Phẩm Chúng tạp (phẩm gồm nhiều điều khác nhau), thứ hai mươi bảy
Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây là Phật Thích-ca Mâu-ni) bảo Xá-lợi-phất (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất): "Có bốn cách cứu giúp. Bốn cách nào? Chúng sinh (mọi loài có sự sống và có tâm thức) đang sợ hãi thì Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như thật) cứu được. Kẻ đi vào lối tà thì thánh đạo (con đường tu tập của bậc thánh) cứu được. Những kẻ làm nghiệp ác (nghiệp: việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ, để lại kết quả về sau) thì niệm xứ (phép tu quán sát, giữ tâm tỉnh giác trên bốn đối tượng: thân, cảm thọ, tâm và các pháp) cứu được. Người đang ở trong tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp: ở địa ngục, làm quỷ đói, làm súc sinh, ở cõi trời sống lâu, ở vùng biên địa xa xôi, bị đui điếc câm ngọng, thông minh theo kiểu thế gian mà kiêu ngạo, sinh ra trước hoặc sau thời có Phật) thì Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật, đồng thời cứu độ chúng sinh) cứu được. Đó là bốn.
Xá-lợi-phất, có bốn điều an ổn. Bốn điều nào? Sinh ra gặp được Phật, gọi là an ổn lớn. Được ở nơi không có nạn, gọi là an ổn lớn. Tin được Phật pháp (giáo lý của Phật), gọi là an ổn lớn. Có đủ chánh kiến của bậc thánh (cái thấy đúng đắn về sự thật của đời sống), gọi là an ổn lớn. Đó là bốn.
Xá-lợi-phất, lại có bốn pháp làm nên sự nghiệp. Bốn pháp nào? Tứ đại (bốn yếu tố tạo nên thân thể: đất là phần cứng, nước là phần lỏng, lửa là hơi ấm, gió là sự chuyển động) điều hòa thì thân được yên ổn. Chánh kiến sinh ra tâm ngay thẳng trong sạch. Gặp Phật mà có lòng tin, đó là nguyên nhân của mọi niềm vui. Phát tâm vô thượng (tâm cầu quả giác ngộ cao nhất, tức thành Phật) thì diệt được bệnh phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, khổ sở như tham lam, giận dữ, mê muội) của vô lượng vô số chúng sinh. Đó là bốn pháp làm nên sự nghiệp.
Lại nữa, Xá-lợi-phất, đời có bốn điều mong. Bốn điều nào? Người bệnh gầy yếu mong được sống. Người bị đói khát bức bách mong được ăn uống. Người bị khổ não giày vò mong được vui. Người đi đường hiểm mong được yên ổn. Đó là bốn điều mong.
Lại nữa, Xá-lợi-phất, thế gian có bốn chỗ tham đắm; vì tham đắm nên sẽ rơi vào đường ác (các cõi khổ như địa ngục, quỷ đói, súc sinh). Bốn chỗ nào? Một là tham thân, hai là tham sống lâu, ba là tham lợi của cải (?), bốn là mê đắm ái dục (ham muốn tình dục). Đó là bốn.
Xá-lợi-phất, có bảy tạng (chỗ chứa bên trong thân), gọi là: tạng gió (chỗ chứa hơi khí), tạng sống (chỗ chứa thức ăn chưa tiêu), tạng chín (chỗ chứa thức ăn đã tiêu), tạng lạnh, tạng nóng, tạng thấy (?), tạng dục (chỗ chứa ham muốn). Xá-lợi-phất, trong các tạng ấy, tạng dục là bền chắc nhất. Tạng dục này nương vào đâu? Nương vào nước mũi, nước bọt, đờm dãi, nước nhờn (?), mủ, máu, gân, xương, da, thịt, tim, gan, năm tạng (tim, gan, lá lách, phổi, thận), ruột, dạ dày, phân và nước tiểu."
Bấy giờ trong hội có một cư sĩ (người tu theo Phật tại gia) tên là Soạn Trạch. Cư sĩ có vợ tên là Diệu Sắc, mặt mũi đoan trang, dáng vẻ nổi bật. Cư sĩ Soạn Trạch hết lòng yêu đắm, phiền não bừng bừng. Nghe Phật nói vậy, ông liền bạch Phật: "Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật), xin đừng nói như vậy, rằng lòng tham dục khởi lên từ phân và nước tiểu. Vì sao? Vợ con đoan trang, không có chút gì hôi dơ."
