Thái Bình Quảng Ký, quyển một trăm lẻ một
Thích chứng (những chuyện chứng nghiệm về sự linh ứng của đạo Phật), phần ba
Hình Tào Tiến — Con nhà họ Vi — Nhà sư xác cứng
Trứng gà — Hứa Văn Độ — Chùa Pháp
Thương cư sĩ — Tượng điềm lành ở núi Hoàng — Mã Tử Vân
Tượng Quán Âm ở chùa Vân Hoa — Lý Chu — Huệ Nguyên
Người đàn bà ở Diên Châu — Tháp sắt ở Trấn Châu — Người câu cá bên sông Vị
Hình Tào Tiến
Đời Đường có Hình Tào Tiến, sau khi mất được truy tặng chức Công bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Công, bộ coi việc xây dựng và các công trình). Từ năm Chí Đức (niên hiệu vua Đường Túc Tông, 756–758) trở đi, ông là một viên tướng mạnh ở vùng Hà Sóc (vùng phía bắc sông Hoàng Hà). Ông giữ chức ở quận Ngụy, nhân đó bị Điền Thừa Tự giữ lại dưới quyền.
Có lần đi đánh quân phản loạn, ông bị một mũi tên bay trúng vai. Người hầu hai bên rút tên giúp, nhưng đầu mũi tên vẫn kẹt lại trong xương (?), chỉ lộ ra một chút ở ngoài. Họ liền sai người khỏe dùng kìm sắt kéo ra, nhưng mũi tên chắc cứng, không lay chuyển được. Tào Tiến đau đớn mà không biết làm cách nào. Vợ con chỉ biết làm nhiều việc Phật sự (các việc làm phúc theo đạo Phật như tụng kinh, cúng dường) để mong được lòng từ bi của Phật che chở (?).
Chưa được mấy ngày, họ lấy dây trói chặt người ông vào giường rồi lại sai kéo mũi tên ra, nhưng nó vẫn chặt cứng như cũ. Tào Tiến chỉ biết rên rỉ chịu đựng, chờ chết mà thôi.
Một hôm ông ngủ ngày, bỗng mơ thấy một vị hồ tăng (nhà sư người Hồ, tức người từ các xứ phía tây Trung Quốc) đứng giữa sân. Tào Tiến đem nỗi đau khổ kể với vị sư. Vị sư im lặng hồi lâu rồi nói: "Nếu lấy nước gạo rót vào chỗ đó thì sẽ tự khỏi." Tỉnh dậy, ông kể với thầy thuốc. Thầy thuốc nói: "Nước gạo tức là nước vo gạo, sao lại đem rửa vết thương được?" Ông bèn sai người đi hỏi khắp nơi, nhưng không ai hiểu.
Hôm sau bỗng có một vị hồ tăng đến cửa xin ăn, ông vội cho mời vào. Tào Tiến ngồi ở nhà giữa nhìn ra xa, thấy đó chính là người hôm qua đã gặp trong mơ. Ông liền mời vị sư đến gần, kể nỗi nguy khốn của mình. Vị sư nói: "Sao không rót kẹo mạch nha ngày Hàn thực (thứ kẹo nấu từ gạo và mầm lúa, ăn vào dịp tết Hàn thực, tết kiêng nhóm lửa, ăn đồ nguội vào đầu tháng ba) vào? Làm thế sẽ thấy hiệu nghiệm thần kỳ."
Tào Tiến chợt hiểu ra kẹo mạch nha chính là "nước gạo", huống chi người mình gặp lại giống hệt người trong mơ. Ông bèn lấy kẹo, làm đúng như lời dặn, đắp vào vết thương (?). Vừa đắp xong đã thấy mát lạnh, cơn đau buốt giảm hẳn. Đêm ấy vết thương hơi ngứa, ông liền sai người dùng kìm gắp như trước. Kìm vừa chạm tới, mũi tên đã bật ra. Sau đó ông đắp thuốc, chưa đầy mười ngày thì khỏi hẳn. Ôi! Ơn che chở rõ ràng của bậc thánh nhân phương Tây (tức Đức Phật), chẳng phải đây là bằng chứng sáng tỏ đó sao? (Trích sách Tập dị ký)
Con nhà họ Vi
Có một người con nhà họ Vi theo nghiệp nhà Nho, làm quan dưới triều Đường vào niên hiệu Nguyên Hòa (806–820). Từ nhỏ ông đã tôn sùng đạo Nho, không phải lời của nhà Nho thì không nói. Vì vậy ông coi đạo Phật là phép của người Hồ, không hợp với Trung Quốc.
