Thiên 140 — Quyển 140

 Thái Bình quảng ký (bộ sách sưu tập truyện kể đời xưa, soạn theo lệnh vua đầu đời Tống), quyển 140

 Trưng ứng (điềm báo trước rồi ứng nghiệm về sau), phần sáu

 Sao lớn — Hỏa hoạn — Lụt lội

 Nhà sư Nhất Hạnh — Uông Phượng — Nhà sư Phổ Mãn

 Cây chuối ở thành Tần — Nhà sư ở Duệ Lăng — Quán Hưng Thánh

 Gậy lạc đà

 Sao lớn

 Đời Đường, năm Khai Nguyên thứ hai, đêm hai mươi chín tháng năm, có sao băng lớn, có ngôi to như cái vò, có ngôi như cái chậu. Ngôi lớn xuyên qua chòm Bắc Đẩu (chòm bảy ngôi sao hình cái gáo ở phương bắc) rồi rơi về phía tây bắc, sao nhỏ theo sau nhiều không đếm xuể. Sao trên trời đều lay động, đến sáng mới thôi.

 Tháng bảy, Tương vương băng hà, thụy hiệu (tên đặt cho vua sau khi mất) là Thương đế. Tháng mười, quân Thổ Phồn (nước Tây Tạng xưa) tràn vào vùng Lũng Hữu, cướp dê ngựa, giết và làm bị thương vô số người. Tháng sáu năm ấy có gió lớn nhổ bật cây, tốc mái nhà. Cây trên đường phố Trường An bị bật cả rễ đến bảy tám phần mười. Hàng cây hòe do Tướng tác đại tượng (viên quan trông coi việc xây dựng) nhà Tùy là Cao Quýnh trồng khi mới xây thành Trường An, đã gần ba trăm năm, đến lúc này cũng bị nhổ bật.

 Tre trên núi Chung Nam ra hoa kết hạt, trải dài khắp các hang núi, hạt to nhỏ như hạt lúa mạch. Năm ấy đói to, tre đều khô chết. Vùng Lĩnh Nam cũng vậy, người ta hái hạt tre về ăn. Ở Lễ Tuyền trời mưa ra bột, hạt như hạt gạo, người ăn được.

 Tương Khải đời Hậu Hán từng nói: "Trong nước mà tre và cây bách khô chết thì không quá ba năm nhà vua sẽ chịu tai họa. Nhà dân mà tre kết hạt rồi khô chết thì người chủ nhà sẽ chịu tai họa." Tre núi Chung Nam ra hoa rồi khô chết, đến năm Khai Nguyên thứ tư thì Thái thượng hoàng (vua cha đã nhường ngôi) băng hà. (Trích từ sách *Triều dã thiêm tải*)

 Hỏa hoạn

 Năm Khai Nguyên thứ năm, hai châu Hồng và Đàm lại xảy ra hỏa hoạn. Ban ngày người ta trông thấy tinh lửa đỏ rực, nó bay đến đâu thì lửa bốc lên ở đó.

 Thời Đông Tấn, có ông họ Vương (?) làm Thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Ngô cũng gặp tai họa này. Ông cho đánh đòn dân trong hạt vì cho rằng họ bất cẩn để cháy nhà. Về sau, khi ngồi ở công đường, ông thấy một vật đỏ như lá cờ hiệu bay lên mái nhà dân, chốc lát lửa bùng lên. Lúc ấy ông mới biết tai biến không phải do người gây ra, và những nhà bị cháy được tha đòn roi. (Trích từ sách *Triều dã thiêm tải*)

 Lụt lội

 Đời Đường, năm Khai Nguyên thứ tám, người Khiết Đan làm phản. Quân vùng Quan Trung đi cứu Doanh phủ (phủ đô đốc Doanh Châu ở biên giới đông bắc), đến Khuyết Môn thuộc huyện Mãnh Trì thì đóng trại bên sông Cốc Thủy. Nửa đêm nước dâng, cuốn trôi hơn hai vạn người. Chỉ có những người áp tải hàng hóa vì thức đêm đánh bạc xư bồ (một trò đổ xúc xắc thời xưa) không ngủ, kịp leo lên chỗ cao nên thoát chết. Làng xóm, quán xá đều bị ngập sạch. Trong cung Thượng Dương nước tràn vào, cung nữ chết đến bảy tám phần mười.

 Cũng năm ấy, phường Hưng Đạo ở kinh đô chỉ trong một đêm sụt xuống thành ao, chôn vùi năm trăm nhà.

