Phẩm Vô Ưu, thứ mười hai
Bấy giờ Phật (bậc đã tự mình giác ngộ hoàn toàn và giảng dạy cho người khác giác ngộ) bảo Bồ-tát (người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) Di-lặc rằng: "A-dật-đa (tên riêng của Bồ-tát Di-lặc)! Thế nào gọi là tâm Bồ-tát chân thật? Tâm Bồ-tát thì không thể nghĩ lường, cũng không thể nói ra cho người khác thấy được. Nay Ta muốn dùng một câu chuyện ví dụ để làm sáng tỏ tâm ấy.
A-dật-đa! Thuở xưa, cách nay vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: con số lớn đến mức không đếm được; kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài), có một vị Phật hiệu là An Vương Như Lai (bậc đến từ chân lý như thật, tức là Phật), Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời và người), Chánh Biến Tri (bậc biết đúng đắn và biết khắp mọi sự), Minh Hạnh Túc (bậc trí tuệ và đức hạnh đều đầy đủ), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu thấu mọi lẽ của thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo dạy dỗ, uốn nắn những người cần được giáo hóa), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được cả thế gian tôn kính). Đức Phật An Vương ấy sống tám vạn bốn nghìn năm, có ba đại hội thuyết pháp. Ở hội thứ nhất, Ngài thuyết pháp khiến bảy mươi ức người chứng quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử luân hồi). Ở đại hội thứ hai, chín mươi ức người chứng quả A-la-hán. Ở đại hội thứ ba, tròn trăm ức người chứng quả A-la-hán. Những vị ấy đều đã dứt sạch các lậu (những phiền não khiến tâm rỉ chảy, rơi rớt mãi vào sinh tử), việc cần làm đã làm xong, đã trút bỏ gánh nặng, đạt được lợi ích chân thật cho chính mình, dứt hết các hữu kết (những mối trói buộc khiến còn phải tái sinh), nhờ chánh trí (trí hiểu biết đúng đắn) mà được giải thoát.
Lúc ấy có một vị vua đã làm lễ quán đỉnh (lễ rưới nước lên đầu khi lên ngôi, chỉ vị vua chính thức trị nước) tên là Sư Tử Đức Vương. Hoàng hậu của vua sinh hai thái tử, một người tên là Vô Ưu (không lo buồn), một người tên là Ly Ưu (lìa lo buồn), cùng ra đời một lúc. Một hôm hai vương tử đang chơi đùa trên cung điện, thấy Phật An Vương được đại chúng vây quanh đi vào thành Hỷ Kiến. Lập tức Vô Ưu nói với Ly Ưu: "Em có thấy Phật An Vương từ đằng kia đi đến không?" Ly Ưu đáp: "Em thấy." Vô Ưu nói: "Chúng ta có thể trở thành như Phật An Vương." Rồi vì Ly Ưu mà nói bài kệ (bài thơ dùng để giảng đạo) rằng:
"Ly Ưu, em hãy nhìn xem đức Thế Tôn An Vương kia,
được đại chúng kính cẩn vây quanh, thong thả an lành từ đằng kia đi đến.
Anh đã sinh lòng như thế này: muốn cầu đạo vô thượng (con đường giác ngộ cao nhất, tức là thành Phật),
để cứu tất cả chúng sinh đang khổ vì sinh, già, bệnh, chết.
Vì tham lam, ganh ghét, giận dữ, kiêu căng, họ tạo ra bao nhiêu nghiệp tội;
tạo nghiệp tội rồi thì xoay vòng mãi trong các ác thú (những cõi xấu khổ như địa ngục, quỷ đói, súc sinh).
Anh sẽ cầu Phật đạo để cứu độ những chúng sinh ấy.
Ly Ưu, em cũng nên phát tấm lòng vô thượng này.
Chư Phật rất khó gặp, như hoa ưu-đàm-bát (loài hoa theo truyền thuyết rất lâu mới nở một lần, ví điều cực kỳ hiếm có)."