Ông có hai con gái: người lớn gả cho họ Tương Lý, người nhỏ gả cho họ Hồ. Chồng của cô chị theo lý lẽ của bố vợ. Chồng của cô em thì ngược lại, luôn kính Phật, theo giáo pháp nhà Phật, chuyên học kinh văn. Gặp những chữ không dịch mà phải đọc theo âm tiếng Phạn (tiếng cổ của Ấn Độ, thứ tiếng của kinh Phật), anh ta cũng uốn lưỡi bắt chước. Càng lâu anh ta càng tin sâu.
Đến khi ông họ Vi ốm nằm liệt giường, ông dặn con trai: "Ta là người nhà Nho, không phải đạo của các bậc vua hiền đời xưa thì ta không theo. Nay ta sắp chết, con chớ theo thói tục mà đúc tượng Phật, đãi cơm các nhà sư, cầu phúc với thần của người Hồ, làm trái tấm lòng cả đời của ta." Người con nghe theo.
Mãn tang xong thì người vợ nhà họ Hồ (tức cô con gái út) chết. Tin dữ (?) báo đến nhà họ Tương Lý, nhưng vì người vợ nhà này đang ốm nằm nên chưa báo tang cho chị biết. Chẳng bao lâu, bệnh của cô chị trở nặng, cả nhà khóc lóc vây quanh, đã đặt bông trước mũi để xem còn thở hay không (tức là đã đến lúc hấp hối). Bỗng như có thần nâng đỡ, cô đột nhiên ngồi dậy được, gọi chồng nói: "Em gái út của thiếp chết đã mấy tháng rồi, sao không cho thiếp hay?" Nói rồi khóc nức nở.
Người chồng dối rằng: "Làm gì có chuyện ấy! Em nàng chỉ hơi ốm, gần đây nghe nói đã khỏi rồi. Những gì nàng thấy trong lúc mê loạn không thể tin được, đừng vội buồn. Nay nàng bệnh nặng, phải nghỉ ngơi."
Cô lại khóc mà nói: "Em gái thiếp đang ở đây. Em tự nói đã chết vào tháng mười năm nay, đã thấy nhiều điều, bảo thiếp truyền lại cho anh em trong nhà biết.
Em kể rằng: 'Hôm qua em đến Tây tào ở địa phủ (âm phủ, nơi xét xử người chết; Tây tào là một ban làm việc ở đó). Em nghe bên trong bức tường cao có tiếng kêu oan, kêu đau, kêu hối hận, đó là tiếng của cha. Nhìn lên thì thấy lửa phụt ra, gió lửa ầm ầm như sấm. Em xin vào bái kiến cha mà không được, đành đứng từ xa khóc gọi.
Cha theo tiếng gọi mà kêu lên: "Ta vì cả đời chê bai Phật nên phải chịu khổ hết sức thảm thiết, không kể ngày đêm, chẳng có lúc nào được nghỉ. Hình phạt ở đây không lời nào kể xiết. Chỉ có cách dốc hết của cải trong nhà hướng về Phật (?), lấy tiền của làm việc phúc, may ra cứu được một phần vạn. Dù trải qua bao kiếp luân hồi (vòng sống chết nối tiếp nhau không dứt) mà chịu nạn thì khó mong được giảm, nhưng trong một trăm khắc mà được ngơi một khắc cũng có thể thở được đôi chút."
Em tuy tội lỗi từ kiếp trước không nhẹ, nhưng nhờ nhà chồng tích nhiều việc thiện nên không bị sa xuống địa ngục, sẽ được sinh lên cung trời.'
Còn thiếp vì theo lòng chàng, giống như cha, nên cũng phải chịu hình phạt mấy trăm năm. Nhưng sau khi bỏ xác, thiếp sẽ hóa thành con quạ. Đến ngày đãi cơm các nhà sư vào tuần thứ hai sau khi chết (tức ngày thứ mười bốn), thiếp sẽ có thể bay về đây."
