả các pháp; nếu ai siêng tu bát-nhã và phương tiện khéo léo thì liền chứng được, còn ai không tu thì làm sao được? Vì thế Bồ-tát muốn cầu quả Bồ-đề (giác ngộ) vô thượng chánh đẳng (cao nhất, chân chính, trọn vẹn) thì không nên lười biếng. Nếu siêng năng tinh tấn thì cảnh giới pháp bình đẳng như đã nói sẽ hiện ra trước mắt.
“Như người mù bẩm sinh không thấy được màu sắc, cũng vậy, hữu tình (chúng sinh) bị phiền não làm mù thì không thấy được pháp bình đẳng. Như người có mắt mà không có ánh sáng bên ngoài thì không nhìn thấy được hình sắc gì; cũng vậy, người tu tuy có trí tuệ, nếu không có thiện hữu (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt) thì không thấy được pháp. Như người có thiên nhãn (mắt của trời, thấy được mọi nơi) không cần nhờ ánh sáng bên ngoài mà tự thấy được hình sắc; cũng vậy, Bồ-tát đã dự vào dòng pháp thì tự nhiên tiến lên vượt bậc. Ví như người ở trong bào thai trên đời, tuy lớn dần mà tự mình không thấy; cũng vậy, Bồ-tát siêng năng tinh tấn thì các hạnh lớn dần mà tự mình cũng không thấy, nhưng có thể thành tựu tất cả Phật pháp. Như trong núi Tuyết (dãy Hy-mã-lạp-sơn) có cây thuốc quý, cành nhánh, thân cây (?) không khô không gãy; cũng vậy, Bồ-tát siêng tu tinh tấn thì mọi hạnh thù thắng đều không lui sụt, không mất.
“Như Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng thống trị cả thế giới bằng chánh nghĩa) xuất hiện ở đời có đủ bảy món báu; cũng vậy, Bồ-tát phát tâm Bồ-đề có đủ bảy món báu pháp, đó là: bố thí, tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng), tinh tấn (siêng năng), tĩnh lự (thiền định), bát-nhã (trí tuệ thấu suốt thật tướng) và phương tiện khéo léo. Như Chuyển luân vương đi khắp bốn châu (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di), đối với loài hữu tình lòng vua bình đẳng; cũng vậy, Bồ-tát dùng bốn nhiếp sự (bốn cách thu phục, gần gũi chúng sinh: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) làm lợi ích cho hữu tình, lòng luôn bình đẳng. Như Chuyển luân vương ở đâu thì nơi ấy không có kiện tụng tranh chấp; cũng vậy, Bồ-tát thuyết pháp đúng như thật nên cũng không có tranh luận. Ví như khi ba nghìn đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới nhỏ hợp thành, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật) mới hình thành, liền có núi chúa Diệu Cao (núi Tu-di, núi lớn nhất ở trung tâm thế giới) và biển lớn; cũng vậy, Bồ-tát vừa phát tâm cầu giác ngộ vô thượng chánh đẳng thì liền có bát-nhã và đại bi. Ví như mặt trời mọc, núi nào cao thì ánh sáng chiếu tới trước; cũng vậy, Bồ-tát được ngọn đuốc bát-nhã, thì các Bồ-tát có hạnh cao, căn cơ đã chín được ánh sáng chiếu tới trước. Ví như mặt đất gánh đỡ khắp tất cả cỏ cây, hoa quả, cây thuốc, đều bình đẳng như nhau; cũng vậy, Bồ-tát chứng được môn đà-la-ni như thế thì đối với các hữu tình lòng đều bình đẳng.”
Bấy giờ Phật khen Tịch Tĩnh Tuệ: “Hay thay, hay thay! Đúng như ông nói. Các Bồ-tát Ma-ha-tát nếu được môn đà-la-ni như thế thì mọi điều nói ra, từng câu từng chữ, không gì không phải là lời Phật. Những điều nói ra như thế xa lìa sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, cảm giác chạm, và đối tượng của ý). Vì sao vậy? Pháp được nói ấy không phải pháp thế tục, nên không cùng tận, không bờ bến, có thể khiến cho thân tâm của tất cả đều nhẹ nhàng nhanh nhạy; dù nói trước trăm nghìn đức Phật cũng không khiếp sợ. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy được Phật gia trì (dùng thần lực che chở, tăng thêm sức), nên tâm không bám chấp: không chấp vào ngã, không chấp vào hữu tình, không chấp vào các pháp. Nhờ đó chứng được chân như thanh tịnh (bản tính chân thật như như của mọi pháp), pháp giới thanh tịnh (thể tính chung của mọi pháp), thật tế thanh tịnh (chỗ tận cùng chân thật), được pháp không cùng tận, văn tự không cùng tận, biện thuyết không cùng tận. Lúc ấy liền sinh niềm vui thù thắng, vì được tuệ mầu nhiệm, vì được trí mầu nhiệm, vì không còn lưới nghi.”