 Trước đó, ở cửa Tam Nha thuộc Đặng Châu, người ta thấy hai đứa trẻ tạt nước vào nhau. Chốc lát xuất hiện một con rắn lớn, thân to hơn mười vòng tay ôm, há miệng lên trời. Có người chém, có người bắn nó. Lát sau mây mưa kéo đến tối sầm, nước mưa cuốn trôi hai trăm nhà. Hai đứa trẻ và con rắn không biết đi đâu mất. (Trích từ sách *Triều dã thiêm tải*)

 Nhà sư Nhất Hạnh

 Đời Đường, năm Khai Nguyên thứ mười lăm, Thiền sư Nhất Hạnh (nhà sư kiêm nhà thiên văn, lịch pháp nổi tiếng đời Đường) lúc sắp tịch diệt (nhà Phật gọi việc nhà sư qua đời) để lại tờ biểu dâng vua rằng: "Về sau xin cẩn thận, chớ dùng người trong họ vua làm tể tướng, chớ dùng phiên thần (bề tôi gốc người các dân tộc bên ngoài) làm tướng cầm quân." Về sau Lý Lâm Phủ chuyên quyền trong triều, An Lộc Sơn dấy binh ngoài biên, Đông Đô (Lạc Dương) bị giặc chiếm.

 Trong niên hiệu Thiên Bảo, nhạc công và người ở ngõ xóm thích hát khúc "Hồ Vị Châu", lấy khúc "Hồi Hột" làm đoạn "phá" (đoạn cuối dồn dập trong một bản đại khúc; chữ "phá" cũng có nghĩa là đánh tan). Về sau quân của An Lộc Sơn quả nhiên bị người Hồi Hột đánh tan. Sự thịnh suy của phong tục một nước đã ngầm hiện ra trong âm nhạc.

 Bấy giờ trẻ con ở hai kinh đô thường lấy tiền nhỏ ném xuống đất cho lọt vào lỗ, thay phiên nhau tranh thắng thua, gọi trò chơi ấy là "đầu Hồ" (nghĩa đen là "ném vào người Hồ", cũng hiểu là "lao mình theo người Hồ"). Về sau quan lại và dân thường quả nhiên lao mình theo về triều đình của người Hồ, tức là đầu hàng An Lộc Sơn.

 Trẻ con hai kinh đô có bài đồng dao: "Chẳng sợ bước lên Lan Đan (?), chỉ lo khó đường đối đáp; không tiền cầu kẻ giữ hồ sơ án, sống chết mặc quan Đô quan (quan coi việc xử tội ở bộ Hình)." Đến khi thu phục lại kinh đô, các quan cũ và triều thần từng theo giặc đều bị giam vào ngục Tam ty (ba cơ quan cùng xét án lớn), bị tra hỏi tội trạng, gia sản sạch trơn, ruột thịt ly tán, không còn đường nào minh oan. Đó chính là điềm báo trước. (Trích từ sách *Quảng thần dị lục*)

 Uông Phượng

 Đời Đường, ở huyện Ngô, Tô Châu, có người dân tên Uông Phượng, nhà ở chỗ Thông Tân, thường có chuyện quái lạ. Chưa đến mười mấy năm, vợ con và tôi tớ của Phượng chết gần hết. Phượng ở không yên, bèn bán nhà cho Thịnh Trung cùng huyện. Trung ở chưa được năm sáu năm thì họ hàng cũng chết dần, còn lại chẳng bao nhiêu. Trung hết sức lo sợ, liền hạ giá, treo bảng bán nhà. Người đất Ngô đều biết chuyện nên lâu ngày không ai mua.

 Có viên thư lại trong huyện tên Trương Lệ, nhà giàu có, anh em con cháu đông và thế lực mạnh, là con mọt hống hách trong huyện, ở cùng xóm với Trung. Sáng nào Lệ cũng đến nha môn, đi ngang cửa nhà Trung thì từ xa thấy hai luồng khí xanh, to như cán mũi tên, thẳng và nhọn, vọt lên tận trời. Lệ cho rằng bên dưới có châu báu chôn giấu nên tinh khí bốc lên. Lệ không nói với ai, ngày nào cũng đến ngắm. Rồi Lệ tìm đến Trung, xin trả một trăm quan tiền (mỗi quan là một xâu một nghìn đồng) để mua nhà.