Người chồng khóc nói: "Lò lớn của trời đất biến hóa, muôn vật vốn có chuyện ấy: chim sẻ hóa con sò, rắn hóa chim trĩ, chim trĩ hóa chim bồ câu, chim cưu hóa diều hâu, chuột đồng hóa chim cút, cỏ mục hóa đom đóm, người hóa hổ, hóa vượn, hóa cá, hóa ba ba... những chuyện như thế sử sách chép không dứt. Chuyện hóa thành quạ thì ta đâu dám lấy làm lạ lắm. Nhưng quạ bay đến thường là cả đàn mấy chục con, làm sao nhận ra thân nàng mà kính trọng?"
Cô đáp: "Con nào lông dưới đuôi màu trắng chính là thiếp. Xin vì thiếp mà nhắn với người đời: kẻ làm điều không lành, ngoài sáng thì có người giết, trong tối thì có quỷ thần giết, không sai mảy may. Người ta mê lầm điều gì thì theo chính điều mê lầm ấy mà phải hóa thân.
Chẳng thấy người thời Thiên Bảo (742–756) thì đông mà người bây giờ thì ít đó sao? Ấy là vì người làm thiện ít, kẻ làm ác nhiều. Cho nên trong một hố xí có hàng vạn con sâu bọ, dưới một viên gạch có hàng nghìn vạn con kiến; còn những thành lớn ấp to ngày trước nay trống trải không người, những vùng đất tốt đồng bằng nhìn hút mắt chỉ toàn cỏ rậm. Chẳng phải đó là bằng chứng sao? Xin nhắn người đời gắng sức vun trồng nghiệp lành."
Nói xong cô lại nằm xuống, tối hôm ấy thì mất. Khi còn làm dâu, cô thờ bề trên kính cẩn, thờ chồng thuận hòa, với người dưới thì hiền từ, đứng sau người khác thì khiêm nhường. Vì thế cả nhà đều thương cô, xót cho cô đang tuổi xuân mà phải hóa thành loài vật khác. Không kể già trẻ, ai nấy đều khóc mà chờ quạ.
Đến ngày hẹn, quạ bay đến mấy chục con, nhưng chỉ có một con đậu xuống sân, sà cành thấp ngó vào cửa phòng mẹ chồng, kêu thảm thiết, uốn mình như có điều muốn kể. Già trẻ trông thấy, không ai không nghẹn ngào. Từ từ xem đuôi nó, quả có hai chiếc lông trắng như sương tuyết.
Bà mẹ chồng giơ tay ra khấn: "Nàng dâu ta lúc sắp mất có nói sẽ hóa thành quạ đuôi trắng. Nếu đúng là dâu ta thì hãy bay đến đậu vào tay ta." Khấn xong, con quạ bay tới, dạn dĩ đến ăn như con vật vẫn nuôi xưa nay, ăn xong thì bay đi. Từ đó ngày nào nó cũng đến xin ăn, ai cũng biết chuyện. Mấy tháng sau thì quạ không đến nữa. (Trích sách Tục quái lục)
Nhà sư xác cứng
Năm Nguyên Hòa thứ mười ba đời Đường (818), Tiết độ sứ (viên quan coi cả quân sự lẫn chính sự một vùng gồm nhiều châu) đất Trịnh là quan Tư không (một chức quan cao trong triều, ở đây là chức danh vinh dự) họ Tiết tên Bình, và Tiết độ sứ đất Trần, Hứa là ông Lý Quang Nhan, cùng theo chiếu vua, mỗi người đem quân dưới quyền mình tiến vào đánh Đông Bình. Đến cách Bộc Dương bảy dặm về phía nam thì đóng quân.
Dân ở đó đã bỏ chạy hết. Trong làng có một ngọn tháp thờ Phật, trong tháp có xác một nhà sư đã cứng đờ, mắt trợn, ngồi ngay ngắn, trên mình còn mặc áo cà sa (áo của nhà sư). Lấy vật chạm vào thì áo lập tức tan thành bụi. Mọi người tranh nhau kéo đến xem, chen chúc nghẽn lối suốt mấy ngày liền.
Có người lính đất Hứa tên là Hách Nghĩa nói: "Làm gì có chuyện ấy!" Rồi lấy dao đâm vào tim xác sư, thấy như đâm vào đất (?). Nghĩa xuống tháp chưa được ba bốn bước thì ôm ngực kêu to một tiếng rồi chết. Ông Lý bèn sai cắm cọc làm dấu ghi lại việc này, rồi chôn Nghĩa ngay dưới tháp.
