Thiên 9 — Phẩm 8 – Bất Không Kiến thỉnh hỏi

 Kinh Bồ-tát Niệm Phật Tam-muội (kinh về phép định tâm nhớ nghĩ đến Phật), phẩm thứ tám: Bất Không Kiến khuyến thỉnh.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người phát tâm cầu thành Phật và cứu độ chúng sinh) Bất Không Kiến bạch Phật: "Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật), Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến) ở trong tịnh thất lặng yên đã lâu, đại chúng trong hội này ai nấy đều khát khao trông mong. Tòa đã bày biện trang nghiêm xong, cúi mong Thế Tôn thương xót tất cả mà hạ cố lên ngồi tòa này." Lúc ấy Bất Không Kiến lại sửa sang y phục, chắp tay hướng về Phật bạch rằng: "Thế Tôn, nay con muốn thưa hỏi, mong Ngài nói đôi chút; con sẽ hết lòng lắng nghe, tiếp nhận và làm theo." Phật bảo Bất Không Kiến: "Tùy ý ông hỏi, ta sẽ giải quyết mối nghi cho ông, khiến ông vui mừng; chư thiên và người đời cũng sẽ làm chứng biết."

 Lúc ấy Bất Không Kiến bạch rằng: "Thế Tôn, Bồ-tát Ma-ha-tát gần gũi tu tập loại tam-muội (trạng thái tâm tập trung, định lặng sâu xa) nào mà được thấy niềm vui của pháp, tâm được tăng trưởng; sự nghe học về tam-muội rộng như biển cả; tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ trọn vẹn) vững như núi Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm một thế giới), gió tà của ngoại đạo (giáo thuyết ngoài Phật pháp) không lay động được; đối với pháp không ngăn ngại mà tâm cũng không vướng mắc, như hư không không gì làm nhơ bẩn được; phá tan bóng tối vô minh (sự mê mờ không thấy chân lý) như mặt trời buổi sớm; ban ánh sáng pháp như trăng tròn đầy;

 Đốt sạch mọi tối tăm (?) bằng ngọn lửa mạnh rực cháy, thiêu cả khối lửa lớn của phiền não; ví như sông biển và mọi dòng nước, các loài sống trong nước nương vào đó mà sống; lại như con thuyền lớn đưa sang được bờ kia; cũng như cầu đò khiến chúng sinh không rơi vào dòng nước xiết của sinh tử phiền não; giống như cây ba-lợi-chất-đa-la (cây san hô ở cõi trời, hoa thơm ngát) sinh ra cho các chúng sinh bảy hoa Bồ-đề (bảy yếu tố giác ngộ) xông hương khắp mười phương thế giới; như hoa ưu-đàm (loài hoa tương truyền ba nghìn năm mới nở một lần) thế gian hiếm có; cũng như thầy thuốc giỏi khéo chữa các bệnh, lòng đại bi cứu giúp rộng khắp, tùy bệnh cho thuốc; như cây chiên-đàn (cây đàn hương, tính mát) tiêu trừ được sự nóng bức khổ não.

 Lại như mưa lớn thấm nhuần ban khắp tất cả; vị của pháp thù thắng nhiệm mầu như mật thơm; khiến mọi người không sợ hãi như vua sư tử; làm chúng sinh an vui hơn cả mẹ hiền; biết sâu pháp tánh (bản tính chân thật của các pháp), thông đạt tướng ý nghĩa và chỗ quy hướng; được sự khéo léo về nghĩa, tướng của pháp cũng vậy; giỏi về chánh đạo, đầy đủ phương tiện (cách thức khéo léo để giáo hóa); nói pháp đúng như thật, khiến đại chúng được yên ổn, thu phục được họ; mở bày cội nguồn sinh tử của chúng sinh; thấy tánh của mọi pháp như biển chỉ một vị; tam-muội an tĩnh như vua các núi; tâm đạo không lay động như cờ báu của trời Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba);

