Thiên 2 — Quyển 2 — Văn đạt (Hiển đạt)

 Quyển hai: Văn đạt (được người đời biết tiếng và được thăng tiến, hiển đạt)

 Làm quan thì không tính chuyện thiện hay ác; thăng chức thì không xét người đó gian tà hay thấp hèn. Làm vừa lòng người trên thì được vinh hiển, làm vừa lòng người dưới thì gặp trắc trở. Người quân tử (người có đạo đức, sống ngay thẳng) làm vừa lòng người dưới, nên người trên không vì tiếng tốt ấy mà bị lay động (?). Kẻ tiểu nhân (người hèn kém về đạo đức, chỉ mưu lợi riêng) làm vừa lòng người trên, nên người dưới không trừng trị được cái ác của hắn. Người dưới coi sự ngay thẳng là điều đẹp, người trên coi sự nịnh hót là lòng trung thành. Ngay thẳng mà không nịnh hót thì người trên sinh nghi; nịnh hót mà không ngay thẳng thì người dưới ruồng bỏ. Người trên sinh nghi là gốc rễ của tai họa, còn người dưới ruồng bỏ thì chỉ làm tổn hại đến tiếng khen chê mà thôi. Những người được vinh hiển đều bị gọi là tiểu nhân, ấy là vì họ giữ chặt cái gốc mà bỏ đi cái ngọn.

 Giàu sang có quy luật thường hằng của nó, con đường dẫn tới đó là phải thực tế. Phúc hay họa không phải do số mệnh, con đường dẫn tới đó là phải nhìn xét cho tỏ tường. Thực tế thì không bị danh tiếng hão huyền trói buộc; nhìn xét tỏ tường thì không coi việc làm gian trá là điều đáng xấu hổ. Không bị trói buộc, không biết hổ thẹn, đó chính là ý nghĩa của sự vinh hiển.

 Kẻ muốn cầu danh tiếng thì đừng ra làm quan, vì chức vị không phải là danh tiếng. Kẻ muốn cầu chức quan thì đừng cầu danh tiếng, vì đức hạnh không đem lại vinh hiển. Người quân tử nói lời từ tấm lòng thật, kẻ tiểu nhân thì tìm cách đánh vào lòng người để khuất phục họ; con đường của hai bên khác nhau, nên kết quả tự nhiên cũng khác nhau vậy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video