Khi Phật nói môn tổng trì này, tám nghìn Bồ-tát đều được môn đà-la-ni ‘các pháp không vào được’ như thế; lại có một vạn hai nghìn Bồ-tát được bất thoái chuyển (không còn lùi bước trên đường đến giác ngộ); năm nghìn Bồ-tát được vô sinh nhẫn (trí an nhiên chấp nhận lẽ mọi pháp vốn không sinh không diệt); một vạn sáu nghìn thiên tử (các vị trời) xa lìa bụi trần, dứt hết cấu nhiễm, sinh pháp nhãn thanh tịnh (con mắt thấy rõ chân lý); vô lượng vô biên loài hữu tình đều phát tâm cầu giác ngộ vô thượng chánh đẳng.
Bấy giờ Phật bảo Tịch Tĩnh Tuệ: “Đà-la-ni này có thể hàng phục chúng ma, dẹp các ngoại đạo (người theo giáo phái ngoài đạo Phật), phá kẻ ghen ghét Chánh pháp, thắp đèn bát-nhã, dập lửa phiền não, che chở người thuyết pháp khiến đến được Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết khổ đau và sinh tử), điều phục tâm bên trong, khéo giáo hóa đại chúng bên ngoài, dáng vẻ nghiêm trang khiến người thấy vui mừng, vì người tu hành chân chính mà thuyết pháp bình đẳng, quán xét đúng như thật căn tính của hữu tình, trao pháp đúng thời, không sớm không muộn.”
Khi Phật nói các công đức như thế, trong ba nghìn đại thiên thế giới này, tất cả biển lớn, núi chúa Diệu Cao, mặt đất và các núi đều rung động. Bấy giờ trời mưa xuống hoa vi diệu âm, hoa đại vi diệu âm, hoa diệu linh thụy, hoa đại diệu linh thụy (các loại hoa trời), hoa ổ-bát-la (sen xanh), hoa câu-mâu-đà (súng trắng), hoa bát-đặc-ma (sen hồng), hoa bôn-đồ-lợi (sen trắng lớn), hoa ca-mạt-la (một loại sen); các vị trời trên không trung trỗi lên đủ thứ nhạc.
Đức Thế Tôn lại bảo Tịch Tĩnh Tuệ: “Này thiện nam tử, vào thuở quá khứ cách đây vô lượng, vô số, vô biên kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài) khó nghĩ bàn, có đức Phật ra đời tên là Bảo Nguyệt, đầy đủ mười danh hiệu (mười danh hiệu tôn kính của một vị Phật), nước tên là Vô Hủy, kiếp tên là Hỷ Tán, có ba mươi hai ức đệ tử Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình), đệ tử Bồ-tát thì vô lượng vô biên. Thế nhưng đức Như Lai ấy trước đó không có việc khổ hạnh và hàng phục ma mà chứng Bồ-đề. Lúc ấy trong chúng hội của Ngài có một Bồ-tát tên là Bảo Công Đức, có biện tài mầu nhiệm, có thể vì hữu tình mà nói đủ loại pháp. Khi ấy đại chúng thỉnh đức Như Lai ấy đừng nhập Niết-bàn, hãy ở lâu nơi đời. Bấy giờ Bảo Công Đức bảo đại chúng: ‘Chư Phật Thế Tôn không sinh không diệt, cần gì phải khuyên thỉnh đừng nhập Niết-bàn? Nếu hư không rộng lớn nhập Niết-bàn thì Như Lai mới có thể nhập Bát-niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn). Nếu chân như, pháp giới, thật tế, cảnh giới không thể nghĩ bàn mà nhập Niết-bàn thì Như Lai mới có thể nhập Bát-niết-bàn. Vì sao vậy? Pháp của Như Lai không thành không hoại, không nhiễm không tịnh, chẳng phải thế gian, chẳng phải xuất thế gian, chẳng phải hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh diệt), chẳng phải vô vi (không do nhân duyên tạo thành, không sinh diệt), chẳng phải thường còn, chẳng phải đoạn diệt. Giả sử một miệng có mười lưỡi, mỗi lưỡi lại sinh ra trăm lưỡi, mỗi lưỡi ấy lại sinh ra nghìn lưỡi, cũng không thể nói Như Lai có thành có hoại, cho đến không thể nói là có thường còn hay đoạn diệt. Sao đại chúng lại khuyên thỉnh Như Lai đừng nhập Niết-bàn, hãy ở lâu nơi đời?’