 Được sức bền chắc, thân tướng đoan nghiêm, oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ) đầy đủ, không nhiễm ô; dòng họ cao quý, công đức đầy đủ; được tài biện thuyết không bờ bến, tài biện thuyết không vướng chấp, tài biện thuyết câu nói không sai khác, tài biện thuyết không thể nghĩ bàn, tài biện thuyết không lường được, tài biện thuyết giải thoát sâu xa, tài biện thuyết thành tựu thù thắng, tài biện thuyết luôn nhẫn nhục, tài biện thuyết dần dần gần gũi, tài biện thuyết dù có hỏi hay không hỏi, tài biện thuyết không bị phá hoại, tài biện thuyết không lùi bước, tài biện thuyết nói đủ loại câu chữ sâu xa, tài biện thuyết nói rộng câu chương chữ nghĩa sâu xa, tài biện thuyết với vô lượng vô biên thí dụ; tất cả những điều như thế đều đầy đủ.

 Người chưa đắc đạo sẽ khiến được đắc đạo; và được tiếng Phạm âm (âm thanh trong trẻo thanh cao như của vua trời Phạm Thiên), tiếng làm lòng người vui thích, tiếng chim ca-lăng-tần-già (loài chim có tiếng hót hay nhất), tiếng sư tử v.v., tiếng hay của rồng lớn, của trâu chúa, của chuông trống, tiếng ca, tiếng đàn, tiếng sấm vang; được tất cả thế gian cúng dường; đầy đủ sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa tự tại, thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não), đến được bờ bên kia (chỗ hoàn toàn giải thoát); được pháp ghi nhớ không quên mất; được các thiện căn (gốc lành), dung nghi và khuôn phép?" Lúc ấy Bất Không Kiến dùng kệ (bài thơ tụng trong kinh) hỏi rằng:

 Bậc có thân màu vàng trang nghiêm bởi trăm phước, hiểu sâu chân đế (chân lý tuyệt đối),

 Thương xót, khéo làm lợi ích, xin nghe con hỏi chư Phật:

 Nên tu tam-muội nào để đầy đủ công đức trong sạch?

 Bậc Tôn Quý không ai sánh trong loài người, trí tuệ không ai vượt hơn,

 Nay con hỏi bậc Chúa Tể vô thượng, thù thắng nhất của thế gian:

 Thực hành tam-muội nào mà công đức không thể nghĩ bàn?

 Làm sao các Bồ-tát được bậc cao nhất trong loài người?

 Nên siêng năng tu tập thiền định tịch tĩnh thù thắng nhất nào?

 Thực hành tam-muội ấy rồi thì làm lợi ích cho đời.

 Làm sao được sự nghe học tự nhiên, nhiều như biển cả?

 Làm sao có được trí tuệ sâu xa nhiệm mầu không lay động?

 An trú nơi các công đức của Phật như núi Chuyển Luân (dãy núi bao quanh thế giới) (?)?

 Làm sao tâm không vướng mắc, tự nhiên như hư không,

 Hàng phục các ngoại đạo mà không khởi tâm ác?

 Làm sao tu mà được giống như mặt trời, mặt trăng?

 Lại phải thế nào để giống ngọn đuốc lớn kia?

 Tìm cầu tu tập tam-muội nào mà ánh sáng chiếu khắp tất cả?

 Làm sao trừ được sự ràng buộc của già, bệnh nơi chúng sinh?

 Làm sao khiến tất cả được vượt qua biển khổ?

 Làm sao phát tâm kính lễ bậc Tôn Quý của ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ thế giới luân hồi)?

 Làm sao như hoa trời, tướng tốt rất sáng rõ?

 Hoa ưu-đàm thỉnh thoảng mới hiện một lần, gặp Phật còn khó hơn thế.

 Làm sao như vua thầy thuốc, cho thuốc diệt mọi bệnh,

 Khéo điều phục các căn (các giác quan), an trú nơi phẩm giới?

