Phẩm Phát tâm, thứ mười một (phát tâm: khởi lòng quyết chí cầu thành Phật).
Bấy giờ ở phương đông, qua a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không thể đếm được) cõi nước, có thế giới tên Đại Danh Văn, có đức Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) hiệu Tu-di Kiên, hiện đang thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (thọ ký: lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật; A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề: sự giác ngộ tối thượng, chân chính, trọn vẹn — tức quả vị Phật) cho Bồ-tát (người tu hạnh cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) Quang Minh Uy Đức Tụ, nói rằng: "Bồ-tát Quang Minh Uy Đức Tụ này nối sau Ta sẽ được làm Phật." Lúc ấy đức Phật kia được đại chúng vây quanh và đang thuyết pháp.
Bồ-tát Quang Minh Uy Đức Tụ lúc ấy ở trong hội, thấy ánh sáng lớn, nghe tiếng hắng giọng, thấy mặt đất rung chuyển mạnh, bèn hỏi đức Phật kia: "Bạch Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính), đó là ánh sáng và âm thanh của đức Phật nào?" Đức Phật kia đáp: "Ở phương tây cách đây, qua a-tăng-kỳ cõi nước, có thế giới tên Ta-bà (cõi thế gian loài người đang ở, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu khổ), Phật hiệu Thích-ca Mâu-ni hiện đang nói kinh Bồ-tát tạng (kho giáo pháp dành cho Bồ-tát). Các Bồ-tát trong hội ấy có đầy đủ sự trang nghiêm lớn. Nay trong các cõi nước ở mười phương nhiều như cát sông Hằng, ít có chúng đại Bồ-tát như thế. Nếu chỉ nghe tên các Bồ-tát ấy thôi cũng đã được lợi lớn, huống là tận mắt thấy, gần gũi và cúng dường."
Ngay lúc ấy Bồ-tát Quang Minh Uy Đức Tụ bạch Phật Tu-di Kiên: "Bạch Thế Tôn, con muốn đến thế giới Ta-bà để thấy Phật Thích-ca Mâu-ni, lễ bái, phụng sự, cúng dường, cũng muốn thấy chúng đại Bồ-tát có đầy đủ trang nghiêm ở đó." Đức Phật kia đáp: "Muốn đi thì tùy ý." Lúc ấy đức Phật kia trao cho Bồ-tát Quang Minh Uy Đức Tụ bảy đóa hoa sen và bảo: "Ông cầm hoa này trao cho Phật Thích-ca Mâu-ni, và thay lời Ta thăm hỏi đức Phật ấy: Ngài ít bệnh ít phiền, đi đứng nhẹ nhàng, khí lực mạnh khỏe chăng?"
Bồ-tát ấy liền cầm hoa, cúi đầu sát chân Phật mà lễ, đi vòng quanh Phật rồi ra đi. Chỉ trong khoảng thời gian một lực sĩ co duỗi cánh tay, Bồ-tát bỗng biến mất khỏi cõi Phật kia, đến thế giới này, tới thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), vào vườn Trúc (khu vườn tre nơi Phật ở), cúi đầu sát chân Phật mà lễ, đứng sang một bên, bạch Phật: "Phật Tu-di Kiên gửi lời thăm hỏi Thế Tôn: Ngài ít bệnh ít phiền, đi đứng nhẹ nhàng, khí lực khỏe mạnh chăng?" Rồi dâng hoa sen cúng dường Thế Tôn. Phật nhận hoa và hỏi: "Phật Tu-di Kiên có ít bệnh ít phiền, khí lực khỏe mạnh chăng?" Đáp: "Bạch Thế Tôn, Phật Tu-di Kiên ở thế giới ấy an ổn, không bệnh."
