Phẩm thứ tư: Sự ô uế của đời sống tại gia
Lại nữa, này trưởng giả, Bồ-tát (người phát nguyện cầu thành Phật và tu hành để cứu giúp mọi chúng sinh) tại gia phải phân biệt rõ những điều ô uế của đời sống ở nhà, và phải nghĩ rằng: Vì sao gọi là ở nhà?
Cắt đứt mọi gốc rễ điều lành, đó gọi là ở nhà. Không gìn giữ các công đức thuộc phẩm cao quý, đó gọi là ở nhà. Ở trong mọi bụi nhơ bất thiện, ở trong mọi ý nghĩ bất thiện, ở trong mọi hành vi bất thiện, thường giao du với kẻ không thuần hậu, không yên lặng, không có Pháp (giáo lý Phật dạy), khiến tâm không chuyên nhất, với những kẻ ác cứng cỏi, đó gọi là ở nhà. Từ đó bị ác ma (kẻ phá hoại đường tu, ngăn người ta đến giác ngộ) thừa cơ quấy phá, đó gọi là ở nhà.
Ở trong dâm dục, giận dữ, si mê; ở trong mọi trần lao (phiền não, bụi bặm của đời làm nhọc tâm), những pháp khổ nhọc và việc tạp nhạp của thế tục, thường không thể làm cho gốc rễ điều lành được đầy đủ, đó gọi là ở nhà. Ở trong đó, việc không nên làm thì lại xem nhẹ mà làm; khinh mạn, không cung kính cha mẹ, bậc tôn trưởng, đấng chúng hựu (bậc được muôn người nương nhờ, tức Phật) (?), các sa-môn (người xuất gia tu hành), phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn) và đạo sĩ, đó gọi là ở nhà.
Ưa thích ái dục mà không biết lo buồn, rồi phải sầu khóc vì mọi điều trái ý, đó gọi là ở nhà. Chuốc lấy cảnh lao tù, giận hờn tranh cãi, không hòa thuận, kiện tụng, chửi rủa nhau, đó gọi là ở nhà. Không thể tích lũy điều lành, làm hỏng mọi gốc đức, việc không nên làm lại làm bừa, bị chư Phật, các bậc chân chính và hàng đệ tử chê bai, đó gọi là ở nhà. Vì ở trong đó mà khiến người ta rơi vào ác đạo (những cõi xấu khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); vì ở trong đó mà khiến người ta quay về với nỗi sợ hãi của dâm dục, giận dữ, si mê, đó gọi là ở nhà.
Không giữ được giới phẩm (phần giữ giới), bỏ mất định phẩm (phần thiền định, giữ tâm yên lặng), không thực hành được tuệ phẩm (phần trí tuệ), không đạt được giải thoát phẩm (phần giải thoát khỏi phiền não), không khởi được phẩm thấy biết về sự giải thoát (phần tự biết rõ mình đã giải thoát), đó gọi là ở nhà. Người ở trong đó bám víu vào cha mẹ, anh em, vợ con, họ hàng làng xóm, người quen, bạn bè, quyến thuộc, bè đảng; nỗi lo của ân ái không biết bao giờ đủ, như mọi dòng sông đều đổ về biển; vì vậy gọi là ở nhà.
Từ đó sinh ra nhiễm ô, tham lam, nảy ra những ý tưởng không có chí hướng. Ở nhà thì nhiều ý tưởng tham lam, mọi điều xấu ác, sầu lo không bao giờ dứt. Ở nhà thì ân ái gặp gỡ như món ăn ngon trộn thuốc độc. Ở nhà thì từ gốc đã là khổ, kẻ thù mà trông như người quen. Ở nhà thì nhiều điều ngăn trở, bỏ phế giáo pháp chân chính của bậc hiền thánh. Ở nhà thì thường có tranh chấp kiện tụng, vì đủ thứ việc làm nguyên nhân. Ở nhà thì nhiều tham cầu, mến chuộng giàu sang, thường làm việc thiện việc ác. Ở nhà là vô thường (không bền lâu, luôn thay đổi), là pháp không thể tồn tại lâu, sẽ phải hư hoại. Ở nhà là khổ nhọc, vì thường có điều mong cầu, tham đắm mọi thứ mình có. Ở nhà thì thường có lòng ác, phô dao gậy ra như với kẻ thù.
Ở nhà thì chẳng có gì thật là của ta mà vẫn nhận lấy, cho nên khiến phải lăn lộn mãi (?). Ở nhà là không sạch sẽ, mà tự tỏ ra trong trắng. Ở nhà như bức tranh tô màu, chỉ đẹp ở bề ngoài mà mau phai mất. Ở nhà như cảnh do phép ảo thuật biến ra, không có cái ta thật mà lại ưa qua lại tụ họp. Ở nhà ví như hoa tu-mạn (một loài hoa thơm ở Ấn Độ), vừa nở đã tàn, vì mong cầu nhiều thứ. Ở nhà như giọt sương buổi sớm, mặt trời lên là rơi rụng, chỉ có nỗi lo chết. Ở nhà như cha mẹ (?), vui ít lo nhiều. Ở nhà như tấm lưới, thường lo về sắc đẹp, âm thanh, mùi thơm, vị ngon, cảm giác trơn mịn và các đối tượng của ý nghĩ. Ở nhà như con chim mỏ sắt, chỉ lo những ý nghĩ bất thiện. Ở nhà như rắn độc, lo nói về mọi chuyện. Ở nhà như lửa đốt thân, vì tâm ý rối loạn. Ở nhà thường sợ kẻ thù, tức là năm thứ giặc (năm thứ làm hao mất của cải), kẻ oán thù và đứa con hư. Ở nhà ít được yên ổn, không được cứu độ, giải thoát, vì không có bình đẳng (?).
Như vậy đó, này trưởng giả, Bồ-tát tại gia phải phân biệt rõ đời sống ở nhà là ô uế.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video