Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, Hội thứ bảy: Phần Mạn-thù-thất-lợi
Lời tựa
Sa-môn (người xuất gia tu hành) Huyền Tắc chùa Tây Minh soạn
Từng nghe rằng: ngay nơi tướng (hình dạng bề ngoài của sự vật) mà không thấy gì, ấy là vươn lên cảnh tượng hùng vĩ của chân như (bản tính chân thật, như vậy của mọi pháp); ngay nơi suy nghĩ mà không biết gì, ấy là thành tựu sự hiểu biết thầm lặng của chủng trí (nhất thiết chủng trí: trí tuệ biết rõ mọi pháp đến từng chi tiết, tức trí của Phật). Nhưng hai thứ bụi trần (?) vừa lắng xuống, thì theo thời, theo kiến chấp mà lúc nhạt lúc đậm; năm lớp màng che (?) sắp được vén lên, lại vì nghi ngờ mà khi tụ khi tan.
Vì thế, để mau chóng làm sáng tỏ con đường tánh Không (chân lý mọi pháp đều không có tự tánh), vườn Cấp Cô (vườn Cấp Cô Độc, nơi Phật thường cư ngụ và thuyết pháp) là chốn mọi người quy tụ nghỉ ngơi; chọn lựa khắp đồ chúng đương thời, thì Diệu Cát Tường (tức Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi, hay Văn-thù) bước lên gánh trọng trách đối đáp và xiển dương giáo pháp. Chợt không trông thấy mà vẫn chiêm ngưỡng, thoáng không nghe mà vẫn thấm nhuần giác ngộ. Đã xóa sạch sự tu mà vẫn đi tới chỗ tu, cũng dứt bặt sự học mà vẫn hướng về chỗ học. Nếu mô tả sự phân biệt của nó, thì bồ-đề (sự giác ngộ) có muôn dòng; nếu cắt bỏ sự hỗn mang của nó, thì niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết phiền não) chỉ có một tướng. Một tướng thì không thấy sinh tử; muôn dòng thì không gì không phải là Phật pháp. Không phá bỏ cái tổng thể rườm rà của giả danh (tên gọi tạm đặt), mà mở ra sự sâu lặng của thực tướng (tướng chân thật của mọi pháp).
Kinh nói rõ: pháp của Như Lai (danh hiệu của Phật) còn không có, huống là pháp của Bồ-tát (bậc tu hành cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh); pháp của Bồ-tát còn không có, huống là pháp của nhị thừa (hai hạng tu hành chỉ cầu giải thoát cho riêng mình: Thanh văn và Độc giác); pháp của nhị thừa còn không có, huống là pháp của phàm phu. Pháp còn chẳng có, thì có bồ-đề đâu? Đã không có bồ-đề, thì hướng tới cái gì? Đã không có chỗ hướng tới, thì có gì chứng đắc? Đã không có chứng đắc, thì có ai là người chứng?
Vì vậy, cho nó là có thì nó thành sai khác; cho nó là không thì nó xuyên suốt; thấu suốt nó thì nó xa rộng; ngăn trở nó thì nó bó hẹp. Rộng mở thênh thang mà không biếng nhác; hừng hực hăng hái gắng sức mà không cho đó là tinh tấn. Sự ngấm thấm của phiền não (?) cùng sự thấm nhuần của lòng từ chung một vẻ hoa; rừng gươm (cảnh hình phạt nơi địa ngục) đem so sắc với ngọc hào (sợi lông trắng xoáy giữa hai chân mày Phật, tỏa ánh sáng) — tất cả đều là chỗ của nó, lấy gì mà thay đổi được?
Xem kinh mượn đường ngôn ngữ thì nói năng lưu loát, mà ngưỡng về tông chỉ chân thật thì lại bảo "thôi, thôi". Sáng rực như ngọc châu lăn, trong trẻo như ngọc khánh ngân vang; khơi dậy thánh ý nơi ta, không gì hơn kinh này. Mong được thể nhập với Pháp Vương (vua của giáo pháp, tức Phật), há chẳng phải là thích đáng sao? Vậy thì tìm hiểu nghĩa của kinh là mở then cửa huyền diệu của kho tàng bí mật; nếm lời bàn của kinh là bao gồm lối đi riêng của mật ngữ (lời nói hàm ý sâu kín). Lời uyển chuyển mà ý chỉ sâu kín; đây chính là bộ "Văn-thù Bát-nhã" theo bản dịch cũ. Tuy chỉ hai cuốn hợp thành một phần, mà lời răn nhắc thúc giục đã bày rõ đầy đủ; mong rằng bảy chúng (bảy hạng đệ tử Phật: tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) quy hướng về đây, thì rõ ràng chẳng còn xa đạo.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm bảy mươi bốn
Tam tạng Pháp sư (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua dịch
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video