Thiên 115 — Quyển 115

 Thái Bình quảng ký (bộ sách sưu tập truyện kể biên soạn đời Tống), quyển 115.

 Báo ứng (việc làm thiện hay ác đều nhận lại kết quả tương xứng), phần 14.

 Trương Pháp Nghĩa; Vương Chi; vợ Thôi Nghĩa Khởi; bà lão ở Tương Dương; hội Phổ Hiền; Lý Hiệp;

 Vương Ất; Kiềm Nhĩ Hàm Quang; Tịch Dự;

 Bùi Hưu; con viên nha tướng.

 Trương Pháp Nghĩa

 Đời Đường, Trương Pháp Nghĩa là người huyện Trịnh, châu Hoa. Lúc trẻ, anh ta nghèo khó, quê mùa, không giữ lễ phép. Năm Trinh Quán (niên hiệu vua Đường Thái Tông) thứ 11 (năm 637), anh vào núi Hoa Sơn đốn cây, thấy một nhà sư ngồi trong hang đá. Pháp Nghĩa đến nói chuyện, trời tối (?) nên không về được. Nhà sư bèn đem bột lá thông, lá bách ra cho ăn, rồi bảo Pháp Nghĩa: "Bần đạo (tiếng người tu hành khiêm tốn tự xưng) đã lâu không muốn người ngoài biết đến mình. Đàn việt (tiếng nhà sư gọi người thế tục, vốn chỉ người bố thí cho nhà chùa) ra khỏi đây, nhớ cẩn thận đừng nói đã gặp ta."

 Nhân đó, nhà sư giảng rằng người đời phần nhiều mang tội lỗi chồng chất, chết đi đều rơi vào ác đạo (các cõi khổ như địa ngục, quỷ đói, súc sinh), nhưng nếu dốc lòng sám hối (thú nhận tội lỗi trước Phật, ăn năn và nguyện không tái phạm) thì có thể diệt được tội. Nhà sư bảo anh tắm rửa sạch sẽ, khoác áo nhà sư, rồi làm lễ sám hối cho. Sáng hôm sau, anh từ biệt ra về.

 Năm thứ 19 (năm 645), Pháp Nghĩa bệnh chết, được chôn ngoài đồng. Nhà nghèo không có quan quách (quan tài trong và quan tài bọc ngoài), chỉ lấy củi gỗ phủ lên mà chôn. Sau đó anh sống lại, tự đẩy gỗ chui ra rồi về nhà, khiến người nhà kinh hãi.

 Pháp Nghĩa tự kể: Lúc đầu có hai người đến bắt, đưa anh bay trên không đến một quan phủ. Vào cửa rồi lại theo ngõ đi về phía nam hơn mười dặm, hai bên đều là dinh thự các ty quan, cổng ngõ đối nhau, nhiều không đếm xuể. Pháp Nghĩa được đưa đến sân một ty, thấy viên quan từ xa trách sứ giả: "Đây là Trương Pháp Nghĩa ở châu Hoa. Vốn hạn ba ngày phải bắt đến, cớ sao để chậm tới bảy ngày?" Sứ giả thưa: "Nhà Pháp Nghĩa có chó dữ, lại có thầy chú (người làm phép đọc thần chú trừ tà); chúng tôi bị thầy chú đánh rất khổ." Nói rồi cởi áo cho xem lưng, thấy lưng bầm xanh sưng vù. Quan nói: "Chậm hạn quá nhiều, mỗi người phải đánh hai mươi gậy." Nói xong thì đánh cũng xong, máu chảy vương khắp đất.

 Quan bảo: "Đem Pháp Nghĩa qua chỗ lục sự." Lục sự (chức quan coi giấy tờ, ghi chép) ký giấy, sai đưa sang giao cho phán quan (quan xét xử). Phán quan gọi chủ điển (viên lại giữ hồ sơ) lấy sổ án trước đây của Pháp Nghĩa ra, chất đầy cả một giường. Chủ điển đứng trước mặt Pháp Nghĩa, giở ra xem xét. Trong sổ ấy, phần nhiều các tội đã được gạch bằng mực son từ trước (tức là đã được xoá). Chỗ nào chưa gạch thì ghi ra. Chủ điển ghi rằng: "Năm Trinh Quán thứ 11, cha Pháp Nghĩa sai đi gặt lúa, Pháp Nghĩa ngoái lại trợn mắt, thầm chửi cha. Tội bất hiếu, đáng đánh tám mươi gậy."