 Làm sao như đấng Pháp Vương (vua của giáo pháp, chỉ Phật), vượt đến công đức không bờ bến?

 Làm sao thấy pháp đầy đủ, như mật ngọt tinh khiết?

 Làm sao có tiếng sư tử ban lợi ích cho chúng sinh?

 Làm sao như mẹ hiền ban cho mọi người niềm vui khó nghĩ bàn?

 Làm sao được bốn tài biện thuyết (bốn biện tài vô ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, và nói năng lưu loát), thực hành Bồ-đề sâu xa?

 Xin vì con nói đạo bậc nhất, vô thượng, thù thắng nhất.

 Làm sao nói được trí tuệ lớn không vướng chấp?

 Làm sao khéo léo về nghĩa, được pháp không thể nghĩ bàn,

 Khéo biết tướng của sự khéo léo, biết pháp thế gian và xuất thế gian (pháp vượt ra ngoài thế gian luân hồi)?

 Làm sao được ý, làm sao lại được đạo?

 Làm sao được sự ghi nhớ, làm sao yên ổn đầy đủ?

 Làm sao được nghe học nhiều, sâu rộng như biển cả?

 Làm sao nói được công đức chân thật của chư Phật?

 Làm sao nói được cội nguồn sinh tử của chúng sinh,

 Các pháp không có tướng khác nhau, như biển cùng một vị?

 Làm sao được tam-muội không lay động như vua các núi,

 Tâm Bồ-đề yên lặng như cờ báu của trời Đế Thích?

 Làm sao được các Bồ-đề khác không thể nghĩ bàn?

 Làm sao được đoan nghiêm, thành tựu mọi oai nghi?

 Làm sao được dòng họ cao quý, làm vua của pháp công đức?

 Làm sao được tài biện thuyết không bờ bến và không vướng chấp?

 Làm sao thành tựu được nghĩa câu chữ không thể nghĩ bàn?

 Cúi mong bậc Nương Tựa Của Thế Gian vì con phân biệt mà nói.

 Làm sao được tài biện thuyết thù thắng nhất, vô thượng, không ai vượt hơn,

 Và lời nói không vướng chấp, không sai sót và nhẫn nhục,

 Gần gũi, không thể nghĩ bàn, dù có hỏi hay không hỏi v.v.;

 Tiếng Phạm âm, tiếng làm lòng vui thích, tiếng hay đẹp của chim ca-lăng,

 Được tu hạnh Bồ-tát? Mong bậc Tôn Quý dạy bảo con.

 Làm sao được tiếng sư tử, tiếng rồng lớn, tiếng trâu chúa?

 Làm sao được tiếng chuông, tiếng đàn ca và tiếng hay đẹp?

 Làm sao có được sự thông minh? Mong bậc điều phục thế gian nói cho.

 Làm sao được nói pháp mà tâm luôn không biết chán đủ,

 Mọi công đức không bị hủy hoại, luôn diễn ra tiếng sấm vang?

 Làm sao tuyên nói được đủ loại pháp sâu xa?

 Làm sao khéo nói mọi thí dụ, đạt đến sáu thần thông?

 Làm sao không mất pháp, trăm nghìn năm vẫn sinh khởi chánh niệm,

 Siêng tu không mỏi mệt — bậc Tôn Quý có pháp lành và mắt nhìn khắp?