Hôm sau, có người lính đất Trần tên là Mao Thanh nói: "Lẽ nào lại có chuyện ấy! Hôm qua Hách Nghĩa chỉ tình cờ chết mà thôi." Rồi lấy cái vòng ở chuôi dao đập gãy hai chiếc răng của xác sư. Thanh xuống tháp chưa được ba bốn bước thì ôm cằm kêu to một tiếng rồi chết. Ông Lý lại sai cắm cọc làm dấu ghi lại việc này, chôn Thanh dưới tháp.
Từ đó không ai dám xúc phạm nữa. Quân lính kéo đến cầu phúc, xin sự linh thiêng, hương khói tụ hội đông đúc, quanh vùng ba bốn dặm người chen chúc không vào được. Quân lính đem tiền, lụa, quần áo bố thí, chất đầy cả một vùng quanh một hai dặm.
Quan Tư không họ Tiết nhân đó cho phép những người lính bị thương nặng trong trận được xóa tên khỏi sổ quân, ở lại đó. Ở chưa đầy mười ngày, họ lại theo quân tiến về phía đông, còn số của cải gom được thì bị trộm cướp lấy mất, cũng chẳng lạ gì. Đến nay vết dao đâm và chỗ răng mẻ trên xác sư vẫn còn rõ ràng. (Trích sách Tập dị ký)
Trứng gà
Vua Đường Kính Tông lên ngôi, vì thiên hạ yên ổn, ngoài việc chính sự còn thời giờ rảnh nên mở rộng đạo Phật. Do đó ở Trường An, số nhà sư ngày càng đông. Đến khi vua Văn Tông nối ngôi, tự mình xem xét mọi việc, muốn trừ bỏ những gì có hại cho dân.
Vua từng bảo những người hầu cận: "Từ khi ta làm thiên tử đến nay, chưa giúp ích được gì cho dân. Nay may mà thiên hạ không có chiến tranh, ta muốn trừ hết những thứ có hại, khiến muôn dân coi thời nay như đời vua Nghiêu, vua Thuấn (hai vị vua hiền thời thượng cổ, tượng trưng cho thời thái bình) là đủ. Có thứ gì không giúp được việc giáo hóa mà lại đục khoét, làm hại dân, các ngươi cứ nói."
Có người trong số hầu cận đáp: "Chỉ có nhà Phật là không giúp gì được cho việc giáo hóa lớn, mà làm hại dân cũng rất nhiều, có thể đuổi bỏ." Vì thế vua Văn Tông lấy làm lo, bắt đầu sai quan phụ trách ban chiếu cho trong kinh ngoài các địa phương, cấm các nhà sư giảng nghĩa kinh Phật. Lại có người xin đuổi những nhà sư không tu theo giáo pháp.
Chiếu chỉ sắp ban hành thì gặp lúc viên lại ở bếp Thượng thực (cơ quan lo việc ăn uống của vua) nấu bữa ăn cho vua, dùng vạc luộc trứng gà. Vừa nhóm lửa dưới vạc, bỗng nghe trong vạc có tiếng rất nhỏ như tiếng người nói. Lại gần nghe kỹ thì ra là đám trứng đang niệm danh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát (Bồ Tát là bậc tu hành đã giác ngộ nhưng nguyện ở lại cứu giúp mọi loài; Quán Thế Âm là vị Bồ Tát nghe tiếng kêu khổ của chúng sinh mà đến cứu). Tiếng nghe rất thê thảm, nghẹn ngào, như có điều muốn tỏ bày.
Viên lại bếp lấy làm lạ, đem đầu đuôi tâu lên. Vua Văn Tông sai người hầu cận đến xem xét, quả đúng như lời tâu. Vua than: "Ta không ngờ sức mạnh của nhà Phật lại đến như thế!" Hôm sau, vua ra lệnh cho viên lại bếp không được dùng trứng gà làm món ăn nữa, nhân đó ban chiếu cho các quận, các nước chư hầu, mỗi nơi đều phải đắp tượng Quán Thế Âm Bồ Tát trong chùa. (Trích sách Tuyên thất chí)
Hứa Văn Độ
Hứa Văn Độ người Kỳ Dương, vào khoảng năm Thái Hòa (827–835) đời Đường sống nhờ ở quận Kỳ Dương. Về sau ông bị bệnh sốt hơn một tháng. Một hôm ông nằm trên giường mê man như người say, mấy ngày sau mới tỉnh.
