Thiên 13 — Phẩm Tất cả đại chúng thưa hỏi thứ 5

 Kinh Đại Bát Niết-bàn, phẩm Tất Cả Đại Chúng Thưa Hỏi, thứ năm

 Bấy giờ Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) từ gương mặt phóng ra ánh sáng đủ màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía, chiếu đến thân Thuần-đà (người cư sĩ ở thành Câu-thi-na, người dâng bữa cúng dường cuối cùng lên Phật). Thuần-đà gặp ánh sáng ấy rồi, cùng với quyến thuộc (người thân và người theo hầu) mang các món ăn ngon vội đến chỗ Phật, muốn dâng lên Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ sự thật như thật mà đến) và chúng tỳ-kheo tăng (đoàn thể người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) lần cúng dường (dâng hiến lễ vật để tỏ lòng tôn kính) cuối cùng. Đủ thứ đồ đựng chứa đầy đủ, mang đến trước Phật.

 Lúc ấy có vị trời (chúng sinh ở cõi trời) có oai đức lớn chặn ở phía trước, vây quanh Thuần-đà mà nói: "Hãy dừng lại, Thuần-đà, chớ vội dâng cúng." Ngay lúc ấy Như Lai lại phóng ra vô lượng vô biên ánh sáng đủ màu. Đại chúng chư thiên gặp ánh sáng ấy rồi, liền cho Thuần-đà tiến đến chỗ Phật dâng lễ vật của mình. Bấy giờ trời, người và các chúng sinh, mỗi người tự cầm lễ vật cúng dường của mình đến trước Phật, quỳ thẳng mà thưa: "Xin Như Lai cho phép các tỳ-kheo nhận thức ăn này." Khi ấy các tỳ-kheo biết đã đúng lúc, liền cầm y bát (áo cà-sa và bình bát đựng thức ăn của người xuất gia), một lòng thư thái điềm tĩnh.

 Bấy giờ Thuần-đà sắp đặt cho Phật và chư Tăng đủ loại tòa báu sư tử (tòa ngồi quý báu dành cho Phật, ví Phật như sư tử giữa muôn loài), treo phướn lụa, lọng che, hoa, hương và chuỗi ngọc. Lúc ấy tam thiên đại thiên thế giới (cõi thế giới rộng lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ) được trang hoàng đẹp đẽ mầu nhiệm, giống như cõi nước An Lạc ở phương Tây (cõi Cực Lạc của Phật A-di-đà).

 Bấy giờ Thuần-đà đứng trước Phật, buồn rầu sầu muộn, lại thưa với Phật: "Xin Như Lai vẫn còn thương xót mà ở lại đời thêm một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài), hoặc gần một kiếp." Phật bảo Thuần-đà: "Ông muốn Ta ở lâu trên đời, thì hãy mau dâng lên lần đàn ba-la-mật (sự bố thí hoàn hảo, đưa người tu sang bờ giải thoát) cuối cùng, trọn vẹn đầy đủ."

 Bấy giờ hết thảy các Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), trời, người và các loài khác, cùng một lời xướng lên rằng: "Lạ lùng thay Thuần-đà! Ông đã thành tựu phúc đức lớn, khiến Như Lai nhận lần cúng dường vô thượng cuối cùng. Còn chúng ta không có phúc nên đồ cúng đã sắm sửa thành ra uổng phí."

 Bấy giờ Thế Tôn muốn làm thỏa nguyện của mọi người, liền từ mỗi lỗ chân lông trên thân mình hóa ra vô lượng vị Phật; mỗi vị Phật đều có vô lượng chúng tỳ-kheo tăng. Các vị Thế Tôn ấy cùng vô lượng đại chúng đều hiện ra nhận lễ cúng dường của họ. Còn Đức Như Lai Thích-ca tự mình nhận đồ cúng do Thuần-đà dâng lên. Lúc ấy thức ăn nấu bằng gạo tẻ mà Thuần-đà mang đến, tính theo đấu đong của nước Ma-già-đà (một nước lớn ở miền trung Ấn Độ thời Phật) là đủ tám hộc (đơn vị đong lường), nhờ thần lực của Phật mà đều đủ cho cả đại hội. Thuần-đà thấy việc ấy rồi, lòng vui mừng hớn hở vô cùng; hết thảy đại chúng cũng vậy.

 Bấy giờ đại chúng nương theo ý Phật, ai nấy đều nghĩ: "Nay Như Lai đã nhận lễ cúng của chúng ta, chẳng bao lâu nữa sẽ vào Niết-bàn (cảnh giới tắt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử; ở đây chỉ việc Phật rời bỏ thân đời)." Nghĩ thế rồi lòng vừa buồn vừa vui. Lúc ấy rừng cây chỗ đất vốn chật hẹp, nhờ thần lực của Phật mà chỉ một chỗ nhỏ bằng mũi kim cũng có vô lượng chư Phật Thế Tôn cùng quyến thuộc ngồi ăn, mà thức ăn cũng không có gì khác nhau.

 Khi ấy trời, người, A-tu-la (một loài chúng sinh có thần lực nhưng hay ganh ghét, hiếu chiến)... khóc lóc than thở mà nói: "Hôm nay Như Lai đã nhận lần cúng dường cuối cùng của chúng ta, nhận xong sẽ nhập Niết-bàn. Chúng ta biết cúng dường ai nữa? Nay chúng ta mãi xa lìa bậc Điều Ngự vô thượng (danh hiệu Phật, nghĩa là bậc khéo chế ngự, dẫn dắt người tu), như kẻ mù không có mắt." Bấy giờ Thế Tôn muốn an ủi hết thảy đại chúng, liền nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) rằng:

 "Các ngươi chớ buồn than, pháp của chư Phật vốn là như thế.

 Ta vào Niết-bàn đã trải qua vô lượng kiếp,

 luôn hưởng niềm vui thù thắng nhất, mãi ở nơi an ổn.

 Nay các ngươi hãy hết lòng lắng nghe, Ta sẽ nói về Niết-bàn.

 Ta đã lìa ý nghĩ về ăn uống, trọn không có nỗi lo đói khát.