Bấy giờ Ly Ưu dùng kệ đáp rằng:
"Nói suông thì chẳng làm nên được gì; ở đời nhiều người nói mà không làm.
Em không dùng lời nói, chỉ dùng tâm mà thực hành bồ-đề (con đường giác ngộ).
Ở đời nhiều người nói rằng sẽ thành Phật, mà không làm được như lời mình nói.
Những người ấy đều chỉ nói suông, rốt cuộc chẳng có kết quả thật nào.
Nếu chỉ bằng lời nói mà đạt được Phật đạo,
thì hết thảy những kẻ biết nói đều phải được thành Phật cả."
Bấy giờ Vô Ưu lại nói kệ rằng:
"Nếu phát tâm như em thì đó là keo kiệt tham lam:
vì sợ người ta đến xin xỏ, nên phát tâm mà không dám nói ra.
Bậc đại nhân thì mời gọi chúng sinh, chia đều cho họ phần của cải và phần giáo pháp,
không tiếc thứ gì, chỉ mong thành tựu bồ-đề.
Nếu phát tâm như em thì gọi là kẻ lười biếng;
sợ mình không làm được như lời đã nói — thế mới thật đáng hổ thẹn.
Em ngờ rằng đạo vô thượng có vô lượng khó khăn, một mình khó mà thành được,
nên sinh sẵn ý nghĩ như thế, vì vậy không dám nói ra."
Ly Ưu nói: "Chúng ta hãy cùng đến hỏi Như Lai An Vương xem hai ta phát tâm, ai là chân thật. Nếu được nghe từ chính Phật thì tự khắc sẽ rõ." Nói xong, Ly Ưu liền theo thang bước xuống, mang đôi guốc nạm ngọc trai và chiếc áo báu thượng hạng trị giá một ức để cúng dường (dâng lễ vật tỏ lòng tôn kính), đi đến chỗ Phật. Lúc ấy Vô Ưu thì từ trên cung điện tự gieo mình xuống, thân không hề thương tổn, đứng vững yên ổn, rồi đi đến chỗ Phật, cởi chiếc áo báu trên người và viên ngọc sáng cài trên búi tóc dâng lên Phật An Vương. Phật vì thương xót mà nhận lấy. Ly Ưu đến chỗ Phật sau, thấy Vô Ưu đã đứng bên Phật, liền hỏi: "Anh đi đường nào đến đây?" Vô Ưu đáp: "Anh từ trên cung điện tự gieo mình xuống, thân không thương tổn, đứng yên ổn ở chỗ Phật." Ly Ưu bèn đem chiếc áo báu vô giá và đôi guốc ma-ni (một loại ngọc quý) dâng lên Phật An Vương, rồi nói kệ rằng:
"Em được thấy Thế Tôn, còn anh lại đi theo lối chẳng phải là đường (?);
nay nên tu theo chánh đạo (con đường đúng đắn), là điều chư Phật khen ngợi."
Bấy giờ Vô Ưu lại nói kệ rằng:
"Nếu người tiếc thân mạng, như em đến đây cầu đạo,
người ấy chỉ vì lợi riêng mình, không thể làm lợi cho chúng sinh.
Anh không tiếc thân mạng, nguyện chịu mọi nỗi nhọc nhằn gian khổ,
để làm lợi cho chúng sinh, cứu độ những ai đang khổ não.
Thấy được Phật chính là đạo, không nên cầu tìm gì khác nữa.
Kẻ phàm phu tưởng mình đi đường chính, thật ra lại rơi vào lối tà.
Chúng sinh ở trong đường tà, nên thấy cái này là đúng, cái kia là sai.
Tham đắm tức là bị ma (những thế lực phá hoại việc tu đạo, kể cả phiền não trong tâm) trói buộc, thì xa lìa con đường của đời (?).
Anh nguyện luôn được gặp Phật, luôn nguyện được xuất gia (rời bỏ gia đình đi tu),
luôn trong sạch tu phạm hạnh (đời sống thanh tịnh, giữ giới, dứt bỏ dục lạc), đời đời cứu độ chúng sinh,
luôn an trụ trong điều lành, luôn gìn giữ kho tàng giáo pháp của Phật,
và dùng giáo pháp đã gìn giữ ấy làm lợi ích lớn cho chúng sinh.
