Phẩm Bồ-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương, thứ mười, phần một.
Bấy giờ đức Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) bảo Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật và cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn) rằng: "Này thiện nam tử (cách Phật gọi người nam có lòng lành, nghĩa là 'này người con trai lành')! Nếu có Bồ-tát ma-ha-tát tu hành theo kinh Đại Niết-bàn như thế thì được mười điều công đức (phúc đức và năng lực tốt đẹp có được nhờ tu hành). (Niết-bàn: cảnh giới giải thoát hoàn toàn, dứt hết phiền não và sinh tử; Đại Niết-bàn là Niết-bàn rốt ráo của Phật.) Mười điều ấy không chung với hàng Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) và Bích-chi-phật (người tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy và không giáo hóa rộng rãi). Mười điều ấy không thể nghĩ bàn, người nghe phải kinh ngạc lấy làm lạ. Chúng chẳng phải ở trong cũng chẳng phải ở ngoài, chẳng khó cũng chẳng dễ, chẳng phải tướng (hình dạng, đặc điểm có thể nhận biết) cũng chẳng phải không tướng; chẳng phải pháp của thế gian, không có hình dáng, là điều thế gian không có. Mười điều ấy là gì?
Điều thứ nhất gồm năm việc. Năm việc ấy là gì? Một là điều chưa từng được nghe thì nay được nghe. Hai là nghe rồi thì được lợi ích. Ba là dứt được lòng ngờ vực. Bốn là tâm trí tuệ ngay thẳng, không cong vạy. Năm là biết được mật tạng (kho tàng bí mật, tức giáo lý sâu kín) của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý như thật mà đến). Đó là năm việc.
Thế nào là chưa nghe mà được nghe? Đó là kho tàng sâu xa, vi diệu, bí mật: hết thảy chúng sinh đều có Phật tính (bản tính có thể thành Phật vốn sẵn trong mỗi chúng sinh); Phật, Pháp, Tăng (Phật: bậc giác ngộ; Pháp: giáo lý của Phật; Tăng: đoàn thể người xuất gia tu hành) không có sai khác; tính và tướng của Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) là thường, lạc, ngã, tịnh (bốn đức của Niết-bàn: thường còn, an vui, tự tại chân thật, trong sạch); hết thảy chư Phật không có vị nào rốt cuộc vào Niết-bàn rồi mất hẳn, mà luôn thường trụ, không biến đổi. Niết-bàn của Như Lai chẳng phải có, chẳng phải không; chẳng phải hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), chẳng phải vô vi (không do tạo tác, không sinh diệt); chẳng phải hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn bị ràng buộc trong sinh tử), chẳng phải vô lậu (đã hết phiền não); chẳng phải sắc (vật chất, hình tướng), chẳng phải không sắc; chẳng phải danh (tên gọi, phần tinh thần), chẳng phải không danh; chẳng phải tướng, chẳng phải không tướng; chẳng phải có, chẳng phải chẳng có; chẳng phải vật, chẳng phải không vật; chẳng phải nhân, chẳng phải quả; chẳng phải đối đãi, chẳng phải không đối đãi; chẳng phải sáng, chẳng phải tối; chẳng phải ra, chẳng phải không ra; chẳng phải thường, chẳng phải không thường; chẳng phải đoạn (dứt mất), chẳng phải không đoạn; chẳng phải đầu, chẳng phải cuối; chẳng phải quá khứ, chẳng phải vị lai, chẳng phải hiện tại; chẳng phải ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), chẳng phải không ấm; chẳng phải nhập (mười hai nhập: sáu giác quan và sáu đối tượng của giác quan), chẳng phải không nhập; chẳng phải giới (mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức), chẳng phải không giới; chẳng phải mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nhân quả nối nhau khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử, từ vô minh đến già chết), chẳng phải không mười hai nhân duyên. Những pháp như thế sâu xa, vi diệu, bí mật, xưa chưa từng nghe, nay được nghe.
Lại có điều chưa nghe: đó là hết thảy kinh sách của ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật), luận Tứ Vi-đà (bốn bộ kinh Veda của đạo Bà-la-môn), luận Tì-già-la (sách về ngữ pháp, âm thanh ngôn ngữ), luận Vệ-thế-sư (học phái Thắng luận của Ấn Độ), luận Ca-tì-la (học phái Số luận do tiên nhân Ca-tì-la lập ra); hết thảy chú thuật, phương thuốc, nghề khéo; chuyện nhật thực nguyệt thực, sự vận chuyển biến đổi của tinh tú, sách đồ sấm (sách đoán trước điềm lành dữ, vận mệnh). Những kinh sách như thế lúc đầu chưa từng nghe, nghĩa bí mật của chúng nay nhờ kinh này mà biết được. Lại có mười một bộ kinh, trừ bộ Tì-phật-lược (loại kinh Phương quảng, giảng nghĩa rộng lớn), cũng không có nghĩa sâu kín như thế, nay nhờ kinh này mà biết được. Này thiện nam tử! Đó gọi là chưa nghe mà được nghe.
Nghe rồi được lợi ích là thế này: nếu ai nghe nhận được kinh Đại Niết-bàn này thì có thể biết đầy đủ nghĩa lý sâu xa của hết thảy kinh điển Phương đẳng Đại thừa (Đại thừa: "cỗ xe lớn", giáo pháp cứu độ cả mình lẫn mọi người để cùng thành Phật; Phương đẳng: tên chung các kinh Đại thừa, có giáo lý rộng khắp và bình đẳng). Ví như người nam người nữ soi gương trong sáng thấy hình mình rõ ràng phân minh; tấm gương Đại Niết-bàn cũng thế, Bồ-tát cầm lấy thì thấy rõ nghĩa sâu xa của kinh điển Đại thừa. Cũng như có người ở trong phòng tối cầm bó đuốc lớn thấy hết mọi vật; ngọn đuốc Đại Niết-bàn cũng thế, Bồ-tát cầm lấy thì thấy được nghĩa sâu kín của Đại thừa. Cũng như mặt trời mọc có nghìn tia sáng, soi rõ mọi chỗ tối tăm trong núi, khiến mọi người nhìn xa thấy được các vật; mặt trời trí tuệ trong sạch Đại Niết-bàn này cũng thế, soi rõ những chỗ sâu thẳm của Đại thừa, khiến người Nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ: Thanh văn và Duyên giác; Duyên giác tức Bích-chi-phật) nhìn xa thấy được Phật đạo. Vì sao thế? Vì họ nghe nhận được kinh điển vi diệu Đại Niết-bàn này.
Này thiện nam tử! Nếu có Bồ-tát ma-ha-tát nghe nhận kinh Đại Niết-bàn như thế thì biết được tên gọi của mọi pháp; nếu biên chép, đọc tụng thông thạo, giảng rộng cho người khác và suy ngẫm nghĩa lý thì biết được nghĩa lý của mọi pháp. Này thiện nam tử! Người chỉ nghe nhận thì chỉ biết tên gọi, không biết nghĩa; nếu biên chép, thọ trì (nhận lấy, ghi nhớ và giữ gìn thực hành), đọc tụng, giảng rộng cho người khác và suy ngẫm nghĩa lý thì biết được nghĩa.
Lại nữa, này thiện nam tử! Người nghe kinh này nghe nói có Phật tính mà chưa thấy được; nếu biên chép, đọc tụng, giảng rộng cho người khác, suy ngẫm nghĩa lý thì thấy được. Người nghe kinh này nghe tên "đàn" (bố thí) mà chưa thấy được Đàn ba-la-mật (bố thí viên mãn đưa đến bờ giải thoát; ba-la-mật nghĩa là "đến bờ bên kia"); nếu biên chép, đọc tụng, giảng rộng cho người khác, suy ngẫm nghĩa lý thì thấy được Đàn ba-la-mật. Cho đến Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ viên mãn thấu suốt chân tướng mọi pháp) cũng như thế.
Này thiện nam tử! Bồ-tát ma-ha-tát nếu nghe được kinh Đại Niết-bàn này thì biết pháp, biết nghĩa, đủ hai vô ngại (hai khả năng thông suốt không trở ngại: thông suốt về pháp và thông suốt về nghĩa). Đối với các sa-môn (người xuất gia tu hành), Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc tế tự ở Ấn Độ), hoặc trời, ma, Phạm thiên (vị trời cai quản cõi trời Sắc giới), trong mọi cõi đời, vị ấy đều không có gì phải sợ; chỉ bày, phân biệt mười hai bộ kinh (mười hai thể loại kinh điển Phật giáo), diễn nói nghĩa lý không sai lệch; không cần nghe người khác mà tự biết được; gần với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính, cùng khắp của Phật). Này thiện nam tử! Đó gọi là nghe rồi được lợi ích.