Phật đem hoa này trao cho Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp ở cõi này) và nói: "A-dật-đa (tên khác của Di-lặc), ông cầm hoa này để gieo nhân duyên căn lành (gốc rễ việc lành, làm nhân cho quả tốt về sau) trợ giúp cho Phật đạo." Bấy giờ Bồ-tát Di-lặc nhận hoa từ Phật, rồi trao cho các Bồ-tát: Bồ-tát Bạt-đà-bà-la, Bồ-tát Bảo Tích, Bồ-tát Đạo Sư, Bồ-tát Tinh Đắc, Bồ-tát Na-la-đạt, Bồ-tát Đế Đắc, Bồ-tát Thủy Thiên, Bồ-tát Thiện Lực, Bồ-tát Nhật Tạng, Bồ-tát Trì Thế, Bồ-tát Trì Địa, Bồ-tát Trụ Ý, Bồ-tát Vô Biên Ý, Bồ-tát Việt Tam Giới Hạnh, Bồ-tát Vô Biên Hạnh, Bồ-tát Vô Lượng Lực, Bồ-tát Phổ Hiện Duyên, Bồ-tát Kiên Ý, Bồ-tát Vô Biên Lực, Bồ-tát Bất Hư Lực, Bồ-tát Sư Tử Lực, Bồ-tát Tật Biện, Bồ-tát Lợi Biện, Bồ-tát Thâm Biện, Bồ-tát Vô Biên Biện, Bồ-tát Vô Lượng Biện, Pháp vương tử (bậc Bồ-tát được ví như con của vua Pháp là Phật, sẽ nối ngôi Phật) Văn-thù-sư-lợi, Pháp vương tử Hoa Đức Tạng, Bồ-tát Vô Biên Thủ, Bồ-tát Vô Trước Thủ, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Bảo Tý, Bồ-tát Bất Hư Đức, Bồ-tát Bất Động Hạnh, Bồ-tát Vô Ưu, Bồ-tát Ly Ưu, Bồ-tát Phát Vô Phân Biệt Hạnh, Bồ-tát Ly Chư Nạn, Bồ-tát Ly Nam Tướng, Bồ-tát Ly Nữ Tướng, Bồ-tát Ly Chúng Sinh Tướng, Bồ-tát Võng Minh, Bồ-tát Bất Nhập Thai, Bồ-tát Phật Hoa Thủ, Bồ-tát Hoa Thủ, Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Thành Lợi, Bồ-tát Thượng Đức, Bồ-tát Bảo Đức, Bồ-tát Châu Anh, Bồ-tát Châu Kế, Bồ-tát Hoa Nhĩ, Bồ-tát Vân Âm, Bồ-tát Tất Cánh Tư, Bồ-tát Vô Biên Xả (một bản khác có thêm chữ "Hoa"), Bồ-tát Thiện Tư Hạnh, Bồ-tát Bất Hư Nguyện, Bồ-tát Quá Nguyện, Bồ-tát Chuyển Nguyện, Bồ-tát Thâm Hạnh Nguyện, Bồ-tát Nguyện Ly Nạn, Bồ-tát Diễn Hoa, Bồ-tát Bảo Hoa, Bồ-tát Bất Hư Xưng, Bồ-tát Bất Hư Tán, Bồ-tát Phổ Nguyện, Bồ-tát Chư Đạo Bất Loạn, Bồ-tát Thường Hỷ Nghiêm, Bồ-tát Thường Bi Nghiêm, Bồ-tát Hóa Vô Tri Nguyện, Bồ-tát Cụ Giới Nguyện, Bồ-tát Chấp Cự, Bồ-tát Lạc Chúng, Bồ-tát Thiện Chúng, Bồ-tát Lạc Hạnh, Bồ-tát Ái Thiên, Bồ-tát Lạc Phật, Bồ-tát Nguyện Bất Ly Phật, Bồ-tát Nguyện Chuyển Pháp Luân, Bồ-tát Nguyện Chuyển Vô Ngại Pháp Luân, Bồ-tát Nguyện Xả Nhất Thiết, Bồ-tát Nguyện Vô Xan, Bồ-tát Nguyện Vô Sai Biệt, Bồ-tát Nguyện Thiệu Phật Chủng, Bồ-tát Nguyện Bất Loạn, Bồ-tát Nguyệt, Bồ-tát Pháp, Bồ-tát Đức Hải, Bồ-tát Thiện Giới, Bồ-tát Đạo Sư, Bồ-tát Đại Đạo Sư, Bồ-tát Thượng Chúng, Bồ-tát Tăng Thượng, Bồ-tát Bảo Nghiêm, Bồ-tát Phổ Lợi, Bồ-tát Phổ Đức, Bồ-tát Ca-sa Tướng, Bồ-tát Vô Nhiễm, Bồ-tát Diệt Tướng, Bồ-tát Tịch Diệt, Bồ-tát Thiện Ý, Bồ-tát Hỷ Kiến, Bồ-tát Lạc Thắng, Bồ-tát Thượng Nghiêm, Bồ-tát Thường Thắng, Bồ-tát Thắng Chúng, Bồ-tát Thắng Số, Bồ-tát Hoại Ma, Bồ-tát Hoại Oán, Bồ-tát Thắng Oán, Bồ-tát Phổ Danh Văn, Bồ-tát Nhật Bảo, Bồ-tát Chuyển Pháp, Bồ-tát Tăng Pháp, Bồ-tát Thiện Tri Thức, Bồ-tát Thiên Thiện Hữu, Bồ-tát Tăng Hữu, Bồ-tát Nhất Cái, Bồ-tát Bảo Cái, Bồ-tát Thiện Tú Vương, Bồ-tát Tinh Tú, Bồ-tát Pháp Thiên, Bồ-tát Tịnh Môn, Bồ-tát Tịnh Dũng, Bồ-tát Dũng Hạnh, Bồ-tát Vô Biên Hạnh (tên này xuất hiện lần thứ hai), Bồ-tát Bất Hư Hạnh, Bồ-tát Hương Đức, Bồ-tát Trí Đức, Bồ-tát Vô Biên Nhãn, Bồ-tát Đế Đức (một bản khác ghi là Thường Đức), Bồ-tát Phạm Thượng, Bồ-tát Trì Pháp, Bồ-tát Pháp Đức, Bồ-tát Tự Tại Lực, Bồ-tát Vô Tích Hạnh, Bồ-tát Thiện Hạnh, Bồ-tát Đẳng Hạnh — trao cho bảy vạn bảy nghìn Bồ-tát như thế, và nói rằng: "Hỡi các thiện tri thức (bạn lành giúp nhau tu đạo), tôi nhận được hoa này từ Phật, nay xin trao cho các vị. Các vị nhận hoa để trợ giúp cho Phật đạo, tất cả nên một lòng cùng phát đại nguyện."