Luôn phát khởi tinh tấn (siêng năng không lười biếng), nghe giáo pháp liền hiểu nghĩa,
luôn an trụ trong thiền định (tâm lắng yên, chuyên chú vào một chỗ), nhờ công đức (phúc đức có được do tu tập điều lành) nên được cao quý."
A-dật-đa! Hai vương tử nói kệ xong, liền đến chỗ Phật An Vương xuất gia tu đạo, rồi nói với nhau: "Ta sẽ thành Phật trước." Bấy giờ tỳ-kheo (người xuất gia đã nhận đủ giới luật) Vô Ưu hỏi Ly Ưu: "Em dựa vào hạnh tu nào mà muốn thành Phật trước?" Ly Ưu đáp: "Em phát tâm vì từng chúng sinh một, chịu khổ địa ngục suốt muôn ức kiếp mà lòng không hối hận, cho đến khi đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chánh và trọn khắp, tức là quả vị Phật). Em lấy sự bền chắc như thế để trang nghiêm (tô điểm, làm cho đầy đủ công hạnh) chính mình, lại thêm tấm lòng nhẫn chịu và hiền hòa. Giả sử có người từ phương đông đến, mang những bình đựng phân, lửa, cứt, nước tiểu, thuốc độc mà buộc lên đầu em, lúc ấy em không sinh lòng giận ghét, không trừng mắt nhìn dữ, cũng không quát mắng, mà chỉ nghĩ thế này: 'Nay ta tu hạnh nhẫn là để cầu Phật pháp, để sinh ra trí tuệ của Phật, vì muốn người này được diệt độ (dứt hết khổ đau, đạt Niết-bàn). Nếu ta giận ghét thì khác gì người ấy? Ta là người tu hành, người ấy không phải người tu hành. Ta không nên làm việc của kẻ không tu hành; việc của người tu hành mới là điều ta nên làm, tức là tự dứt lòng giận ghét của mình, đồng thời giảng pháp để dứt lòng giận ghét cho vô lượng chúng sinh.' Em vì A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề mà trang nghiêm như vậy."
Bấy giờ Vô Ưu hỏi Ly Ưu: "Em thấy có tâm ấy, nên cho rằng tâm ấy phát sinh ra sự trang nghiêm chăng?" Ly Ưu đáp: "Nếu không có tâm ấy thì không có trang nghiêm. Nếu không có trang nghiêm thì làm sao có Bồ-tát tu đạo? Vì vậy nên biết: vì có tâm ấy nên Bồ-tát tu đạo, vượt ra khỏi thế gian." Tỳ-kheo Vô Ưu nói với Ly Ưu: "Đừng nói rằng vì có tâm ấy nên có trang nghiêm. Vì sao? Tâm vốn là không (không có thực thể cố định), như huyễn (như trò ảo thuật), cứ mỗi niệm (mỗi khoảnh khắc ý nghĩ) lại sinh rồi diệt. Đã là không, như huyễn, từng niệm sinh diệt, thì pháp ấy không có tướng (hình dạng, dấu hiệu để nắm bắt), mà cũng chẳng phải là không có tướng. Ly Ưu! Chấp là có hay chấp là không đều gọi là kiến (quan điểm bám chặt). Hễ có kiến ấy thì đều là tà kiến (cái thấy sai lệch). Đã là tà kiến tức là đường tà, không gọi là bồ-đề. Người ấy xa lìa con đường bồ-đề, chẳng còn gì để trông mong. Vì vậy nên biết: những pháp như có, không… đều là hý luận (sự bàn luận, phân biệt suông, vô ích, không đưa đến giác ngộ). Pháp hý luận thì Bồ-tát không nên gần gũi tu tập. Vậy pháp nào Bồ-tát nên gần gũi tu tập? Không có pháp nào Bồ-tát nên gần gũi tu tập cả. Vì sao? Nếu pháp mà có thể tu tập được thì đó chẳng phải là pháp. Vì vậy Bồ-tát đối với mọi pháp không nên ưa thích bám chấp. Vì sao? Vì A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề này không phải là pháp để bám chấp. Nếu Bồ-tát hiểu được như thế thì cũng là chẳng phải pháp. Vì sao? Không có tướng 'hiểu được' mới gọi là bồ-đề. Lại nữa, Bồ-tát biết như thế, quán xét như thế cũng rơi vào chỗ chẳng phải pháp. Vì sao? Không có tướng giải thoát mới gọi là bồ-đề. Nếu Bồ-tát tu tập với ý nghĩ: 'Đối với pháp này ta sẽ chứng đắc như thế này', thì liền rơi vào chỗ chẳng phải pháp. Vì sao? Không có tự tánh, không thể nói ra, mới gọi là bồ-đề."
