Thiên 9 — Chuyện phu nhân Lộc Nữ (cô gái do nai sinh ra)

 Nhân duyên của phu nhân Lộc Nữ (người con gái do hươu sinh ra), thiên thứ chín

 Đức Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật (tức núi Linh Thứu, nơi Phật thường thuyết pháp) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa). Ngài bảo các tỳ-kheo (những người xuất gia theo Phật, sống bằng khất thực): "Có hai việc khiến con người mau được sinh vào cõi người và cõi trời, rồi đạt đến niềm vui Niết-bàn (cảnh giới giải thoát hoàn toàn, dứt hết khổ đau và vòng sinh tử). Lại có hai việc khiến con người mau rơi vào ba đường ác (ba cõi khổ là địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, và súc sinh tức loài vật), chịu khổ não lớn. Hai việc nào khiến con người mau được sinh vào cõi người, cõi trời và đạt đến niềm vui Niết-bàn?" Phật nói: "Một là cúng dường (dâng cơm áo, vật dùng để nuôi dưỡng, tôn kính) cha mẹ; hai là cúng dường các bậc hiền thánh (những người tu hành đã có đức hạnh và chứng ngộ). Hai việc nào khiến con người mau rơi vào ba đường ác, chịu khổ não lớn?" Phật nói: "Một là đối với cha mẹ làm những điều không lành; hai là đối với các bậc hiền thánh cũng làm điều không lành."

 Các tỳ-kheo bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), việc mau thành quả lành, quả dữ ấy là thế nào?" Phật bảo các tỳ-kheo: "Vào thời quá khứ xa xưa, cách nay vô số đời, có một nước tên là Ba-la-nại. Trong nước có một ngọn núi gọi là núi Tiên. Khi ấy có một vị phạm chí (người tu hành theo đạo Bà-la-môn) sống trong núi đó. Ông đi đại tiện, tiểu tiện thường ở trên một tảng đá. Về sau có tinh khí của ông rơi xuống chỗ ông đi tiểu. Một con hươu cái đến liếm, liền có thai. Đến ngày tháng đủ, hươu đến chỗ vị tiên nhân, sinh ra một bé gái xinh đẹp khác thường, chỉ có đôi chân giống chân hươu. Vị phạm chí đem bé về nuôi cho đến khi khôn lớn.

 Theo phép tu của phạm chí, phải luôn thờ lửa, giữ cho lửa không bao giờ tắt. Cô gái này giữ lửa qua đêm, sơ ý một chút để lửa tắt. Cô sợ hãi, sợ vị phạm chí nổi giận. Có một vị phạm chí khác ở cách chỗ này một câu-lũ (đơn vị đo đường của Ấn Độ; theo tiếng Tần là năm dặm). Cô vội vàng chạy đến chỗ vị phạm chí ấy xin lửa. Vị phạm chí thấy dấu chân cô, trong mỗi dấu chân đều có hoa sen, bèn ra điều kiện với cô: 'Hãy đi vòng quanh nhà ta bảy vòng, ta sẽ cho lửa. Lúc ra về cũng đi quanh bảy vòng, đừng đi lại theo lối cũ, hãy về bằng đường khác.' Cô làm đúng như lời, lấy lửa rồi đi.

 Khi ấy, vua Phạm Dự đi săn, thấy quanh nhà vị phạm chí có mười bốn vòng hoa sen bao quanh, lại thấy trên hai con đường có hai hàng hoa sen, lấy làm lạ, hỏi vị phạm chí: 'Ở đây chẳng có ao nước nào, sao lại có những bông sen đẹp đẽ thế này?' Ông đáp: 'Ở chỗ vị tiên kia có một cô gái, đến xin lửa của tôi. Dấu chân cô gái ấy đều mọc ra hoa sen. Tôi liền ra điều kiện: nếu muốn có lửa thì đi quanh nhà bảy vòng, lúc mang lửa đi cũng lại bảy vòng. Vì thế mới có những vòng hoa sen bao quanh này.' Nhà vua lần theo dấu hoa, đến chỗ vị phạm chí kia, xin cho xem cô gái. Thấy cô xinh đẹp, vua rất vừa lòng, liền xin vị phạm chí cô gái ấy. Vị phạm chí bèn trao cô cho vua. Vua lập cô làm phu nhân thứ hai.