 Vừa ghi xong một điều thì thấy nhà sư trong hang đá năm xưa đi đến. Phán quan đứng dậy đón, hỏi có việc gì. Nhà sư nói: "Trương Pháp Nghĩa là đệ tử của bần đạo. Tội của y đã sám hối, diệt trừ hết cả, trong án của thiên tào (cơ quan trên trời giữ sổ tội phúc) cũng đã gạch xong. Nay bắt oan y đến đây, y chưa đáng chết." Chủ điển nói: "Những tội đã sám hối thì trong án này đã gạch rồi. Còn như việc trợn mắt chửi cha, tuy đã được sám hối nhưng chưa được gạch." Nhà sư nói: "Nếu không phải như thế thì hãy lấy án ra mà đối chiếu. Hẳn là y có phúc, xin trông cậy vào phán quan (?)." Phán quan bèn sai chủ điển đem Pháp Nghĩa qua gặp vua.

 Cung điện nhà vua rộng lớn tráng lệ, thị vệ có mấy chục người. Nhà sư cũng theo đến chỗ vua. Vua đứng dậy đón, hỏi: "Thầy đến lượt trực sao?" Nhà sư đáp: "Chưa đến phiên trực. Tôi có đệ tử là Trương Pháp Nghĩa bị bắt đến đây. Tội cũ của người này bần đạo đã gạch hết cả, y chưa đáng chết." Chủ điển lại đem việc trợn mắt nhìn cha trình lên vua. Vua nói: "Tội trợn mắt tuy đã sám hối nhưng không thể tha. Có điều thầy đã đến xin, có thể cho về bảy ngày."

 Pháp Nghĩa thưa với nhà sư: "Số ngày đã không nhiều, về sau e không gặp được thầy nữa, xin cho con theo thầy ngay." Nhà sư nói: "Bảy ngày ấy là bảy năm đấy, hãy mau về đi." Pháp Nghĩa cứ một mực xin theo. Nhà sư bèn xin vua cây bút, viết một chữ vào lòng bàn tay Pháp Nghĩa, lại xin ấn của vua đóng lên, rồi bảo: "Hãy mau về nhà, nhờ thời gian này mà làm việc phúc. Về sau nếu không gặp ta thì cứ đưa dấu ấn trên bàn tay trình vua, vua tự khắc sẽ tha cho con."

 Pháp Nghĩa bèn từ biệt đi ra. Nhà sư sai người đưa anh về đến tận trong nhà. Trong nhà tối đen, anh không dám vào. Sứ giả bỏ đi, anh liền sống lại, thấy mình nằm trong đất, đất phủ rất mỏng nhẹ, lấy tay đẩy ra là chui lên được. Sau đó anh vào núi theo nhà sư tu phúc. Chỗ đóng ấn trong lòng bàn tay anh có chữ không đọc được, chỗ ấy đều thành vết lở, rốt cuộc không lành, đến nay vẫn còn. (Trích sách Pháp uyển châu lâm.)

 Vương Chi

 Đời Đường, trong niên hiệu Trinh Quán, Vương Chi làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Hoà Xuyên thuộc châu Thấm. Ông có con gái gả cho Thôi Quỹ người Bác Lăng. Thôi Quỹ bệnh chết ở Hoà Xuyên. Mấy chục ngày sau, ban đêm nhà ấy bỗng nghe tiếng Thôi Quỹ nói. Lúc đầu cả nhà kinh sợ, về sau thì quen dần.

 Thôi Quỹ nói: "Quỹ là con rể, tuy không nên lập linh vị ở nhà vợ, nhưng khổ vì không có nơi nương tựa, xin cứ lập cho." Người vợ làm theo lời, sớm tối đều bày cơm cúng. Quỹ không cho bày thịt, chỉ cần đồ chay, lại thường khuyên mọi người lễ Phật. Quỹ còn kể tường tận chuyện dưới địa ngục, nói rằng con người cả đời thường không tránh khỏi hai tội sát sinh và bất hiếu, còn các tội khác thì cũng chỉ nhỏ thôi.