 Nay Ta sẽ vì các ngươi nói lời nguyện thuận theo các ngươi,

 khiến hết thảy mọi người đều được niềm vui an ổn.

 Các ngươi nghe rồi hãy tu hành: pháp của chư Phật thường còn mãi.

 Giả sử con quạ và con cú mèo cùng đậu chung một cây,

 thân nhau như anh em ruột, thì khi ấy Ta mới vào Niết-bàn mãi mãi.

 Như Lai nhìn hết thảy chúng sinh như La-hầu-la (người con ruột của Phật),

 luôn là bậc tôn quý của chúng sinh, sao lại vào Niết-bàn mãi mãi?

 Giả sử rắn, chuột, chó sói cùng ở chung một hang,

 thương nhau như anh em, thì khi ấy Ta mới vào Niết-bàn mãi mãi.

 Như Lai nhìn hết thảy chúng sinh như La-hầu-la,

 luôn là bậc tôn quý của chúng sinh, sao lại vào Niết-bàn mãi mãi?

 Giả sử hoa thất diệp (loài hoa có mùi hôi) biến thành hoa bà-sư (loài hoa rất thơm),

 cây quả ca-lưu-ca (loại quả độc) biến thành quả trấn-đầu (loại quả ngọt lành),

 Như Lai nhìn hết thảy chúng sinh như La-hầu-la,

 sao lại bỏ lòng từ bi mà vào Niết-bàn mãi mãi?

 Giả sử kẻ nhất-xiển-đề (kẻ đã dứt hết gốc lành, không tin nhân quả, chê bai chánh pháp) ngay trong đời này thành Phật đạo,

 mãi ở trong niềm vui bậc nhất, thì khi ấy Ta mới vào Niết-bàn.

 Như Lai nhìn hết thảy chúng sinh đều như La-hầu-la,

 sao lại bỏ lòng từ bi mà vào Niết-bàn mãi mãi?

 Giả sử hết thảy chúng sinh cùng một lúc thành Phật đạo,

 xa lìa mọi lỗi lầm hoạn nạn, thì khi ấy Ta mới vào Niết-bàn.

 Như Lai nhìn hết thảy chúng sinh đều như La-hầu-la,

 sao lại bỏ lòng từ bi mà vào Niết-bàn mãi mãi?

 Giả sử nước tiểu của con muỗi thấm hỏng cả mặt đất,

 làm núi non, trăm sông và biển cả đều tràn đầy,

 nếu có việc như thế, khi ấy Ta mới vào Niết-bàn.

 Với lòng thương xót, Ta nhìn hết thảy chúng sinh đều như La-hầu-la,

 luôn là bậc tôn quý của chúng sinh, sao lại vào Niết-bàn mãi mãi?

 Vì vậy các ngươi hãy hết lòng ưa thích chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật),

 chớ nên buồn khổ, gào khóc than van.

 Nếu muốn tự mình tu hành chân chính, hãy tu tập về sự thường còn của Như Lai,

 hãy quán xét rằng pháp như thế còn mãi, không đổi thay.

 Lại hãy nghĩ rằng: Tam Bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người tu) đều thường còn.

 Như vậy sẽ được che chở lớn lao, như câu thần chú làm cây khô ra trái.

 Đó gọi là Tam Bảo, bốn chúng (bốn hạng đệ tử Phật: tăng, ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ) hãy khéo lắng nghe.

 Nghe rồi hãy vui mừng, liền phát tâm bồ-đề (tâm nguyện cầu giác ngộ thành Phật).

 Nếu ai thấu hiểu Tam Bảo thường còn, giống như chân đế (chân lý tuyệt đối),

 thì đó chính là thệ nguyện cao tột nhất của chư Phật."

 "Nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc (cư sĩ nam giữ giới tại gia), ưu-bà-di (cư sĩ nữ giữ giới tại gia) biết theo thệ nguyện cao tột của Như Lai mà phát nguyện, nên biết người ấy không còn ngu si, xứng đáng nhận sự cúng dường. Do sức nguyện ấy, quả báo công đức của họ là thù thắng nhất trên đời, như bậc A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh). Còn ai không thể quán xét thấu rõ Tam Bảo thường còn như thế thì là hạng chiên-đà-la (hạng người bị xem là thấp hèn nhất trong xã hội Ấn Độ xưa). Nếu ai biết được nhân duyên của pháp chân thật là Tam Bảo thường còn, thì lìa khổ, được an vui, không có gì quấy nhiễu hay ngăn trở được họ."

 Bấy giờ đại chúng trời, người, A-tu-la... nghe pháp ấy rồi, lòng vui mừng hớn hở vô cùng. Tâm họ trở nên hiền hòa mềm mỏng, dẹp sạch các triền cái (những phiền não che lấp tâm, như tham muốn, giận dữ, hôn trầm, xao động, nghi ngờ), tâm không còn cao thấp (không kiêu căng cũng không tự ti), oai đức trong sạch, vẻ mặt vui tươi, biết Phật là thường còn. Vì vậy họ bày ra các lễ vật cúng dường của cõi trời, rải đủ loại hoa, hương bột, hương xoa, trỗi nhạc trời để cúng dường Phật.