Lúc đầu, Văn Độ mơ thấy có mấy người mặc áo vàng cùng ông đi qua đồng ruộng. Nhìn bốn phía vắng lặng, không nghe tiếng gà tiếng chó, cũng chẳng biết đã đi bao nhiêu trăm dặm. Khi ấy trời u ám, lòng buồn như thắt lại. Có người áo vàng nói với Văn Độ: "Anh đừng buồn khổ. Sống lâu hay chết sớm vốn đều có hạn định, dù là bậc thánh nhân cũng sao thoát được số mệnh." Văn Độ chợt hiểu ra mình đã chết, vô cùng sợ hãi.
Lại đi thêm hơn mười dặm thì đến một dòng nước, nhìn hút tầm mắt không thấy bờ, sóng nước màu đen, mịt mù không biết nông sâu. Những người áo vàng đều đi trên mặt nước mà sang, riêng Văn Độ sợ hãi không dám lội. Một lúc sau có hai người bằng vàng, mỗi người cao hơn năm tấc, tỏa ánh sáng lạ rực rỡ, từ trên mặt nước đi tới. Những người áo vàng trông thấy người vàng thì biến sắc, run sợ, liền lùi lại bỏ chạy, không dám nhìn trộm.
Hai người vàng nói với Văn Độ: "Ngươi đến địa phủ làm gì? Nay ta đưa ngươi trở về đường sống, chớ sợ." Văn Độ bớt sợ, bèn lạy tạ hai lạy. Thế rồi hai người vàng cùng Văn Độ đi mấy chục dặm, chợt trông thấy cổng làng, ông mừng khôn xiết. Bỗng nghe có tiếng gọi to tên mình, Văn Độ giật mình tỉnh dậy, thấy vợ con đang khóc trước mặt. Ông vừa lạ vừa than thở, nhưng vì yếu mệt không cử động nổi tay chân nên chưa kể lại chuyện ấy.
Hơn mười ngày sau bệnh đỡ dần, ông chống gậy bước ra sân, chợt thấy hai người vàng cao hơn năm tấc đặt dưới điện thờ Phật, chính là những người đã gặp trong mơ. Nhìn dáng vẻ thì không khác mảy may, ông càng lấy làm lạ, bấy giờ mới đem chuyện kể với vợ.
Vợ ông nói: "Hôm trước chàng bệnh nặng, thiếp lo không nguôi. Thường nghe nói nhà Phật có sức cứu khổ, vì thế thiếp đem của cải đồ quý ra đúc hai pho tượng người vàng, mỗi sáng sớm đều bày đồ ăn cúng. Từ đó bệnh khổ của chàng cũng hết, ấy là nhờ sức của tượng vậy."
Văn Độ cảm động vì hai người vàng báo đáp nhanh chóng như thế, từ đó không ăn thịt con vật bị giết, thường đọc kinh Phật, nhân đó hiểu thấu ý chỉ cốt lõi của kinh. (Trích sách Tuyên thất chí)
Chùa Pháp
Chùa Pháp ở phường An Ấp, thành Trường An, vốn là nhà của Trương Tần, người trong phường. Tần từng nuôi một nhà sư lấy việc tụng kinh Pháp Hoa (một bộ kinh quan trọng của đạo Phật) làm việc tu hành, trong hơn mười năm. Có kẻ dưới trướng họ Trương gièm rằng nhà sư tư thông với nữ tì, Trương bèn mượn cớ việc khác mà giết nhà sư. Sau khi nhà sư chết, cả nhà thường nghe tiếng tụng kinh không dứt. Ít lâu sau Trương biết nhà sư bị oan, xấu hổ hối hận không kịp, bèn bỏ nhà làm chùa. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)
Thương cư sĩ
Có vị Thương cư sĩ (cư sĩ: người tu theo đạo Phật tại gia, không xuất gia làm sư), người huyện Tam Hà. Năm bảy tuổi ông đã thông hiểu kinh Phật, người làng lấy làm lạ. Về sau ông dựng lều ở giữa đồng phía tây huyện Tam Hà, có mấy trăm cuốn kinh Phật, tay mở mắt đọc, chưa từng bỏ ngày nào. Người theo ông học có đến hàng trăm.