Dứt được lòng ngờ là thế này: ngờ có hai thứ, một là ngờ về tên gọi, hai là ngờ về nghĩa. Người nghe kinh này thì dứt lòng ngờ về tên gọi; người suy ngẫm nghĩa thì dứt lòng ngờ về nghĩa. Lại nữa, này thiện nam tử! Ngờ có năm thứ: một là ngờ Phật có chắc chắn vào Niết-bàn mà mất hẳn không; hai là ngờ Phật có thường trụ không; ba là ngờ Phật có thật an vui không; bốn là ngờ Phật có thật trong sạch không; năm là ngờ Phật có thật là cái ngã chân thật không. Người nghe kinh này thì mối ngờ Phật vào Niết-bàn mất hẳn được dứt hẳn; nếu biên chép, đọc tụng, giảng rộng cho người khác, suy ngẫm nghĩa lý thì bốn mối ngờ kia dứt hẳn. Lại nữa, này thiện nam tử! Ngờ có ba thứ: một là ngờ Thanh văn là có hay không; hai là ngờ Duyên giác là có hay không; ba là ngờ Phật thừa (cỗ xe đưa đến thành Phật) là có hay không. Người nghe kinh này thì ba mối ngờ ấy tiêu hết không còn sót; nếu biên chép, đọc tụng, giảng rộng cho người khác, suy ngẫm nghĩa lý thì hiểu rõ hết thảy chúng sinh đều có Phật tính.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nếu có chúng sinh không được nghe kinh Đại Niết-bàn như thế thì lòng họ có nhiều ngờ vực: hoặc thường hay vô thường, hoặc vui hay không vui, hoặc sạch hay không sạch, hoặc có ngã hay không có ngã; hoặc có sinh mệnh hay không có sinh mệnh; hoặc là chúng sinh hay không phải chúng sinh; hoặc rốt ráo hay không rốt ráo; hoặc đời sau hoặc đời trước; hoặc có hoặc không; hoặc khổ hay không khổ, hoặc tập hay không tập, hoặc đạo hay không đạo, hoặc diệt hay không diệt (khổ, tập, diệt, đạo là Tứ đế, bốn chân lý: khổ là nỗi khổ của đời; tập là nguyên nhân gây khổ; diệt là sự dứt khổ, tức Niết-bàn; đạo là con đường dứt khổ); hoặc pháp hay phi pháp; hoặc thiện hay không thiện; hoặc không (trống rỗng, không có tự tính) hay không phải không. Người nghe kinh này thì những mối ngờ như thế đều dứt hẳn.
Lại nữa, này thiện nam tử! Nếu có người không nghe kinh này thì lại có nhiều thứ ngờ vực khác: sắc là ngã chăng, hay thọ, tưởng, hành, thức là ngã chăng? Mắt thấy được chăng, hay ngã thấy được chăng? Cho đến thức biết được chăng, hay ngã biết được chăng? Sắc chịu quả báo chăng, hay ngã chịu quả báo chăng? Cho đến thức chịu quả báo chăng, hay ngã chịu quả báo chăng? Sắc đi đến đời sau chăng, hay ngã đi đến đời sau chăng? Cho đến thức cũng như vậy. Pháp sinh tử có đầu có cuối chăng, hay không đầu không cuối chăng? Người nghe kinh này thì những mối ngờ như thế cũng dứt hẳn. Lại có người ngờ: kẻ nhất-xiển-đề (người đã đoạn mất căn lành, không tin nhân quả, rất khó cứu độ), kẻ phạm bốn trọng cấm (bốn giới nặng nhất: giết người, trộm cắp, dâm dục, nói dối là mình đã chứng đạo), kẻ phạm tội ngũ nghịch (năm tội đại nghịch: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn), kẻ phỉ báng kinh Phương đẳng — những hạng như thế có Phật tính hay không có Phật tính? Người nghe kinh này thì những mối ngờ như thế đều dứt hẳn. Lại có người ngờ: thế gian có giới hạn hay không có giới hạn? Có thế giới mười phương (mười hướng: đông, tây, nam, bắc, bốn hướng phụ, trên và dưới) hay không có thế giới mười phương? Người nghe kinh này thì những mối ngờ như thế cũng dứt hẳn. Đó gọi là dứt được lòng ngờ vực.
Tâm trí tuệ ngay thẳng không tà vạy là thế này: lòng nếu có ngờ thì chỗ thấy không chân chính. Hết thảy phàm phu (người thường chưa giác ngộ) nếu không được nghe kinh điển vi diệu Đại Niết-bàn này thì chỗ thấy tà vạy; cho đến người Thanh văn, Bích-chi-phật thì chỗ thấy cũng còn cong. Thế nào gọi là chỗ thấy tà vạy của phàm phu? Trong pháp hữu lậu mà thấy là thường, lạc, ngã, tịnh; đối với Như Lai lại thấy là vô thường, khổ, không sạch, không có ngã; thấy có chúng sinh, thọ mạng, tri kiến (chấp có cái ta làm chủ, có tuổi thọ, có cái biết cái thấy là thật); cho cõi Phi tưởng phi phi tưởng xứ (cõi trời cao nhất của cõi Vô sắc, nơi tâm tưởng cực kỳ vi tế, chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không tưởng) là Niết-bàn; thấy trời Tự Tại (vị thần được ngoại đạo thờ làm đấng sáng tạo) có tám thánh đạo (tám con đường chân chính đưa đến giải thoát: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, thiền định đúng); có kiến (chấp mọi thứ thường còn mãi) và đoạn kiến (chấp chết là hết). Những kiến giải như thế gọi là tà vạy. Bồ-tát ma-ha-tát nếu được nghe kinh Đại Niết-bàn này, tu hành Thánh hạnh (hạnh tu của bậc thánh: giữ giới, thiền định, trí tuệ) thì dứt trừ được những tà vạy như thế.
Thế nào gọi là chỗ thấy tà vạy của Thanh văn, Duyên giác? Họ thấy rằng Bồ-tát từ cõi trời Đâu-suất (cõi trời thứ tư của cõi Dục, nơi Bồ-tát ở trước khi xuống trần thành Phật) giáng xuống, cưỡi voi trắng, gửi thần thức vào thai mẹ; cha tên Tịnh Phạn, mẹ tên Ma-da; ở thành Ca-tì-la (kinh thành nước Ca-tì-la-vệ, quê hương của Phật), ở trong thai đủ mười tháng rồi sinh ra; sinh ra chưa chạm đất thì Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) đỡ lấy; vua rồng Nan-đà và Bà-nan-đà phun nước tắm cho; đại quỷ thần vương Ma-ni-bạt-đà cầm lọng báu đứng hầu phía sau; thần đất hóa ra hoa để đỡ chân; đi về bốn phương, mỗi phương đủ bảy bước; đến đền thờ trời thì các tượng trời đều đứng dậy nghênh đón; tiên nhân A-tư-đà bế lên xem tướng, xem tướng xong thì rất đau buồn, tự thương mình sắp chết, không được thấy Phật ra đời; đến thầy học viết chữ, tính toán, bắn cung, đánh xe, đồ sấm và các nghề khéo; ở trong cung sâu cùng sáu vạn thể nữ (cung nữ hầu hạ) vui chơi hưởng lạc; ra khỏi thành dạo ngắm, đến vườn Ca-tì-la, dọc đường thấy người già, cho đến thấy vị sa-môn mặc áo pháp đi đường; trở về cung thấy các thể nữ hình dạng như xương khô, các cung điện chẳng khác gì mồ mả; sinh lòng chán ghét mà xuất gia, nửa đêm vượt thành ra đi; đến chỗ các đại tiên nhân Uất-đà-già, A-la-la, nghe giảng về Thức xứ (cõi Thức vô biên, một cõi trời Vô sắc, nơi tâm chỉ quán thức là vô biên) và Phi tưởng phi phi tưởng xứ; nghe rồi quán kỹ các cõi ấy là vô thường, khổ, không sạch, không có ngã nên bỏ đi, đến dưới gốc cây tu đủ khổ hạnh (lối tu hành xác) suốt sáu năm; biết khổ hạnh không thể đưa đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, bấy giờ lại đến tắm ở sông A-lợi-bạt-đề, nhận bát cháo sữa do cô gái chăn bò dâng lên; nhận xong đến dưới cây Bồ-đề (cây nơi Phật thành đạo), phá tan ma Ba-tuần (ma vương chuyên ngăn cản người tu), thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; tại Ba-la-nại vì năm vị tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) lần đầu chuyển pháp luân (giảng pháp; ví giáo pháp như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não); cho đến tại thành Câu-thi-na này vào Bát Niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, tức Phật lìa đời). Những kiến giải như thế gọi là chỗ thấy cong vạy của Thanh văn, Duyên giác.