 Bấy giờ Phật bảo Ca-diếp Bồ-tát (vị Bồ-tát tên Ca-diếp, một trong những người thưa hỏi chính trong kinh này): "Thiện nam tử (này người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe), ông có thấy việc hiếm có của đại chúng đây chăng?" Ca-diếp đáp: "Bạch Thế Tôn, con đã thấy. Con thấy chư Như Lai vô lượng vô biên, không thể đếm xuể, nhận thức ăn cúng dường do đại chúng trời người dâng lên. Lại thấy thân chư Phật đẹp đẽ to lớn, mà chỗ ngồi chỉ như một mũi kim, có rất đông đại chúng vây quanh mà không ngăn ngại nhau. Lại thấy đại chúng đều phát thệ nguyện, nói mười ba bài kệ. Con cũng biết đại chúng ai nấy đều nghĩ: 'Nay Như Lai chỉ nhận lễ cúng của riêng ta.' Giả sử thức ăn Thuần-đà dâng lên được nghiền nhỏ như bụi, mỗi hạt bụi cho một vị Phật, cũng vẫn không đủ khắp; vậy mà nhờ thần lực của Phật đều đủ cho hết thảy đại chúng. Chỉ có các Bồ-tát ma-ha-tát và Pháp vương tử (bậc Bồ-tát lớn, như con của vua Pháp là Phật) Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ)... mới biết được việc hiếm có như thế, đều là do Như Lai dùng phương tiện (cách khéo léo để dẫn dắt chúng sinh) mà hiện ra. Đại chúng Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, cầu tự giải thoát) và A-la-hán... đều biết Như Lai là pháp thường còn."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Thuần-đà: "Điều ông thấy hôm nay có phải là việc hiếm có, lạ lùng chăng?" "Thật vậy, bạch Thế Tôn. Trước đây con thấy vô lượng chư Phật, thân trang nghiêm với ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (những đặc điểm hình tướng đặc biệt trên thân Phật). Nay con thấy các vị ấy đều là Bồ-tát ma-ha-tát, thân hình khác thường, to lớn đẹp đẽ tuyệt diệu; chỉ thấy thân Phật như cây thuốc quý, được các Bồ-tát ma-ha-tát vây quanh." Phật bảo Thuần-đà: "Vô lượng chư Phật ông thấy trước đó là do Ta hóa hiện, vì muốn làm lợi ích cho hết thảy chúng sinh (mọi loài có sự sống, có tâm thức), khiến họ được vui mừng. Những Bồ-tát ma-ha-tát như thế có hạnh tu không thể nghĩ bàn, làm được vô lượng việc của chư Phật. Thuần-đà, nay ông đều đã thành tựu hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát, được an trụ ở thập địa (mười bậc tu chứng cao của Bồ-tát trên đường thành Phật); hạnh của Bồ-tát đã thành tựu đầy đủ."

 Ca-diếp Bồ-tát thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, đúng vậy, đúng vậy, như lời Phật dạy. Thuần-đà đã tu thành hạnh Bồ-tát, con cũng vui theo. Nay Như Lai vì muốn làm ánh sáng lớn cho vô lượng chúng sinh đời vị lai, nên nói kinh Đại thừa (giáo pháp cỗ xe lớn, đưa mọi người cùng đến giác ngộ) Đại Niết-bàn này. Bạch Thế Tôn, hết thảy khế kinh (kinh điển do Phật nói, khế hợp với chân lý và căn cơ người nghe) nói ra là có ý còn chừa (lời nói chưa trọn hết nghĩa, có ngoại lệ) hay không còn chừa (lời nói trọn vẹn, không có ngoại lệ)?" "Thiện nam tử, những điều Ta nói có khi là ý còn chừa, có khi là ý không còn chừa."

 Thuần-đà thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, như Phật đã nói:

 'Mọi vật mình có, đem bố thí cho tất cả, chỉ đáng được ngợi khen,

 không có gì đáng chê trách.'

 Bạch Thế Tôn, nghĩa ấy thế nào? Người giữ giới và kẻ phạm giới có gì khác nhau?" Phật nói: "Chỉ trừ một hạng người, còn mọi sự bố thí khác đều đáng ngợi khen." Thuần-đà hỏi: "Thế nào gọi là chỉ trừ một hạng người?" Phật nói: "Đó là kẻ phá giới như đã nói trong kinh này." Thuần-đà lại thưa: "Con vẫn chưa hiểu, xin Phật nói rõ." Phật nói: "Này Thuần-đà (?), kẻ phá giới ấy là nhất-xiển-đề. Ngoài ra, mọi sự bố thí ở bất cứ đâu đều đáng ngợi khen và được quả báo lớn." Thuần-đà lại hỏi: "Nhất-xiển-đề nghĩa là thế nào?"

 Phật nói: "Thuần-đà, nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di buông lời thô ác chê bai chánh pháp, tạo nghiệp nặng ấy mà mãi không chịu sửa đổi ăn năn, lòng không biết hổ thẹn, những người như thế gọi là đang đi về đường nhất-xiển-đề. Nếu ai phạm bốn trọng tội (bốn tội nặng nhất của người xuất gia: dâm dục, trộm cắp, giết người, nói dối là mình đã chứng thánh) và làm năm tội nghịch (giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn), tự biết chắc mình đã phạm những việc nặng như thế, mà lòng không hề sợ hãi hổ thẹn, không chịu phát lộ (thú nhận tội lỗi trước đại chúng để sám hối), đối với chánh pháp của Phật mãi không có lòng giữ gìn, quý tiếc, dựng lập, lại chê bai khinh rẻ, nói nhiều lỗi lầm, những người như thế cũng gọi là đang đi về đường nhất-xiển-đề. Lại nếu ai nói rằng không có Phật, Pháp, Tăng, những người như thế cũng gọi là đang đi về đường nhất-xiển-đề. Chỉ trừ hạng nhất-xiển-đề như thế, còn bố thí cho những người khác đều đáng ngợi khen."

 Bấy giờ Thuần-đà lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, phá giới nghĩa là thế nào?" Phật đáp: "Thuần-đà, ai phạm bốn trọng tội và năm tội nghịch, chê bai chánh pháp, những người như thế gọi là phá giới." Thuần-đà lại hỏi: "Kẻ phá giới như thế có thể cứu vớt được chăng?" Phật đáp: "Thuần-đà, có nhân duyên thì có thể cứu vớt. Nếu người ấy còn mặc pháp phục (áo của người xuất gia), chưa bỏ đi xa, lòng thường ôm sự hổ thẹn sợ hãi, tự xét tự trách: 'Ôi, sao ta lại phạm tội nặng thế này! Lạ thay, sao ta lại tạo nghiệp khổ thế này!' Lòng người ấy ăn năn sửa đổi, sinh tâm giữ gìn chánh pháp, muốn dựng lập chánh pháp: 'Ai giữ gìn chánh pháp, ta sẽ cúng dường; ai đọc tụng kinh điển Đại thừa, ta sẽ đến thưa hỏi; khi đã thọ trì, đọc tụng thông suốt rồi, ta lại sẽ giảng giải rộng cho người khác.' Ta nói người ấy không còn là kẻ phá giới. Vì sao? Thiện nam tử, ví như mặt trời mọc lên trừ được hết thảy bụi mù tối tăm; kinh điển vi diệu Đại Niết-bàn này xuất hiện ở đời cũng vậy, trừ được mọi tội lỗi chúng sinh đã tạo trong vô lượng kiếp. Vì thế kinh này nói giữ gìn chánh pháp được quả báo lớn, cứu vớt được kẻ phá giới.

