Thiên 795 — Hội 12 · Phần Tịnh giới ba-la-mật-đa · quyển 2

 Phần thứ mười hai: Tịnh giới ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện về giữ giới thanh tịnh; ba-la-mật-đa là pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ, đây là một trong sáu pháp tu ấy của Bồ-tát), phần thứ hai

 Bấy giờ, Xá-lợi Tử (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) lại nói với Cụ thọ (cách xưng hô tôn kính dành cho vị tu hành lâu năm) Mãn Từ Tử (tức Phú-lâu-na, đệ tử Phật giỏi thuyết pháp bậc nhất) rằng: "Nếu các vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa mà thấy có một chút pháp (sự vật, hiện tượng) nào gọi là người làm (chủ thể có thật đứng ra hành động), thì nên biết: tuy họ đang ở trong pháp của Bồ-tát, nhưng lại gọi là kẻ vứt bỏ các pháp của Bồ-tát. Đó là phi lý tác ý (sự chú tâm, suy nghĩ trái với lẽ đúng) của Bồ-tát. Nếu khởi lên phi lý tác ý như thế, nên biết người ấy gọi là Bồ-tát phạm giới."

 Khi ấy Mãn Từ Tử liền thưa với Cụ thọ Xá-lợi Tử: "Nếu các vị Bồ-tát không thấy một chút pháp nào gọi là người làm, thì các vị Bồ-tát ấy thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) Tịnh giới ba-la-mật-đa mà không hề vi phạm. Vậy pháp nào đối với Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát này là có ích hay có hại?"

 Xá-lợi Tử đáp: "Không có pháp nào đối với Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát này là có ích hay có hại. Nếu thấy có một chút pháp nào đối với Tịnh giới ba-la-mật-đa này là có ích hay có hại, thì nên biết đó là chấp giữ giới thanh tịnh của Bồ-tát. Nếu các vị Bồ-tát thấy có một chút pháp nào đối với Tịnh giới ba-la-mật-đa này là có ích hay có hại, thì các vị Bồ-tát ấy không thể nhiếp thọ (thâu giữ trọn vẹn và thực hành đúng) Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát. Nếu các vị Bồ-tát không thấy một chút pháp nào gọi là người làm, thì các vị Bồ-tát ấy có thể nhiếp thọ đúng đắn Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát. Nếu các vị Bồ-tát thọ trì giới thanh tịnh mà hồi hướng (đem công đức của việc tu hành hướng về một mục tiêu) để cầu đến nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn mọi sự của Phật), thì mới gọi là Tịnh giới ba-la-mật-đa. Nếu các vị Bồ-tát thọ trì giới thanh tịnh mà không thể hồi hướng cầu nhất thiết trí trí, thì nên biết giới ấy tuy được gọi là giới nhưng không phải Tịnh giới ba-la-mật-đa, vì có khi là để cầu quả vị của nhị thừa (hai hàng tu hành chỉ lo giải thoát cho riêng mình: Thanh văn — người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, và Độc giác — người tự giác ngộ không có thầy) hoặc quả báo của thế gian."

 "Lại nữa, Mãn Từ Tử! Nếu các vị Bồ-tát làm bất cứ việc bố thí (cho đi của cải, giúp đỡ người khác) nào, cũng đều lấy đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu chúng sinh khỏi khổ) làm đầu, luôn khởi lên được tấm lòng thuận theo và hồi hướng, phù hợp với nhất thiết trí trí, thì nên biết đó gọi là Bồ-tát cụ giới (người giữ giới đầy đủ). Lại nữa, Mãn Từ Tử! Nếu các vị Bồ-tát giữ gìn bất cứ giới nào, cũng đều lấy đại bi làm đầu, luôn khởi lên được tấm lòng thuận theo và hồi hướng, phù hợp với nhất thiết trí trí, thì nên biết đó gọi là Bồ-tát cụ giới. Lại nữa, Mãn Từ Tử! Nếu các vị Bồ-tát, trước những việc như bị hữu tình (chúng sinh, loài có tình thức) đánh đập, mắng chửi, phỉ báng, lăng nhục, khinh khi trêu cợt, mà tu nhẫn (chịu đựng, không sân hận) bất cứ điều gì cũng đều lấy đại bi làm đầu, luôn khởi lên được tấm lòng thuận theo và hồi hướng, phù hợp với nhất thiết trí trí, thì nên biết đó gọi là Bồ-tát cụ giới. Lại nữa, Mãn Từ Tử! Nếu các vị Bồ-tát vì muốn cứu vớt tất cả hữu tình khỏi mọi khổ não của ác thú (các cõi xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) và sinh tử (vòng sống chết luân hồi không dứt) mà thực hành tinh tấn (siêng năng không lùi bước), thì đều lấy đại bi làm đầu, luôn khởi lên được tấm lòng thuận theo và hồi hướng, phù hợp với nhất thiết trí trí, thì nên biết đó gọi là Bồ-tát cụ giới."