Này thiện nam tử! Bồ-tát ma-ha-tát nghe nhận kinh Đại Niết-bàn như thế thì dứt trừ được hết những kiến giải ấy; nếu biên chép, đọc tụng thông thạo, giảng nói cho người khác, suy ngẫm nghĩa lý thì được chỗ thấy ngay thẳng, không tà vạy. Này thiện nam tử! Bồ-tát ma-ha-tát tu hành kinh Đại Niết-bàn như thế thì biết rõ rằng Bồ-tát từ vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) đến nay chẳng hề từ cõi Đâu-suất xuống gửi thần thức vào thai mẹ, cho đến chẳng hề tại thành Câu-thi-na vào Bát Niết-bàn. Đó gọi là chỗ thấy ngay thẳng của Bồ-tát ma-ha-tát.
Biết được nghĩa sâu kín của Như Lai là thế này: đó chính là Đại Bát Niết-bàn; hết thảy chúng sinh đều có Phật tính; kẻ phạm bốn trọng cấm sám hối, trừ bỏ lòng phỉ báng pháp, hết tội ngũ nghịch, diệt tính nhất-xiển-đề, rồi sau đều thành được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Đó gọi là nghĩa bí mật sâu xa. Lại nữa, này thiện nam tử! Thế nào lại gọi là nghĩa sâu xa? Tuy biết chúng sinh thật không có ngã, mà ở vị lai không mất quả của nghiệp (việc làm bằng thân, lời nói, ý nghĩ, tạo ra quả báo); tuy biết năm ấm diệt hết ở đời này, mà nghiệp thiện ác trọn không mất; tuy có các nghiệp mà không có người làm; tuy có chỗ đến mà không có người đi; tuy có trói buộc mà không có người bị trói; tuy có Niết-bàn mà cũng không có người diệt. Đó gọi là nghĩa bí mật sâu xa."
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Theo chỗ con hiểu lời Phật dạy về việc nghe điều chưa nghe, nghĩa ấy chưa phải lẽ (?). Vì sao vậy? Pháp nếu có thì phải nhất định có; pháp nếu không thì phải nhất định không; cái không thì không nên sinh ra, cái có thì không nên diệt mất. Nếu đã nghe thì đó là nghe; nếu không nghe thì đó là không nghe; sao lại nói nghe điều chưa nghe? Bạch Thế Tôn! Nếu không thể nghe thì đó là không nghe; nếu đã nghe rồi thì không nghe lại nữa. Vì sao? Vì đã được nghe rồi. Sao lại nói nghe điều chưa nghe? Ví như người đi: đến nơi rồi thì không đi nữa, còn đang đi thì chưa đến. Cũng như đã sinh thì không sinh nữa, cái không sinh thì không sinh; đã được thì không được nữa, cái không được thì không được; đã nghe thì không nghe nữa, cái không nghe thì không nghe, cũng như thế.
Bạch Thế Tôn! Nếu chưa nghe mà nghe được, thì hết thảy chúng sinh chưa có Bồ-đề (sự giác ngộ) lẽ ra cũng phải có; chưa được Niết-bàn cũng phải được; chưa thấy Phật tính cũng phải thấy Phật tính. Sao lại nói Bồ-tát Thập trụ (Bồ-tát đã lên bậc thứ mười, bậc cao nhất trong mười bậc tu của Bồ-tát) tuy thấy Phật tính mà chưa thấy rõ ràng? Bạch Thế Tôn! Nếu chưa nghe mà nghe được, thì Như Lai thuở xưa đã nghe từ ai? Nếu nói là có nghe, sao Như Lai trong kinh A-hàm (các bộ kinh nguyên thủy) lại nói mình không có thầy? Nếu không nghe điều chưa nghe mà Như Lai vẫn thành được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì hết thảy chúng sinh không nghe điều chưa nghe cũng phải thành được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Như Lai nếu không nghe kinh Đại Niết-bàn này mà thấy được Phật tính, thì hết thảy chúng sinh không nghe kinh này cũng phải thấy được.
Bạch Thế Tôn! Phàm là sắc thì hoặc có thể thấy, hoặc không thể thấy; tiếng cũng như thế, hoặc có thể nghe, hoặc không thể nghe. Đại Niết-bàn này chẳng phải sắc, chẳng phải tiếng, sao lại nói có thể thấy, có thể nghe? Bạch Thế Tôn! Cái quá khứ đã diệt thì không thể nghe; cái vị lai chưa đến cũng không thể nghe; lúc hiện tại đang nghe thì chưa gọi là đã nghe; nghe xong thì tiếng đã diệt, không thể nghe nữa. Đại Niết-bàn này cũng chẳng phải quá khứ, vị lai, hiện tại. Nếu chẳng thuộc ba đời thì không thể nói; nếu không thể nói thì không thể nghe. Sao lại nói Bồ-tát tu kinh Đại Niết-bàn này nghe được điều chưa nghe?"
Bấy giờ Thế Tôn khen Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương rằng: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử! Nay ông khéo biết hết thảy các pháp đều như trò huyễn, như ảo ảnh nắng dợn, như thành Càn-thát-bà (thành ảo do thần nhạc Càn-thát-bà hóa ra, ví với ảo ảnh), như vết vẽ trên mặt nước, cũng như bọt nước, như thân cây chuối (bóc mãi không có lõi), trống rỗng không thật; chẳng phải sinh mệnh, chẳng phải ngã, không có khổ vui; giống như chỗ biết thấy của Bồ-tát Thập trụ."
Lúc ấy trong đại chúng bỗng nhiên có ánh sáng lớn: chẳng phải xanh mà thấy xanh, chẳng phải vàng mà thấy vàng, chẳng phải đỏ mà thấy đỏ, chẳng phải trắng mà thấy trắng, chẳng phải sắc mà thấy sắc, chẳng phải sáng mà thấy sáng, chẳng phải thấy mà thấy. Bấy giờ đại chúng gặp ánh sáng ấy thì thân tâm vui sướng, ví như tỳ-kheo nhập định Sư tử vương (một loại thiền định cao, ví như sư tử là vua loài thú, không gì lay động được).
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Ánh sáng này nay do ai phóng ra?" Bấy giờ Như Lai lặng im không nói. Bồ-tát Ca-diếp lại hỏi Văn-thù-sư-lợi: "Do nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện) gì mà có ánh sáng này chiếu khắp đại chúng?" Văn-thù-sư-lợi lặng im không đáp. Bấy giờ Bồ-tát Vô Biên Thân lại hỏi Bồ-tát Ca-diếp: "Ánh sáng này nay là của ai?" Bồ-tát Ca-diếp lặng im không nói. Bồ-tát Tịnh Trụ Vương Tử lại hỏi Bồ-tát Vô Biên Thân: "Do nhân duyên gì mà trong đại chúng có ánh sáng này?" Bồ-tát Vô Biên Thân lặng im không nói. Năm trăm Bồ-tát đều như thế, tuy hỏi nhau mà không ai đáp.
Bấy giờ Thế Tôn hỏi Văn-thù-sư-lợi: "Này Văn-thù-sư-lợi! Do nhân duyên gì mà trong đại chúng có ánh sáng này?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn! Ánh sáng như thế gọi là trí tuệ. Trí tuệ tức là thường trụ. Pháp thường trụ không có nhân duyên. Sao Phật lại hỏi do nhân duyên gì mà có ánh sáng này? Ánh sáng này gọi là Đại Niết-bàn. Đại Niết-bàn thì gọi là thường trụ. Pháp thường trụ không do nhân duyên mà có. Sao Phật lại hỏi do nhân duyên gì mà có ánh sáng này? Ánh sáng này tức là Như Lai. Như Lai tức là thường trụ. Pháp thường trụ không do nhân duyên mà có. Sao Như Lai lại hỏi về nhân duyên? Ánh sáng gọi là đại từ đại bi (lòng thương lớn: từ là ban niềm vui, bi là cứu nỗi khổ). Đại từ đại bi gọi là thường trụ. Pháp thường trụ không do nhân duyên mà có. Sao Như Lai lại hỏi về nhân duyên? Ánh sáng tức là niệm Phật (luôn tưởng nhớ Phật). Niệm Phật gọi là thường trụ. Pháp thường trụ không do nhân duyên mà có. Sao Như Lai lại hỏi về nhân duyên? Ánh sáng tức là con đường không chung với hết thảy Thanh văn, Duyên giác. Con đường không chung với Thanh văn, Duyên giác tức gọi là thường trụ. Pháp thường trụ không do nhân duyên mà có. Sao Như Lai lại hỏi về nhân duyên? Bạch Thế Tôn! Nhưng cũng có nhân duyên: nhờ diệt vô minh (sự mê muội không thấy chân lý, gốc của mọi phiền não) mà thắp sáng được ngọn đèn A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi! Nay ông chớ đi vào đệ nhất nghĩa đế (chân lý tối cao, vượt ngoài lời nói) sâu xa của các pháp, mà nên dùng thế đế (chân lý theo cách hiểu thông thường của thế gian) để giải nói."
Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn! Về phương đông, vượt qua số thế giới nhiều bằng hai mươi lần số cát sông Hằng, có một thế giới Phật tên là Bất Động. Nơi đức Phật ấy ở, chiều dọc chiều ngang bằng nhau, đủ một vạn hai nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần dài vài chục dặm). Đất ở đó bằng bảy báu, không có đất đá, bằng phẳng mềm mại, không có hào hố. Cây cối ở đó do bốn thứ báu làm thành: vàng, bạc, lưu ly (ngọc màu xanh biếc) và pha lê; hoa quả tươi tốt, lúc nào cũng có. Nếu có chúng sinh ngửi hương hoa ấy thì thân tâm an vui, ví như tỳ-kheo nhập Thiền thứ ba (tầng thứ ba trong bốn tầng thiền định, có niềm an lạc vi diệu nhất). Chung quanh lại có ba nghìn con sông lớn, nước ở đó vi diệu, đủ tám vị; nếu có chúng sinh tắm trong đó thì niềm vui có được ví như tỳ-kheo nhập Thiền thứ hai (tầng thứ hai trong bốn tầng thiền định, có niềm hoan hỷ do định sinh ra). Sông ấy có nhiều thứ hoa: hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa ba-đầu-ma (sen đỏ), hoa câu-vật-đầu (một loài sen súng), hoa phân-đà-lợi (sen trắng), hoa hương, hoa đại hương, hoa hương vi diệu, hoa nở mãi, và hoa mà hết thảy chúng sinh đều hái được không ai ngăn giữ. Hai bên bờ sông cũng có nhiều thứ hoa, đó là hoa a-đề-mục-đa-già, hoa chiêm-bà, hoa ba-tra-la, hoa bà-sư-la, hoa ma-lợi-ca, hoa đại ma-lợi-ca, hoa tân ma-lợi-ca, hoa tu-ma-na-ca, hoa do-đề-ca, hoa đàn-?-ca-lợi (?), hoa nở mãi, và hoa mà hết thảy chúng sinh đều hái được không ai ngăn giữ. Đáy sông rải cát vàng, có bốn bậc thềm bằng vàng, bạc, lưu ly và pha lê nhiều màu. Nhiều loài chim tụ tập bay lượn trên đó. Lại có vô số hổ, sói, sư tử và các loài chim thú dữ, nhìn nhau với lòng thương như nhìn con đỏ.
Trong thế giới ấy không có ai phạm trọng cấm, phỉ báng chính pháp, cũng không có kẻ nhất-xiển-đề hay kẻ phạm tội ngũ nghịch. Đất ấy khí hậu điều hòa, không có khổ não lạnh nóng đói khát; không có tham dục, giận dữ, buông lung, ghen ghét; không có mặt trời mặt trăng, ngày đêm, mùa tiết; giống như một cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai của cõi Dục, nơi Đế Thích làm chủ) thứ hai. Người ở cõi ấy đều có ánh sáng, ai nấy đều không có lòng kiêu mạn; tất cả đều là Bồ-tát đại sĩ, đều có thần thông, đủ công đức lớn. Lòng họ đều tôn trọng chính pháp, đi theo Đại thừa, yêu mến Đại thừa, ham thích Đại thừa, giữ gìn Đại thừa; thành tựu trí tuệ lớn, được đại tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn mọi giáo pháp không quên mất); lòng thường thương xót hết thảy chúng sinh. Đức Phật ở đó hiệu là Mãn Nguyệt Quang Minh Như Lai, Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Chính Biến Tri (bậc biết đúng và biết khắp tất cả), Minh Hạnh Túc (trí tuệ và đức hạnh đầy đủ), Thiện Thệ (bậc khéo đi đến Niết-bàn), Thế Gian Giải (bậc hiểu thấu thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn. Ngài ở đâu giảng nói điều gì thì chúng sinh cõi ấy đều được nghe. Ngài đang vì Bồ-tát ma-ha-tát Lưu Ly Quang giảng kinh Đại Niết-bàn như thế."
Phật nói: "Này thiện nam tử! Bồ-tát ma-ha-tát nếu tu hành kinh Đại Niết-bàn thì những điều chưa nghe đều được nghe."
"Bồ-tát ma-ha-tát Lưu Ly Quang ấy hỏi Phật Mãn Nguyệt Quang Minh, cũng giống như điều Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương ở đây đã hỏi, không khác gì. Phật Mãn Nguyệt Quang Minh liền bảo Bồ-tát Lưu Ly Quang: 'Này thiện nam tử! Về phương tây cách đây hai mươi lần số cát sông Hằng cõi Phật, có thế giới tên là Ta-bà (cõi đời chúng ta đang sống, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu). Đất ấy nhiều gò núi, đống đất, cát sỏi, đá, gai góc, gai độc đầy dẫy khắp nơi; thường có khổ não đói khát lạnh nóng. Người ở đó không biết cung kính sa-môn, Bà-la-môn, cha mẹ, thầy dạy và người trên; tham đắm điều phi pháp, ham muốn điều phi pháp, tu theo tà pháp, không tin chính pháp, tuổi thọ ngắn ngủi. Có người làm điều gian trá thì vua trị tội. Vua tuy có nước mà không biết đủ, thấy của người khác thì sinh lòng tham lợi, dấy binh đánh nhau, người chết oan rất nhiều. Vì vua làm những việc phi pháp như thế nên các thiện thần của Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời hộ trì bốn phương) không vui lòng, nên giáng tai họa hạn hán, lúa gạo mất mùa, dân chúng nhiều bệnh, khổ não vô lượng. Ở đó có Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, lòng đại bi thuần hậu, vì thương chúng sinh nên ở giữa hai cây sa-la (cặp cây sa-la mọc đôi, nơi Phật vào Niết-bàn) tại thành Câu-thi-na, vì đại chúng giảng nói kinh Đại Niết-bàn như thế. Ở đó có Bồ-tát tên Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương đã hỏi việc này giống như ông, không khác. Nay Phật ấy đang trả lời, ông hãy mau đến đó, tự khắc sẽ được nghe.' Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Lưu Ly Quang nghe việc ấy xong, cùng tám vạn bốn nghìn Bồ-tát ma-ha-tát muốn đến đây, nên trước hiện điềm lành. Do nhân duyên ấy mà có ánh sáng này. Đó gọi là nhân duyên mà cũng chẳng phải nhân duyên."
Bấy giờ Bồ-tát Lưu Ly Quang cùng tám vạn bốn nghìn Bồ-tát, mang theo phan (cờ phướn dài dùng trong lễ Phật), lọng, hương, hoa, anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức) và các thứ âm nhạc, gấp bội hơn trước, cùng đến giữa hai cây sa-la tại thành Câu-thi-na này, đem các đồ cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính) mình mang theo mà cúng dường Phật, cúi đầu sát chân Phật đảnh lễ, chắp tay cung kính, đi quanh bên phải Phật ba vòng (cách tỏ lòng tôn kính), lễ kính xong thì lui ngồi một bên.
Bấy giờ Thế Tôn hỏi Bồ-tát ấy: "Này thiện nam tử! Ông là đến hay là không đến?" Bồ-tát Lưu Ly Quang thưa: "Bạch Thế Tôn! Đến cũng không phải đến, không đến cũng không phải đến. Con quán xét nghĩa này thì hoàn toàn không có sự đến. Bạch Thế Tôn! Các hành (mọi sự vật hiện tượng do nhân duyên tạo thành) nếu là thường thì cũng không đến; nếu là vô thường cũng không có đến. Nếu người thấy có tính chúng sinh thì có đến, không đến. Nay con không thấy chúng sinh có tính cố định, sao lại nói có đến, không đến? Người có kiêu mạn thì thấy có đi, có đến; người không kiêu mạn thì không có đi đến. Người còn hành động bám giữ thì thấy có đi đến; người không còn bám giữ thì không có đi đến. Nếu thấy Như Lai rốt cuộc vào Niết-bàn mất hẳn thì có đi đến; không thấy Như Lai rốt cuộc vào Niết-bàn mất hẳn thì không có đi đến. Không nghe về Phật tính thì có đi đến; nghe về Phật tính thì không có đi đến. Nếu thấy người Thanh văn, Bích-chi-phật có Niết-bàn thì có đi đến; không thấy người Thanh văn, Bích-chi-phật có Niết-bàn thì không có đi đến. Nếu thấy người Thanh văn, Bích-chi-phật là thường, lạc, ngã, tịnh thì có đi đến; nếu không thấy như vậy thì không có đi đến. Nếu thấy Như Lai không có thường, lạc, ngã, tịnh thì có đi đến; nếu thấy Như Lai là thường, lạc, ngã, tịnh thì không có đi đến. Bạch Thế Tôn! Xin tạm gác việc này, con muốn có điều thưa hỏi, cúi mong Ngài rủ lòng thương cho phép."