Phật biết lòng tham ái nhơ bẩn của cư sĩ rất sâu nặng, liền hóa ra hình một người đàn bà đoan trang, sạch sẽ, giống hệt Diệu Sắc, sửa sang dáng vẻ, thong thả bước vào giữa chúng hội. Cư sĩ thấy rồi liền nghĩ: "Vợ ta vì cớ gì lại vào hội này?" Nghĩ vậy rồi hỏi: "Nàng đến đây làm gì?" Đáp: "Muốn nghe Thế Tôn thuyết pháp." Cư sĩ liền kéo nàng ngồi lên áo của mình. Phật dùng thần lực khiến người đàn bà ấy đi phân làm dơ áo, khiến cư sĩ không chịu nổi mùi hôi, lấy tay bịt mũi, ngoảnh nhìn sang bên phải: "Ai làm chuyện này?" Lúc ấy Bạt-nan-đà (tên một vị tỳ-kheo trong tăng đoàn) đang ngồi bên phải, nói với cư sĩ: "Sao ông bịt mũi mà ngoảnh nhìn tôi?" Đáp: "Chỗ này hôi thối quá." Nhờ thần lực của Phật, Bạt-nan-đà và cả chúng hội đều thấy người đàn bà này đi phân làm dơ áo cư sĩ.
Bạt-nan-đà nói với cư sĩ: "Hãy xem vợ ông làm ra cái thứ hôi dơ này." Cư sĩ đáp: "Tôi chẳng chút nghi ngờ. Vợ tôi sạch sẽ, thân không có thứ dơ nào. Ai nghi thì cứ tự mà xem." Rồi nói với Bạt-nan-đà: "Tôi nghĩ chính ông làm dơ chỗ này." Bạt-nan-đà liền nổi giận lớn, đứng dậy khỏi chỗ ngồi, nói với cư sĩ: "Ông thật không biết hổ thẹn! Ai đặt tên ông là cư sĩ? Nay ông phải gọi là 'cư sĩ phân' mới đúng. Chẳng phải chính tay ông kéo vợ ngồi lên áo đó sao? Vợ ông ngồi xuống liền ỉa ra thứ dơ này, chính ông ngồi lên bị phân bôi bẩn, vậy mà không biết xấu hổ, lại còn muốn vu oan cho người khác!" Trong hội có người hô lên: "Gã cư sĩ phân này nên đuổi ra khỏi chúng." Rồi nói với ông: "Kẻ hèn hạ dơ bẩn không nên ở trong chúng." Liền lấy tay kéo ông ra ngoài.
Soạn Trạch lòng rối bời, nói với vợ: "Ta vì kính nàng nên cho ngồi trên áo; nàng là người lớn, lẽ ra phải biết giữ gìn chứ (?)." Vợ liền đáp: "Ông gần cái túi phân thì tự nhiên phải như thế." Cư sĩ lúc ấy liền sinh lòng chán ghét; muốn cởi bỏ áo dính phân thì lại càng làm dơ thân thể. Ông nói với Bạt-nan-đà: "Phải làm cách nào để thoát khỏi đống dơ này?" Bạt-nan-đà nói: "Không chỉ đống phân này làm dơ thân ông, còn nhiều điều xui xẻo khác là phần của ông nữa. Nếu muốn thoát thì hãy trốn đi thật xa, vì phân của vợ ông đã làm cả đại chúng nhức đầu choáng váng." Cư sĩ đáp: "Các vị đệ tử dòng Thích (đệ tử của Phật Thích-ca) đều rất từ bi thương người, sao ông lại ăn nói ác độc đến thế?" Bạt-nan-đà nói: "Như ông bây giờ thì thương sao được? Lời Phật nói mà ông dám làm trái, bảo rằng: 'Vợ tôi đoan trang, không có chỗ nào hôi.' Nay ông tự xem có sạch không, vậy mà còn muốn vu cho tôi."