 Cô gái này từ nhỏ được tiên nhân nuôi dạy, tính tình ngay thẳng, không biết những trò làm duyên quyến rũ (?) của đàn bà. Về sau cô có thai. Thầy tướng xem rồi nói: 'Sẽ sinh nghìn người con.' Bà đại phu nhân (hoàng hậu chính) của vua nghe vậy, trong lòng sinh ghen ghét, dần dần bày mưu tính kế: đối đãi hậu hĩnh, dụ dỗ những người hầu cận của phu nhân Lộc Nữ, ban cho họ nhiều tiền của châu báu. Khi ấy, Lộc Nữ đủ ngày tháng, sinh ra một đóa sen nghìn cánh. Lúc sắp sinh, đại phu nhân lấy vật che mắt cô, không cho tự mình nhìn, rồi lấy một lá phổi ngựa hôi thối đặt hứng ở bên dưới, còn đóa sen nghìn cánh thì bỏ vào một cái hòm, ném xuống sông. Xong, bà mở khăn che mắt cho cô và nói: 'Hãy xem cái ngươi sinh ra kìa!' Cô chỉ thấy một khúc phổi ngựa hôi thối.

 Vua sai người đến hỏi sinh ra vật gì. Họ tâu vua: 'Chỉ sinh ra một vật là phổi ngựa hôi thối.' Đại phu nhân bèn tâu vua: 'Bệ hạ ưa thích đến mê muội (?). Đứa do súc vật đẻ ra, được tiên nhân nuôi, nay sinh ra vật dơ bẩn, hôi thối, chẳng lành này.' Đại phu nhân liền truất bỏ địa vị phu nhân của cô, không cho gặp vua nữa.

 Bấy giờ vua Ô-kỳ-diên dẫn các tùy tùng, phu nhân và thể nữ (cung nữ hầu vua) xuống vùng hạ lưu sông dạo chơi, thấy một chiếc lọng mây vàng từ thượng lưu theo dòng nước trôi xuống. Vua nghĩ: 'Dưới lọng mây này ắt có vật thần.' Vua sai người đến xem, thấy dưới mây vàng có một cái hòm, liền vớt lên, mở ra xem, thấy đóa sen nghìn cánh, mỗi cánh có một em bé. Vua đem về nuôi nấng, dần dần lớn lên, ai cũng có sức mạnh của bậc đại lực sĩ (người có sức khỏe phi thường).

 Vua Ô-kỳ-diên năm nào cũng phải dâng cống vật cho vua Phạm Dự. Khi gom đủ các vật cống, sai sứ sắp lên đường, các con hỏi: 'Cha định làm gì vậy?' Vua đáp: 'Ta định dâng cống cho vua nước Phạm Dự.' Các con đều nói: 'Dù chỉ có một người con, cũng còn mong khuất phục được thiên hạ, khiến họ phải đến dâng cống; huống chi cha có nghìn người con chúng con, mà lại đi dâng cống cho kẻ khác!' Nghìn người con liền dẫn quân đi đánh hàng phục các nước, lần lượt kéo đến nước của vua Phạm Dự.

 Vua nghe quân giặc kéo đến, bèn chiêu mộ khắp trong nước xem ai có thể đẩy lui được kẻ địch như thế, nhưng không có ai làm nổi. Phu nhân thứ hai đến nhận lời chiêu mộ, nói: 'Thiếp có thể đẩy lui được họ.' Vua hỏi: 'Làm cách nào mà đẩy lui được?' Phu nhân đáp: 'Chỉ cần dựng cho thiếp một cái đài cao trăm trượng (trượng là đơn vị đo dài, khoảng hơn ba mét), thiếp ngồi trên đó, ắt sẽ đẩy lui được.' Đài dựng xong, phu nhân thứ hai lên ngồi trên đó. Lúc ấy nghìn người con định giương cung bắn, tự nhiên tay không nhấc lên được. Phu nhân nói: 'Các con hãy cẩn thận, chớ giơ tay chống lại cha mẹ. Ta là mẹ các con.' Nghìn người con hỏi: 'Lấy gì làm bằng chứng để biết bà là mẹ chúng tôi?' Bà đáp: 'Nếu ta nắn vú, mỗi bầu vú có năm trăm tia sữa, tia nào cũng vào miệng một người trong các con, thì ta là mẹ các con. Nếu không được như vậy thì ta không phải là mẹ các con.' Bà liền dùng hai tay nắn vú, mỗi bầu vú có năm trăm tia sữa, chảy vào miệng nghìn người con; ngoài ra quân lính không ai nhận được giọt nào.