Ông thường một mình đi chơi các thành ấp. Những người đi cùng nghe thấy mỗi khi cư sĩ cử động tay chân thì có tiếng leng keng như tiếng gõ ngọc, người nghe đều lấy làm lạ. Có người nói: "Đó là bộ xương móc xích thật của cư sĩ. Xương móc xích nối liền nhau như dây leo, cho nên khi cử động tay chân thì phát ra tiếng trong trẻo vang vang, vốn là như thế. Xưa nghe kinh Phật nói thân Phật có xá lợi (những hạt cứng còn lại sau khi thiêu xác bậc tu hành đắc đạo), thân Bồ Tát có xương móc xích. Nay Thương cư sĩ chẳng phải là Bồ Tát sao? Nhưng người ngu tục vốn không thể nhận ra được."
Về sau, khi cư sĩ hơn chín mươi tuổi, một hôm ông tắm gội, đội mũ thắt đai chỉnh tề, gọi hết các đệ tử đến cùng ăn, rồi bảo: "Ta đã chín mươi tuổi, nay sớm tối sẽ chết. Các con hãy dùng lửa thiêu xác ta, chớ làm trái ý ta." Các đệ tử khóc mà thưa: "Xin kính vâng lời thầy." Tối hôm ấy ông ngồi mà mất.
Ba ngày sau, các đệ tử thiêu xác cư sĩ ngoài đồng. Đến khi xem lại, quả nhiên là xương móc xích: xương tay chân nối liền nhau như được khâu kết lại, gió thổi qua thì ngân lên tiếng nhỏ kéo dài. Thế là người làng tranh nhau bố thí tiền bạc, dựng một ngọn tháp, chôn bộ xương móc xích của cư sĩ trong tháp. (Trích sách Tuyên thất chí)
Tượng điềm lành ở núi Hoàng
Ở vùng đồng nội huyện Nhậm Thành, quận Lỗ, có pho tượng điềm lành trên núi Hoàng, vốn tự mọc ra từ đá, hình dáng như cái phôi còn mờ chưa rõ nét. Xưa có người đi lấy gỗ (?) thấy pho tượng trong núi, bèn đến cầu khấn, cầu gì được nấy. Do đó người xa gần kéo đến xem có đến mấy nghìn.
Viên quan coi việc bắt trộm cướp sợ có kẻ gian nhân dịp đó gây chuyện, bèn sai thợ đá phá đá núi, chở pho tượng về đặt dưới lầu cổng của ngôi chùa lớn trong ấp. Thế là người trong ấp mở đại trai (lễ cúng chay lớn, đãi cơm chay cho các nhà sư và người dự lễ) ở chùa, tụ hội có đến mấy nghìn người.
Lễ chay xong, mọi người tản đi, lúc ấy vừa giữa trưa, bỗng gió lớn nổi lên, mây đen phủ kín chùa, trong mây lửa bốc, sét đánh vào lầu cổng, mưa trút như sông đổ. Người trong ấp kinh hãi nói: "Lầu cổng gặp tai họa rồi!"
Trước đó, các nhà sư dựng lầu cổng cao hơn trăm thước, chưa kịp sơn son, mà thân lầu đã nghiêng về phía đông, phải lấy cây gỗ lớn chống đỡ. Đến khi mưa tạnh thì lầu đã thẳng lại. Ấy là các vị thần vì pho tượng mà cùng nhau nâng đỡ vậy. (Trích sách Kỷ văn)
Mã Tử Vân
Mã Tử Vân làm huyện úy (quan coi việc giữ trật tự, bắt trộm cướp trong một huyện) huyện Kính, là người số phận long đong. Ông nhờ được tiến cử theo diện hiếu liêm (cách chọn người làm quan dựa trên tiếng hiếu thảo và liêm khiết) mà ba lần được làm huyện úy huyện Kính, nhưng lần nào cũng chỉ được vài tháng thì gặp tang cha mẹ, phải thôi quan về chịu tang.
Khi còn làm quan, ông được giao áp tải chuyến thuế lương của quận lên kinh. Đi theo đường sông Hoài gặp gió lớn, thuyền chìm, mất tổng cộng một vạn hộc (đơn vị đo lương thực, mỗi hộc khoảng mười đấu) gạo của nhà nước, vì thế ông bị bắt giam.
Ở trong ngục, Tử Vân chuyên tâm niệm Phật, trải năm năm, sau gặp lệnh ân xá được thả ra, bèn trốn vào một ngôi chùa trên núi Nam Lăng, mỗi ngày chỉ ăn chay một bữa. Năm Thiên Bảo thứ mười (751), ông mất ở huyện Kính.
