Phẩm Nghiệm Hạnh (khảo nghiệm việc tu hành), thứ hai mươi hai
Phật bảo Xá-lợi-phất (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất): "Nên dùng ba điều để khảo nghiệm tâm của Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh). Ba điều ấy là gì? Một là có thể bỏ ra hết mọi thứ mình có mà không mong đền đáp; nên biết đó là tâm Bồ-tát thật. Hai là cầu Pháp (giáo lý Phật dạy) mà không tiếc thứ gì, thà mất thân mạng chứ không bỏ Pháp; đó gọi là tâm Bồ-tát thật. Ba là không chống lại những giáo pháp rất sâu xa; nhờ sức tin và hiểu mà không sinh nghi ngờ đối với bồ-đề (sự giác ngộ trọn vẹn) của Phật; đó cũng gọi là tâm Bồ-tát thật. Dùng ba tâm này để khảo nghiệm các Bồ-tát.
"Lại nữa, Xá-lợi-phất, còn có ba điều để khảo nghiệm tâm Bồ-tát. Ba điều ấy là gì? Luôn siêng năng tinh tấn (nỗ lực tu tập không lơi), cầu Pháp không biết mỏi, tức là cầu kinh Bồ-tát tạng (kho kinh điển dạy về hạnh Bồ-tát) của Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu hướng đến thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh). Nhờ kinh ấy mà tự tăng thêm thiện căn (gốc lành, tức những việc thiện đã gieo làm nền cho quả tốt về sau), cũng làm tăng thiện căn cho chúng sinh. Luôn đi theo pháp sư (vị thầy giảng dạy giáo pháp), cung kính cúng dường. Dù qua nghìn năm mới được nghe một bài kệ (thể thơ trong kinh Phật) bốn câu hợp với thiện căn, nghe rồi thì thuận theo, không trái, không chống, không chìm nản, không thối lui. Đi theo pháp sư lại càng cung kính hơn, luôn tự trách mình: 'Vì đời trước ta có tội ngăn cản Pháp nên không được nghe Pháp, chẳng phải lỗi của pháp sư. Nay ta phải gần gũi đi theo pháp sư, để mọi tội nghiệp ngăn cản Pháp của ta đều tiêu sạch.' Đó cũng gọi là tâm Bồ-tát thật. Vì vậy nên biết, Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) dùng tâm sâu xa cầu Pháp, đi theo pháp sư, thì thành tựu được mọi Phật pháp.
"Xá-lợi-phất, thuở quá khứ, cách đây vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp không thể nghĩ bàn (a-tăng-kỳ: con số lớn không đếm được; kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài trong vũ trụ quan Phật giáo), có một kiếp tên là Diệu Trí. Khi ấy có Phật hiệu là Phổ Đức Tăng Thượng Vân Âm Đăng, thọ nửa kiếp (bản khác chép là nghìn kiếp) (?). Các hội chúng Thanh văn (người tu theo lời Phật dạy, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) nhiều như cát sông Hằng (con sông lớn ở Ấn Độ; ý nói nhiều vô kể). Trong mỗi hội, số người nhiều như cát sông Hằng đều đủ tam minh (ba trí sáng suốt: biết các đời trước, thấy rõ sự sống chết của chúng sinh, và đã dứt sạch phiền não), đắc câu giải thoát (giải thoát trọn cả hai mặt: nhờ trí tuệ mà thoát phiền não, nhờ thiền định mà thoát mọi chướng ngại), là những bậc đại A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, ra khỏi vòng sống chết). Các hội chúng Bồ-tát cũng nhiều như hội Thanh văn; trong mỗi hội, số Bồ-tát nhiều như cát sông Hằng đắc vô sinh nhẫn (sự chứng hiểu và an trụ vững chắc rằng các pháp vốn không sinh không diệt), trụ ở bất thoái địa (địa vị không còn thối lui trên đường thành Phật). Những người mới phát tâm thì không đếm xuể. Khi Phật Phổ Đức Tăng Thượng Vân Âm Đăng sắp vào nê-hoàn (tức niết-bàn: sự diệt độ, lìa hẳn sinh tử), trong trăm ức cõi Diêm-phù-đề (châu lục loài người sinh sống, theo vũ trụ quan Phật giáo), mỗi cõi Ngài đặt một vị đại pháp sư và đều gia thêm thần lực cho họ. Sau khi Phật ấy diệt độ, Pháp còn tồn tại tám trăm nghìn vạn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) năm.