 Dọn vào ở rồi, sáng sáng Lệ lại ngắm thấy luồng khí không hề suy giảm, bèn sắm đủ sọt và cuốc xẻng, đào đúng chỗ khí bốc lên. Đào chưa tới sáu bảy thước thì gặp một tảng đá lớn. Dời tảng đá đi thì thấy một chiếc hòm đá, chạm khắc vô cùng tinh xảo. Hòm được quấn quanh bằng xích sắt buộc chặt, các khe đều hàn kín bằng sắt nấu chảy, bên ngoài lại trát vôi bịt kín. Mỗi mặt hòm có bảy dấu ấn son, chữ viết theo lối mậu triện (lối chữ triện uốn lượn dùng để khắc ấn), lại cong queo móc nối vào nhau, không thể đọc được.

 Lệ liền dùng kìm búa ra sức cạy phá. Hòm đá mở ra, bên trong có một chiếc nồi đồng chứa được một hộc (đơn vị đong lường, khoảng mười đấu). Miệng nồi úp một chiếc mâm đồng, gắn kín bằng chì và thiếc, lại có chín dấu ấn màu tím đóng xoay vòng quanh. Chữ trên ấn không giống thể chữ trước (?), mà hoàn toàn như chữ triện cổ, không ai đọc nổi. Lệ gỡ mâm đồng ra thì thấy miệng nồi phủ ba lớp lụa đỏ. Lệ vừa vén lên, bỗng một con khỉ lớn nhảy vọt ra. Mọi người đều kinh hãi, không ai dám lại gần. Hồi lâu nó nhảy vượt đi mất, không biết về đâu.

 Lệ nhìn vào trong nồi thì thấy một tấm đá khắc chữ: "Ngày rằm tháng bảy năm Trinh Minh thứ nhất, đạo sĩ núi Mao Sơn là Bào Tri Viễn giam thần khỉ ở đây. Nếu có ai mở ra thì mười hai năm sau khi mở, quân Hồ sẽ gây loạn lớn, khắp thiên hạ ngập khói bụi chiến tranh, còn kẻ mở ra chẳng bao lâu cũng bị giết sạch cả họ." Trinh Minh là niên hiệu của Trần Hậu Chủ Thúc Bảo.

 Lệ mở hòm vào tháng mười năm Thiên Bảo thứ hai. Đến mùa đông năm Thiên Bảo thứ mười bốn, An Lộc Sơn dấy binh. Từ đó vừa tròn một năm thì nhà Lệ bị giết sạch. (Trích từ sách *Tập dị ký*)

 Nhà sư Phổ Mãn

 Đời Đường, trong niên hiệu Đại Lịch, ở vùng Trạch Lộ có nhà sư hiệu là Phổ Mãn, muốn làm gì thì làm, không giữ dáng vẻ của người tu hành, lúc hát lúc cười, không ai hiểu ý ông. Ông nói trước việc gì thì thường ứng nghiệm, nên người đương thời coi ông như sư Vạn Hồi (một vị sư nổi tiếng thần dị đời Đường).

 Đầu niên hiệu Kiến Trung, ông đề mấy bài thơ trong một ngôi chùa ở Lộ Châu rồi biến mất. Bài còn nhớ được như sau: "Nước này liền với sông Kinh, hai hạt ngọc máu đầy sông; trâu xanh dắt theo hổ đỏ, lại gọi là năm thái bình." Đề thơ xong không ai hiểu. Đến khi giặc Chu Thử dấy binh, mọi người mới vỡ lẽ.

 "Nước này" là chữ "Thử" trong tên Chu Thử (chữ này ghép bộ "nước" với chữ "thử" nghĩa là "này"). "Sông Kinh" là chỉ việc loạn bắt đầu từ quân lính Kinh Châu nổi dậy. "Hai hạt ngọc" là chỉ Chu Thử và em là Chu Thao ("ngọc châu" đọc giống họ "Chu"). "Trâu xanh" là năm Hưng Nguyên thứ hai, tức năm Ất Sửu: "Ất" thuộc hành Mộc (ứng với màu xanh), "Sửu" là con trâu. Năm sau đổi niên hiệu là Trinh Nguyên, năm ấy là năm Bính Dần: "Bính" thuộc hành Hỏa (ứng với màu đỏ), "Dần" là con hổ. Đến lúc ấy giặc đã dẹp yên, nên mới nói "trâu xanh dắt theo hổ đỏ, lại gọi là năm thái bình". (Trích từ sách *Quảng Đức thần dị ký*)

 Cây chuối ở thành Tần

 Đất Thiên Thủy gần biên giới, khí đất lạnh nên không mọc được chuối. Vị chủ soái ở đó sai người đến Hưng Nguyên tìm, đem về trồng hai gốc giữa đình đài. Cứ vào mùa đông lại đào cả gốc lẫn đất, chôn giấu trong hầm dưới đất, chờ xuân ấm lại đem ra trồng.