Bấy giờ cư sĩ bảo vợ: "Nàng về đi." Đuổi vợ về rồi, ông nói với Bạt-nan-đà: "Nay tôi thấy rõ đàn bà dối trá quanh co, nhiều lỗi lầm, đầy dẫy những thứ không sạch. Lòng tôi sinh chán lìa, muốn xuất gia (rời bỏ gia đình đi tu) học đạo trong Phật pháp." Bạt-nan-đà nói: "Thân thể ông nay hôi dơ như vậy, nếu lấy hương thoa liền mấy năm, sau đó may ra mới đủ tư cách xuất gia." Cư sĩ đáp: "Nếu tôi thoa hương trải qua năm tháng, hoặc thân tôi vô thường mà chết, hoặc Phật đã diệt độ (nhập Niết-bàn, tức qua đời), thì hỏng mất nhân duyên xuất gia cầu đạo của tôi. Nay nếu được cho xuất gia, tôi sẽ không đến thành ấp, làng xóm, tăng phòng, tinh xá (chùa viện), mà sẽ làm hạnh a-lan-nhã (ở nơi vắng vẻ, xa làng xóm để tu), đi khất thực (xin ăn), mặc nạp y (áo vá ghép từ vải vụn), ở chỗ vắng vẻ, thì ai ngửi thấy mùi hôi của tôi?"
Phật nói: "Cư sĩ, ông muốn xuất gia trong pháp của ta chăng?" Ông liền bạch Phật: "Dạ vâng, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Thiện lai (lành thay ông đến — lời Phật dùng để nhận người xuất gia). Ông hãy làm sa-môn (người xuất gia tu hành), tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dâm dục)." Tức thì râu tóc cư sĩ tự rụng, áo ca-sa (áo của người xuất gia) tự khoác lên mình, tay cầm ứng khí (bình bát để xin ăn), trông như một vị tỳ-kheo (tu sĩ nam đã thọ đủ giới). Phật thuyết cho ông pháp Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Nghe Tứ Thánh đế (bốn chân lý của bậc thánh: đời là khổ, nguyên nhân của khổ, sự chấm dứt khổ, con đường dẫn đến chấm dứt khổ), ông liền được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt trong sạch thấy được chân lý, tức lần đầu thấy đạo), thành Tu-đà-hoàn (quả thánh thứ nhất, đã vào dòng thánh, không còn đọa đường ác). Phật lại thuyết pháp giáo hóa, dần dần khiến ông được quả Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần) và quả A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi dục).
Qua đêm ấy, ông mặc áo, cầm bát, vào thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), theo thứ tự từng nhà mà khất thực, rồi đến nhà cũ, đứng ngoài cửa. Bấy giờ vợ là Diệu Sắc thấy chồng cạo đầu, mặc áo pháp, xuất gia học đạo, liền nói: "Lẽ nào ông lại bỏ tôi mà đi làm sa-môn?" Soạn Trạch đáp: "Hôm qua lẽ nào nàng lại ỉa thứ dơ lên áo ta, làm bẩn thân ta?" Diệu Sắc đáp: "Ông làm tỳ-kheo mà lại đi vu oan người ta sao? Từ khi tôi rời nhà cha về nhà ông, tôi còn chưa từng thấy cổng ngoài, huống chi đến Trúc Viên (vườn tre, tu viện của Phật gần thành Vương Xá) mà vào hội ấy." Bấy giờ vị tỳ-kheo nói với Diệu Sắc: "Có Bạt-nan-đà làm chứng cho ta (?), ở giữa đại chúng ta đã bị đuổi ra."
Lúc ấy có ác ma (ma vương, kẻ chuyên ngăn cản người tu đạo) đi theo Soạn Trạch, nói với ông: "Cái ông thấy hôm qua không phải Diệu Sắc, mà là do biến hóa tạo ra để làm mê lòng ông. Nay ông hãy trở về, lấy năm dục (năm thứ ham muốn: hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon, xúc chạm) mà vui thú. Sa-môn Cù-đàm (họ của Phật Thích-ca, cách người ngoài gọi Phật) chỉ lừa ông thôi. Nay ông là giả, không phải tỳ-kheo thật. Sa-môn Cù-đàm thường dùng thuật này lừa gạt nhiều người, khiến họ xuất gia, như nay lừa ông vậy." Tỳ-kheo Soạn Trạch vì đã chứng được pháp chân thật nên biết ngay là ma làm, bèn nói: "Kẻ ác kia! Ngươi cũng là biến hóa, ta cũng là biến hóa, chị Diệu Sắc này cũng đều là biến hóa. Pháp Phật nói đều là không, như trò ảo hóa."