Phật nói: "Này thiện nam tử! Cứ tùy ý hỏi, nay đúng là lúc. Ta sẽ vì ông phân biệt giải nói. Vì sao vậy? Chư Phật khó gặp như hoa ưu-đàm (loài hoa tương truyền rất lâu mới nở một lần); pháp cũng khó được nghe như thế; trong mười hai bộ kinh, kinh Phương đẳng lại càng khó gặp. Vì thế nên chuyên tâm lắng nghe."
Lúc ấy Bồ-tát ma-ha-tát Lưu Ly Quang đã được cho phép, lại được răn dạy, liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát ma-ha-tát tu hành kinh Đại Niết-bàn mà nghe được điều chưa nghe?"
Bấy giờ Như Lai khen: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử! Nay ông muốn thấu tận biển cả Đại Niết-bàn Đại thừa như thế, lại đúng lúc gặp Ta là người khéo giải nói. Lưới ngờ vực và mũi tên độc ông đang mắc phải, Ta là bậc đại y sư có thể khéo nhổ ra. Ông đối với Phật tính còn chưa rõ, Ta có ngọn đuốc trí tuệ có thể soi sáng cho. Nay ông muốn vượt qua dòng sông lớn sinh tử, Ta có thể làm người lái thuyền lớn cho ông. Ông đối với Ta nghĩ như cha mẹ, Ta đối với ông cũng sinh lòng thương như con đỏ. Lòng ông nay khát khao của báu chính pháp, gặp Ta là người có nhiều, có thể ban cho. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ, Ta sẽ vì ông phân biệt giảng giải.
Này thiện nam tử! Muốn nghe pháp thì nay đúng là lúc. Nghe pháp rồi nên sinh lòng kính tin, hết lòng lắng nghe, cung kính tôn trọng; đối với chính pháp chớ bới tìm lỗi; chớ nghĩ đến tham dục, giận dữ, ngu si; chớ xem dòng dõi tốt xấu của vị pháp sư (người giảng pháp); nghe pháp rồi chớ sinh kiêu mạn; chớ vì được cung kính, danh tiếng, lợi lộc; mà nên vì cái lợi của pháp cam lộ (thứ nước ngọt bất tử nơi cõi trời, ví giáo pháp giúp thoát sinh tử) cứu độ cõi đời. Cũng chớ nghĩ rằng: 'Ta nghe pháp rồi, trước hãy tự độ mình, sau mới độ người; trước tự giải thoát mình, sau mới giải thoát người; trước tự làm yên mình, sau mới làm yên người; trước tự vào Niết-bàn, sau mới khiến người được Niết-bàn.' Đối với Phật, Pháp, Tăng nên nghĩ là bình đẳng như nhau; đối với sinh tử nên nghĩ là khổ lớn; đối với Đại Niết-bàn nên nghĩ là thường, lạc, ngã, tịnh. Trước vì người khác, sau mới vì mình. Nên vì Đại thừa, chớ vì Nhị thừa. Đối với mọi pháp nên không bám trụ vào đâu, cũng chớ chuyên chấp giữ tướng của mọi pháp; đối với các pháp chớ sinh lòng tham, mà thường giữ cái biết pháp, thấy pháp. Này thiện nam tử! Ông nếu hết lòng nghe pháp như thế thì gọi là nghe điều chưa nghe.
Này thiện nam tử! Có không nghe mà nghe, có không nghe không nghe, có nghe không nghe, có nghe nghe. Này thiện nam tử! Cũng như: không sinh mà sinh, không sinh không sinh, sinh không sinh, sinh sinh. Cũng như: không đến mà đến, không đến không đến, đến không đến, đến đến."
"Bạch Thế Tôn! Thế nào là không sinh mà sinh?" "Này thiện nam tử! Theo thế đế, lúc mới ra khỏi thai, đó gọi là không sinh mà sinh. Thế nào là không sinh không sinh? Này thiện nam tử! Đại Niết-bàn này không có tướng sinh, đó gọi là không sinh không sinh. Thế nào là sinh không sinh? Này thiện nam tử! Theo thế đế, lúc chết gọi là sinh không sinh. Thế nào là sinh sinh? Này thiện nam tử! Hết thảy phàm phu gọi là sinh sinh. Vì sao? Vì sinh rồi lại sinh không dứt; mọi pháp hữu lậu sinh ra trong từng niệm (khoảnh khắc ý nghĩ cực ngắn), đó gọi là sinh sinh. Bồ-tát Tứ trụ (Bồ-tát ở bậc thứ tư trong mười bậc tu của Bồ-tát) gọi là sinh không sinh. Vì sao? Vì được tự tại trong việc sinh, nên gọi là sinh không sinh. Này thiện nam tử! Đó gọi là pháp bên trong.
Thế nào là pháp bên ngoài? Là chưa sinh mà sinh, chưa sinh chưa sinh, sinh chưa sinh, sinh sinh. Này thiện nam tử! Ví như hạt giống lúc chưa nảy mầm, nhờ bốn đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) hòa hợp và công sức người làm, rồi mới nảy mầm, đó gọi là chưa sinh mà sinh. Thế nào là chưa sinh chưa sinh? Ví như hạt giống hỏng, hoặc hạt chưa gặp điều kiện; những thứ như thế gọi là chưa sinh chưa sinh. Thế nào là sinh chưa sinh? Như mầm đã nảy mà không lớn lên, đó gọi là sinh chưa sinh. Thế nào là sinh sinh? Như mầm lớn lên. Nếu đã sinh mà không sinh tiếp thì không lớn lên được. Hết thảy pháp hữu lậu như thế gọi là pháp bên ngoài sinh sinh."
Bồ-tát ma-ha-tát Lưu Ly Quang bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Pháp hữu lậu nếu có sinh, thì cái sinh ấy là thường hay vô thường? Cái sinh nếu là thường thì pháp hữu lậu không có sinh; cái sinh nếu là vô thường thì pháp hữu lậu lại là thường (?). Bạch Thế Tôn! Nếu cái sinh tự sinh ra được thì cái sinh không có tự tính; nếu nó sinh ra được cái khác, thì do nhân duyên gì nó không sinh ra pháp vô lậu? Bạch Thế Tôn! Nếu lúc chưa sinh đã có cái sinh, sao bây giờ mới gọi là sinh? Nếu lúc chưa sinh không có cái sinh, sao không nói hư không là sinh?"
Phật nói: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử! Không sinh mà sinh thì không thể nói; sinh sinh cũng không thể nói; sinh không sinh cũng không thể nói; không sinh không sinh cũng không thể nói; sinh cũng không thể nói; không sinh cũng không thể nói. Nhưng vì có nhân duyên nên cũng có thể nói được. Thế nào là không sinh mà sinh không thể nói? Không sinh mà gọi là sinh, sao có thể nói? Vì sao? Vì nó đã là sinh. Thế nào là sinh sinh không thể nói? Vì sinh sinh nên sinh; vì sinh sinh nên không sinh, cũng không thể nói (?). Thế nào là sinh không sinh không thể nói? Sinh tức gọi là sinh, mà sinh không tự sinh, nên không thể nói. Thế nào là không sinh không sinh không thể nói? Không sinh gọi là Niết-bàn; Niết-bàn không sinh nên không thể nói. Vì sao? Vì nó do tu đạo mà được. Thế nào là sinh cũng không thể nói? Vì cái sinh vốn không có. Thế nào là không sinh không thể nói? Vì có chỗ được. Thế nào là vì có nhân duyên nên cũng có thể nói được? Mười pháp nhân duyên (mười khâu đầu trong chuỗi mười hai nhân duyên) làm nhân cho sự sinh; vì nghĩa ấy nên cũng có thể nói được. Này thiện nam tử! Nay ông chớ vào định Không (thiền định quán mọi pháp đều trống rỗng) rất sâu. Vì sao? Vì đại chúng chậm hiểu.
Này thiện nam tử! Với pháp hữu vi, sinh cũng là thường; nhưng vì trụ là vô thường nên sinh cũng là vô thường. Trụ cũng là thường; nhưng vì sinh rồi lại sinh nên trụ cũng là vô thường. Dị cũng là thường; nhưng vì pháp là vô thường nên dị cũng là vô thường. Hoại cũng là thường; nhưng vì xưa không mà nay có nên hoại cũng là vô thường. Này thiện nam tử! Xét về tính thì sinh, trụ, dị, hoại (bốn tướng của pháp hữu vi: sinh ra, tồn tại, biến đổi, tan hoại) đều là thường; nhưng vì chúng diệt trong từng niệm nên không thể nói là thường. Đại Niết-bàn này có thể đoạn diệt chúng, vì thế gọi chúng là vô thường. Này thiện nam tử! Pháp hữu lậu khi chưa sinh đã có tính sinh, vì thế cái sinh có thể sinh ra nó; pháp vô lậu vốn không có tính sinh, vì thế cái sinh không thể sinh ra nó. Như lửa có bản tính, gặp điều kiện thì bùng lên; mắt có tính thấy, nhờ có sắc, có ánh sáng, có tâm nên thấy. Sự sinh ra của chúng sinh cũng như thế: do vốn có tính sinh, gặp nhân duyên của nghiệp, cha mẹ hòa hợp thì có sinh."