 Nếu vì cõi mười phương nói về sự tu tập không thể nghĩ bàn,

 Đối với các trí không ngờ vực, nương về cầu giải thoát —

 Vì thế hôm nay con thưa hỏi Như Lai.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Bất Không Kiến, do sức thần thông vô tác hạnh (hành động tự nhiên không cần cố ý tạo tác) như thế, ở giữa hư không ngay phía trên Thế Tôn, tự nhiên hóa thành chiếc lọng báu nhiệm mầu của cõi trời, trang nghiêm bằng bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não), đủ thứ vi diệu. Trong lọng ấy tuôn mưa đủ loại hoa, nhiễu quanh Phật ba vòng rồi dừng trên đỉnh đầu Ngài; hoa nghiêng mình cung kính hướng về Phật Thế Tôn, liền từ trong hoa nói kệ rằng:

 Xin quy mạng (hết lòng nương về) bậc Đại Thánh, đấng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chánh), bậc Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức loài người);

 Chư thiên và người đời không ai sánh bằng được.

 Bấy giờ hoa ấy rơi xuống trên chân Phật, rồi lại vọt lên; vọt lên rồi tự nhiên rải khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ gồm một tỷ thế giới nhỏ). Lại trong lọng tuôn mưa bột chiên-đàn, giữa không trung đan xen rơi xuống trên Phật; trong chốc lát bỗng nhiên không còn thấy nữa, mà hương thơm ngào ngạt tràn khắp đại thiên thế giới. Những chúng sinh ngửi được hương này, thân tâm yên ổn, đều được vui sướng, giống như Bồ-tát được niềm vui của Tứ thiền (tầng thiền định thứ tư, tâm hết sức thanh tịnh, buông xả).

 Lúc ấy Bất Không Kiến hiện thần thông xong, liền bạch Phật: "Làm sao Bồ-tát được trí tuệ lớn, trí tuệ mau lẹ, trí tuệ sắc bén, trí tuệ vô tướng (không bám vào hình tướng), trí tuệ sâu xa, trí tuệ rộng lớn, trí tuệ khắp cùng, trí tuệ không sợ hãi? Làm sao có được thiện căn vô thượng, tâm như kim cương phá được tướng của các pháp, thân tâm mềm mại, tâm rộng lớn như biển, phẩm giới khó lường, tâm như bàn thạch, tâm nhu hòa, ngay thẳng, đoan nghiêm, tâm như vua các núi thu nhiếp mọi pháp lành, tâm như mặt đất làm yên ổn được tất cả; được không tin theo người khác (vì tự thấy rõ), không chê chỗ thiếu sót của người; được thực hành theo đường lành, an trú nơi các pháp, hướng thẳng về và không phỉ báng Thế Tôn vô thượng; đời đời luôn được không lìa việc thấy Phật; ở thế giới này mà thấy được vô lượng chư Phật phương khác, nghe pháp, gặp tăng; lại được thu nhiếp cõi nước thanh tịnh, luôn được thiện căn, lợi mình lợi người?

 Vì thế nay con thưa hỏi Thế Tôn. Con vì giải thoát để làm lợi ích cho chúng sinh, vì các Bồ-tát được điều không thể nghĩ bàn, đầy đủ thiện căn mà thưa hỏi Như Lai. Vì mặc áo giáp tăng-na (đại thệ nguyện, ví như áo giáp) chịu đựng gian khổ, vì thương xót tất cả mà thưa hỏi Như Lai. Vì muốn làm lợi ích, an vui cho các chúng sinh, mặc áo giáp thệ nguyện rộng lớn mà không có ý tưởng về chúng sinh (không chấp có chúng sinh được độ); muốn vượt qua sinh tử mà không có ý tưởng về sinh tử. Con luôn làm lợi ích cho chúng sinh như thế, vì vậy nay con thưa hỏi Như Lai.

 Thế Tôn, đối với các chúng sinh, con không khởi tâm phá hoại, cũng không giận mắng, phỉ báng, chê bai hay khinh lờn; chưa từng oán giận, nóng nảy ngang ngược, hờn hận; không có ý quên mất, cũng không ghen ghét; không ôm lòng độc ác, mà thực hành từ bi. Con tu học Đại thừa (giáo pháp "cỗ xe lớn", chủ trương cứu độ tất cả chúng sinh cùng thành Phật) với tướng trạng như thế, vì lợi ích mà thưa hỏi Như Lai. Thế Tôn, nay con vì chúng sinh mà bỏ niềm vui của năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái), chịu đựng được mọi khổ, ban mọi niềm vui, làm ánh sáng pháp cho các chúng sinh. Thế Tôn, đối với các pháp trong và ngoài (thân mình và vật ngoài thân), tâm con không tiếc nuối. Con với tướng trạng như thế, vì lợi ích chúng sinh mà thưa hỏi Như Lai.