Bấy giờ Ly Ưu nói với Vô Ưu: "Nếu bồ-đề là có thì anh nên nói là có, nếu là không thì nên nói là không. Vì cớ gì về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề mà anh hoàn toàn không nói gì cả?" Vô Ưu đáp: "Này thiện tri thức (bạn lành, người bạn giúp nhau trên đường tu)! Bồ-đề gọi là pháp không hý luận. Em chớ hý luận rằng có hay không. Vì sao? Mọi hý luận đều không phải là bồ-đề; không có hý luận mới chính là bồ-đề." Ly Ưu nói: "Thiện tri thức! Em không hiểu ý nghĩa lời anh nói, rằng mọi hý luận đều không phải là bồ-đề, pháp không hý luận mới chính là bồ-đề." Vô Ưu đáp: "Thiện tri thức! Chúng ta hãy cùng đến chỗ Phật, xin Ngài giải quyết điều còn ngờ."
Hai tỳ-kheo cùng đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân Phật rồi ngồi sang một bên. Tỳ-kheo Ly Ưu đem đầy đủ những điều đã bàn luận trước đó thưa lại với Phật. Phật An Vương tán thành lời Vô Ưu, nói: "Hay thay! Hay thay!" Ấn khả (xác nhận là đúng) xong, Ngài bảo Ly Ưu: "Đúng như Vô Ưu nói: mọi hý luận đều không phải là bồ-đề, pháp không hý luận mới chính là bồ-đề. Vì sao? Lìa bỏ mọi hý luận mới gọi là bồ-đề. Thế nào là lìa bỏ? Là mọi hý luận đều lắng dứt hết. Thế nào là hý luận? Hý luận về sắc ấm (ấm: các nhóm yếu tố hợp thành con người; sắc ấm là phần thân thể vật chất); hý luận về thọ ấm (phần cảm nhận vui, khổ), tưởng ấm (phần nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành ấm (phần hoạt động tạo tác của tâm), thức ấm (phần phân biệt, hay biết); hý luận về giới phẩm (phần giữ giới luật), định phẩm (phần thiền định), tuệ phẩm (phần trí tuệ). Ít ham muốn, biết đủ, khổ hạnh đầu-đà (lối tu khắc khổ để gột bỏ tham đắm, như đi xin ăn, ở rừng, ngày ăn một bữa), dễ thỏa mãn, dễ nuôi, ở nơi vắng vẻ yên tĩnh — tất cả đều là hý luận. Các hý luận ấy khởi lên từ đâu? Đều do nhớ nghĩ phân biệt mà khởi lên. Thế nào là phân biệt? Là phân biệt sắc, thọ, tưởng, hành, thức; phân biệt giới phẩm, định phẩm, tuệ phẩm, ít ham muốn, biết đủ và các công đức khác. Nếu phân biệt sắc thì đó chính là chẳng phải sắc. Trong sự phân biệt ấy không có giới phẩm, định phẩm, tuệ phẩm, ít ham muốn, biết đủ, tu hạnh đầu-đà…; trong sự phân biệt ấy cũng không có cái gọi là 'sắc là không'. Lại nữa, nếu phân biệt thọ, tưởng, hành, thức thì đó chính là chẳng phải thức. Trong sự phân biệt ấy không có giới phẩm, định phẩm, tuệ phẩm, ít ham muốn, biết đủ, tu hạnh đầu-đà…; trong sự phân biệt ấy cũng không có cái gọi là 'thức là không'. Biết được như thế thì chính trí tuệ ấy cũng là không. Trong cái không như thế, không có các tướng, dù là giống nhau hay khác nhau. Đó gọi là bồ-đề."