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Lưu Ly Quang và tám vạn bốn nghìn Bồ-tát ma-ha-tát nghe pháp ấy xong, vọt lên hư không cao bằng bảy cây đa-la (cây thốt nốt, rất cao, người Ấn Độ xưa dùng để ước lượng chiều cao), cung kính chắp tay bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Con được Như Lai ân cần dạy bảo, nhờ Đại Niết-bàn mới tỏ ngộ được việc nghe điều chưa nghe, lại khiến tám vạn bốn nghìn Bồ-tát hiểu sâu các pháp như không sinh mà sinh v.v. Bạch Thế Tôn! Nay con đã hiểu, đã dứt các lưới ngờ. Nhưng trong hội này có một vị Bồ-tát tên là Vô Úy, cũng muốn thưa hỏi, cúi mong Ngài cho phép."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Vô Úy: "Này thiện nam tử! Cứ tùy ý hỏi, Ta sẽ vì ông phân biệt giải nói." Bấy giờ Bồ-tát Vô Úy cùng sáu vạn bốn nghìn (một bản chép là tám vạn bốn nghìn) Bồ-tát đều đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa lại y phục, quỳ thẳng, chắp tay bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Chúng sinh cõi này phải tạo nghiệp gì để được sinh về thế giới Bất Động ấy? Bồ-tát cõi ấy làm sao mà được thành tựu trí tuệ, là bậc voi chúa trong loài người (ví bậc tôn quý, mạnh mẽ), có uy đức lớn, tu đủ các hạnh, trí lanh lẹ nhanh nhạy, nghe là hiểu được?" Bấy giờ Thế Tôn liền nói kệ (bài văn vần trong kinh) rằng:
Không hại mạng chúng sinh, Giữ vững các giới cấm,
Vâng lời dạy nhiệm mầu của Phật, Thì sinh về nước Bất Động.
Không cướp đoạt của người, Thường đem cho mọi người,
Dựng chùa chiêu-đề (chùa cho chư tăng bốn phương đến ở) làm nơi tăng ở, Thì sinh về nước Bất Động.
Không phạm đến vợ người, Với vợ mình không gần gũi trái thời,
Dâng đồ nằm cho người giữ giới, Thì sinh về nước Bất Động.
Không vì mình hay vì người, Vì cầu lợi hay vì sợ hãi,
Giữ miệng không nói dối, Thì sinh về nước Bất Động.
Chớ phá hoại thiện tri thức (bạn lành, người dẫn dắt mình theo đường chính), Xa lìa bè bạn xấu,
Miệng thường nói lời hòa hợp, Thì sinh về nước Bất Động.
Như các vị Bồ-tát, Thường lìa xa lời độc ác,
Lời nói ra người ưa nghe, Thì sinh về nước Bất Động.
Cho đến lúc đùa cười, Không nói lời không đúng lúc,
Thận trọng, nói đúng lúc, Thì sinh về nước Bất Động.
Thấy người được lợi lộc, Thường sinh lòng vui mừng,
Không khởi mối ghen ghét (mối trói buộc của phiền não), Thì sinh về nước Bất Động.
Không làm khổ chúng sinh, Thường sinh lòng thương yêu,
Không bày mưu kế làm ác, Thì sinh về nước Bất Động.
Tà kiến nói không có bố thí, Không cha mẹ, không đời trước đời sau,
Không khởi thấy biết như thế, Thì sinh về nước Bất Động.
Đường hoang đào giếng tốt, Trồng rừng cây ăn trái,
Thường cho người xin ăn, Thì sinh về nước Bất Động.
Nếu đối với Phật, Pháp, Tăng, Cúng dường một nén hương, một ngọn đèn,
Cho đến dâng một đóa hoa, Thì sinh về nước Bất Động.
Dù vì sợ hãi, Vì lợi lộc hay phúc đức,
Mà chép một bài kệ kinh này, Thì sinh về nước Bất Động.
Dù vì mong cầu lợi phúc, Mà trong một ngày
Đọc tụng kinh điển này, Thì sinh về nước Bất Động.
Nếu vì đạo vô thượng, Trong một ngày một đêm
Thọ trì bát quan trai giới (tám giới người tại gia giữ trong một ngày một đêm, trong đó có giới không ăn sau giờ ngọ), Thì sinh về nước Bất Động.
Không cùng kẻ phạm trọng cấm, Và kẻ chê bai phỉ báng kinh Phương đẳng,
Ở chung một chỗ, Thì sinh về nước Bất Động.
Nếu đem cho người bệnh, Dù chỉ một trái cây,
Vui vẻ chăm sóc họ, Thì sinh về nước Bất Động.
Không xâm phạm của cải của Tăng (?), Khéo giữ gìn của cải của Phật,
Tô trát, quét dọn đất chùa của Phật và Tăng, Thì sinh về nước Bất Động.
Tạo tượng và tháp Phật, Dù nhỏ như ngón tay cái,
Thường sinh lòng vui mừng, Thì sinh về nước Bất Động.
Nếu vì kinh điển này, Đem thân mình và của báu
Dâng cho người thuyết pháp, Thì sinh về nước Bất Động.
Nếu nghe, biên chép, Thọ trì và đọc tụng
Kho tàng bí mật của chư Phật, Thì sinh về nước Bất Động.
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Vô Úy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay con đã biết phải tạo nghiệp gì để được sinh về cõi ấy. Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương vì thương xót khắp chúng sinh nên đã thưa hỏi trước đó; Như Lai nếu giảng nói thì có thể làm lợi ích, an vui cho trời, người, a-tu-la (loài thần hiếu chiến), càn-thát-bà (thần âm nhạc), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần mình rắn lớn) v.v."
Bấy giờ Thế Tôn liền bảo Bồ-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử! Nay ông ở đây hãy hết lòng lắng nghe, Ta sẽ vì ông phân biệt giải nói. Vì có nhân duyên nên chưa đến không đến; vì có nhân duyên nên không đến mà đến; vì có nhân duyên nên đến không đến; vì có nhân duyên nên đến đến.
Do nhân duyên gì mà chưa đến không đến? Này thiện nam tử! Cái không đến ấy là Đại Niết-bàn. Phàm phu chưa đến được là vì có tham dục, giận dữ, ngu si; vì việc làm của thân và lời nói của miệng không trong sạch; vì nhận lấy mọi vật không sạch (những vật người tu không được nhận giữ); vì phạm bốn trọng cấm, vì phỉ báng kinh Phương đẳng, vì là nhất-xiển-đề, vì phạm tội ngũ nghịch. Vì nghĩa ấy nên chưa đến không đến.
Này thiện nam tử! Do nhân duyên gì mà không đến mà đến? Cái không đến gọi là Đại Niết-bàn. Vì nghĩa gì mà đến? Vì dứt hẳn tham dục, giận dữ, ngu si và những điều ác của thân, miệng; vì không nhận mọi vật không sạch; vì không phạm bốn trọng cấm; vì không phỉ báng kinh Phương đẳng; vì không làm nhất-xiển-đề; vì không phạm tội ngũ nghịch. Vì nghĩa ấy gọi là không đến mà đến. Bậc Tu-đà-hoàn (quả thánh thứ nhất, người đã vào dòng thánh) sau tám vạn kiếp thì đến; bậc Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần) sau sáu vạn kiếp thì đến; bậc A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi Dục) sau bốn vạn kiếp thì đến; bậc A-la-hán (quả thánh thứ tư, cao nhất của Thanh văn, đã dứt hết phiền não) sau hai vạn kiếp thì đến; bậc Bích-chi-phật sau mười nghìn kiếp thì đến. Vì nghĩa ấy gọi là không đến mà đến.
Này thiện nam tử! Do nhân duyên gì gọi là đến không đến? Đến là chỉ hai mươi lăm cõi hữu (hai mươi lăm cõi tồn tại mà chúng sinh trôi lăn trong sinh tử). Hết thảy chúng sinh thường bị vô lượng phiền não và kết sử che lấp (phiền não: những tâm trạng xấu làm rối loạn và khổ não như tham, giận, si; kết sử: các mối trói buộc của phiền não), qua lại không rời các cõi ấy, như bánh xe xoay vòng, đó gọi là đến. Thanh văn, Duyên giác và các Bồ-tát đã lìa hẳn các cõi ấy, nên gọi là không đến; nhưng vì muốn giáo hóa cứu độ chúng sinh mà hiện thân ở trong đó, nên cũng gọi là đến. Này thiện nam tử! Do nhân duyên gì gọi là đến đến? Đến tức là hai mươi lăm cõi hữu. Hết thảy phàm phu, bậc Tu-đà-hoàn cho đến A-na-hàm, vì nhân duyên phiền não nên gọi là đến đến.