"Khi ấy, ở cõi Diêm-phù-đề này, vị pháp sư được đặt ra tên là Thanh Minh, được Như Lai (danh hiệu của Phật) gia thần lực, theo Pháp mà ở lại đời, giữ gìn thành trì của Pháp, tu hạnh Bồ-tát, đắc vô sinh nhẫn, trụ ở bất thoái địa. Sau khi Phật ấy diệt độ tám vạn ức năm, pháp sư Thanh Minh đi khắp các nước, từ ấp này sang ấp khác, khắp nơi diễn nói Phật pháp mà Phật Phổ Đức Tăng Thượng Vân Âm Đăng đã gom góp trong vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp.
"Xá-lợi-phất, khi ấy ở vùng biên giới cõi Diêm-phù-đề có thành tên là Kiên Lao. Trong thành có một cư sĩ (người tu tại gia) tên là Kiên Chúng, đang tuổi trai tráng, cai quản các thành, khởi lên ý nghĩ thế này: 'Làm sao ta gom được trí tuệ, để nhờ trí tuệ ấy khiến chúng sinh tu hành việc Pháp, lìa bỏ việc đời?' Vừa nghĩ xong, liền có một vị trời bảo: 'Cư sĩ nên biết, có Phật ra đời hiệu là Phổ Đức Tăng Thượng Vân Âm Đăng, nay đã diệt độ (nhập niết-bàn).' Cư sĩ nghe danh hiệu Phật thì lòng vui mừng, lại nghe Phật đã diệt độ thì liền khóc lớn. Vị trời hỏi: 'Vì sao ông trước thì vui mừng, sau lại khóc?' Cư sĩ đáp: 'Tôi nghe ông nói có Phật ra đời nên lòng vui mừng; lại nghe Phật đã diệt độ, mất đi mối lợi lớn, nên tôi khóc.' Vị trời lại bảo: 'Ông đừng buồn lo. Phật Phổ Đức Tăng Thượng Vân Âm Đăng lúc sắp diệt độ đã dùng sức thần thông gia hộ cho một pháp sư tên Thanh Minh; vị ấy thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) toàn bộ pháp tạng (kho giáo pháp) của Phật, chính là người biết pháp tạng của Phật ấy.' Cư sĩ hỏi: 'Pháp sư Thanh Minh nay ở đâu?' Đáp: 'Thưa cư sĩ, pháp sư nay ở thành Ca-tỳ-la, từ đây về phía đông, cách hơn ba trăm sáu mươi do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần chừng mười mấy cây số).'
"Cư sĩ Kiên Chúng nghe vậy, sáng hôm sau liền mang tám mươi ức vàng cùng chuỗi ngọc nghìn báu, cùng với nhiều quyến thuộc đến thành ấy. Đến nơi, ông dò tìm chỗ ở của pháp sư. Gặp pháp sư rồi, ông cúi đầu lễ dưới chân, đứng sang một bên. Pháp sư Thanh Minh nói cho ông pháp mầu rất sâu xa, trong sạch, tức là kinh Đại thừa dứt các mối nghi, khiến mọi người vui mừng, gom được mọi thiện căn của Bồ-tát. Cư sĩ nghe kinh vui mừng, vì kính Pháp mà dâng vàng và chuỗi ngọc lên pháp sư, lại đem chính thân mình cúng dường, hầu hạ.
