Thiên 28 — Phẩm 28: Các điều vi diệu

 Phẩm Chúng diệu (phẩm nói về các điều nhiệm mầu), thứ hai mươi tám

 Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) bảo Xá-lợi-phất (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất): "Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật, đồng thời cứu độ chúng sinh) có bốn pháp đem lại được tất cả các pháp tối thắng nhiệm mầu. Bốn pháp nào? Nếu người phát tâm Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) thấy chánh pháp sắp hư hoại, vì muốn pháp còn lâu dài nên siêng năng gắng tiến, cầu pháp không mỏi. Nếu thấy tháp miếu (nơi thờ xá-lợi, di cốt của Phật) của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như thật) bị hư hoại, thì siêng năng tu sửa cho còn được lâu dài. Vì yêu pháp mà không tiếc thân mạng. Thấy chúng sinh (mọi loài có sự sống và có tâm thức) đau khổ thì sinh tâm đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài), càng thêm tinh tấn, phát nguyện như vầy: 'Bao giờ ta mới được tu tập Phật đạo, dứt các khổ này mà thuyết pháp cho họ?'

 Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, có tâm nguyện và hạnh nguyện lớn) cầu pháp không biết chán; vì cầu pháp nên phát tâm sâu lớn, sinh chí nguyện lớn. Bồ-tát ma-ha-tát vì cầu trí tuệ lớn và thần đức khó ai hơn nên phá bỏ tâm kiêu mạn. Bồ-tát ma-ha-tát thường vui làm lòng từ đối với chúng sinh, vì họ mà cầu lợi ích, nghĩ như vầy: 'Các chúng sinh này không ai cứu giúp, chỉ có một mình ta.' Bồ-tát ma-ha-tát không giận hờn, vì tu đại bi. Bồ-tát ma-ha-tát không ganh ghét, vì muốn chúng sinh được niềm vui của trí tuệ chân thật. Bồ-tát ma-ha-tát không keo kiệt, vì thường lấy pháp thí (bố thí bằng cách giảng dạy giáo pháp) mà thu phục chúng sinh. Bồ-tát ma-ha-tát là người bố thí lớn, vì dùng tâm sâu xa mà vui với Phật đạo. Bồ-tát ma-ha-tát đối với tất cả pháp, tâm không vướng mắc. Bồ-tát ma-ha-tát là người khéo nói, sắc mặt hòa vui, lời nói thường kèm nụ cười; thấy chúng sinh đau khổ thì càng siêng năng gấp bội. Bồ-tát ma-ha-tát vui thích Phật pháp. Bồ-tát ma-ha-tát không sợ hãi, vì rống tiếng sư tử (thuyết pháp oai hùng, như sư tử rống khiến muôn thú khiếp phục) giữa đại chúng. Bồ-tát ma-ha-tát không kinh sợ, vì an trụ nơi Phật pháp. Bồ-tát ma-ha-tát thường siêng năng tinh tấn, vì tu tập căn lành (gốc rễ của điều lành, sinh ra quả tốt). Bồ-tát ma-ha-tát đối với các nước, thành ấp, làng xóm, không ràng buộc riêng vào nơi nào. Bồ-tát ma-ha-tát thường siêng năng giáo hóa tất cả chúng sinh trong mười phương thế giới. Bồ-tát ma-ha-tát thông minh, căn tánh lanh lợi, thấu suốt các pháp. Bồ-tát ma-ha-tát cầu nghĩa chân thật, vì suy xét mọi pháp đúng như thật. Bồ-tát ma-ha-tát ở trong Phật pháp cầu nghĩa chân thật, vì muốn tự mình đạt Bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn, tức quả Phật) vô thượng. Bồ-tát ma-ha-tát là người giác ngộ, vì khéo biết đúng thời để giáo hóa chúng sinh.

 Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát là người có thể theo đúng pháp mà phá các luận của ngoại đạo (các tôn giáo, học phái ngoài Phật giáo). Bồ-tát ma-ha-tát là người quyết định rõ nghĩa của mọi pháp. Bồ-tát ma-ha-tát là pháp tánh (bản tính chân thật) của Phật (?). Bồ-tát ma-ha-tát là ruộng pháp báu, vì sinh ra pháp báu. Bồ-tát ma-ha-tát như biển lớn, vì nhận lấy mọi pháp không biết đủ. Bồ-tát ma-ha-tát như núi Thiết Vi (dãy núi sắt bao quanh thế giới), vì ngăn được gió phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, khổ sở) của vô lượng vô số chúng sinh. Bồ-tát ma-ha-tát như nước biển lớn, vì diễn nói pháp không cùng tận. Bồ-tát ma-ha-tát tâm trong sạch nhiệm mầu, vì như hư không. Bồ-tát ma-ha-tát là bậc không cùng tận, vì bằng với hư không. Bồ-tát ma-ha-tát như núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), vì tích chứa pháp lành. Bồ-tát ma-ha-tát như đất lớn, vì chịu đựng cả ghét lẫn yêu. Bồ-tát ma-ha-tát như ruộng tốt, vì gieo trồng căn lành không mất mát. Bồ-tát ma-ha-tát như mặt trời rực rỡ, vì đem ánh sáng pháp cho chúng sinh. Bồ-tát ma-ha-tát như vầng trăng trong, vì phá các bóng tối. Bồ-tát ma-ha-tát như cái lọng dày, vì che cho chúng sinh khỏi sức nóng của các phiền não như dâm dục, giận dữ, ngu si. Bồ-tát ma-ha-tát như bóng mây râm, vì làm chỗ nghỉ ngơi yên ổn cho chúng sinh. Bồ-tát ma-ha-tát như cây lớn, vì làm chỗ quay về cho chúng sinh. Bồ-tát ma-ha-tát làm được người đưa thế gian qua sông, chỗ quay về, chỗ nương tựa, người ban sự không sợ hãi. Bồ-tát ma-ha-tát là thầy của thế gian, vì thông suốt mọi nghề nghiệp, kỹ năng. Bồ-tát ma-ha-tát là lợi ích cho chúng sinh, vì đem lại được niềm vui đời này, đời sau và niềm vui Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, đã dứt hết phiền não và khổ đau). Tất cả chúng sinh đều nên lễ kính Bồ-tát ma-ha-tát.

 Xá-lợi-phất, nếu chúng sinh biết được Bồ-tát vì họ mà làm những hạnh khó làm, chịu khổ hạnh, gánh vác gánh nặng để tạo nhân duyên an vui cho họ, biết được như ta biết, thì tất cả chúng sinh đều nên đội Bồ-tát trên đầu hoặc vác trên vai, từ lúc mới phát tâm cho đến khi thành Phật. Trong suốt thời gian ấy, nên đem hết mọi đồ vui thú của chư thiên (các vị trời) và loài người trong tất cả thế giới mà cung cấp, lại thường đội trên đầu, không để chạm đất. Lại khi Bồ-tát đến đạo tràng (chỗ ngồi thành đạo), nên lấy y phục tốt nhất của mình, hoặc áo trời, các hoa sen đẹp, trải làm tòa cao lên đến tận cõi Hữu Đỉnh (cõi trời cao nhất); lấy áo báu cõi trời làm lọng che gió nắng. Khi Bồ-tát đã được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao nhất, chân chánh, trọn khắp, tức thành Phật), lại dùng hoa, hương, cờ phướn, âm nhạc, và cả tự thân mình mà cúng dường hầu hạ. Các chúng sinh tôn kính cúng dường như thế vẫn chưa đền được ơn Bồ-tát. Vì sao? Vì Bồ-tát muốn ban cho chúng sinh niềm vui của đạo vô thượng, vô lậu (không còn phiền não rò rỉ, tức đã thoát khỏi phiền não), thanh tịnh nhiệm mầu, nên đã phát đại trang nghiêm (phát nguyện lớn, như người khoác áo giáp ra trận).

 Xá-lợi-phất, đem niềm vui thế gian so với niềm vui ấy, thì trăm phần, nghìn phần, trăm nghìn vạn phần cũng không bằng một phần, cho đến dùng thí dụ cũng không so được. Vì sao? Đồ vui chúng sinh dâng lên Bồ-tát đều là của thế gian, hữu lậu (còn phiền não rò rỉ), hư dối, vô thường, biến đổi. Còn niềm vui Bồ-tát ban cho chúng sinh đều vượt ra ngoài thế gian, vô lậu, chân thật, không nóng bức, không phiền não, vô lượng vô hạn, rốt ráo thường vui. Vì thế, Xá-lợi-phất, nên biết chúng sinh dù dùng mọi đồ vui cung cấp cho Bồ-tát cũng vẫn chưa đền đáp được.

 Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát đối với kẻ ngủ say thì làm cho tỉnh, đối với kẻ buông lung thì giúp siêng năng, đối với kẻ điên cuồng mê loạn thì thường giữ chánh niệm (sự nhớ nghĩ, tỉnh giác đúng đắn) giúp họ, đối với kẻ mù tối thì thường làm mặt trời sáng, đối với kẻ bệnh gầy thì làm thuốc hay, đối với kẻ tà kiến (cái thấy sai lệch) thì chỉ cho đường chánh. Có thể khiến chúng sinh chưa khởi pháp lành thì khởi pháp lành, chúng sinh chưa tăng trưởng pháp lành thì tăng trưởng pháp lành. Xá-lợi-phất, nói tóm lại, không còn ai khác có thể làm chỗ quay về, người cứu giúp, con đường rốt ráo cho chúng sinh, chỉ có chư Phật. Mà pháp của chư Phật, pháp của Như Lai, pháp tự nhiên, không từ đâu khác mà ra; tất cả đều nhờ Bồ-tát đạo mà sinh."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video