Bấy giờ Diệu Sắc nghe pháp này, liền đối với các pháp xa lìa bụi bặm, rời bỏ cấu bẩn, được pháp nhãn thanh tịnh, trừ sạch nghi ngờ và hối hận, không theo lời người khác, ở trong Phật pháp được sức không sợ hãi. Nàng nói với Soạn Trạch: "Việc ông làm thật tốt, biết vui tu phạm hạnh trong Phật pháp. Tôi cũng sẽ xuất gia học đạo trong pháp này."
Phật bảo Xá-lợi-phất: "Người phát tâm cầu Bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn, tức quả Phật) nên lìa bốn pháp. Bốn pháp nào? Lìa bè bạn xấu, các ác tri thức (thầy bạn xấu, dẫn dắt người vào đường sai) và những việc làm không lành. Đó là pháp thứ nhất cần lìa. Lại nữa, Xá-lợi-phất, người phát tâm cầu Bồ-đề nên lìa sự tham đắm hình tướng nữ giới, không cùng người đời ở chung, làm chung việc. Đó là pháp thứ hai cần lìa. Lại nữa, Xá-lợi-phất, người phát tâm cầu Bồ-đề nên lìa sách luận của ngoại đạo (các tôn giáo, học phái ngoài Phật giáo), như luận Lõa hình (của phái tu lõa thể), luận Lộ-già-da (của phái duy vật, chỉ tin vào đời này), luận Mạt-già-lê (của phái cho rằng mọi việc đều do định mệnh). Những gì không phải Phật nói thì không nên gần gũi, nghe nhận, đọc tụng. Đó là pháp thứ ba cần lìa. Lại nữa, Xá-lợi-phất, người phát tâm cầu Bồ-đề không nên gần gũi tà kiến (cái thấy sai lệch), ác kiến (cái thấy xấu ác). Đó là pháp thứ tư cần lìa. Xá-lợi-phất, Như Lai không thấy có pháp nào khác ngăn che Phật đạo sâu nặng bằng bốn pháp này. Vì vậy Bồ-tát nên xả bỏ, xa lìa.
Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu muốn mau được Bồ-đề vô thượng, nên tu bốn pháp. Bốn pháp nào? Bồ-tát nên theo thiện tri thức (thầy bạn tốt, dẫn dắt vào đường đúng). Thiện tri thức chính là chư Phật. Nếu người Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình) có thể khiến Bồ-tát an trụ trong kho pháp sâu xa, trong các ba-la-mật (các hạnh đưa người sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), thì cũng là thiện tri thức của Bồ-tát; nên gần gũi, cung cấp, lễ kính. Lại nữa, Xá-lợi-phất, Bồ-tát nên gần gũi việc xuất gia, cũng nên gần gũi pháp a-lan-nhã, để lìa nữ sắc. Lại nữa, Xá-lợi-phất, Bồ-tát nên gần gũi tu tập chánh kiến đại không (thấy rõ mọi pháp, kể cả những gì lớn nhất, đều không có tự tánh cố định), để lìa tà kiến. Lại nữa, Xá-lợi-phất, nếu các Bồ-tát muốn mau đạt Bồ-đề vô thượng, nên gần gũi bốn pháp như vậy." Bấy giờ Thế Tôn muốn làm rõ nghĩa này, bèn nói kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:
Xa lìa chuyện đàn bà,
Và lìa ác tri thức,
Cũng xa luận ngoại đạo,
Cùng các tà kiến khác.
Nếu gần gũi đàn bà
Và các ác tri thức,
Nhận luận nghị ngoại đạo,
Sẽ tăng thêm tà kiến.
Vì tà kiến tăng thêm,
Mau rơi vào chốn nạn,
Khó thoát khỏi tám nạn,
Cũng khó tin Phật pháp.
Nếu người muốn làm ác,
Liền gây nên việc ác;
Nếu gây nên việc ác,
Liền rơi vào đường ác.
