Thiên 25 — Phẩm Anh nhi hạnh thứ 9

 Kinh Đại Bát Niết-bàn (kinh nói về Niết-bàn lớn trọn vẹn của Phật; Niết-bàn: cảnh giới giải thoát hoàn toàn khỏi vòng sống chết), phẩm Anh nhi hạnh (hạnh của trẻ thơ), thứ chín.

 "Này thiện nam tử (người con trai lành, cách Phật gọi người nghe pháp)! Thế nào gọi là hạnh anh nhi? Này thiện nam tử! Không biết đứng dậy, không biết đứng yên, không biết đi lại, không biết nói năng, đó gọi là anh nhi (trẻ thơ). Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) cũng vậy. 'Không biết đứng dậy' nghĩa là Như Lai rốt cuộc không khởi lên tướng của các pháp (pháp: mọi sự vật, hiện tượng). 'Không biết đứng yên' nghĩa là Như Lai không bám chấp vào bất cứ pháp nào. 'Không biết đến' nghĩa là thân hành của Như Lai không hề lay động. 'Không biết đi' nghĩa là Như Lai đã đến Đại Bát Niết-bàn. 'Không biết nói' nghĩa là Như Lai tuy vì tất cả chúng sinh giảng nói các pháp nhưng thật không có gì để nói. Vì sao? Có điều được nói ra thì gọi là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt); Như Lai Thế Tôn (Thế Tôn: danh hiệu tôn xưng Phật, bậc được cả thế gian tôn kính) không phải là hữu vi, vì thế không có nói.

 Lại nữa, 'không nói' giống như trẻ thơ nói năng chưa rõ, tuy có nói mà thật cũng như không nói. Như Lai cũng vậy: lời chưa rõ ấy chính là lời bí mật của chư Phật; tuy có nói nhưng chúng sinh không hiểu, nên gọi là không nói. Lại nữa, trẻ thơ gọi tên đồ vật không thống nhất, chưa biết nói đúng; tuy gọi tên đồ vật không thống nhất, chưa biết nói đúng, nhưng không phải là không nhờ đó mà nhận biết được đồ vật. Như Lai cũng vậy: tất cả chúng sinh mỗi phương mỗi loài khác nhau, ngôn ngữ không giống nhau, Như Lai dùng phương tiện (cách khéo léo thích hợp) theo đó mà nói, cũng khiến tất cả nhờ đó mà hiểu.

 Lại nữa, trẻ thơ biết nói chữ lớn; Như Lai cũng vậy, nói chữ lớn, tức là 'bà-hoà' (?). 'Hoà' là hữu vi, 'bà' là vô vi (không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt); đó gọi là anh nhi. 'Hoà' nghĩa là vô thường (không thường còn, luôn biến đổi), 'bà' nghĩa là thường còn. Như Lai nói về cái thường còn, chúng sinh nghe rồi, vì pháp thường còn mà dứt bỏ cái vô thường; đó gọi là hạnh anh nhi.

 Lại nữa, trẻ thơ không biết khổ vui, ngày đêm, cha mẹ. Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người tu theo hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ mọi chúng sinh) cũng vậy: vì chúng sinh nên không biết khổ vui, không có ý niệm ngày đêm; đối với chúng sinh tâm bình đẳng, nên không có ý niệm cha mẹ, thân sơ. Lại nữa, trẻ thơ không biết làm các việc lớn nhỏ. Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy: Bồ-tát không tạo nghiệp (hành động có kết quả về sau) của vòng sống chết, đó gọi là không làm. Việc lớn tức là năm tội nghịch (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hoà hợp của Tăng đoàn); Bồ-tát ma-ha-tát rốt cuộc không tạo năm tội nghịch nặng ấy. Việc nhỏ tức là tâm nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ, chỉ hai lối tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình); Bồ-tát rốt cuộc không thoái lui tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ mọi người) mà theo thừa Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu chứng) hay thừa Bích-chi-phật (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không có thầy).