Bấy giờ Ly Ưu nghe giảng pháp ấy, liền đạt vô sinh nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý rằng mọi sự vật vốn không thật có sinh ra, không thật có mất đi), lại biết được tâm bồ-đề này. Nhờ có tâm ấy nên được gọi là Bồ-tát. Hai vị Bồ-tát quán xét pháp như vậy, tin hiểu và thuận theo, suốt tám vạn năm luôn siêng năng tinh tấn, kinh hành (đi qua đi lại chậm rãi để tu tập) không ngừng, chưa từng nằm ngủ; suốt tám vạn năm không sinh lòng tham dục, giận dữ, si mê. Hai vị Bồ-tát ấy mất ở đời này, liền sinh về thế giới thứ một nghìn ở phương dưới, nơi có Phật Diệu Kiên, cùng nhau xuất gia, tự biết túc mạng (các đời trước của mình), tinh tấn như trước. Cứ thế lần lượt từ chỗ vị Phật này đến chỗ vị Phật khác, được gặp sáu trăm tám nghìn vạn ức (?) chư Phật Thế Tôn. Trong giáo pháp của chư Phật, hai vị luôn được xuất gia và tinh tấn như trước. Về sau, Vô Ưu thành Phật trước, hiệu là Thượng Chúng Nghiêm; Bồ-tát Ly Ưu ở một cõi Phật khác, thành Phật sau, hiệu là Nhật Thượng Chúng."
Phật bảo Di-lặc: "Giáo pháp của hai vị Phật ấy được truyền bá rộng khắp, tồn tại vô lượng a-tăng-kỳ kiếp. A-dật-đa! Đó gọi là tâm của Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có công hạnh cao sâu): không đến, không đi, không tham đắm, không sinh, không diệt, không dừng trụ, không lay động. Nếu có chúng sinh nào khởi được tâm ấy thì thật là hiếm có." Bấy giờ Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa này, nên nói kệ rằng:
"Ngọn đèn Phật xuất hiện ở đời, muôn ức kiếp cũng khó gặp,
như hoa ưu-đàm-bát (loài hoa rất lâu mới nở một lần, ví điều cực hiếm), lâu lắm mới hiện ra một lần.
Người phát sâu tâm bồ-đề, thực hành đúng đắn Phật đạo —
những bậc Đại Bồ-tát như thế, ở đời cũng khó gặp.
Vì vậy, nếu có người phát được tấm lòng lớn này,
người ấy sẽ thành Phật, giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống (tiếng rống của sư tử, ví lời thuyết pháp oai hùng, không chút sợ hãi).
Tự tại cất tiếng sư tử hống, chuyển được bánh xe pháp thanh tịnh (ví việc giảng pháp lan truyền khắp nơi như bánh xe lăn đi, nghiền nát mọi tà kiến).
Thần thông (năng lực siêu phàm) không gì ngăn ngại của Phật, đều nằm sẵn trong tâm ban đầu (tấm lòng lần đầu phát nguyện cầu giác ngộ).
Ba mươi hai tướng của Phật (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật), mười tám pháp bất cộng (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, các bậc khác không có),
các pháp ấy và các tướng ấy đều nằm sẵn trong tâm ban đầu.
Chư Phật không bước đi vô ích, có cách xoay cả thân nhìn lại như voi chúa (khi Phật ngoảnh nhìn thì xoay trọn cả thân, như voi chúa quay mình),
và tướng đỉnh đầu không ai nhìn thấy tới được, đều nằm sẵn trong tâm ban đầu.
Bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ —
các ba-la-mật (những pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ) ấy đều nằm sẵn trong tâm ban đầu.