Vì thế người cầu đạo
Chớ gần gũi nữ sắc,
Hãy thường sinh chán lìa,
Xem như lợn hố phân.
Chớ gần ác tri thức,
Kẻ khiến ta làm sai pháp;
Nếu gần mà làm sai pháp,
Khiến người mất tâm, mù mắt (mất sáng suốt).
Nếu gần gũi ngoại đạo,
Các luận nghĩa Ni-kiền (phái tu khổ hạnh lõa thể),
Lời lẽ tuy trau chuốt,
Sinh ra nhiều lỗi lầm.
Bỏ hết những việc ấy,
Thì lìa các tà kiến.
Ta nói bốn pháp này
Là gốc qua lại sinh tử.
Xa lìa pháp thấp kém,
Gần gũi hạnh cao diệu.
Điều ta xưa tu tập,
Nên làm theo pháp này:
Xuất gia tu phạm hạnh,
Gần gũi thiện tri thức.
Chư Phật cùng đệ tử
Khiến ta trụ Phật đạo.
Ta thường tu hạnh không (quán mọi pháp đều không có tự tánh),
Không không (cái "không" cũng là không) và đại không.
Tuy tu pháp không ấy,
Mà không vướng vào không.
Pháp cùng cái chứng được,
Cả hai chẳng ở trong không (?).
Đó gọi là chân không (cái không chân thật),
Thế gian không lường nổi.
Xưa ta vì Phật đạo
Đã tu hành các pháp,
Pháp ấy rất vi diệu,
Trí phàm không với tới.
Khi ta cầu Phật đạo,
Các kinh pháp được nghe,
Trong lòng tự suy xét,
Không theo lời người nói.
Ta tự thấu suốt rồi,
Mới vì người khác nói.
Đó là đạo chân chánh:
Không, vô ngại (không chướng ngại), tịch diệt (lặng yên, phiền não dứt hết).
Trong không chẳng có sinh,
Cũng chẳng có ai già,
Trong không cũng chẳng chết,
Đó gọi tướng thường trụ (tướng còn mãi không đổi).
Đó là thật tướng pháp (bản chất chân thật của mọi sự vật),
Thấu suốt nơi đạo tràng (chỗ Phật ngồi thành đạo).
Phá tan các binh ma,
Đạt Bồ-đề vô thượng.
Pháp ta chứng đắc được,
Liền đem nói cho người,
Khiến chứng bờ vô thượng,
Mà chẳng có tướng chuyển (?).
Nếu muốn được Phật đạo,
Và muốn ngồi đạo tràng,
Muốn phá các chúng ma,
Hãy thường tu pháp không.
Nếu có người muốn chuyển
Pháp luân (bánh xe pháp: giáo pháp của Phật, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) vô thượng nhiệm mầu,
Độ vô lượng chúng sinh,
Hãy học pháp không này.
Muốn trụ mười lực Phật (mười loại trí lực đặc biệt chỉ Phật mới có, như biết rõ điều gì hợp lý và không hợp lý, biết nghiệp và quả báo của chúng sinh…),
Và bốn vô sở úy (bốn điều Phật tự tin không chút sợ hãi khi thuyết pháp),
Giữa chúng rống sư tử (thuyết pháp oai hùng, như sư tử rống khiến muôn thú khiếp phục),
Hãy tập pháp không này.
Muốn được danh tiếng lớn,
Lan rộng khắp mười phương,
Hãy chánh tâm tu tập,
Thấu suốt pháp không này.
Các Bồ-tát có trí
Theo ta học pháp không,
Được Bồ-đề cao nhất,
Đó là trí tối thắng.
Tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ đã thọ đủ giới),
Nếu theo hạnh ta học,
Cũng sẽ được Bồ-đề,
Như ta nay chứng được.
Chẳng riêng hai chúng ấy
Làm được pháp không này,
Tất cả loài chúng sinh
Cũng học thành Phật đạo.
Ta dùng tám chánh đạo (tám con đường đúng: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng)
Tu hành pháp không này,
Thấu suốt tướng các pháp,
Đạt vô thượng chánh giác (giác ngộ chân chánh cao tột).
Ta tu tập pháp này,
Được trí vô ngại (trí thông suốt, không gì ngăn trở).