Trước đó ông nói với mọi người: "Ta sống ở đời lận đận nên dốc lòng giữ theo nội giáo (tức đạo Phật). Nay nghiệp tu về phương Tây đã thành, ta sắp được vãng sinh (sau khi chết được sinh về cõi Phật) sang thế giới An Lạc (cõi Cực Lạc ở phương Tây, nơi Phật A Di Đà ngự, không có khổ đau)."
Hôm sau ông tắm gội, mặc áo mới, ngồi ngay ngắn chắp tay. Chốc lát hương thơm lạ tỏa khắp nhà. Tử Vân mừng rỡ nói: "Hóa Phật (vị Phật hiện thân ra để đón người tu hành về cõi Phật) đã đến, đang đón ta đi." Nói xong thì mất. (Trích sách Kỷ văn)
Tượng Quán Âm ở chùa Vân Hoa
Chùa Vân Hoa ở Trường An có điện thờ Quán Âm ở góc tây bắc của chùa. Cuối niên hiệu Đại Trung (847–860), có người dân tên Khuất Nham bị mụn nhọt sắp chết, mơ thấy một vị Bồ Tát xoa lên chỗ nhọt mà nói: "Ta ở chùa Vân Hoa." Nham giật mình tỉnh dậy, mồ hôi đầm đìa, mấy ngày sau thì khỏi.
Ông bèn đến chùa tìm kiếm, tới nhà Thánh Họa (nhà treo tranh vẽ các bậc thánh) thì thấy vị Bồ Tát giống hệt người mình đã thấy trong mơ. Dân cả thành kéo đến chiêm ngưỡng lễ bái. Nham bèn lập hội tín đồ, dựng điện, dời tượng sang thờ. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)
Lý Chu
Đời Đường, Lý Chu làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) châu Quắc (?), viết thư cho em gái rằng: "Đức Thích Ca nếu sinh ở Trung Quốc thì lập giáo cũng giống như Chu Công, Khổng Tử; Chu Công, Khổng Tử nếu sinh ở phương Tây thì lập giáo cũng giống như Đức Thích Ca. Thiên đường không có thì thôi, nếu có thì người quân tử được lên; địa ngục không có thì thôi, nếu có thì kẻ tiểu nhân phải vào." Người hiểu biết cho đó là lời nói đúng đắn. (Trích sách Quốc sử bổ)
Huệ Nguyên
Sa môn (nhà sư xuất gia) Huệ Nguyên vốn họ Xuân, người Nghĩa Dương. Lúc trẻ ông làm nghề săn bằng cung nỏ. Một lần đến núi Vũ Lăng, ông bắn trúng một con hươu đang có chửa. Con hươu sắp chết bỗng nói được tiếng người: "Kiếp trước ta chỉ giết một mình ngươi, nay ngươi lại giết cả hai mẹ con ta. Nhưng đã là duyên đối (món nợ nhân quả phải trả qua lại giữa hai bên) thì ta đáng phải chết vì ngươi."
Nó lại nói: "Ta sắp thành Phật. Ngươi nên làm việc thiện, đời đời kiếp kiếp chớ kết oán thù nữa." Huệ Nguyên lập tức tỉnh ngộ về duyên nợ kiếp trước, bèn cạo tóc đi tu ngay tại chỗ con hươu chết, rồi dựng một ngôi già lam (chùa), đặt tên là chùa núi Kỳ Xà Quật. Sách Vương Dung biệt truyện chép rằng sau khi Huệ Nguyên chết mười năm, có người còn gặp ông dưới chân núi Võ Đương. (Trích sách Lãng Châu đồ kinh)
Người đàn bà ở Diên Châu
Xưa ở Diên Châu có một người đàn bà da trắng, khá xinh đẹp, tuổi chừng hai mươi bốn, hai mươi lăm, một mình đi lại nơi phố chợ. Bọn trai trẻ đều cùng cô chơi bời, đùa cợt gần gũi, ăn nằm với cô, cô không từ chối một ai. Mấy năm sau cô chết. Người trong châu ai cũng thương tiếc, cùng nhau góp tiền sắm đồ tang lo chôn cất. Vì cô không có nhà cửa nên chôn ở bên đường.
Vào niên hiệu Đại Lịch (766–779), bỗng có một vị hồ tăng từ Tây Vực (các xứ phía tây Trung Quốc) đến, thấy ngôi mộ bèn ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân gác ngửa lên hai đùi), bày lễ kính, đốt hương, đi vòng quanh mộ ngợi khen suốt mấy ngày.