 Quỹ lại nói: "Quỹ tuy không có tội nhưng rất cần có phúc trợ giúp. Xin vì Quỹ mà nhiều lần thiết trai cúng dường (bày cỗ chay mời các nhà sư đến ăn và dâng lễ vật), lại chép các kinh Pháp Hoa, Kim Cương, Quán Âm (những bộ kinh Phật quan trọng, được tin là chép và tụng thì có nhiều công đức), mỗi thứ hai ba bộ. Từ đó về sau Quỹ sẽ không đến nữa."

 Nhà họ Vương làm đúng như lời, chép kinh, thiết trai cúng dường. Quỹ bỗng lại đến cảm tạ, rồi nói: "Nay xin từ biệt." Cả nhà khóc mà tiễn. Quỹ có đứa con di phúc (sinh ra sau khi cha đã chết), nay đã bốn, năm, sáu tuổi (?). Quỹ dặn: "Đứa con này ắt sẽ làm quan có tiếng tăm, mong khéo nuôi dạy nó." Từ đó Quỹ không đến nữa. (Trích sách Pháp uyển châu lâm.)

 Vợ Thôi Nghĩa Khởi

 Đời Đường, Tư Nguyên thiếu thường bá (chức phó của bộ Tư Nguyên, tức bộ Hộ coi hộ khẩu và tiền thuế, theo cách gọi thời Long Sóc) là Thôi Nghĩa Khởi có vợ họ Tiêu. Cha bà là Văn Khanh, từ nhỏ không ăn đồ huân (rau có mùi hăng như hành, tỏi, kiêng kỵ trong nhà Phật), không uống rượu, không ăn thịt.

 Bà Tiêu mất vào tháng 5 năm Long Sóc thứ 3 (năm 663). Nhà bà làm lễ trai tuần thất đầu (lễ cúng chay vào ngày thứ bảy sau khi chết). Các nhà sư đang ăn thì người hầu gái là Tố Ngọc bỗng nói: "Phu nhân đến bảo tôi rằng: 'Lúc sống ta có nghe kinh Phật nói về địa ngục, nay chính thân ta phải chịu, khổ không sao kể xiết. Nhờ các con làm phúc cho ta nên ta được thả tạm về.'" Rồi Tố Ngọc liền hướng về các nhà sư mà sám hối. Lúc sắp đi lại nói: "Đến ngày hai mươi ta lại đến, đem Tố Ngọc đi xem cảnh chịu tội."

 Đúng hẹn, Tố Ngọc ngất lịm đi, ba ngày sau mới tỉnh, kể rằng: Lúc đầu cô theo phu nhân đến một thành lớn. Trong thành có một viện riêng là chỗ phu nhân ở, ở đó có cả vạc nước sôi và giường sắt. Vừa đến nơi, phu nhân liền bị đốt nấu, thảm khốc khó tả. Cha phu nhân là Văn Khanh bỗng cưỡi mây trên không gọi: "Mau thả Tố Ngọc về!" Rồi bảo Tố Ngọc: "Con gái ta lúc sống không thụ giới (nhận giữ các điều răn của nhà Phật), nên mặc sức tham lam, ghen ghét. Ngươi về bảo Thôi lang làm thật nhiều công đức để cứu nó thoát khỏi tai ách này."

 Tố Ngọc lại thấy một nhà sư Bà-la-môn (ở đây chỉ nhà sư người Ấn Độ) từ trên không bay xuống, nói tiếng Phạn (tiếng cổ của Ấn Độ, ngôn ngữ của kinh Phật), dạy Tố Ngọc tụng các kinh Kim Cương, Pháp Hoa, Dược Sư (kinh nói về Phật Dược Sư, vị Phật chữa bệnh, cứu khổ) mỗi kinh một lượt, rồi cho về. Sống lại rồi, Tố Ngọc vẫn nhớ hết, không quên chữ nào. Có một nhà sư người Ấn Độ nghe cô tụng, nói rằng những gì Tố Ngọc truyền lại giống hệt tiếng nước phương Tây (tức Ấn Độ), khác với tiếng Trung Quốc. (Trích sách Báo ứng ký.)