 "Nếu có ai chê bai chánh pháp này mà biết tự ăn năn sửa đổi, quay về với pháp, tự nghĩ lại mọi việc bất thiện mình đã làm, như người tự làm hại mình, lòng sinh sợ hãi, kinh hoàng, hổ thẹn: 'Ngoài chánh pháp này không còn gì cứu giúp che chở; cho nên ta phải quay về với chánh pháp.' Nếu có thể làm đúng như lời đã nói mà quay về nương tựa, thì bố thí cho người ấy được phúc vô lượng; người ấy cũng được gọi là bậc đáng nhận sự cúng dường ở thế gian. Nếu ai phạm tội ác nghiệp như trên, trải qua một tháng hoặc mười lăm ngày mà không sinh lòng quay về nương tựa và phát lộ, thì bố thí cho người ấy quả báo rất ít. Người phạm năm tội nghịch cũng vậy: nếu sinh lòng ăn năn, trong lòng hổ thẹn: 'Nghiệp bất thiện ta đã làm thật là khổ lớn; ta sẽ dựng lập, giữ gìn chánh pháp', thì không còn gọi là tội ngũ nghịch nữa; bố thí cho người ấy được phúc vô lượng. Còn đã phạm tội nghịch mà không sinh lòng giữ gìn chánh pháp, quay về nương tựa, thì ai bố thí cho người ấy, phúc chẳng đáng kể.

 "Lại nữa, thiện nam tử, về người phạm trọng tội, ông hãy lắng nghe kỹ, Ta sẽ phân tích giảng rộng cho ông. Người ấy nên sinh tâm thế này: 'Cái gọi là chánh pháp chính là kho tàng sâu kín nhiệm mầu của Như Lai; vì vậy ta phải giữ gìn, dựng lập.' Bố thí cho người ấy được quả báo thù thắng. Thiện nam tử, ví như có người đàn bà mang thai sắp sinh, gặp lúc trong nước loạn lạc, liền trốn sang nước khác; đến một ngôi miếu thờ trời thì sinh con. Sau nghe quê cũ đã yên ổn, được mùa, bèn bế con muốn trở về. Giữa đường gặp nước sông dâng lên chảy xiết, bồng con không thể qua được. Bà tự nghĩ: 'Nay ta thà cùng con chết chung một chỗ, chứ không bỏ con mà qua sông một mình.' Nghĩ vậy rồi hai mẹ con cùng chết đuối. Chết rồi, bà liền được sinh lên cõi trời, vì lòng thương con, muốn cho con qua được sông. Người đàn bà ấy vốn tính xấu ác, nhưng nhờ thương con mà được sinh lên trời. Người phạm bốn trọng cấm và năm tội vô gián (năm tội nặng khiến phải đọa vào địa ngục chịu khổ không ngừng nghỉ) mà sinh lòng giữ gìn chánh pháp cũng vậy: tuy trước đã làm nghiệp bất thiện, nhưng nhờ giữ gìn chánh pháp mà trở thành phúc điền (ruộng phúc, ví người đáng được cúng dường, gieo vào đó sẽ được phúc) vô thượng của thế gian. Người giữ gìn chánh pháp có vô lượng quả báo như thế."

 Thuần-đà lại thưa: "Bạch Thế Tôn, nếu kẻ nhất-xiển-đề biết tự ăn năn sửa đổi, cung kính, cúng dường, ngợi khen Tam Bảo, thì bố thí cho người như thế có được quả báo lớn chăng?" Phật nói: "Thiện nam tử, nay ông không nên nói như thế. Thiện nam tử, ví như có người ăn quả am-la (quả xoài), nhả hạt xuống đất, rồi lại nghĩ: 'Trong hạt quả này chắc có vị ngọt', liền nhặt lên đập ra nếm thử, thấy vị đắng vô cùng. Lòng sinh hối tiếc, sợ mất giống quả, bèn nhặt lại đem trồng xuống đất, siêng năng chăm bón, tưới bằng bơ, dầu, sữa đúng thời. Ý ông thế nào, hạt ấy có thể nảy mầm chăng?" "Thưa không, bạch Thế Tôn. Dù trời có đổ mưa ngọt vô thượng, nó cũng không mọc." "Thiện nam tử, kẻ nhất-xiển-đề kia cũng vậy, đã đốt cháy gốc lành, còn biết lấy đâu mà trừ tội? Thiện nam tử, nếu đã sinh được tâm lành thì không còn gọi là nhất-xiển-đề nữa. Thiện nam tử, vì lẽ ấy, quả báo của mọi sự bố thí không phải là không khác nhau. Vì sao? Bố thí cho các Thanh văn được quả báo khác, bố thí cho Bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên, không nhờ thầy dạy, còn gọi là Duyên giác) được quả báo cũng khác; chỉ có bố thí cho Như Lai mới được quả vô thượng. Vì thế nói rằng mọi sự bố thí không phải là không khác nhau."