Người ta thấy vậy bảo: "Đây là một người đàn bà dâm đãng, ai cũng có thể làm chồng. Vì không có thân thích nên mới chôn ở đây, hòa thượng kính trọng làm gì?" Vị sư nói: "Đây không phải điều thí chủ (người bố thí cho nhà chùa, cách nhà sư gọi người thế tục) biết được. Đây là bậc đại thánh có lòng từ bi hỷ xả (thương yêu, cứu khổ, vui theo điều tốt của người và buông bỏ không chấp giữ), cho nên những ham muốn của người đời không gì là không chiều theo. Đây chính là Bồ Tát xương móc xích, duyên tùy thuận với đời đã hết, đó là bậc thánh vậy. Nếu không tin thì mở mộ ra mà xem."
Mọi người liền mở mộ ra xem, thấy xương khắp thân móc nối vào nhau như những mắt xích, quả đúng như lời vị sư. Người trong châu lấy làm lạ, bèn mở lễ đại trai và dựng tháp thờ. (Trích sách Tục quái ký)
Tháp sắt ở Trấn Châu
Vào niên hiệu Thiên Hựu (904–907) đời Đường, nhà sư Huệ Chiếu ở Thái Nguyên nằm mơ thấy trong ngôi chùa Tướng Quốc bỏ hoang, cách Trấn Châu ba mươi dặm về phía nam, có chôn một ngọn tháp sắt, bèn cất công đến tìm. Tới biên giới, ông bị chủ tướng nơi ấy là quan Trung lệnh (một chức quan cao trong triều, ở đây là chức danh được ban) Vương Dung biết đến, mời ở lại trong nha thự (dinh làm việc của quan) để cúng dường.
Viên nha tướng (tướng trông coi dinh quan) là Nhậm Hữu Nghĩa ngờ đây là gián điệp của vùng lân cận, có thể gây chuyện bất trắc, nên khẩn khoản xin tra hỏi rồi đuổi đi. Chủ tướng bấy giờ mới sinh nghi, Huệ Chiếu bèn đem việc đi tìm tháp ra trình bày đầy đủ.
Chủ tướng liền sai người đến chỗ cách phủ ba mươi dặm về phía nam tìm kiếm, quả tìm được nền cũ của chùa Tướng Quốc. Đào trước thềm điện thì được một ngọn tháp sắt, trên khắc tên ba nghìn người, đều là các tướng, các quan quân và lính thân cận đang có mặt ở Thường Sơn, chỉ riêng Nhậm Hữu Nghĩa là không có tên. Bấy giờ mới biết số mệnh đều đã định trước (?). Người khắc ngọn tháp ấy thật là thần kỳ biết bao! (Trích sách Bắc mộng tỏa ngôn)
Người câu cá bên sông Vị
Bên bờ sông Vị trong xanh, có người con nhà dân thích câu cá, không làm ruộng cũng không buôn bán, chỉ lấy mồi thơm câu cá làm nghề. Từ lúc trai tráng cho đến tuổi trung niên, số cá anh ta bắt được nhiều không biết bao nhiêu mà kể. Anh ta lại học được phép câu của Nhậm công tử (nhân vật trong sách Trang Tử, nổi tiếng câu được con cá khổng lồ), thường lấy thịt chim én rán dầu móc vào lưỡi câu nhỏ, bắt cá tươi dễ như lấy đồ mình đã gửi sẵn ở vực sâu, ghềnh cạn. Cái ăn cái mặc của mấy miệng ăn trong nhà đều trông vào dây câu cần câu.
Bỗng một hôm, anh ta ngồi câu ở khe Đại Nhai, cả ngày không được gì. Sắp tối, chợt kéo dây câu (?) thấy rất nặng, lấy làm lạ, bèn từ từ kéo lên thì được một pho tượng Phật bằng đồng. Đang bực bội, anh ta ném tượng xuống giữa vực, rồi dời sang chỗ bến khác ngồi câu, cũng không được gì. Một lúc sau lại kéo lên một pho tượng Phật bằng đồng nữa. Thế là anh ta bẻ cần câu, cắt dây câu, suốt đời không làm nghề ấy nữa. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)
Thái Bình Quảng Ký, quyển một trăm lẻ một
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video