Những công đức như thế cùng mọi giáo pháp khác của Phật,
nên biết rằng tất cả đều nằm sẵn trong tâm ban đầu.
Giới, định, tuệ của hàng Thanh văn (những người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) và các sức thần thông,
những pháp như thế cũng nằm sẵn trong tâm ban đầu.
Nếu xưa kia Ta không phát tâm bồ-đề vô thượng,
thì nay chẳng thể đạt được mọi trí tuệ của Phật.
Tự mình còn chẳng đạt được, huống chi khiến chúng sinh được nghe pháp.
Chúng đệ tử Thanh văn cũng chẳng thể ra khỏi thế gian.
Người tu sâu pháp nhân duyên (quán xét lẽ mọi sự vật đều do nguyên nhân và điều kiện hợp lại mà thành), chứng đạo Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy dạy),
làm ruộng phúc (người đáng được cúng dường, ai cúng dường thì sinh phúc như gieo hạt vào ruộng tốt) cho đời, rồi vào vô dư Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt trọn vẹn, không còn thân xác sót lại) —
những công đức ấy cũng nằm sẵn trong tâm ban đầu.
Mọi thứ đem lại an vui, ở thế gian lẫn xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian),
nên biết những điều ấy đều nhờ tâm bồ-đề mà có.
Các ông hãy xem quả báo mà tâm ấy đạt được:
vô lượng vô số kiếp cũng không nói hết được bờ bến.
Các ông hãy xem tâm ấy, từng niệm luôn sinh rồi diệt,
như huyễn, không có gì thật, vậy mà được quả báo lớn.
Tâm này lệ thuộc vào các duyên (các điều kiện), không có một tướng nhất định nào;
tâm không nhất định như thế mà được quả báo lớn.
Tâm này không ở trong các duyên, cũng không lìa khỏi các duyên,
chẳng phải có cũng chẳng phải không, vậy mà làm khởi lên quả lớn.
Người trí biết tâm này sinh ra được trí tuệ của Phật,
thì ai mà chẳng quý trọng? Chỉ trừ kẻ tham đắm.
Nếu người nương tựa vào sắc, nương tựa vào thọ, tưởng, hành, thức,
đối với pháp mà chia thành hai tướng đối lập, thì tự trói mình bằng điều hư dối.
Như người đang ở giữa hư không, tự cho rằng mình bị trói;
người ấy vì tự trói mình nên mãi bị trói trong quả báo.
Vì vậy, biết rằng bản tánh của tâm là hư dối, không có gì thật,
thì không nên sinh nghi ngờ hay chấp kiến: tâm này không có tướng nhất định.
Tâm này và các duyên đều là không, không có tự tánh (bản chất tự có, độc lập).
Nếu người biết được như thế thì trọn đời không thối lui khỏi bồ-đề.
Nếu bản tánh của pháp tự nó là không, thì pháp ấy tức là không sinh.
Mọi pháp không sinh, gọi là hạt giống của trí tuệ chân thật.
Nếu người biết được như thế, Ta thọ ký bồ-đề cho người ấy (thọ ký: Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật).
Không nương vào ấm, cũng không lìa ấm, mà có thể được thọ ký.
Nếu biết pháp không có tướng, mà cũng không nắm giữ cả trí tuệ này,
người có chánh trí như vậy mới gọi là thật sự phát tâm.
Được tâm bền chắc này, người ấy liền nhẫn chịu được
lời độc ác, mọi sự chê bai nhục mạ, dao gậy và mọi nỗi khổ.
Nếu người được sự nhẫn ấy thì không còn lòng tham và giận;
tự mình được lợi cũng không kiêu, cũng không ganh tị với người khác.
Dựng lập được sự nhẫn ấy, diệt được hai cực đoan có và không,
người ấy ở thế gian thực hành được trí tuệ không hề hư hoại.
Vì vậy nên tu pháp nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý) về tánh không và không có tự tánh này.
Xưa kia Ta cũng đã tu tập như vậy, nên được thành bồ-đề."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video