 Bà lão ở Tương Dương

 Đời Đường, trong niên hiệu Thần Long, ở Tương Dương người ta sắp đúc tượng Phật. Có một bà lão rất nghèo, muốn tìm cách góp của bố thí mà rốt cuộc không được. Bà có một đồng tiền, là của mẹ cho lúc bà còn con gái, bà quý giữ đã hơn sáu mươi năm. Đến lúc đúc tượng, bà mang chút của duy nhất ấy đến, phát lời nguyện lớn rồi ném vào lò.

 Đến khi phá lò lấy tượng ra, đồng tiền bà góp dính ngay trên ngực tượng Phật. Người ta bèn mài giũa cho mất đi, nhưng chỉ qua một đêm đồng tiền lại hiện như cũ. Các nhà sư kinh ngạc. Đồng tiền ấy đến nay vẫn còn. Mới biết hết lòng thành mà phát nguyện thì ắt có ứng nghiệm. Lòng bà lão chí thành nên chư Phật cảm động, khiến người đời sau được thấy việc hiếm có này (?). (Trích sách Kỷ văn.)

 Hội Phổ Hiền

 Đầu niên hiệu Khai Nguyên, trong địa phận châu Đồng có mấy trăm nhà lập ra hai ấp xã Phổ Hiền phía đông và phía tây (hội đoàn của dân làng cùng nhau thờ Phật). Họ tạc tượng Bồ tát Phổ Hiền (vị Bồ tát tượng trưng cho hạnh nguyện tu hành, thường được tạc cưỡi voi trắng sáu ngà) và ngày nào cũng thiết trai.

 Ở xã phía đông, có người tớ gái của một nhà trong xã sinh con vào đúng ngày làm lễ trai, ngay trong buổi lễ, nên đặt tên đứa bé là Phổ Hiền. Đến năm mười tám tuổi, cậu bị coi là đứa ở ngu đần, mọi việc sai vặt đều phải nếm trải. Về sau, vào một ngày thiết trai, đứa ở ấy bỗng đẩy tượng Phổ Hiền ra rồi ngồi vào chỗ đó. Các cụ già trong xã trông thấy đều nổi giận, đã chửi mắng lại còn đánh roi tàn nhẫn.

 Phổ Hiền cười nói: "Ta vì các người có lòng thành nên mới sinh ra ở đây. Các người thấy Phổ Hiền thật mà không biết kính, lại đi cầu tượng đất này thì có ích gì?" Rồi bỗng biến thân thành Bồ tát Phổ Hiền, thân sắc vàng ròng, cưỡi voi sáu ngà bay lên không, phóng ra ánh sáng lớn; hoa trời cùng mây (?) năm sắc soi rọi lẫn nhau, rồi biến mất. Các cụ già lúc ấy mới tỉnh ngộ rằng đó là sự hiển hoá lớn lao của bậc hiền thánh, vừa sợ vừa thẹn.

 Ở xã phía tây, những người làm lễ trai Phổ Hiền, các nhà sư vừa tề tựu thì bỗng có một người đàn bà mang thai sắp đẻ, nói sắp sinh con, rồi đi thẳng vào trong điện thờ Bồ tát. Mọi người quát mắng giận dữ mà không ngăn được. Người đàn bà sinh một bé trai ngay trước toà tượng. Vừa mới sinh, chỗ ấy rất dơ bẩn. Mọi người không lôi được ra, bèn chửi mắng nhục mạ thậm tệ.

 Bỗng không thấy người đàn bà đâu nữa, còn đứa bé trai biến thành Bồ tát Phổ Hiền, ánh sáng chiếu rực rỡ, tướng hảo (những nét tướng tốt đẹp đặc biệt trên thân Phật và Bồ tát) đoan nghiêm đẹp đẽ. Những chỗ dơ bẩn đều hoá thành hoa thơm. Rồi Bồ tát cưỡi voi bay lên không, dần dần biến mất. Các bô lão tự hận mình ngu tối không nhận ra Phổ Hiền, có hơn mười người tự đâm mù mắt mình. Do đó mà nói, sự biến hoá hiện thân của Bồ tát đâu phải người phàm nhận ra được. (Trích sách Kỷ văn.)