 "Lại nữa, Mãn Từ Tử! Nếu các vị Bồ-tát khi khởi tĩnh lự (thiền định, tâm lắng yên chuyên chú vào một đối tượng) thì suy nghĩ thế này: 'Ta nên phát khởi tĩnh lự thù thắng (vượt trội). Nhờ đó phát khởi thần thông (năng lực siêu phàm do thiền định mà có) thù thắng, biết được những chỗ khác biệt trong tâm tính và hành vi của các hữu tình, rồi nói cho họ pháp dược (lời dạy của Phật, ví như thuốc chữa bệnh khổ), khiến họ thoát khỏi mọi khổ của ác thú và sinh tử. Lại để điều phục phiền não (những tâm xấu làm rối loạn, khổ não như tham, sân, si) của chính mình, làm phúc điền (ruộng phước — nơi người khác cúng dường thì được phước, như gieo hạt vào ruộng tốt) thanh tịnh cho các loài hữu tình, đủ sức phát khởi nhất thiết trí trí.' Suy nghĩ như vậy rồi tu tĩnh lự, tất cả đều lấy đại bi làm đầu, luôn khởi lên được tấm lòng thuận theo và hồi hướng, phù hợp với nhất thiết trí trí, thì nên biết đó gọi là Bồ-tát cụ giới."

 "Lại nữa, Mãn Từ Tử! Nếu các vị Bồ-tát tu hành bất cứ trí tuệ vi diệu rất sâu xa nào, cũng đều là để đối với các pháp xa lìa điên đảo (cái thấy sai lệch, trái với sự thật) mà đạt được các thiện xảo (sự hiểu biết khéo léo, thông thạo), tức là: thiện xảo về uẩn (các nhóm yếu tố hợp thành thân và tâm), thiện xảo về giới (ở đây nghĩa là các yếu tố cấu thành sự nhận biết, không phải giới luật), thiện xảo về xứ (các chỗ mà giác quan và đối tượng gặp nhau làm sinh ra nhận biết), thiện xảo về đế (các chân lý), thiện xảo về duyên khởi (lẽ mọi sự vật nương vào nhau mà sinh khởi), thiện xảo về thị xứ phi xứ (biết rõ điều gì hợp lẽ có thể xảy ra, điều gì không thể xảy ra)."

 Thế nào gọi là thiện xảo về uẩn? Nghĩa là các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng (đặc tính riêng của từng pháp) khác nhau của sắc uẩn (nhóm thuộc về hình sắc, vật chất, kể cả thân thể); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của thọ uẩn (nhóm cảm nhận vui, khổ, không vui không khổ), tưởng uẩn (nhóm nhận biết, hình dung, đặt tên), hành uẩn (nhóm các tác ý, tạo tác của tâm) và thức uẩn (nhóm sự nhận biết phân biệt). Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của sắc uẩn đều bất khả đắc (không thể tìm thấy, không thể nắm bắt như một thực thể có thật); biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của thọ, tưởng, hành, thức uẩn đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng (đặc tính chung của nhiều pháp, như vô thường, khổ, vô ngã) khác nhau của sắc uẩn; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của thọ, tưởng, hành, thức uẩn. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của sắc uẩn đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của thọ, tưởng, hành, thức uẩn đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là thường (còn mãi, không thay đổi) hay vô thường (luôn biến đổi, không bền) đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là ngã (cái "tôi" có thật, làm chủ, thường còn) hay vô ngã (không có cái "tôi" thật như thế) đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là tịnh (trong sạch) hay bất tịnh (nhơ bẩn) đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là không (trống rỗng, không có tự tính cố định) hay bất không (không trống rỗng) đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là hữu tướng (có hình tướng để tâm bám vào) hay vô tướng (không có tướng nào để bám vào) đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là hữu nguyện (có mong cầu, có tạo tác) hay vô nguyện (không mong cầu, không tạo tác) đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là tịch tĩnh (lặng yên, dứt hết phiền não) hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc uẩn dù là viễn ly (xa lìa mọi ràng buộc) hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thọ, tưởng, hành, thức uẩn dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về uẩn.