 Nghìn người con quy phục, sám hối (thú nhận lỗi lầm và xin tha thứ) với cha mẹ. Từ đó các con hòa thuận, hai nước không còn thù oán nữa, cùng nhau khuyên bảo: đem năm trăm người con giao cho cha mẹ ruột, năm trăm người con giao cho cha mẹ nuôi. Thế là hai vua chia nhau cõi Diêm-phù-đề (tên gọi thế giới loài người theo quan niệm Phật giáo), mỗi vua nuôi năm trăm người con."

 Phật nói: "Muốn biết nghìn người con thuở ấy là ai, thì đó chính là nghìn vị Phật của Hiền kiếp (kiếp hiện tại, một khoảng thời gian cực dài, trong đó có nghìn vị Phật ra đời). Bà phu nhân ghen ghét đã che mắt người khác thuở ấy, nay là con rồng mù mắt Giao Lân (?). Người cha thuở ấy nay là vua Bạch Tịnh (tức vua Tịnh Phạn, cha của Phật). Người mẹ thuở ấy nay là phu nhân Ma-da (mẹ ruột của Phật)."

 Các tỳ-kheo bạch Phật: "Người con gái ấy do nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện từ việc làm đời trước) gì mà sinh ra từ bụng hươu, dưới chân mọc hoa sen? Lại do nhân duyên gì mà được làm phu nhân của vua?" Phật nói: "Ở đời quá khứ, cô gái này sinh trong một nhà nghèo hèn. Hai mẹ con đang làm cỏ lúa ngoài ruộng, thấy một vị Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ khi không có Phật ra đời, sống một mình và không thuyết pháp rộng rãi) cầm bát đi xin ăn. Người mẹ bảo con gái: 'Mẹ muốn về nhà lấy phần cơm của mẹ để dâng bậc cao nhân này.' Cô con gái nói: 'Mẹ lấy cả phần của con, dâng chung luôn.' Người mẹ liền về nhà lấy phần cơm của cả hai mẹ con, đem đến dâng vị Bích-chi Phật. Cô gái nhổ cỏ, hái hoa, trải cỏ làm chỗ ngồi cho ngài, rải hoa lên trên, rồi mời vị Bích-chi Phật ngồi.

 Cô gái thấy mẹ đi lâu, lấy làm lạ, trèo lên một chỗ cao trông ra xa. Thấy mẹ rồi, cô gọi mẹ: 'Sao mẹ không nhanh chân, chạy như hươu mà về!' Khi mẹ đến nơi, vì giận mẹ chậm, cô liền nói lời oán trách: 'Con sinh ra bên mẹ, thà sinh ra bên con hươu còn hơn.' Người mẹ liền đem hai phần cơm dâng vị Bích-chi Phật, phần còn thừa lại hai mẹ con cùng ăn. Vị Bích-chi Phật ăn xong, ném bát lên không trung, rồi bay theo lên, ở giữa không trung hiện mười tám phép biến hóa (các phép thần thông như bay lên, ẩn hiện, thân phun nước lửa…). Người mẹ vui mừng, liền phát lời thề nguyện: 'Mong cho con về sau luôn sinh được những người con là bậc thánh, như vị thánh nhân hôm nay.'

 Do nghiệp duyên (kết quả nối tiếp từ việc làm đời trước) ấy, về sau sinh năm trăm người con, đều chứng quả Bích-chi Phật; một người làm mẹ nuôi, một người làm mẹ đẻ. Vì nói với mẹ câu 'chạy như hươu' và lời oán trách kia, nên cô phải sinh ra từ bụng hươu, chân giống móng hươu. Vì hái hoa rải cho vị Bích-chi Phật, nên trong dấu chân mọc ra trăm (?) bông hoa. Vì trải cỏ làm chỗ ngồi, nên thường được làm phu nhân của vua. Người mẹ ấy đời sau làm vua Phạm Dự; người con gái ấy đời sau làm phu nhân Liên Hoa (Hoa Sen). Do nghiệp duyên đó, về sau sinh ra nghìn vị thánh của Hiền kiếp; nhờ sức của lời thề nguyện, nên thường sinh ra các bậc hiền thánh."

 Các tỳ-kheo nghe lời ấy xong, vui mừng vâng làm theo.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video