"Xá-lợi-phất, cư sĩ Kiên Chúng vì cầu Pháp mà siêng năng cung kính, cúng dường pháp sư, luôn theo gần gũi, mong được kinh ấy để chép, thọ trì, đọc tụng và tu hành. Từ lần đầu được nghe, suốt sáu mươi ức năm ông luôn đi theo pháp sư, nhưng trong khoảng thời gian ấy không được nghe lại lần nào, huống chi là chép, thọ trì, đọc tụng. Cư sĩ cúng dường pháp sư Thanh Minh, suốt ngần ấy năm lòng không rời bỏ, không sinh dục giác, sân giác, não giác (ý nghĩ tham dục, ý nghĩ giận dữ, ý nghĩ muốn làm hại người). Ông luôn đứng ngoài cửa nơi pháp sư ở, ngày đêm hầu hạ canh giữ, chưa từng nằm ngủ.
"Khi ấy có một ác ma (loài ma chuyên phá người tu đạo) tên là Thường Cầu Tiện, vì muốn tìm chỗ sơ hở của cư sĩ Kiên Chúng, bèn biến thành thân của pháp sư Thanh Minh, cùng một người nữ làm chuyện dâm dục. Biến hóa xong, ma chỉ cho cư sĩ mà nói: 'Ông hãy xem thầy của ông. Ông thường cho rằng thầy trí tuệ bậc nhất như Phật, học rộng như biển. Nay ông hãy xem thầy làm việc trái pháp. Sao dạy người giữ giới (những điều răn cấm người tu phải giữ) trong sạch mà tự mình phá giới? Thầy ông tự xưng là người tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, giữ mình không dâm dục) mà lại phá phạm hạnh; thường giảng cho người pháp sâu xa trong sạch, mà nay sao tự làm điều phi pháp? Cư sĩ hãy thôi đi, bỏ người này, đừng xem là thầy nữa. Ông giữ giới trong sạch, ít ham muốn, biết đủ, ưa sống xa lánh, tinh tấn, nhớ nghĩ vững vàng, có trí tuệ; ông tự mình đã thành tựu những công đức như vậy, sao lại lấy người này làm thầy?'
"Cư sĩ Kiên Chúng lúc ấy nghĩ: 'Khi ta còn ở nhà, có vị trời đến bảo rằng có Phật ra đời hiệu Phổ Đức Tăng Thượng Vân Âm Đăng, nay đã diệt độ; lúc sắp diệt độ, Ngài gia thần lực cho mỗi pháp sư trong trăm ức cõi Diêm-phù-đề; ở cõi Diêm-phù-đề này có một pháp sư tên Thanh Minh, thọ trì được tất cả những gì Phật ấy đã nói, là người giữ pháp tạng của Như Lai ấy; ông hãy đến gần gũi. Ta nghe vậy cho là lợi lớn, liền đến chỗ pháp sư này. Bấy giờ pháp sư liền nói cho ta kinh Bồ-tát tạng dứt mối nghi của chúng sinh, khiến mọi người vui mừng, dẫn dắt tâm ta. Ta vui mừng đem đồ cúng lớn dâng lên pháp sư, lại đem thân mình cúng dường hầu hạ. Ta cho việc ấy là chân thật. Nay người này đến chỉ cho ta thấy lỗi lầm của pháp sư, những việc không nên làm như thế; nên biết đây là việc của ma. Vì sao? Người được Phật hộ niệm (che chở, ghi nhớ) và gia thần lực mà làm việc này thì không có lẽ nào như vậy. Đây hoặc là ma, hoặc là dân của ma, hoặc là kẻ bị ma sai khiến. Vì sao? Trong pháp mà pháp sư Thanh Minh giảng không có chuyện này. Ta sẽ quán xét, tìm xem tướng người nữ và pháp của người nữ, tìm xem tướng người nam và pháp của người nam. Nếu ta chạy theo tướng giả dối này thì không điều ác nào là không làm. Vì sao? Mọi tội nghiệp đều do nhớ tưởng phân biệt mà sinh ra. Nếu ta theo tướng mình thấy mà khinh và giận pháp sư, thì cũng sẽ phỉ báng Phật, phá hoại chống nghịch Phật pháp. Pháp sư này được thần lực của Phật Phổ Đức Tăng Thượng Vân Âm Đăng gia hộ. Nay ta lập lời thề: nếu pháp sư này được Như Lai ấy gia thần lực, và ta cũng là người cầu Pháp sâu xa, thì nhờ nhân duyên ấy, tướng không trong sạch này phải tiêu mất.' Liền chắp tay, một lòng niệm Phật, nói lời thành thật ấy. Lúc ấy tướng người nữ liền mất, không hiện ra nữa.