 Lý Hiệp

 Sơn nhân (người ở ẩn nơi núi, không ra làm quan) Lý Hiệp từ Đông Đô (tức Lạc Dương) vào kinh đô (tức Trường An). Đi đến đất Thiểm (?), ông gặp một viên lại cầm thiếp (giấy lệnh), nói là đến bắt Hiệp. Hiệp xem thiếp, thấy chữ viết lộn xộn không đọc được, bèn bảo viên lại: "Thiếp này sao viết lem nhem thế?" Viên lại đáp: "Đây là thiếp của Diêm La vương (vua cai quản cõi âm, xét tội người chết)." Hiệp nghe vậy thì khóc lóc, xin viên lại cho tạm về từ biệt người nhà.

 Viên lại cùng đi với ông. Đi qua chợ, thấy các hàng quán bày đồ ăn, viên lại nhìn hồi lâu. Hiệp hỏi: "Ông muốn ăn chăng?" Đáp: "Phải." Hiệp bèn bỏ ra một nghìn tiền, tuỳ ý ông ta muốn gì thì mua, vừa đủ một mâm, mời viên lại ăn. Ăn xong, viên lại rất vui, bảo Hiệp: "Bây giờ ông nên mau chép kinh Kim Quang Minh (một bộ kinh Phật, được tin là có công đức hộ trì, diệt tội), may ra được thoát."

 Hiệp về nhà chép kinh, từ biệt người nhà xong thì viên lại dẫn đi. Đi mấy chục dặm đến một toà thành, tường luỹ cao lớn nghiêm ngặt. Hiệp hỏi đây là thành gì, viên lại đáp: "An Lộc Sơn (viên tướng nổi loạn chống nhà Đường) làm loạn, các cơ quan phụ trách sợ hồn giặc chạy thoát, nên xây thành này để chặn." Hiệp lại hỏi chủ thành là ai, đáp: "Là Ổ Nguyên Xương." Hiệp vốn quen biết chủ thành, xin viên lại báo vào giúp. Nguyên Xương cho gọi vào gặp, hai bên vừa buồn vừa mừng.

 Một lát sau có mấy chục vạn binh mã kéo đến, đi ngang qua thành. Nguyên Xương để Hiệp ngồi lại, còn mình ra cửa nghênh đón, hồi lâu mới trở vào. Hiệp hỏi đoàn binh ấy là gì, Nguyên Xương đáp: "Diêm La vương đi đến chùa Đại An Quốc ở Tây Kinh (tức Trường An)." Đến chùa rồi, vua lên toà cao trăm thước, cầm sổ xem, nói: "Người này mới tạo kinh Kim Quang Minh, nên được kéo dài tuổi thọ, chưa đáng chết." Nguyên Xương than thở khen ngợi hồi lâu, sai người đưa Hiệp về. Nhờ vậy ông được sống lại. (Trích sách Quảng dị ký.)

 Vương Ất

 Vương Ất từ nhỏ đã thường trì chú Như Ý Luân ("trì chú" là thường xuyên đọc tụng một bài thần chú; chú Như Ý Luân là bài thần chú của nhà Phật gắn với Bồ tát Như Ý Luân Quán Âm). Đầu niên hiệu Khai Nguyên, ông cùng ba người bạn định đi Bắc Hà. Có người lái thuyền xin chở họ, không mấy bàn đến tiền công, nói: "Đằng nào tôi cũng đi đường ấy, nên không tính giá." Ất lúc đầu không muốn đi, bảo bạn: "Hắn hạ giá là để dụ chúng ta, chẳng phải là chứa lòng hại người sao?" Người lái thuyền nói: "Tiền nhận được chỉ đủ mua rượu thịt thôi, tôi chỉ nhờ các ông mà chuyến đi khỏi bị chậm trễ." Các bạn tin, bèn lên thuyền đi.