 Thế nào gọi là thiện xảo về giới? Nghĩa là các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhãn giới (yếu tố mắt, tức giác quan thấy); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhĩ giới (yếu tố tai), tỷ giới (yếu tố mũi), thiệt giới (yếu tố lưỡi), thân giới (yếu tố thân, giác quan xúc chạm) và ý giới (yếu tố ý, giác quan của tâm). Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhãn giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhãn giới; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhãn giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc — đối tượng mà mắt thấy, không phải cõi Sắc); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của thanh giới (yếu tố âm thanh), hương giới (yếu tố mùi), vị giới (yếu tố vị), xúc giới (yếu tố những gì thân chạm biết) và pháp giới (yếu tố các đối tượng của ý, như ý niệm, ý tưởng). Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của sắc giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của sắc giới; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của sắc giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhãn thức giới (yếu tố sự nhận biết sinh ra qua mắt); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhĩ thức giới, tỷ thức giới, thiệt thức giới, thân thức giới và ý thức giới (các yếu tố sự nhận biết sinh ra qua tai, mũi, lưỡi, thân và ý). Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhãn thức giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhãn thức giới; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhãn thức giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn thức giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, đối tượng thấy và sự nhận biết qua mắt); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc và ý xúc (sự tiếp xúc tương tự nơi tai, mũi, lưỡi, thân và ý). Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhãn xúc đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhãn xúc; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhãn xúc đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xúc dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của các thọ (cảm nhận vui, khổ, hoặc không vui không khổ) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng các thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của thủy giới (yếu tố nước, tính ẩm ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố hư không, khoảng trống) và thức giới (yếu tố sự nhận biết). Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của địa giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của thủy, hỏa, phong, không, thức giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của địa giới; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của thủy, hỏa, phong, không, thức giới. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của địa giới đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của thủy, hỏa, phong, không, thức giới đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng địa giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về giới.

 Thế nào gọi là thiện xảo về xứ? Nghĩa là các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhãn xứ (mắt, xét như chỗ làm phát sinh sự nhận biết); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ và ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân và ý, xét như chỗ làm phát sinh sự nhận biết). Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhãn xứ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhãn xứ; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhãn xứ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng nhãn xứ dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của sắc xứ (hình sắc — đối tượng của mắt, xét như chỗ làm phát sinh sự nhận biết); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ và pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật thân chạm biết và đối tượng của ý, xét như chỗ làm phát sinh sự nhận biết). Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của sắc xứ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của sắc xứ; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của sắc xứ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng sắc xứ dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về xứ.

 Thế nào gọi là thiện xảo về đế? Nghĩa là các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của Khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống trong luân hồi vốn là khổ); biết đúng như thật mọi tự tướng khác nhau của Tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân gây ra khổ), Diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ) và Đạo thánh đế (chân lý về con đường đưa đến chấm dứt khổ). Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của Khổ thánh đế đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi tự tướng khác nhau của Tập, Diệt, Đạo thánh đế đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của Khổ thánh đế; biết đúng như thật mọi cộng tướng khác nhau của Tập, Diệt, Đạo thánh đế. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của Khổ thánh đế đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng mọi cộng tướng khác nhau của Tập, Diệt, Đạo thánh đế đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế.

 Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là thường hay vô thường đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là vui hay khổ đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là vui hay khổ đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là ngã hay vô ngã đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là tịnh hay bất tịnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là không hay bất không đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là không hay bất không đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là hữu tướng hay vô tướng đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là hữu nguyện hay vô nguyện đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế. Lại nữa, các vị Bồ-tát biết đúng như thật rằng Khổ thánh đế dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc; biết đúng như thật rằng Tập, Diệt, Đạo thánh đế dù là viễn ly hay không viễn ly đều bất khả đắc. Như thế gọi là thiện xảo về đế.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (kinh lớn về trí tuệ hoàn thiện đưa sang bờ giác ngộ), quyển thứ năm trăm tám mươi lăm.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm mười sáu (?).

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video