 Thuần-đà lại thưa: "Vì sao Như Lai lại nói bài kệ kia?" Phật nói: "Thuần-đà, có nhân duyên nên Ta nói bài kệ ấy. Ở thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-già-đà) có một ưu-bà-tắc lòng không có niềm tin trong sạch, thờ phụng phái Ni-kiền (một phái tu khổ hạnh ngoài đạo Phật, tức đạo Kỳ-na), đến hỏi Ta về nghĩa bố thí. Vì nhân duyên ấy mà Ta nói bài kệ đó; cũng là để nói nghĩa của kho tàng bí mật cho các Bồ-tát ma-ha-tát. Nghĩa của bài kệ ấy thế nào? Chữ 'tất cả' ở đó là 'tất cả' trong một phần. Nên biết Bồ-tát ma-ha-tát là bậc anh hùng trong loài người, thu nhận người giữ giới mà cung cấp những gì họ cần dùng, còn bỏ đi kẻ phá giới như nhổ bỏ cỏ dại.

 "Lại nữa, thiện nam tử, như ngày trước Ta từng nói kệ rằng:

 'Hết thảy sông ngòi tất có khúc quanh; hết thảy rừng rậm

 tất gọi là cây cối; hết thảy đàn bà tất ôm lòng dối trá quanh co;

 hết thảy ai được tự tại (làm chủ, không bị ai ràng buộc) tất hưởng an vui.'"

 Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi Bồ-tát ma-ha-tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, tiến lên lễ dưới chân Phật rồi nói kệ:

 "Không phải hết thảy sông đều có khúc quanh; không phải hết thảy rừng

 đều gọi là cây cối; không phải hết thảy đàn bà đều ôm lòng dối trá quanh co;

 hết thảy ai được tự tại chưa chắc đã hưởng an vui."

 "Bài kệ Phật nói là có ý còn chừa. Xin Phật rủ lòng thương xót nói rõ nhân duyên. Vì sao? Bạch Thế Tôn, trong tam thiên đại thiên thế giới này có châu Câu-da-ni (một trong bốn châu lớn của thế giới, ở phía tây), châu ấy có con sông thẳng tắp, không quanh co, tên là Sa-bà-da, thẳng như dây mực của thợ mộc mà chảy vào biển Tây. Tướng sông như thế, trong các kinh khác Phật chưa từng nói. Xin Như Lai nhân trong kinh A-hàm phương đẳng (kinh điển Đại thừa rộng lớn, bình đẳng) này mà nói rõ nghĩa còn chừa, để các Bồ-tát hiểu sâu nghĩa ấy. Bạch Thế Tôn, ví như có người trước biết quặng vàng, sau lại không biết vàng (?); Như Lai cũng vậy, đã biết hết các pháp, nhưng điều giảng nói ra thì còn chừa chưa hết. Như Lai tuy nói còn chừa như thế, người nghe phải khéo léo hiểu được ý hướng của Ngài.

 "'Hết thảy rừng rậm tất là cây cối', câu này cũng còn chừa. Vì sao? Các cây báu bằng vàng, bạc, lưu ly cũng gọi là rừng. 'Hết thảy đàn bà tất ôm lòng dối trá quanh co', câu này cũng còn chừa. Vì sao? Cũng có người nữ khéo giữ giới cấm, thành tựu công đức, có lòng từ bi lớn. 'Hết thảy ai được tự tại tất hưởng an vui', câu này cũng còn chừa. Vì sao? Người được tự tại có Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp), có Như Lai là Pháp vương (vua của chánh pháp) không thuộc quyền của tử ma (sự chết, ví như ma quân cướp mạng sống), không thể bị tiêu diệt. Còn Phạm thiên, Đế Thích (các vị vua ở cõi trời) và chư thiên tuy được tự tại nhưng đều là vô thường. Nếu được thường còn không đổi thay mới gọi là tự tại, tức là Đại Bát Niết-bàn của Đại thừa."

 Phật nói: "Thiện nam tử, nay ông khéo được tài biện thuyết ưa giảng nói. Hãy tạm dừng, lắng nghe kỹ. Văn-thù-sư-lợi, ví như có vị trưởng giả (người giàu có, có địa vị) thân mắc bệnh khổ, thầy thuốc giỏi xem bệnh rồi hòa thuốc cao cho. Lúc ấy người bệnh tham muốn, muốn uống nhiều. Thầy thuốc bảo: 'Nếu tiêu hóa được thì có thể uống nhiều; nay thân ông yếu, không nên uống nhiều. Nên biết thuốc cao này vừa gọi là cam lộ (thuốc tiên ngọt lành, cho sự sống lâu), vừa gọi là thuốc độc; nếu uống nhiều mà không tiêu thì gọi là thuốc độc.' Thiện nam tử, nay ông chớ cho rằng lời thầy thuốc ấy trái lẽ, làm mất công hiệu của thuốc. Thiện nam tử, Như Lai cũng vậy: vì các vua chúa, hoàng hậu phi tần, thái tử, vương tử, đại thần, nhân vì vương tử và hậu phi của vua Ba-tư-nặc (vua nước Kiều-tát-la, một vị vua hộ trì Phật pháp) có lòng kiêu mạn, Ta muốn chế ngự họ nên hiện ra điều đáng sợ, như vị thầy thuốc giỏi kia, mà nói kệ rằng:

 'Hết thảy sông ngòi tất có khúc quanh; hết thảy rừng rậm

 tất gọi là cây cối; hết thảy đàn bà tất ôm lòng dối trá quanh co;

 hết thảy ai được tự tại tất hưởng an vui.'

 "Văn-thù-sư-lợi, nay ông nên biết, lời Như Lai nói không hề sai sót. Mặt đất này còn có thể bị lật ngược, chứ lời Như Lai trọn không sai sót. Vì lẽ ấy, những điều Như Lai nói ra đều có ý còn chừa." Bấy giờ Phật khen Văn-thù-sư-lợi: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử, ông đã biết nghĩa này từ lâu, nhưng vì thương xót hết thảy, muốn cho chúng sinh được trí tuệ, nên hỏi rộng Như Lai nghĩa của bài kệ như thế."

 Bấy giờ Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi lại ở trước Phật nói kệ:

 "Đối với lời nói của người khác, thuận theo không trái; cũng không xét người khác

 làm hay không làm; chỉ tự xét lại thân mình, việc làm lành hay chẳng lành."