Đạo chân thật chư Phật
Là thường tập pháp không.
Vì thế các Bồ-tát,
Vì lợi ích chúng sinh,
Nên học pháp này,
Tức là các pháp đều không.
Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, có tâm nguyện và hạnh nguyện lớn) lại có bốn pháp, nhờ đó đời đời chuyển thân (chết đời này sinh sang đời khác) không mất chánh niệm (sự nhớ nghĩ, tỉnh giác đúng đắn), làm được đúng như lời nói, đối với các pháp được tâm quyết định, được biện tài vô ngại (tài nói năng không gì ngăn trở), biện tài sắc bén, biện tài sâu xa và biện tài không ai sánh bằng. Chư Phật biết vậy, gia thêm thần lực, để đời sau vị ấy giữ gìn thành trì của pháp. Bốn pháp nào? Thường thích xuất gia, đời đời tu tập pháp xuất gia; vì chúng sinh mà cầu pháp không chán, nói pháp không mỏi; tập định vô y (thiền định không nương tựa vào bất cứ đối tượng nào), phá các tướng của pháp; thường siêng tu tập niệm Phật tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú nhớ nghĩ đến Phật); đối với các duyên (các đối tượng tâm bám vào) không có tướng tịnh (?). Đó là pháp thứ nhất không mất chánh niệm.
Lại nữa, Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát tự cầu Phật đạo, đồng thời giáo hóa chúng sinh khiến họ an trụ trong đạo ấy, thường vui khen ngợi thần đức của chư Phật. Đó là pháp thứ hai không mất chánh niệm. Lại nữa, Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu được vô sinh pháp nhẫn (sự thấu hiểu và an trụ vững chắc vào chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt) rất sâu. Đó là pháp thứ ba không mất chánh niệm. Lại nữa, Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát khi lâm chung tâm không tán loạn, thường nhớ nghĩ chư Phật và pháp rất sâu; nhờ nhẫn sâu xa ấy mà không mất chánh niệm. Đó là bốn. Bấy giờ Thế Tôn muốn làm rõ nghĩa này, bèn nói kệ rằng:
Bồ-tát thường cầu pháp,
Cũng thường làm pháp thí (bố thí bằng cách giảng dạy giáo pháp),
Vì thế đối các pháp
Trọn không mất chánh niệm.
Vì giáo hóa vô lượng chúng
Khiến an trụ Phật đạo,
Nên đời đời chuyển thân
Thường không mất chánh niệm.
Gần gũi pháp Phật khen:
Pháp không, lặng lẽ, sâu xa,
Vì thế Bồ-tát ấy
Mau được vô sinh nhẫn.
Cũng không sinh "vô sinh";
Vô sinh tức chẳng sinh.
Nhờ nhẫn sâu xa ấy,
Thường không mất chánh niệm.
Bồ-tát có trí ấy
Lâm chung tâm chẳng loạn,
Thường chuyên nhớ chư Phật
Và pháp sâu của Phật.
Người ấy lúc lâm chung
Tâm không lùi, không chìm,
Nên đời đời chuyển thân
Thường không mất chánh niệm.
Vì thế nếu có người
Muốn được đạo vô thượng,
Hãy tu tập trọn vẹn
Những bộ bốn pháp này.
Pháp này là bậc nhất,
Được chư Phật khen ngợi,
Nay ta cũng ngợi khen,
Các ông hãy tu học.
Pháp Như Lai giảng nói
Là vì lợi các ông;
Phật vì làm lợi ích,
Không ép buộc nói cho.
Nếu ông cầu trí Phật,
Hãy tu học đạo này;
Nhờ tu học đạo này,
Từ đó sinh tuệ Phật.
Nếu người ôm lười biếng,
Và sinh tâm thối lui,
Trọn không được Phật đạo;
Hãy xa lìa điều ấy.
Nếu người chấp có "ta",
Và trụ tưởng chúng sinh,
Nếu nương tựa các pháp,
Không chứng được Phật đạo.
Hãy lìa các tâm ấy,
Thường tu học tướng không,
Phá tan tất cả pháp,
Và được trí sâu xa.
Cũng chớ có chỗ nương;
Có nương là tướng động.
Vì ưa thích pháp động,
Nên qua lại sinh tử.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video