 Rồi họ mua rượu cùng uống, người lái thuyền liên tục nâng chén mời Ất. Ất nhiều lần nghe trên không có tiếng nói: "Đừng uống!", trong lòng càng thêm kinh sợ. Vì sinh nghi nên rượu tuy đã vào miệng ông cũng lén nhổ ra, nhờ vậy chỉ một mình ông không say. Đến đêm thắp nến, các bạn đều đã ngáy to. Ất lo có điều bất chính, ngồi im niệm chú.

 Bỗng thấy người lái thuyền cầm một cây búa lớn, lưỡi dài năm sáu tấc, từ khoang chứa nước đi vào, chặt đầu hai tên đầy tớ, rồi chém hai người bạn, tiếp đến lượt Ất. Ất nằm phục xuống đất chờ chết. Ngọn nến bỗng nhiên tắt. Ất bị chém ba búa. Phía sau có một cánh cửa đã bị đóng đinh bịt kín từ lâu, bỗng có hai người từ cửa ấy đỡ Ất ra, ném xuống nước. Dưới bờ nước sâu, họ lại ném ông lên bờ. Máu tuy đẫm khắp người mà ông không thấy đau lắm.

 Đi hơn mười dặm, ông đến một ngôi nhà tranh, cất tiếng kêu bị cướp. Người trong nhà cho Ất vào phòng, đóng cửa để chống giữ (?). Đến khi báo lên huyện, quan lại dẫn Ất đến chỗ bị cướp, thấy bờ sông cao mấy chục trượng, mới biết là nhờ sức thần chú. Năm sáu ngày sau, châu Biện bắt được tên cướp, hỏi đầu đuôi, hắn khai: "Ánh nến bỗng tối đi, liền mất dấu Vương Ất, không biết ông ta đi đâu." Các vết thương của Ất tuy rách thịt nhưng không tổn đến xương, ít lâu sau lành lặn như cũ. Đó là công đức của việc trì chú Như Ý Luân. (Trích sách Quảng dị ký.)

 Kiềm Nhĩ Hàm Quang

 Huyện thừa (chức phó quan của huyện) huyện Trúc Sơn là Kiềm Nhĩ Hàm Quang có vợ họ Lục, chết đã được nửa năm. Hàm Quang mãn nhiệm kỳ làm quan, cùng gia đình đến ở chùa Trúc Sơn. Gần chùa có một gò đất lớn, ngày rảnh ông lên đó ngắm cảnh, bỗng thấy vợ ở bên gò. Gặp nhau, hai người vừa buồn vừa mừng. Ông hỏi chuyện lúc bà chết, bà liền chỉ về phía bắc, thấy có một thành lớn, nói chỗ mình ở là đấy, rồi mời Hàm Quang cùng đi.

 Vào thành, nhà cửa tráng lệ không khác gì dương gian. Bên cạnh có một viện, trong viện đi về phía tây có mấy chục gian phòng, bà Lục ở gian thứ ba. Tình vợ chồng vẫn như ngày thường, quần áo đồ dùng cũng vậy. Hồi lâu trời tối, bà bảo Hàm Quang: "Âm phủ phép tắc nghiêm ngặt, chàng nên về trước. Ngày kia hãy dẫn các con đến, thiếp có điều muốn dặn. Ngày mai thì đừng đến."

 Hôm sau Hàm Quang lại đến. Bà Lục thấy thì kinh ngạc nói: "Đã dặn chàng đừng đến, sao lại đến?" Chốc lát, có một viên lại mặc áo đỏ cùng mấy chục người tuỳ tùng vào viện. Bà Lục bảo Hàm Quang chui xuống gầm giường, buông tấm thảm sát đất để che, dặn đừng nhìn, sợ phạm đến người chủ và khách (?). Lát sau nghe bên ngoài gọi "Lục tứ nương" (cô Lục thứ tư), bà Lục chạy ra.