 "Bạch Thế Tôn, nói pháp dược (giáo pháp như thuốc chữa bệnh tâm) như thế này chưa phải là lời nói chính xác, ở chỗ 'đối với lời người khác thuận theo không trái'. Xin Như Lai rủ lòng thương nói cho chính xác. Vì sao? Bạch Thế Tôn, Ngài thường nói chín mươi lăm loại ngoại học (các học thuyết ngoài đạo Phật) đều đi vào ác đạo (các đường xấu: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), còn đệ tử Thanh văn đều hướng về đường chính. Nếu ai giữ gìn giới cấm, giữ gìn uy nghi (cử chỉ đi đứng nằm ngồi đúng phép của người tu), cẩn trọng giữ gìn các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), những người như thế hết lòng ưa thích đại pháp, đi về đường lành. Vì sao trong chín bộ kinh (chín loại kinh điển theo thể loại), Như Lai thấy có người chê bai kẻ khác thì liền quở trách? Nghĩa của bài kệ như thế nhằm hướng về đâu?"

 Phật bảo Văn-thù-sư-lợi: "Thiện nam tử, Ta nói bài kệ ấy cũng không phải nói cho hết thảy chúng sinh, mà lúc ấy chỉ nói riêng cho vua A-xà-thế (vua nước Ma-già-đà, con vua Tần-bà-sa-la, từng giết cha để đoạt ngôi). Chư Phật Thế Tôn nếu không có nhân duyên thì trọn không nói ngược lẽ; có nhân duyên mới nói như vậy. Thiện nam tử, vua A-xà-thế sau khi giết cha đã đến chỗ Ta, muốn bẻ bác Ta nên hỏi thế này: 'Thưa Thế Tôn, Ngài có nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự) hay không có nhất thiết trí? Nếu có nhất thiết trí, thì Điều-đạt (tức Đề-bà-đạt-đa, người em họ của Phật, nhiều lần mưu hại Phật) từ vô lượng đời trước luôn ôm lòng ác, theo đuổi Như Lai muốn giết hại, cớ sao Như Lai lại cho ông ta xuất gia?' Thiện nam tử, vì nhân duyên ấy mà Ta vì nhà vua nói bài kệ này:

 'Đối với lời nói của người khác, thuận theo không trái; cũng không xét người khác

 làm hay không làm; chỉ tự xét lại thân mình, việc làm lành hay chẳng lành.'

 "Phật bảo đại vương: 'Nay vua đã giết cha, đã phạm tội nghịch, nặng nhất là tội vô gián (tội khiến phải đọa vào địa ngục chịu khổ không ngừng), hãy nên phát lộ để cầu được trong sạch; cớ sao còn đi nhìn lỗi lầm của người khác?' Thiện nam tử, vì lẽ ấy mà Ta vì nhà vua kia nói bài kệ này. Lại nữa, thiện nam tử, Ta cũng nói bài kệ này cho những người giữ gìn không phạm giới cấm, thành tựu uy nghi mà hay nhìn lỗi người khác. Nếu lại có người nhận lời dạy bảo của người khác mà xa lìa mọi điều ác, lại dạy người khác cũng xa lìa mọi điều ác, người như thế chính là đệ tử của Ta."

 Bấy giờ Thế Tôn vì Văn-thù-sư-lợi mà nói kệ:

 "Hết thảy đều sợ dao gậy, không ai không tiếc mạng sống;

 lấy lòng mình mà suy ra lòng người, chớ giết hại, chớ đánh đập."

 Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi lại ở trước Phật nói kệ:

 "Không phải hết thảy đều sợ gậy, không phải hết thảy đều tiếc mạng;

 lấy lòng mình suy ra lòng người, hãy siêng làm những phương cách lành."

 "Bạch Như Lai, nghĩa của câu pháp ấy Ngài nói cũng chưa trọn. Vì sao? Như bậc A-la-hán, cùng ngọc nữ, voi báu, ngựa báu, quan giữ kho báu của Chuyển luân thánh vương, nếu trời, người hay A-tu-la cầm gươm bén mà giết hại được, thì không có lẽ ấy. Dũng sĩ, liệt nữ (người nữ cương trực), ngựa chúa, chúa loài thú, tỳ-kheo giữ giới, dù gặp kẻ hại đến trước mặt cũng không sợ hãi. Vì lẽ ấy, bài kệ Như Lai nói cũng có ý còn chừa. Câu 'lấy lòng mình suy ra lòng người' cũng còn chừa. Vì sao? Nếu A-la-hán lấy mình suy ra người khác thì là có ngã tưởng (ý nghĩ có cái 'ta') và mạng tưởng (ý nghĩ có mạng sống thật); đã có ngã tưởng và mạng tưởng thì phải lo che chở giữ gìn. Phàm phu (người thường chưa chứng đạo) cũng sẽ thấy A-la-hán đều chỉ là người đang tu hành (?). Nếu như vậy tức là tà kiến (cái thấy sai lầm). Ai có tà kiến thì khi chết phải sinh vào địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, chịu khổ không ngừng nghỉ). Lại nữa, A-la-hán mà sinh lòng muốn hại chúng sinh thì không có lẽ ấy; vô lượng chúng sinh cũng không ai hại được A-la-hán."

 Phật nói: "Thiện nam tử, nói ngã tưởng ở đây là nói đối với chúng sinh sinh lòng đại bi, không có ý nghĩ giết hại; tức là tâm bình đẳng của A-la-hán. Chớ cho rằng Thế Tôn không có nhân duyên mà nói ngược lẽ. Ngày xưa ở thành Vương Xá này có một người thợ săn lớn, giết rất nhiều hươu nai, mời Ta ăn thịt. Lúc ấy Ta tuy nhận lời mời của ông ta, nhưng đối với các chúng sinh vẫn sinh lòng từ bi như đối với La-hầu-la (người con ruột của Phật), và nói kệ rằng:

 'Mong cho ông sống lâu, ở lâu dài trên đời,

 thọ trì pháp không giết hại, được thọ mạng như chư Phật.'

 Vì vậy Ta nói bài kệ:

 'Hết thảy đều sợ dao gậy, không ai không tiếc mạng sống;

 lấy lòng mình mà suy ra lòng người, chớ giết hại, chớ đánh đập.'"