"Cư sĩ Kiên Chúng dẹp xong việc ma rồi lại nghĩ: 'Ta một lòng cầu Pháp như vậy mà pháp sư Thanh Minh không giảng cho ta, đó là việc ma, cũng là do nhân duyên tội nghiệp ngăn cản Pháp từ đời trước của ta, chẳng phải lỗi của pháp sư. Ta phải tự gắng sức, siêng năng tinh tấn, dẹp các việc ma.' Nghĩ vậy rồi, ông vẫn cung kính đi theo pháp sư, không sinh lòng giận hay kiêu mạn. Xá-lợi-phất, ông hãy xem cư sĩ ấy tâm trong sạch, vững chắc, khó bị ngăn phá. Từ lần đầu được nghe, suốt sáu mươi ức năm không được nghe lại, mà vẫn một lòng sâu xa cung kính đi theo. Ma Thường Cầu Tiện lừa dối như vậy mà tâm ông không đổi, lại càng thêm tôn kính, lòng tin trong sạch.
"Cư sĩ Kiên Chúng qua sáu mươi ức năm thì mệnh chung, sinh về thế giới thứ nghìn (bản khác chép là thứ mười) (?) ở phương trên, thế giới ấy tên là Vô Tránh. Nước ấy có Phật hiệu là Đại Kiên; trong một hội thuyết pháp, chúng Thanh văn có chín mươi sáu ức người. Bồ-tát Kiên Chúng khi ấy sinh vào nhà vua. Lúc sinh ra, có vị trời đến bảo: 'Nhờ nhân duyên một lòng cầu Pháp mà ông được quả báo này.' Kiên Chúng nghe xong nghĩ: 'Nếu vậy thì từ nay ta sẽ càng cầu Pháp hơn nữa.' Được nghìn tuổi, ông xuất gia trong pháp của Phật Đại Kiên. Phật nói pháp cho ông; nhờ nguyện hạnh xưa và thần lực của Phật, ông biết được túc mạng (các đời trước của mình), thọ trì được toàn bộ pháp tạng mà Như Lai Đại Kiên đã nói. Trong nửa kiếp, ông tu phạm hạnh, giáo hóa vô lượng vô số chúng sinh, khiến họ đều an trụ nơi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật). Sau khi mệnh chung, ông lại gặp Phật hiệu Tu-di Kiên. Được bảy tuổi, ông xuất gia cầu đạo trong pháp của Phật ấy. Nhờ nhớ vững nhân duyên bản nguyện và nhờ thần lực Phật, ông thọ trì được hết pháp tạng mà Phật Tu-di Kiên đã nói, còn những pháp đã hỏi ở Phật Đại Kiên cũng nhớ không quên. Cứ thế lần lượt, ông được gặp sáu mươi trăm nghìn vạn ức na-do-tha vị Phật; những gì chư Phật nói, ông đều thọ trì, đọc tụng, giảng giải, tu hành. Từ đó về sau, Bồ-tát Kiên Chúng học rộng và trí tuệ như nước biển lớn, không đục, không cạn, rộng như hư không, trong sạch, sâu mầu, khó dò được bờ đáy.