 Lại nữa, hạnh anh nhi là như đứa trẻ kia lúc khóc, cha mẹ liền lấy lá vàng của cây dương mà dỗ: 'Nín đi, nín đi, cho con vàng đây.' Đứa trẻ thấy rồi tưởng là vàng thật, liền nín khóc; nhưng lá dương ấy thật không phải là vàng. Trâu gỗ, ngựa gỗ, người nam bằng gỗ, người nữ bằng gỗ, đứa trẻ thấy rồi cũng tưởng là nam nữ thật, liền nín khóc; thật ra không phải nam nữ. Vì có ý tưởng nam nữ như thế nên gọi là trẻ thơ. Như Lai cũng vậy: nếu có chúng sinh muốn làm các điều ác, Như Lai vì họ nói rằng cõi trời Ba mươi ba (cõi trời Đao-lợi, do Đế Thích cai quản) thường, lạc, ngã, tịnh (thường còn, an vui, tự tại, trong sạch), đẹp đẽ, tha hồ tuỳ ý, ở trong cung điện tuyệt đẹp hưởng thú vui ngũ dục (năm thứ khoái lạc của hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm), sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) tiếp xúc với gì cũng đều là vui. Chúng sinh nghe có niềm vui như thế, lòng sinh tham thích, ngừng không làm ác, siêng làm nghiệp lành để được sinh lên trời Ba mươi ba. Nhưng thật ra đó vẫn là vòng sống chết, vô thường, không vui, không có ngã, không trong sạch; vì muốn cứu độ chúng sinh nên Như Lai dùng phương tiện nói là thường, lạc, ngã, tịnh.

 Lại nữa, anh nhi là: nếu có chúng sinh chán vòng sống chết, Như Lai liền vì họ nói về nhị thừa, nhưng thật ra không có thực chất của nhị thừa. Nhờ nhị thừa mà họ biết được cái hại của vòng sống chết, thấy được niềm vui Niết-bàn; nhờ thấy như vậy nên tự biết được có dứt, có không dứt; có thật, có không thật; có tu, có không tu; có đắc, có không đắc.

 Này thiện nam tử! Như đứa trẻ kia đối với cái không phải vàng mà tưởng là vàng; Như Lai cũng vậy, đối với cái không trong sạch mà nói là trong sạch. Như Lai đã đạt Đệ nhất nghĩa (chân lý tối cao) nên không có hư dối. Như đứa trẻ kia đối với cái không phải trâu ngựa mà tưởng là trâu ngựa; nếu có chúng sinh đối với cái không phải đạo mà tưởng là đạo chân thật, thì Như Lai cũng nói cái không phải đạo là đạo. Trong cái không phải đạo thật ra không có đạo; nhưng vì nó có thể làm nhân duyên nhỏ sinh ra đạo nên nói cái không phải đạo là đạo. Như đứa trẻ kia đối với người nam người nữ bằng gỗ mà sinh ý tưởng nam nữ; Như Lai cũng vậy, biết không phải chúng sinh mà vẫn nói theo ý tưởng chúng sinh, nhưng thật ra không có tướng chúng sinh. Nếu Phật Như Lai nói không có chúng sinh thì tất cả chúng sinh sẽ rơi vào tà kiến (cách thấy sai lầm); vì thế Như Lai nói có chúng sinh. Đối với chúng sinh mà giữ ý tưởng chúng sinh thì không thể phá được tướng chúng sinh; nếu đối với chúng sinh mà phá được tướng chúng sinh thì có thể đạt Đại Bát Niết-bàn. Vì đạt được Đại Niết-bàn như thế nên nín, không khóc nữa. Đó gọi là hạnh anh nhi.

 Này thiện nam tử! Nếu có người nam người nữ thọ trì (nhận lấy và gìn giữ), đọc tụng, biên chép, giảng giải năm hạnh này (năm hạnh: Thánh hạnh, Phạm hạnh, Thiên hạnh, Anh nhi hạnh, Bệnh hạnh), nên biết người ấy nhất định sẽ đạt được năm hạnh như thế." Bồ-tát Ca-diếp (vị Bồ-tát thưa hỏi trong kinh này) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, như con hiểu nghĩa lời Phật dạy, con cũng nhất định sẽ đạt được năm hạnh này." Phật nói: "Này thiện nam tử! Không riêng ông đạt được năm hạnh như thế; nay trong hội này có chín mươi ba vạn người cũng như ông đạt được năm hạnh này."

 Kinh Đại Bát Niết-bàn, quyển thứ hai mươi.

 Kinh Đại Bát Niết-bàn, quyển thứ hai mươi mốt.

 Đời Bắc Lương, Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Đàm-vô-sấm dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video