Kinh Đại Bát-nhã (kinh lớn về trí tuệ thấy rõ chân tướng của mọi sự), hội thứ mười: phần Bát-nhã Lý Thú (lý thú: lẽ thật sâu xa và chỗ ý chỉ hướng về).
Lời tựa.
Sa-môn (người xuất gia tu hành) Huyền Tắc ở chùa Tây Minh soạn.
Phần Bát-nhã Lý Thú là phần xét kỹ chỗ quy về của ý chỉ các hội, buộc gom mối tông chỉ của nhiều thiên. Nó coi nhẹ lời lẽ, vốn chỉ là cái nơm bắt cá (lời nói chỉ là phương tiện để nắm lấy ý, được ý thì quên lời), mà khơi dậy lòng tha thiết; nó soi tỏ ý và hình tượng mà phát ra lời. Vì thế, nhìn vào nơi hội tụ các báu đức, thì trí tuệ Kim cương (trí tuệ cứng chắc, sắc bén như kim cương, phá được mọi chấp trước) là tột cùng. Ngắm chỗ rực sáng của quán chiếu (dùng trí tuệ soi xét chân tướng mọi sự), thì Đại viên kính trí (trí tuệ như tấm gương tròn lớn, phản chiếu mọi sự không sai lệch, một trong bốn trí của Phật) đứng đầu.
Cho nên, ở trên thì hội họp nơi cung trời, nhân cõi trời Tự Tại (cõi trời Tha Hóa Tự Tại, tầng trời cao nhất cõi dục, nơi phần kinh này được nói) mà làm biểu tượng cho tâm. Bên cạnh thì mở ra cung điện báu, gửi vào ngọc ma-ni (ngọc như ý, viên ngọc quý trong suốt, đáp ứng mọi mong cầu) mà làm tiêu đề cho lời giảng. Phần này làm sáng tỏ khuôn phép thù thắng của Bát-nhã, vốn là vực sâu, kho chứa của mọi hạnh tu. Cho nên có thể dong ruổi khắp các địa (các tầng bậc tu chứng của Bồ-tát), ung dung gối roi trên cỗ xe thượng thừa (con đường tu cao nhất). Đã nắm được cái Một để làm khuôn mẫu cho chân lý tuyệt đối, lại thổi ra muôn tiếng (lấy ý từ sách Trang Tử: một luồng gió thổi qua muôn lỗ thành muôn tiếng khác nhau) để phân định cõi tục.
Hạnh tu và địa vị cùng chồng chất, dựng núi đức cao vút sừng sững. Câu và nghĩa đều tròn đủ, nuốt cả biển giáo pháp mà lắng trong, mênh mông. Rồi đến thu nhận đồ chứa chân thật thanh tịnh, đi vào bánh xe rộng lớn; dấu ấn của bản tính (dấu khẳng định chân lý) chồng chất mà thành văn, mũ trí tuệ vút cao mà tỏ lộ phẩm chất. Sau đó, lên ngôi quán đỉnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu, ví như được trao địa vị kế thừa, chỉ bậc tu chứng cao nhất), mở cửa tổng trì (đà-la-ni, năng lực ghi nhớ và giữ gìn mọi pháp, cũng chỉ thần chú). Dùng tâm tịch diệt (vắng lặng, dứt hết phiền não) mà an trú nơi tính bình đẳng (bản tính như nhau của mọi pháp). Gột sạch hý luận (lời bàn luận phân biệt suông, vô ích), nói mà không có gì để nói. Dứt bỏ vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, hư dối), nghĩ điều không thể nghĩ.
Điều ấy đủ để khiến niềm vui và cơn giận chung một tình, người thân và kẻ thù được nhìn như nhau. Danh tự vốn là giả, mà đồng với pháp giới (toàn thể mọi pháp, tức thực tại chân thật) rất sâu. Chướng ngại và lậu (phiền não rỉ chảy, khiến trôi lăn trong sinh tử) chưa tiêu, mà vẫn ngang bằng với sự xa lìa của Bồ-đề (sự giác ngộ). Thật vậy thay! Tâm ngưng đọng, ý chỉ sâu xa; nghĩa sáng tỏ, lời rõ ràng. Nói về lý thì lý sâu thẳm ở giữa vòng tròn (lấy ý từ sách Trang Tử: nắm được trục giữa thì ứng biến không cùng). Bàn về thú thì thú vươn ra ngoài cõi xa tít tắp. Tuy chỉ là một cuộn được dịch riêng, nhưng bao gồm đủ ý các phần. Nếu không lưu luyến ý chỉ này, nhai đi ngâm lại văn này, thì làm sao chỉ thấy (?) được bến bờ xa, tìm được điều kỳ diệu trong kho tạng bí mật?
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (Ba-la-mật-đa: đến bờ kia, tức hạnh tu trọn vẹn đưa tới giải thoát), quyển thứ năm trăm bảy mươi tám.
Tam tạng Pháp sư (vị thầy thông suốt ba tạng kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video