 Thế Tôn, nay con mặc áo giáp thệ nguyện rộng lớn, vì một chúng sinh mà trong số kiếp nhiều như cát sông Hằng vào địa ngục lớn chịu mọi khổ não, con chưa từng trong khoảng một niệm (khoảnh khắc cực ngắn) mà thoái mất tâm Bồ-đề vô thượng. Vì thế nay con vì lợi ích chúng sinh, đều chịu đựng được vô lượng khổ cùng cực mà không lui sụt tâm Bồ-đề, vì tất cả mà thưa hỏi Như Lai. Nay con mặc áo giáp thệ nguyện rộng lớn như thế, làm tôi tớ cho các chúng sinh, vì lợi ích cho họ mà thưa hỏi Như Lai. Thế Tôn, nay con vì chúng sinh mà bỏ cả đầu, mắt, tủy, não, chịu đựng hết những khổ ấy mà không lui sụt tâm Bồ-đề. Với tướng trạng như thế, con thưa hỏi Như Lai." Bấy giờ Bất Không Kiến liền nói kệ rằng:

 Làm sao tu tập được trí lớn, trí rộng và trí mau lẹ?

 Vì thế nay con thưa hỏi bậc Đại Hùng (bậc đại hùng mạnh, danh hiệu Phật), bậc thầy thế gian.

 Làm sao được trí tuệ lớn sâu xa nhiệm mầu,

 Đạo Bồ-đề thù thắng nhất? Cúi mong bậc Trí Tuệ Khắp Cùng nói cho.

 Làm sao có trí không sợ hãi, khéo léo tùy thuận mà nói,

 Lại được tâm kim cương, đối với pháp không sinh ngờ vực?

 Làm sao được nhu hòa, tâm không nhơ bẩn,

 Giới trong sạch như biển, không chứa xác chết (biển luôn đẩy xác chết lên bờ; ví giới thanh tịnh không dung chứa tội lỗi)?

 Lại được tâm như núi, không lay động, khó nghĩ bàn?

 Làm sao không tin theo người khác, cũng không chê chỗ thiếu sót của người,

 Quyết định đi theo đường lành, đóng lấp mọi đường ác,

 An trú nơi chí hướng bền chắc, tâm hoan hỷ không hư hoại?

 Làm sao được sinh khởi chánh niệm, lại được sự điều phục,

 Ở nơi đây mà thấy được Phật ở cõi nước phương khác,

 Đã được nghe nói pháp, cũng được gặp gỡ tăng chúng?

 Muốn được cầu cúng dường Phật ở cõi nước phương khác,

 Đủ loại hoa thơm nhiệm mầu tùy ý đem dâng;

 Muốn cầu ở cõi này mà thấy các cõi vô biên,

 Xin bậc Nương Tựa Của Thế Gian hiện thần thông hướng về các nước mười phương.

 Con tự làm lợi ích cho chúng sinh, cũng không có bạn lành khuyên bảo;

 An trú nơi lòng hổ thẹn, tự bỏ lợi ích của bản thân;

 Vì làm lợi cho người khác, nên thưa hỏi bậc Đại Thắng Tôn.

 Nếu vì cầu trí tuệ Phật, thu nhiếp điều lành không thể nghĩ bàn,

 Vì lợi ích ấy, nên thưa hỏi Như Lai.