 Hàm Quang lúc đầu rất sợ, sau dần dần lén nhìn ra: trong viện có tất cả hai mươi tám người đàn bà. Viên lại áo đỏ bắt từng người xoã tóc, buộc từng đôi một ném vào vạc. Tiếng kêu oan đau đớn vang xa mấy dặm. Lửa tắt thì bọn họ bỏ đi. Bà Lục đi thẳng vào phòng, Hàm Quang thấy bà vào thì đỡ tay đưa lên giường, bà ngất lịm hồi lâu.

 Tỉnh lại, Hàm Quang hỏi: "Bình sinh nàng ăn chay, tụng kinh, niệm Phật, sao còn phải chịu khổ thế này?" Bà đáp: "Ngày trước lúc thiếp sắp chết, có một nhà sư đến thăm, bảo thiếp chép kinh Kim Quang Minh. Lúc ấy thiếp đã hứa, nhưng bệnh nặng, vội vã nên quên dặn lại. Vì thế phải chịu vọng ngữ báo (quả báo của tội nói dối, hứa mà không làm), mắc phải hình phạt thảm khốc này. Thiếp muốn gặp các con chính là để nhờ tạo kinh Kim Quang Minh. Nay chàng đã thấy rồi thì không cần phiền đến các con nữa."

 Hàm Quang về nhà kể hết sự việc với các con, cả nhà khóc suốt đêm. Sáng ra đến xem thì không thấy gì nữa, chỉ có cỏ hoang. Ông bèn bán gia sản được năm trăm nghìn tiền, từ thứ sử (quan đứng đầu một châu) trở xuống ai cũng góp giúp, đủ hai nghìn quan tiền. Ông sai con trưởng chở tiền đến núi Ngũ Đài (ngọn núi nổi tiếng ở Sơn Tây, nơi thờ Bồ tát Văn Thù) để chép kinh.

 Đến núi, người con đi khắp các đài mà chưa chọn được chỗ dừng. Rồi lại lên núi Đài, đi được nửa đường thì gặp một lão tăng bảo: "Chép kinh cứu mẹ, sao lại chần chừ thế? Hãy để tiền lại ở Đài, mau về chép kinh Kim Cương." Nói xong thì biến mất. Người con biết đó là Bồ tát Văn Thù (vị Bồ tát tượng trưng cho trí tuệ), bèn để tiền lại rồi về.

 Về đến nhà, chép kinh xong, Hàm Quang lên gò lại thấy địa ngục, bèn đi thẳng vào. Gặp cửa đóng, ông gõ cửa. Người bên trong hỏi ai, ông đáp: "Tán phủ (tiếng gọi tôn huyện thừa) Kiềm Nhĩ đây, là tôi." Hồi lâu có một người đàn bà ra nói: "Phu nhân của ngài sai tôi ra tạ ơn công chép kinh. Bà đã được đầu thai làm người ở dương gian, xin ngài ngàn vạn lần bảo trọng." Hàm Quang hỏi: "Còn bà vì sao ở đây?" Người ấy đáp: "Tội trạng của tôi cũng gần giống, nên vẫn còn ở đây thôi." (Trích sách Quảng dị ký.)

 Tịch Dự

 Đời Đường, đầu niên hiệu Khai Nguyên, Tịch Dự làm giám sát ngự sử (quan thanh tra, có nhiệm vụ xét hỏi và tố cáo lỗi lầm của quan lại), đi xét lại các vụ án ở Hà Tây. Khi còn cách Hà Tây hai trạm dịch (trạm nghỉ chân, đổi ngựa cho người đi việc công), ông dừng lại ăn, đòi gan dê mà không có, bèn đánh viên lại coi trạm. Lát sau bên ngoài báo gan đã có. Ông thấy lá gan trên mâm cứ động đậy không ngừng, nhăn mặt hồi lâu rồi sai đem đi, lại lấy một tấm lụa để vì con dê mà đúc tượng Phật.