Này thiện nam tử! Nghe điều chưa nghe cũng như thế: có không nghe mà nghe, có không nghe không nghe, có nghe không nghe, có nghe nghe. Thế nào là không nghe mà nghe? Này thiện nam tử! Cái không nghe gọi là Đại Niết-bàn. Vì sao không nghe? Vì nó không phải hữu vi, không phải âm thanh, không thể nói ra. Vì sao lại cũng nghe? Vì được nghe tên gọi của nó, tức là thường, lạc, ngã, tịnh. Vì nghĩa ấy gọi là không nghe mà nghe."
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Như Phật nói, Đại Niết-bàn không thể nghe được, sao lại nói thường, lạc, ngã, tịnh có thể nghe được? Vì sao vậy, bạch Thế Tôn? Người dứt phiền não gọi là được Niết-bàn; người chưa dứt gọi là chưa được. Vì nghĩa ấy, tính của Niết-bàn là xưa không mà nay có. Nếu pháp thế gian xưa không mà nay có thì gọi là vô thường; ví như cái bình v.v. xưa không mà nay có, có rồi lại không, nên gọi là vô thường. Niết-bàn cũng thế, sao lại nói là thường, lạc, ngã, tịnh?
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Phàm cái gì nhờ trang nghiêm (nhờ các điều kiện tu tập bồi đắp) mà thành thì đều gọi là vô thường; Niết-bàn nếu như vậy thì phải là vô thường. Những nhân duyên ấy là gì? Đó là ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp tu giúp đạt giác ngộ), sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu viên mãn: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), bốn tâm vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng không giới hạn), quán tướng xương (quán thân chỉ là bộ xương để lìa lòng tham), A-na-ba-na (phép quán đếm hơi thở ra vào), sáu niệm xứ (sáu điều thường tưởng nhớ: Phật, Pháp, Tăng, giới, bố thí, cõi trời), phân tách sáu đại (sáu yếu tố: đất, nước, lửa, gió, hư không, thức). Những pháp như thế đều là nhân duyên thành tựu Niết-bàn, nên gọi là vô thường.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Cái gì là có thì gọi là vô thường; nếu Niết-bàn là có thì cũng phải là vô thường. Như Phật xưa kia trong kinh A-hàm có nói: Thanh văn, Duyên giác, chư Phật Thế Tôn đều có Niết-bàn. Vì nghĩa ấy nên gọi là vô thường. Lại nữa, bạch Thế Tôn! Pháp có thể thấy được thì gọi là vô thường; như Phật trước đây có nói: người thấy được Niết-bàn thì dứt trừ được mọi phiền não. Lại nữa, bạch Thế Tôn! Ví như hư không đối với mọi chúng sinh đều bình đẳng, không ngăn ngại, nên gọi là thường. Nếu Niết-bàn là thường và bình đẳng, thì sao chúng sinh có người được, có người không được? Niết-bàn nếu đối với chúng sinh không bình đẳng như thế thì không gọi là thường. Bạch Thế Tôn! Ví như trăm người có chung một kẻ thù, nếu giết được kẻ thù ấy thì nhiều người được vui. Nếu Niết-bàn là pháp bình đẳng thì khi một người được, nhiều người cũng phải được; khi một người dứt được kết sử, nhiều người cũng phải dứt được. Nếu không như thế thì sao gọi là thường? Ví như có người cung kính, cúng dường, tôn trọng, khen ngợi vua, vương tử, cha mẹ, thầy dạy và người trên thì được lợi lộc; cái đó không gọi là thường. Niết-bàn cũng thế, không gọi là thường. Vì sao? Như Phật xưa kia trong kinh A-hàm có bảo A-nan (vị đệ tử thường hầu cận Phật): 'Nếu có người cung kính Niết-bàn thì dứt được kết sử, hưởng vô lượng an vui.' Vì nghĩa ấy nên không gọi là thường. Bạch Thế Tôn! Nếu trong Niết-bàn có tên gọi thường, lạc, ngã, tịnh thì không gọi là thường; còn nếu không có thì sao có thể nói ra?"
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương: "Thể của Niết-bàn không phải xưa không mà nay có. Nếu thể của Niết-bàn xưa không mà nay có thì không phải là pháp vô lậu thường trụ. Dù có Phật hay không có Phật, tính và tướng của nó vẫn thường trụ. Vì chúng sinh bị phiền não che lấp nên không thấy Niết-bàn, bèn cho là không có. Bồ-tát ma-ha-tát dùng giới, định, tuệ (giữ giới, thiền định, trí tuệ) siêng năng tu tâm, dứt phiền não rồi liền thấy được. Nên biết Niết-bàn là pháp thường trụ, không phải xưa không mà nay có, vì thế là thường.
Này thiện nam tử! Như trong phòng tối có giếng nước và các thứ bảy báu, người ta cũng biết là có, nhưng vì tối nên không thấy. Người có trí khéo biết cách, thắp đèn sáng lớn mang đến soi thì đều thấy được. Người ấy trọn không bao giờ nghĩ rằng nước và bảy báu là xưa không mà nay có. Niết-bàn cũng thế, vốn tự có sẵn, không phải mới có bây giờ; vì phiền não tối tăm nên chúng sinh không thấy. Như Lai có trí lớn dùng phương tiện khéo léo thắp ngọn đèn trí tuệ, khiến các Bồ-tát thấy được Niết-bàn là thường, lạc, ngã, tịnh. Vì thế người trí đối với Niết-bàn không nên nói là xưa không mà nay có.
Này thiện nam tử! Ông nói nhờ trang nghiêm mà thành Niết-bàn nên Niết-bàn phải là vô thường, điều đó cũng không đúng. Vì sao? Này thiện nam tử! Thể của Niết-bàn chẳng phải sinh, chẳng phải xuất hiện, chẳng phải thật, chẳng phải hư; chẳng phải do tạo nghiệp mà sinh, chẳng phải là pháp hữu lậu, hữu vi; chẳng phải nghe, chẳng phải thấy, chẳng phải rơi rớt, chẳng phải chết; chẳng phải tướng khác biệt, cũng chẳng phải tướng giống nhau; chẳng phải đi, chẳng phải về, chẳng phải quá khứ, vị lai, hiện tại; chẳng phải một, chẳng phải nhiều; chẳng dài, chẳng ngắn, chẳng tròn, chẳng vuông, chẳng nhọn, chẳng xiên; chẳng có tướng, chẳng không tướng; chẳng phải danh, chẳng phải sắc; chẳng phải nhân, chẳng phải quả; chẳng phải ngã, chẳng phải ngã sở (cái thuộc về ta). Vì nghĩa ấy, Niết-bàn là thường hằng, không biến đổi. Vì thế phải trải qua vô lượng a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không đếm được) kiếp tu tập pháp lành để tự trang nghiêm, rồi sau mới thấy được.
Này thiện nam tử! Ví như dưới đất có nước tám vị, chúng sinh không lấy được; người có trí bỏ công đào thì lấy được. Niết-bàn cũng thế. Ví như người mù không thấy mặt trời mặt trăng, được thầy thuốc giỏi chữa thì thấy được; nhưng mặt trời mặt trăng không phải xưa không mà nay có. Niết-bàn cũng thế, vốn có từ trước, không phải mới có bây giờ. Này thiện nam tử! Như người có tội bị giam trong ngục, lâu sau mới được ra, về nhà gặp lại cha mẹ, anh em, vợ con, quyến thuộc. Niết-bàn cũng thế.
Này thiện nam tử! Ông nói vì do nhân duyên nên pháp Niết-bàn phải là vô thường, điều đó cũng không đúng. Vì sao? Này thiện nam tử! Nhân có năm loại. Năm loại ấy là gì? Một là sinh nhân (nhân trực tiếp sinh ra vật). Hai là hòa hợp nhân (nhân hòa hợp cùng nhau). Ba là trụ nhân (nhân giữ cho vật tồn tại). Bốn là tăng trưởng nhân (nhân làm cho vật lớn lên). Năm là viễn nhân (nhân xa, hỗ trợ gián tiếp).