 Bậc Nương Tựa Của Thế Gian không vướng chấp, nên tu tam-muội nào,

 Để như thế vì chúng sinh phát đại nguyện thệ rộng lớn,

 Cứu thoát muôn loài khỏi đủ thứ khổ nặng nề,

 Dù siêng năng tu hành mà không có ý tưởng về chúng sinh?

 Vì lợi ích của đường lành, nên thưa hỏi Như Lai.

 Đối với tất cả chúng sinh, luôn khởi tâm bình đẳng,

 Chưa từng phân biệt, luôn tu từ bi;

 Con vì lợi ích, nên thưa hỏi Như Lai.

 Gần gũi pháp nào để mau được định khó nghĩ bàn?

 Xin bậc Điều Ngự (bậc khéo điều phục chúng sinh, chỉ Phật) nói về định ấy, hiển bày công đức vô biên.

 Con phát thệ nguyện rộng lớn, vì lợi ích một chúng sinh

 Mà trong số kiếp không thể nghĩ bàn luôn chịu khổ thiêu đốt nấu nướng.

 Lành thay, khiến tất cả mãi mãi được an vui,

 Vĩnh viễn không có tâm dối trá mê hoặc, luôn tu tâm ngay thẳng,

 Luôn bỏ các pháp trong ngoài, thu nhiếp các chúng sinh;

 Vì làm lợi ích, nên thưa hỏi bậc Tôn Quý có mắt nhìn khắp.

 Không giận, không nói lời ác, không nói lời nhơ bẩn phỉ báng, không kết oán v.v.,

 Tự thân chịu đựng được khổ, làm tôi tớ sai khiến cho người;

 Vì thế con thưa hỏi Thế Tôn có oai đức lớn.

 Luôn với tâm hoan hỷ siêng tu hạnh Bồ-tát,

 Bỏ đi vô lượng cái đầu để cầu Bồ-đề thù thắng;

 Vì lợi ích thế gian, bỏ cả mắt và tay chân.

 Chúng sinh trôi theo sinh tử, tối tăm ngu si không có trí tuệ,

 Dùng cách nào cứu giúp họ, khiến được giải thoát mãi mãi?

 Bỏ vợ con yêu quý, đồ dùng y phục quý giá nhiệm mầu,

 Vàng, bạc, pha lê, ngọc châu, vô số kho báu,

 Vì hướng về chánh đạo, nên thưa hỏi Như Lai.

 Bố thí với trí tuệ luôn không biết chán, nghe pháp cũng như vậy;

 Ở nơi a-lan-nhã (chốn vắng vẻ xa xóm làng, nơi người tu ở để tĩnh tu), tâm không lười biếng thoái lui;

 Vì lợi ích ấy, nên thưa hỏi Như Lai.

 Luôn tìm lời dạy lành, nghe điều ác thì luôn tránh xa;

 Đối với muôn loài chúng sinh, chưa từng có ý nghĩ chẳng lành;

 Vì lợi ích ấy, nên thưa hỏi Như Lai.

 Dùng lòng từ nhìn chúng sinh như mẹ thương đứa con một;

 Đối với kẻ thù không truy oán, lại sinh lòng thương xót;

 Vì lợi ích tất cả, nên thưa hỏi bậc Vua Trong Loài Người.

 Dù được các phước báo, hay giả sử không được gì,

 Cũng sẽ vì chúng sinh mà thưa hỏi bậc Tôn Quý có oai đức lớn.

 Con thỉnh bậc Tôn Quý tự nhiên; nếu được chút phước nào,

 Thì nhờ quả báo của việc làm này, mau được định Bồ-đề.

 Kinh Bồ-tát Niệm Phật Tam-muội, quyển thứ ba (hết).

 Kinh Bồ-tát Niệm Phật Tam-muội, quyển thứ tư.

 Đời Tống (triều Lưu Tống thời Nam Bắc triều), Tam tạng (danh hiệu bậc tu sĩ thông suốt cả ba kho giáo điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Công Đức Trực dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video