"Xá-lợi-phất, có lẽ ông cho rằng cư sĩ Kiên Chúng — người nghe lời vị trời, mang vàng và chuỗi ngọc đến chỗ pháp sư, nghe pháp vui mừng rồi dâng lên pháp sư, lại đem thân mình cung kính hầu hạ, vì cầu Pháp mà luôn theo pháp sư, sáu mươi ức năm không được nghe lại Pháp, bị ma Thường Cầu Tiện lừa dối như thế, thấy và nghe lỗi của thầy mà không giận, không vướng mắc, một lòng đi theo cho đến khi mệnh chung — là người nào khác chăng? Đừng nghĩ như vậy. Đó chính là Phật Định Quang (tức Phật Nhiên Đăng, vị Phật thời quá khứ). Xá-lợi-phất, ông hãy xem Bồ-tát với tâm sâu xa tinh tấn cầu Pháp như vậy mà được quả báo lớn. Vì thế nên biết, các Bồ-tát ma-ha-tát dùng tâm sâu xa cầu Pháp thì mau được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Xá-lợi-phất, pháp sư Thanh Minh đến nay vẫn còn vì chư Phật mà giữ gìn Pháp trong ba thời (quá khứ, hiện tại, vị lai), hiện đang có mặt trong hội này.
"Xá-lợi-phất, lại có ba điều để khảo nghiệm tâm Bồ-tát. Một là Bồ-tát chuyên tâm cầu Pháp thì có thể thực hành khắp mọi hạnh; đó là tâm thứ nhất. Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu Bồ-tát cầu vô lượng Phật pháp, nghe pháp rất sâu mà không kinh sợ, tin nhận không chống trái, nghe pháp sâu xa tâm vẫn trong sạch không lay động; đó gọi là tâm thật thứ hai của Bồ-tát.
"Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu có người đến chỗ Bồ-tát nói thế này: 'Nếu ai phát tâm cầu đạo vô thượng thì phải đem niềm vui cho mọi chúng sinh. Nay tôi là người khổ nhất, phải cho tôi trước, rồi mới đến mọi chúng sinh.' Nếu Bồ-tát ấy có sức giúp mà không chịu cho, tâm chùn lui, nghĩ rằng: 'Ta còn không cho người này được vui, huống chi cứu giúp mọi chúng sinh', thì nên biết đó không phải tâm Bồ-tát thật. Nếu thấy người đến xin mà tâm không chùn lui, khởi lòng từ bi (thương yêu, muốn cứu khổ cho người) và lấy đó làm vui, thì nên biết đó là tâm Bồ-tát thật. Xá-lợi-phất, nếu khi đem đồ dùng vui sướng cho người xin mà trái lại bị nói lời độc ác, chửi mắng, nhục mạ, tâm vẫn không giận, không vướng mắc, chỉ sinh từ bi, cho họ thứ họ cần; điều phục được tâm như vậy thì tức thời trừ được nhân duyên tội nghiệp của vô lượng đời sống chết, mau gần Phật đạo, trong mỗi niệm thâu tóm được vô lượng vô biên Phật pháp. Đó gọi là phương tiện (cách khéo léo) của tâm sâu xa của Bồ-tát, ý chí không thể phá hỏng. Nếu người xin ấy nói lời độc ác chửi mắng, Bồ-tát lại nghĩ: 'Người này chính là đang trao Phật pháp cho ta', vì trong lúc ấy không sinh lòng giận nên liền gần Phật đạo. Đó gọi là tâm thật của Bồ-tát có phương tiện.
"Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu có người đến chỗ Bồ-tát nói: 'Pháp A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề rất khó, ông làm sao gom được mọi Phật pháp?' Bồ-tát nghe vậy mà tâm chùn lui thì chẳng phải tâm thật. Nếu nghe vậy mà nghĩ là việc dễ, thì gọi là tâm Bồ-tát thật.
"Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu có người đến bảo Bồ-tát: 'Ai phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì đối với thân mạng của mình cũng không được tự chủ, huống chi là của cải. Thiện nam tử (cách gọi người nam có lòng hướng thiện), nay ông nên bỏ tâm ấy đi, đừng để thân mạng mình không được tự chủ.' Bồ-tát nghe vậy liền tham tiếc thân mạng mà chùn lui, thì nên biết đó không phải tâm Bồ-tát thật. Nếu nghe việc ấy mà nghĩ: 'Mọi chúng sinh đều luyến tiếc thân mạng, nhưng già, bệnh, chết đến thì ắt cưỡng đoạt mất. Lại vì tiếc thân mạng mà gây ra các tội nghiệp, vì tội nghiệp mà sẽ đọa vào ác đạo (các đường xấu ác như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), lại càng không giữ được thân đời sau. Nếu ta tham tiếc giữ gìn thân mạng, gây nhân duyên tội lỗi mà đọa vào ác đạo, qua lại trong sống chết, thì có khác gì kẻ ngu kia? Nay ta không nên giữ tiếc thân mạng, chỉ nên tham quý trí tuệ của Như Lai, giữ gìn Phật pháp, vì độ chúng sinh mà siêng năng tinh tấn, lìa bỏ tham ái và các phiền não (những tâm xấu như tham, giận, si làm khổ và trói buộc con người). Nay ta sẽ theo lẽ không có trói buộc cũng không có cởi thoát mà giảng các pháp cho chúng sinh.' Nghĩ vậy rồi đáp người kia: 'Ông nói thân mạng không được tự chủ, lẽ pháp vốn như vậy; tiếc hay không tiếc đều không tự chủ được. Này nhân giả (cách gọi lịch sự đối với người khác)! Mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều không (rỗng, không có thực thể cố định), không có chủ, không có chỗ nương, chỉ do duyên hợp mà có.' Nếu quán đúng các pháp như vậy, nên biết đó là người được phương tiện khéo, là tâm Bồ-tát thật.
"Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu có người đến bảo Bồ-tát: 'Ông phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì nay hãy làm đầy tớ cho tôi.' Bồ-tát đáp: 'Tôi không chỉ làm đầy tớ cho riêng ông, tôi phải hầu hạ mọi chúng sinh. Vì sao? Tôi gánh vác gánh nặng cho mọi chúng sinh: gánh an ổn, gánh không mệt mỏi, gánh sinh vào nơi lành, gánh được gặp Phật, gánh được nghe Phật pháp, gánh làm theo Pháp, gánh được giải thoát. Gánh này không làm thân tâm mỏi mệt, không tự khiến mình phiền não nóng bức, cũng không làm phiền người khác; đã không tự làm khổ mình, cũng không làm khổ người. Như ông nói muốn tôi làm đầy tớ cho ông, ông cần gì?' Nếu người ấy nói: 'Tôi cần thân mạng của ông', Bồ-tát nên nói: 'Nay tôi cũng không tiếc giữ thân mạng, chỉ thương xót ông, mong ông đừng ở trong pháp mọi thứ đều không, không chủ, không chỗ nương như thế mà sinh tâm cho mình được tự tại rồi gây tội nghiệp, vì nhân duyên ấy mà đọa vào ác đạo. Này nhân giả, tôi không muốn ông gây nhân duyên tội ấy mà rơi vào các đường ác. Tâm tôi là như vậy; nếu ông không tin thì cứ tùy ý ông.' Nếu không tiếc thân mạng được như vậy, nên biết đó là tâm Bồ-tát thật; người ấy liền xa lìa sống chết, gần với đạo vô thượng và nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả của Phật), giáo hóa chúng sinh, làm trong sạch cõi Phật (cõi nước nơi một vị Phật giáo hóa), cũng làm tăng thiện căn cho mình và cho người.