Bấy giờ bảy vạn bảy nghìn Bồ-tát nhận hoa sen ấy, cùng một lúc phát đại nguyện phương tiện (đại nguyện kèm theo sự khéo léo trong việc cứu độ), rồi đem hoa dâng trở lại lên Phật. Phật thương xót nhận lấy, rồi bảo Di-lặc: "Nay Ta an ổn, có thể khiến các ông gieo được căn lành lớn. A-dật-đa, các đức Phật khó gặp, các Bồ-tát cũng khó gặp. Vì sao? Mọi pháp Ta đạt được đều từ hạnh Bồ-tát mà sinh ra.
"Ý ông thế nào? Nếu xưa kia Như Lai (danh hiệu của Phật) không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật có) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "A-dật-đa, ý ông thế nào? Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi, tự tin hoàn toàn khi thuyết pháp) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "A-dật-đa, nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương lớn ban vui, lòng xót lớn cứu khổ, lòng vui theo điều lành của người, lòng buông xả bình đẳng với tất cả) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có mười tám pháp bất cộng (mười tám đức riêng chỉ Phật có, không chung với ai) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có pháp hành không luống uổng xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có phép nhìn của voi chúa (cách Phật quay cả thân mình lại để nhìn, như voi chúa) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có sư tử phấn tấn tam-muội (một loại định của Phật, oai mãnh như sư tử vươn mình; tam-muội: trạng thái tâm định yên, chuyên nhất) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có tướng đỉnh đầu không ai thấy được tận cùng xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có bánh xe pháp ba lần chuyển, mười hai hành tướng (lần thuyết pháp đầu tiên của Phật về bốn chân lý, mỗi chân lý được giảng qua ba lượt: chỉ rõ, khuyên tu, xác chứng, thành mười hai) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có ba mươi hai tướng đại nhân (ba mươi hai tướng tốt đặc biệt trên thân Phật) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có trăm nghìn vô lượng pháp khí cụ (các phương tiện, công cụ giáo hóa) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không." "Nếu xưa kia Như Lai không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì có thể có đại chúng thanh văn (hàng đệ tử nghe Phật dạy mà tu để tự giải thoát) xuất hiện ở thế gian không?" "Bạch Thế Tôn, không."
"Vì thế, A-dật-đa, nên biết tất cả công đức của các đức Phật đều nằm trong cái tâm điều phục (tâm đã được chế ngự, thuần hóa) phát lên lúc ban đầu. Vì thế Bồ-tát khó gặp ở thế gian, Phật cũng khó gặp. A-dật-đa, ví như không có bò thì không có đề-hồ (thứ tinh túy ngon nhất chế từ sữa bò); cũng vậy, nếu không có Bồ-tát phát tâm thì không có giống Phật. Có bò thì có đề-hồ; cũng vậy, có Bồ-tát phát tâm thì giống Phật không đứt. A-dật-đa, ví như có hạt giống thì có hoa có quả; cũng vậy, có Bồ-tát phát tâm thì giống Phật không đứt. Vì thế nên biết phát tâm là việc khó; vì phát tâm khó nên quả Phật cũng khó được. A-dật-đa, ví như trong biển, châu báu vô giá thì ít, còn báu thường thì rất nhiều; cũng vậy, chúng sinh ít người phát được tâm Bồ-tát, phần nhiều chỉ khởi ý thanh văn hay bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy). Vì thế nên biết tâm Bồ-tát là thứ khó được bậc nhất, như hoa ưu-đàm (loài hoa tương truyền rất lâu mới nở một lần, ví điều cực hiếm) lâu lâu mới hiện ra một lần. Tâm này là tâm châu báu, vì nó vô giá; tâm này như núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới), vì nó cực kỳ cao lớn; tâm này như hư không, vì không gì phá hoại được; tâm này như biển, vì sâu không thể đo lường; tâm này không gì sánh được, vì nó quý hơn ngọc ma-ni (ngọc báu như ý) chứa đầy tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới nhỏ hợp lại). A-dật-đa, giả sử tâm này có hình sắc, thì trời, người, a-tu-la (loài thần hay nóng giận, thường đánh nhau với chư thiên)… ở thế gian đều phải cung kính lễ bái. Vì thế các ông, để phát được tâm này, hãy siêng năng tinh tấn, khởi lòng mong muốn sâu xa."
Phật nói kinh Hoa Thủ, quyển thứ hai.
Phật nói kinh Hoa Thủ, quyển thứ ba.
Đời Hậu Tần, Tam tạng (danh hiệu pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Cưu-ma-la-thập, người nước Quy Tư (một nước cổ ở vùng Tân Cương ngày nay), vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video