 Phật nói: "Lành thay, lành thay, Văn-thù-sư-lợi, ông vì các Bồ-tát ma-ha-tát mà thưa hỏi Như Lai lời dạy sâu kín như thế." Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi lại nói kệ:

 "Thế nào là kính cha mẹ, thuận theo và tôn trọng?

 Thế nào tu pháp ấy mà đọa vào địa ngục vô gián?"

 Khi ấy Như Lai lại dùng kệ đáp Văn-thù-sư-lợi:

 "Nếu lấy tham ái (lòng ham muốn, đắm luyến) làm mẹ, lấy vô minh (sự mê muội không thấy rõ chân lý) làm cha,

 mà thuận theo và tôn trọng chúng, thì đọa vào địa ngục vô gián."

 Bấy giờ Như Lai lại vì Văn-thù-sư-lợi Bồ-tát nói thêm kệ:

 "Hết thảy cái gì lệ thuộc người khác thì gọi là khổ; hết thảy cái gì do mình

 thì tự tại an vui; hết thảy kẻ kiêu mạn thì thế lực cực kỳ hung ác;

 người hiền lành thì được hết thảy thương mến."

 Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi Bồ-tát ma-ha-tát thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, điều Như Lai nói đây cũng chưa trọn. Xin Như Lai lại rủ lòng thương nói rõ nhân duyên. Vì sao? Như người con trưởng giả khi theo thầy học, có phải là lệ thuộc thầy chăng? Nếu lệ thuộc thầy thì nghĩa kia không thành; nếu không lệ thuộc cũng không thành; nếu được tự tại cũng không thành. Vì thế điều Như Lai nói có ý còn chừa. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ví như vị vương tử không học hành gì, đụng việc gì cũng không xong; như thế cũng là tự tại mà ngu tối, khổ mãi. Vương tử như vậy, nếu nói là tự tại thì nghĩa không thành, nói là lệ thuộc người khác thì nghĩa cũng không thành. Vì lẽ ấy, nghĩa Phật nói gọi là còn chừa. Cho nên hết thảy lệ thuộc người khác chưa chắc đã khổ, hết thảy tự tại chưa chắc đã vui. 'Hết thảy kẻ kiêu mạn thì thế lực cực kỳ hung ác', câu này cũng còn chừa. Bạch Thế Tôn, như các liệt nữ vì lòng kiêu mạn mà xuất gia học đạo, giữ gìn giới cấm, thành tựu uy nghi, giữ gìn các căn không để buông lung tán loạn. Vì thế hết thảy cái kết (phiền não trói buộc) kiêu mạn chưa chắc đã hung ác. 'Người hiền lành được hết thảy thương mến', câu này cũng còn chừa. Như có người trong thâm tâm đã phạm bốn trọng cấm, mà không bỏ pháp phục, vẫn giữ chặt uy nghi bên ngoài, người giữ gìn chánh pháp thấy rồi cũng không thương mến; người ấy khi chết chắc chắn đọa địa ngục. Nếu có người hiền đã phạm trọng cấm, người hộ pháp thấy liền đuổi ra, bắt bỏ đạo hoàn tục. Vì lẽ ấy, hết thảy người hiền lành sao lại tất cả đều được thương mến?"

 Bấy giờ Phật bảo Văn-thù-sư-lợi: "Có nhân duyên nên ở đây Như Lai nói ý còn chừa; lại có nhân duyên nên chư Phật Như Lai nói pháp ấy. Lúc ấy ở thành Vương Xá có một người phụ nữ tên là Thiện Hiền, về nhà cha mẹ, nhân đó đến chỗ Ta, quy y Ta cùng Pháp và chúng Tăng, rồi nói: 'Hết thảy đàn bà đều không được tự do, hết thảy đàn ông đều tự tại không bị ngăn trở.' Lúc ấy Ta biết lòng người phụ nữ ấy, liền nói bài kệ tụng như thế. Văn-thù-sư-lợi, lành thay, lành thay! Nay ông có thể vì hết thảy chúng sinh mà thưa hỏi Như Lai lời nói sâu kín như thế." Văn-thù-sư-lợi lại nói kệ:

 "Hết thảy các chúng sinh đều nhờ ăn uống mà sống;

 hết thảy người có sức lớn, lòng không ganh ghét;

 hết thảy đều vì ăn uống mà mắc nhiều bệnh khổ;

 hết thảy người tu hạnh trong sạch đều được an vui."

 "Nếu như vậy, bạch Thế Tôn, nay Ngài nhận thức ăn cúng dường của Thuần-đà, chẳng lẽ Như Lai không có điều lo sợ sao?" Bấy giờ Thế Tôn lại vì Văn-thù mà nói kệ:

 "Không phải hết thảy chúng sinh đều nhờ ăn uống mà sống;

 không phải hết thảy người có sức lớn đều không ganh ghét;

 không phải hết thảy đều vì ăn uống mà mắc bệnh khổ;

 không phải hết thảy người tu hạnh trong sạch đều được an vui."