Thế nào là sinh nhân? Sinh nhân là nghiệp, phiền não v.v., và hạt giống các loài cỏ cây bên ngoài; đó gọi là sinh nhân. Thế nào là hòa hợp nhân? Như điều thiện hòa hợp với tâm thiện, điều bất thiện hòa hợp với tâm bất thiện, điều vô ký (không thiện không ác) hòa hợp với tâm vô ký; đó gọi là hòa hợp nhân. Thế nào là trụ nhân? Như bên dưới có cột thì nhà không đổ; núi sông cây cối nhờ đất lớn mà đứng vững được; bên trong có bốn đại và vô lượng phiền não nên chúng sinh tồn tại được; đó gọi là trụ nhân. Thế nào là tăng trưởng nhân? Nhờ duyên áo mặc, ăn uống v.v. mà chúng sinh lớn lên; như hạt giống bên ngoài không bị lửa đốt, không bị chim ăn thì lớn lên được; như các sa-môn, Bà-la-môn nhờ hòa thượng (vị thầy truyền giới và dạy dỗ người xuất gia), thiện tri thức v.v. mà được tăng trưởng; như nhờ cha mẹ mà con lớn lên; đó gọi là tăng trưởng nhân. Thế nào là viễn nhân? Ví như nhờ thần chú mà quỷ không hại được, thuốc độc không làm hại được; nương vào vua thì không có giặc cướp; như mầm cây nương vào đất, nước, lửa, gió v.v.; như nước (?), que khuấy và sức người là viễn nhân làm ra bơ; như ánh sáng, sắc v.v. là viễn nhân của thức; tinh huyết cha mẹ là viễn nhân của chúng sinh; như thời tiết v.v. đều gọi là viễn nhân. Này thiện nam tử! Thể của Niết-bàn không phải do năm nhân như thế tạo thành, sao lại nói nó là vô thường vì có nhân?
Lại nữa, này thiện nam tử! Lại có hai loại nhân: một là tác nhân (nhân trực tiếp tạo tác ra vật), hai là liễu nhân (nhân làm hiển lộ cái vốn có sẵn). Như bàn xoay và dây của thợ gốm, đó gọi là tác nhân. Như đèn đuốc soi các vật trong bóng tối, đó gọi là liễu nhân. Này thiện nam tử! Đại Niết-bàn không do tác nhân mà có, chỉ có liễu nhân. Liễu nhân ấy là ba mươi bảy pháp trợ đạo và sáu ba-la-mật; đó gọi là liễu nhân. Này thiện nam tử! Bố thí là nhân của Niết-bàn, không phải nhân của Đại Niết-bàn; Đàn ba-la-mật mới được gọi là nhân của Đại Niết-bàn. Ba mươi bảy phẩm là nhân của Niết-bàn, không phải nhân của Đại Niết-bàn; vô lượng a-tăng-kỳ pháp trợ giúp Bồ-đề mới được gọi là nhân của Đại Niết-bàn."
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Thế nào là bố thí mà không được gọi là Đàn ba-la-mật? Thế nào là bố thí mà được gọi là Đàn ba-la-mật? Cho đến Bát-nhã, thế nào là không được gọi là Bát-nhã ba-la-mật? Thế nào là được gọi là Bát-nhã ba-la-mật? Thế nào gọi là Niết-bàn? Thế nào gọi là Đại Niết-bàn?"
Phật nói: "Này thiện nam tử! Bồ-tát ma-ha-tát tu hành kinh Đại Bát Niết-bàn Phương đẳng thì không nghe bố thí, không thấy bố thí; không nghe Đàn ba-la-mật, không thấy Đàn ba-la-mật; cho đến không nghe Bát-nhã, không thấy Bát-nhã; không nghe Bát-nhã ba-la-mật, không thấy Bát-nhã ba-la-mật; không nghe Niết-bàn, không thấy Niết-bàn; không nghe Đại Niết-bàn, không thấy Đại Niết-bàn. Bồ-tát ma-ha-tát tu Đại Niết-bàn thì biết và thấy pháp giới (toàn thể thực tại của mọi pháp), hiểu rõ thực tướng (tướng chân thật của các pháp) là trống rỗng, không có gì, không có tướng hòa hợp hay tướng hay biết; được tướng vô lậu, tướng không tạo tác, tướng như huyễn hóa, tướng như ảo ảnh nắng dợn lúc trời nóng, như thành Càn-thát-bà, như hư không. Bồ-tát lúc ấy được tướng như thế, không tham, không giận, không si, không nghe, không thấy. Đó gọi là tướng chân thật của Bồ-tát ma-ha-tát, an trụ trong thực tướng. Bồ-tát ma-ha-tát tự biết: đây là bố thí, đây là Đàn ba-la-mật; cho đến đây là Bát-nhã, đây là Bát-nhã ba-la-mật; đây là Niết-bàn, đây là Đại Niết-bàn.
Này thiện nam tử! Thế nào là bố thí mà không phải ba-la-mật? Thấy có người xin rồi mới cho, đó gọi là bố thí mà không phải ba-la-mật. Nếu không có người xin mà tự mở lòng đem cho, đó gọi là Đàn ba-la-mật. Nếu thỉnh thoảng mới cho, đó gọi là bố thí mà không phải ba-la-mật; nếu tu hạnh bố thí thường xuyên, đó gọi là Đàn ba-la-mật. Nếu cho người rồi lại sinh lòng hối tiếc, đó gọi là bố thí mà không phải ba-la-mật; cho rồi không hối tiếc, đó gọi là Đàn ba-la-mật. Bồ-tát ma-ha-tát đối với tài vật thì sinh bốn nỗi lo sợ là vua, giặc, nước, lửa (những thứ có thể cướp đoạt, hủy hoại tài vật), nên vui vẻ đem cho; đó gọi là Đàn ba-la-mật. Nếu mong được đền đáp mà cho, đó gọi là bố thí mà không phải ba-la-mật; cho mà không mong đền đáp, đó gọi là Đàn ba-la-mật. Nếu cho vì sợ hãi, vì danh tiếng lợi lộc, vì muốn giữ nếp nhà nối truyền, vì năm thứ dục lạc trên cõi trời (thú vui của sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, cảm xúc êm ái), vì kiêu mạn, vì muốn hơn người, vì quen biết, vì mong được đáp lại, thì giống như cách mua bán ở chợ. Này thiện nam tử! Như người trồng cây là để được bóng mát, được hoa quả và gỗ. Nếu người tu những sự bố thí như thế thì gọi là bố thí mà không phải ba-la-mật.
Bồ-tát ma-ha-tát tu hành Đại Niết-bàn như thế thì không thấy người cho, người nhận và tài vật; không thấy thời tiết; không thấy phúc điền (ruộng phúc: người đáng được cúng dường, bố thí cho họ sinh ra phúc như gieo hạt vào ruộng) hay chẳng phải phúc điền; không thấy nhân, không thấy duyên, không thấy quả báo; không thấy người làm, không thấy người nhận; không thấy nhiều, không thấy ít; không thấy sạch, không thấy không sạch; không khinh người nhận, không khinh thân mình và tài vật; không thấy người thấy, không thấy người không thấy; không so tính mình với người; chỉ vì pháp thường trụ Đại Bát Niết-bàn Phương đẳng mà tu bố thí; vì làm lợi cho hết thảy chúng sinh mà bố thí; vì dứt phiền não của hết thảy chúng sinh mà bố thí; vì khiến chúng sinh không còn thấy người nhận, người cho và tài vật mà bố thí.
Này thiện nam tử! Ví như có người rơi xuống biển lớn, ôm lấy xác chết mà thoát được; Bồ-tát ma-ha-tát tu Đại Niết-bàn khi bố thí cũng như thế, coi như cái xác chết kia (?). Này thiện nam tử! Ví như có người bị nhốt trong ngục sâu, cửa ngõ chắc chắn, chỉ có lỗ nhà xí, bèn từ đó chui ra đến chỗ không còn bị ngăn trở; Bồ-tát ma-ha-tát tu Đại Niết-bàn khi bố thí cũng như thế. Này thiện nam tử! Ví như người sang trọng gặp nạn sợ hãi gấp gáp, không còn chỗ nương cậy, phải nương nhờ kẻ chiên-đà-la (giai cấp thấp hèn nhất ở Ấn Độ xưa, chuyên làm nghề giết mổ, bị xã hội khinh rẻ); Bồ-tát ma-ha-tát tu Đại Niết-bàn khi bố thí cũng như thế. Này thiện nam tử! Ví như người bệnh, để trừ bệnh khổ mà được an vui, phải uống thứ không sạch; Bồ-tát ma-ha-tát tu Đại Niết-bàn khi bố thí cũng như thế. Này thiện nam tử! Như người Bà-la-môn gặp lúc lúa gạo đắt đỏ, vì giữ mạng sống mà phải ăn thịt chó; Bồ-tát ma-ha-tát tu Đại Niết-bàn khi bố thí cũng như thế. Này thiện nam tử! Trong Đại Niết-bàn, những việc như thế từ vô lượng kiếp đến nay chưa từng nghe mà nay được nghe. Thi-la (giữ giới) và Thi-la ba-la-mật (giữ giới viên mãn), cho đến Bát-nhã và Bát-nhã ba-la-mật, đã được giảng rộng trong kinh Tạp Hoa (tức kinh Hoa Nghiêm) của Phật."
Kinh Đại Bát Niết-bàn, quyển thứ hai mươi mốt.
Kinh Đại Bát Niết-bàn, quyển thứ hai mươi hai.
Đời Bắc Lương, Tam tạng (vị sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Đàm-vô-sấm dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video