“Khi Bảo Công Đức nói pháp này, tám vạn sáu nghìn chúng Bồ-tát được bất thoái chuyển; bảy nghìn chúng Bồ-tát Ma-ha-tát đều được các môn đà-la-ni: môn đà-la-ni Công đức vô biên, môn đà-la-ni Duyệt ý (vừa lòng), môn đà-la-ni Vô ngại, môn đà-la-ni Hoan hỷ, môn đà-la-ni Đại bi, môn đà-la-ni Nguyệt ái (ưa thích như ánh trăng), môn đà-la-ni Nguyệt quang (ánh trăng), môn đà-la-ni Nhật ái (ưa thích như mặt trời), môn đà-la-ni Nhật quang (ánh mặt trời), môn đà-la-ni Núi chúa Diệu Cao, môn đà-la-ni Biển lớn sâu rộng, môn đà-la-ni Vua báu công đức; ba vạn sáu nghìn đại chúng người và trời xa lìa bụi trần, dứt hết cấu nhiễm, sinh pháp nhãn thanh tịnh.”
Đức Thế Tôn lại bảo Tịch Tĩnh Tuệ: “Bảo Công Đức thuở xưa chính là thân ông ngày nay. Do nhân duyên ấy mà ông có thể nói về đủ loại công đức của môn đà-la-ni này.” Khi ấy Bồ-tát Ma-ha-tát Mạn-thù-thất-lợi nói kệ rằng:
Tổng trì (đà-la-ni) như thuốc quý, chữa được mọi bệnh mê lầm;
Cũng như cam lộ (nước ngọt bất tử) cõi trời, ai uống được thường an vui.
Khi ấy Bồ-tát Ma-ha-tát Công Đức Hoa Vương lại nói kệ rằng:
Tổng trì không có văn tự, văn tự làm hiển bày tổng trì;
Nhờ bát-nhã và đại bi, (điều vốn) lìa lời mà dùng lời nói ra.
Bấy giờ Thiên vương San-đổ-sử-đa (vua cõi trời Đâu-suất) liền từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lạy sát chân Phật, vắt áo che vai trái, gối phải quỳ xuống đất, chắp tay cung kính bạch Phật: “Công đức của chư Phật không thể nghĩ bàn, lời chư Phật nói không thể nghĩ bàn, hạnh thù thắng mà các vị đại Bồ-tát thực hành và pháp mầu các ngài nói cũng không thể nghĩ bàn. Chúng con là các vị trời, nhờ căn lành trồng từ đời trước sâu dày, nên được gặp Như Lai, được nghe nói pháp mầu rất sâu như thế.” Rồi liền đem vô lượng hoa hương mầu nhiệm cõi trời rải lên Như Lai để cúng dường.
Bấy giờ Phật bảo vị Thiên vương ấy: “Thiên vương nên biết, những ai muốn cúng dường Phật Thế Tôn thì nên tu ba pháp: một là phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh); hai là giữ gìn Chánh pháp; ba là tu hành đúng như lời dạy. Thiên vương nên biết, nếu ai tu học được ba pháp này thì mới gọi là chân thật cúng dường Phật. Giả sử Như Lai ở đời một kiếp mà nói về công đức do sự cúng dường này mang lại cũng không thể nói hết. Vì thế, Thiên vương, nếu muốn cúng dường Phật Thế Tôn thì đầy đủ ba pháp này mới gọi là cúng dường chân thật. Thiên vương nên biết, nếu có ai giữ gìn dù chỉ một bài tụng bốn câu của Phật thì chính là ủng hộ quả giác ngộ vô thượng chánh đẳng mà chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đã chứng. Vì sao vậy? Vì quả giác ngộ vô thượng chánh đẳng mà chư Phật Thế Tôn chứng được là từ pháp mà sinh ra. Cúng dường bằng pháp gọi là cúng dường chân thật, bậc nhất trong các sự cúng dường, sự cúng dường bằng tiền của không thể sánh bằng. Thiên vương nên biết, Ta nhớ thuở quá khứ cách đây vô lượng, vô số kiếp khó nghĩ bàn, khi Ta đang siêng năng tu học đạo Bồ-tát, đã nghe trên hư không có vị trời nói bài tụng rằng:
(Pháp là) kho báu lớn mà vua chúa, giặc cướp… không thể xâm đoạt, hai hạng người (?) lại xa lìa;
Trăm nghìn vạn kiếp khó được nghe pháp, được nghe mà không giữ gìn, không bố thí (cho người khác) cũng như thế (?);
Phát tâm Bồ-đề lớn, giữ gìn Chánh pháp, tu hành đúng như lời dạy, tâm vắng lặng;
Lợi mình lợi người, tâm bình đẳng — như thế mới gọi là chân thật cúng dường Phật.
“Thiên vương nên biết, thuở quá khứ khi Ta mới nghe bài tụng này liền nói lại cho người khác, lúc ấy có tám nghìn loài hữu tình đều phát tâm cầu giác ngộ vô thượng chánh đẳng. Vì thế, Thiên vương, cúng dường bằng pháp là bậc nhất. Vì sao vậy? Vì quả giác ngộ vô thượng chánh đẳng của chư Phật là từ pháp mà sinh ra.”
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video