"Xá-lợi-phất, ví như mài giũa viên ngọc ma-ni (một loại ngọc quý, tương truyền đáp ứng được mọi mong cầu) vô giá, đem lửa luyện thì màu ngọc càng thêm sáng; người thợ mài ngọc được nhiều tiền của. Viên ngọc ấy phát ra được nhiều công dụng (?), ai thấy cũng ưa ngắm và quý tiếc. Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy: thực hành được sự bình đẳng của mọi pháp, chỉ cho chúng sinh thấy tâm Bồ-tát thật, tùy theo việc mình làm mà thiện căn càng sáng sạch, thường được chư Phật hộ niệm, được vô lượng chúng sinh ưa nhìn, được các trời và người trong mọi thế gian quy hướng về.
"Xá-lợi-phất, ví như có người trồng cây thuốc, tưới nước đúng lúc, che chắn gió nắng, khiến cây thuốc dần dần tươi tốt; lớn lên rồi thì chữa được vô lượng bệnh cho chúng sinh, được người già người bệnh ưa thấy. Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy: phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, gieo các thiện căn, vì trí tuệ Phật mà một lòng cầu Pháp, ngăn chặn việc ma và các phiền não; trong Phật pháp, những việc mình làm dần dần tăng trưởng; tăng trưởng rồi thì phá được bệnh phiền não của vô lượng vô số chúng sinh, gom được thuốc trí tuệ cho vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh. Khi thành Phật, mọi chúng sinh dù còn nhơ phiền não hay đã sạch đều ưa thấy, là bậc tôn quý nhất trong mọi thế gian, giữa các trời, người và a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay giận dữ, hiếu chiến).
"Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu có người đến bảo Bồ-tát: 'Ai phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì người ấy sẽ phải sinh vào đại địa ngục. Vì sao? Muốn độ thoát bao nhiêu chúng sinh thì phải ở trong đại địa ngục vô lượng a-tăng-kỳ kiếp chịu khổ thay cho họ, sau đó mới được trí tuệ vô thượng của Phật để độ thoát chúng sinh. Nếu ông làm được việc như vậy thì hãy cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.' Bồ-tát nghe vậy, tâm liền chùn lui, cho là khó được, thì nên biết đó không phải tâm Bồ-tát thật. Nếu nghe việc ấy mà nghĩ rằng chỉ là chốc lát, không lâu xa, kham chịu được, không chùn lui, và nghĩ thế này: 'Nếu nhờ nhân duyên ta vào địa ngục mà các chúng sinh lìa được mọi khổ, thành Phật đạo, thì vì mỗi một chúng sinh, ta có thể trải qua ngần ấy a-tăng-kỳ kiếp chịu các khổ não trong đại địa ngục. Vì sao? Nhờ vậy mà sẽ được trí tuệ không gì sánh, sức Phật không gì sánh, vô sở úy (sự không sợ hãi, tự tin trọn vẹn của Phật khi giảng pháp), lại được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không gì sánh, có thể vì chúng sinh mở đại pháp hội, ban phát phần báu Pháp. Ai được nghe phần báu Pháp ấy thì dứt được vô lượng vô số khổ, cũng dứt được khổ não vô lượng trong a-tăng-kỳ kiếp về sau, lại được niềm vui lìa dục không gì sánh. Vì vậy ta kham nhận thay cho từng chúng sinh trong vô lượng vô số chúng sinh mà chịu mọi khổ địa ngục, tâm không chùn lui'; ở trong việc ấy mà nghĩ là chốc lát, không lâu xa, kham chịu được, thì nên biết đó là tâm Bồ-tát thật."
Kinh Hoa Thủ do Phật nói, quyển thứ sáu (hết).
Kinh Hoa Thủ do Phật nói, quyển thứ bảy.
Đời Hậu Tần, ngài Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Cưu-ma-la-thập người nước Quy Tư (một nước xưa ở vùng Tân Cương ngày nay) vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video