 "Văn-thù-sư-lợi, nếu ông mắc bệnh thì Ta cũng phải mắc bệnh khổ như vậy. Vì sao? Các bậc A-la-hán, Bích-chi Phật, Bồ-tát, Như Lai thật ra không ăn gì cả; chỉ vì muốn giáo hóa chúng sinh mà hiện ra việc nhận dùng các vật do vô lượng chúng sinh bố thí, khiến họ được đầy đủ đàn ba-la-mật, cứu vớt chúng sinh ở địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (loài quỷ đói). Nếu nói Như Lai sáu năm tu khổ hạnh mà thân gầy yếu thì không có lẽ ấy. Chư Phật Thế Tôn một mình vượt thoát khỏi mọi cõi hiện hữu (các cõi sinh tử luân hồi), không giống phàm phu, sao lại có thân gầy yếu được? Chư Phật Thế Tôn tinh tấn (siêng năng không lười mỏi) tu tập mà được thân kim cương (thân bền chắc không gì phá hoại), không giống thân mong manh dễ vỡ của người đời. Các đệ tử của Ta cũng vậy, không thể nghĩ bàn, không phải nương vào ăn uống. 'Hết thảy người có sức lớn đều không ganh ghét', câu này cũng có ý còn chừa: như người ở thế gian suốt đời không có lòng ganh ghét mà cũng không có sức. 'Hết thảy bệnh khổ đều do ăn uống mà ra', câu này cũng còn chừa: cũng thấy có người mắc bệnh từ bên ngoài đến, như bị gai đâm, dao, kiếm, giáo, mác làm thương. 'Hết thảy người tu hạnh trong sạch đều được an vui', câu này cũng còn chừa: ở thế gian cũng có người ngoại đạo tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, không dâm dục) mà chịu nhiều khổ não. Vì lẽ ấy, những điều Như Lai nói đều có ý còn chừa. Như vậy gọi là Như Lai không phải không có nhân duyên mà nói bài kệ này; có nhân duyên nên mới nói. Ngày xưa ở nước Ưu-thiền-ni (một nước ở miền tây Ấn Độ) có người bà-la-môn (người thuộc giai cấp tu sĩ, tế lễ trong xã hội Ấn Độ) tên là Cổ-đê-đức, đến chỗ Ta muốn thọ pháp trai giới tám giới (tám điều răn người tại gia giữ trong một ngày một đêm) thứ tư (?). Lúc ấy Ta vì ông mà nói bài kệ này."

 Bấy giờ Ca-diếp Bồ-tát thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là ý không còn chừa? Thế nào lại gọi là nghĩa 'tất cả'?" "Thiện nam tử, chữ 'tất cả' chỉ trừ (?) các pháp lành trợ đạo (giúp cho sự tu đạo), thường còn và an vui; đó gọi là 'tất cả', cũng gọi là không còn chừa. Còn các pháp khác thì có khi gọi là còn chừa, có khi gọi là không còn chừa. Ta muốn cho các thiện nam tử ưa thích chánh pháp biết nghĩa còn chừa và không còn chừa này." Ca-diếp Bồ-tát lòng rất vui mừng, hớn hở vô cùng, tiến lên thưa với Phật: "Thật lạ lùng thay, Thế Tôn nhìn chúng sinh một cách bình đẳng như La-hầu-la." Bấy giờ Phật khen Ca-diếp Bồ-tát: "Lành thay, lành thay! Điều ông thấy nay thật vi diệu, rất sâu xa."

 Ca-diếp Bồ-tát thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, xin Như Lai nói về công đức có được từ kinh Đại thừa Đại Niết-bàn này." Phật bảo Ca-diếp: "Thiện nam tử, nếu ai được nghe danh hiệu của kinh này, công đức có được không phải các Thanh văn, Bích-chi Phật... có thể nói ra hết được; chỉ có Phật mới biết. Vì sao? Vì đó là cảnh giới không thể nghĩ bàn của Phật. Huống chi là thọ trì, đọc tụng thông suốt, biên chép kinh này."

 Bấy giờ chư thiên, người đời và A-tu-la liền ở trước Phật, cùng một lời nói kệ:

 "Chư Phật không thể nghĩ bàn, Pháp và Tăng cũng như thế.

 Vì vậy nay chúng con khẩn cầu, xin Ngài tạm dừng lại ít lâu.

 Tôn giả Đại Ca-diếp (vị đại đệ tử của Phật, bậc nhất về hạnh khổ tu) cùng A-nan (người em họ và thị giả của Phật, nghe nhiều nhớ giỏi nhất)…

 cùng quyến thuộc của hai chúng ấy, xin Ngài hãy đợi trong chốc lát họ sẽ đến.

 Lại cả chúa nước Ma-già-đà là đại vương A-xà-thế,

 hết lòng kính tin Phật, nhưng vẫn còn chưa đến đây.

 Chỉ mong Như Lai rủ chút lòng thương mà ở lại,

 ngay trong đại chúng này dứt cho chúng con lưới nghi."

 Bấy giờ Như Lai vì đại chúng mà nói kệ:

 "Người con trưởng trong pháp của Ta, tên là Đại Ca-diếp;

 A-nan siêng năng tinh tấn, có thể dứt hết thảy mối nghi.

 Các ngươi hãy xét kỹ, A-nan là bậc học rộng nghe nhiều,

 tự nhiên sẽ hiểu rõ cái gì là thường, cái gì là vô thường.

 Vì thế không nên ôm lòng buồn khổ."

 Bấy giờ đại chúng dùng đủ loại vật phẩm cúng dường Như Lai. Cúng dường Phật xong, họ liền phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu giác ngộ chân chính, cao tột, trọn vẹn, tức quả Phật). Vô lượng vô biên Bồ-tát, nhiều như số cát sông Hằng, được an trụ ở Sơ địa (bậc thứ nhất trong mười bậc tu chứng của Bồ-tát). Bấy giờ Thế Tôn thọ ký (báo trước sẽ thành Phật) cho Văn-thù-sư-lợi, Ca-diếp Bồ-tát và Thuần-đà. Thọ ký xong, Ngài nói: "Này các thiện nam tử, hãy tự tu sửa tâm mình, cẩn thận chớ buông lung. Nay Ta bị đau lưng, toàn thân đều đau nhức. Nay Ta muốn nằm, như đứa trẻ nhỏ và như người bệnh lâu ngày. Các ông, Văn-thù..., hãy vì bốn chúng giảng rộng đại pháp. Nay Ta đem pháp này phó thác cho các ông. Cho đến khi Ca-diếp, A-nan... đến, lại sẽ phó thác chánh pháp như thế cho họ." Bấy giờ Như Lai nói lời ấy xong, vì muốn chế ngự, dẫn dắt các chúng sinh nên hiện thân có bệnh, nằm nghiêng bên phải như người bệnh kia.

 Kinh Đại Bát Niết-bàn, quyển thứ mười

 Kinh Đại Bát Niết-bàn, quyển thứ mười một

 Đời Bắc Lương (một triều đại nhỏ ở miền tây bắc Trung Quốc), Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Đàm-vô-sấm dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video