 Khoảng nửa ngày sau, Tịch Dự đột ngột chết, bị lại dẫn đi gặp vua cõi âm. Vua hỏi: "Giết vật cũng phải có đạo, sao lại lấy gan nó khi nó còn sống? Lẽ nào riêng ông nhẫn tâm được như vậy?" Dự thưa: "Lúc đầu tôi tuy có đòi gan, nhưng khi gan mang đến, thấy nó còn động đậy, thật tình tôi không dám ăn." Vừa nói xong thì thấy một tượng Phật nhỏ từ trên mây bay xuống. Vua đứng dậy đỉnh lễ (cúi lạy sát đầu xuống đất). Phật xác nhận đúng như lời Dự trình bày. Vua bảo con dê: "Ông ta không ăn gan ngươi, nay ngươi muốn thế nào?" Rồi vua thả Dự trở về. (Trích sách Quảng dị ký.)

 Bùi Hưu

 Đời Đường, năm Khai Thành thứ nhất (năm 836), tể tướng Bùi Hưu dốc lòng theo đạo Phật, tinh thông cả thiền lẫn luật (thiền: phép tu lắng tâm để giác ngộ; luật: giới luật nhà Phật). Ông thờ thiền sư Mật ở Khuê Phong (tức Tông Mật) làm thầy, được truyền pháp môn đốn ngộ (giác ngộ tức thời) của tổ Đạt Ma (?). Các sách Chú Pháp giới quán, Thiền thuyên của sư Mật đều do tướng quốc Bùi Hưu viết bài tựa.

 Ông thường khoác áo nạp bằng lông (áo vá của nhà sư), vào các nhà ca kỹ ôm bát xin ăn, tự nói: "Không bị tình đời làm vấy bẩn thì mới có thể thuyết pháp cho người." Ông thường tự phát nguyện, nguyện đời đời làm quốc vương để hộ trì Phật pháp (?). Về sau, vua nước Vu Điền (nước cổ ở vùng Tân Cương ngày nay) sinh được một con trai, trong đường chỉ tay có hai chữ "Bùi Hưu". Tin ấy truyền đến triều đình Trung Quốc. Con cháu họ Bùi xin đón đứa bé về, nhưng nước kia không cho nên đành thôi. (Trích sách Bắc mộng toả ngôn.)

 Con viên nha tướng

 Đời Đường, viện Đại Thánh ở Đông Thục có một pho tượng gỗ, hình dáng kỳ lạ. Các cụ già truyền lại rằng: trước kia tượng trôi ngược dòng từ vùng Kinh, Tương lên, qua các quận Quy, Hiệp. Người trong quận sắm thuyền chèo ra vớt, nghìn người kéo mà không đưa được vào bờ. Đến châu Du, người ta đốt hương khấn vái, tượng liền theo tiếng khấn mà trôi đến. Quan quận thú (quan đứng đầu quận) và dân chúng bèn dựng viện Đại Thánh để thờ.

 Ở Đông Xuyên có một viên nha tướng (tướng chỉ huy quân thân binh dưới quyền quan trấn thủ), con ông vốn bị câm. Bỗng một hôm, cậu vạch chữ xuống đất thưa với cha: "Nghiệp chướng đời trước của con sâu nặng nên mới mắc bệnh nghiệp này (bệnh do tội lỗi kiếp trước gây ra). Con nghe viện Đại Thánh có thần thông, muốn xả thân xuất gia, nương ở đó hầu hạ cúng dường, mong tiêu trừ được gốc tội." Người cha bằng lòng.

 Từ đó cậu giữ mình trong sạch (?), đốt hương tu hành, sớm tối không hề biếng nhác. Qua mấy năm, cậu bỗng nói được, giọng cao vang, trong trẻo, lưu loát hơn hẳn mọi người. Lại có một đứa trẻ bị què, thấy việc kỳ lạ ấy cũng phát nguyện ở viện Đại Thánh suốt đời tu khổ hạnh (tu bằng cách tự chịu kham khổ), sám hối cầu phúc. Chưa đầy một năm, đứa trẻ bỗng đứng dậy đi được, gân xương tự duỗi thẳng, đi đứng chạy nhảy không còn trở ngại.

 Việc này đều được ghi đầy đủ trong tấm bia của viện. Ở dãy hiên phía đông điện, hiện vẫn còn hai bức vẽ nhà sư câm và đứa trẻ què. (Trích sách Báo ứng lục.)

 Thái Bình quảng ký, quyển 115.

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh sai biên soạn).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video