 Khoảng năm Canh Ngọ, Tân Mùi, có bài đồng dao: "Hoa nở thì kéo đến, hoa tàn thì kéo đến (?)." Lại thêm tiết trời đổi khác, mùa đông không lạnh mà ấm áp, mùa hè thì nóng gắt hơn cả phương nam. Vì vậy cây chuối trổ hoa. Người đất Tần chưa từng thấy loại hoa ấy, trai gái xa gần kéo đến xem chật nghẽn cả đường sá. Ngay sau đó (?) người Thục xâm phạm bờ cõi ta. Từ đó năm nào họ cũng kéo đến một lần, đúng vào mùa chuối nở hoa và tàn hoa.

 Năm Ất Hợi, viện binh từ Kỳ và Lũng không tới, đất từ Lũng trở về phía tây rốt cuộc rơi vào tay người Thục. Tiết trời nóng ẩm lúc ấy giống hệt vùng Ba và Cung (vùng đất Thục). Ấy là vì tiết khí của đất Kiếm Ngoại (đất Thục, phía nam ải Kiếm Các) đã lan đến thành Tần trước. Lời đồng dao không thể không để ý. (Trích từ sách *Ngọc đường nhàn thoại*)

 Nhà sư ở Duệ Lăng

 Bên cạnh Duệ Lăng có một nhà sư nghèo sống ở đó, mặc áo cỏ, đi giày cỏ, không giao du với ai. Ông thường đốt củi lấy tro rồi cất giữ. Có người cho tiền thì ông nhận rồi giấu vào trong tro, không dùng vào việc gì. Ra vào ông đều kéo theo một chiếc xe kéo, nói với mọi người: "Đây là xe tứ mã (xe bốn ngựa kéo), các người có biết không? Ngày sau ắt sẽ có xe rồng xe phượng (xe của vua) tụ về đất này." Dân quanh đó không hiểu ông muốn nói gì.

 Đến khi Hán Cao Tổ hoàng đế (vua khai lập nhà Hậu Hán thời Ngũ Đại) được an táng dựa vào núi ở nơi đây, đồ gốm dùng trong lăng mộ cần đến tro, mà nhà sư chứa tro rất nhiều, nên cho đến lúc xong việc vẫn không thiếu. Người ta lại tìm được khá nhiều tiền trong đống tro. Lời ứng nghiệm về xe vua không sai một mảy may. Lăng vừa xây xong thì nhà sư cũng qua đời. Các quan làm lễ ở Duệ Lăng không ai không biết chuyện này. (Trích từ sách *Ngọc đường nhàn thoại*)

 Quán Hưng Thánh

 Trong thành đất Thục xưa có quán Hưng Thánh (đền thờ của đạo Lão), bị bỏ hoang rồi dùng làm doanh trại. Sân và nhà bị vùi lấp, đổ nát đã mấy chục năm. Người trong quân sinh con đẻ cháu, mấy đời nối nhau làm lính, hoàn toàn không biết đây vốn là nền quán.

 Năm Giáp Thân, nhân sinh nhật của Thục thiếu chủ (vị vua trẻ nước Tiền Thục), các quan và tướng soái góp tiền lương để làm lễ trai (lễ cúng chay cầu phúc). Bỗng vua ra lệnh đem số tiền làm lễ ấy gấp rút sửa lại quán Hưng Thánh. Thợ thuyền (?) làm việc gấp như lửa sém, chẳng mấy ngày quán đã xong, sơn son còn chưa kịp tô. Thế rồi vị chủ soái mang danh hiệu "Hưng Thánh" (tướng nhà Hậu Đường giữ chức Hưng Thánh cung sứ) thống lĩnh quân vào chiếm đất Thục. Than ôi, sự thịnh suy của một nước là do vận số định sẵn từ trước, làm sao có thể cố kéo dài cho được! (Trích từ sách *Vương thị kiến văn*)

 Gậy lạc đà

 Đất Thục không có lạc đà, người ta chưa từng thấy con vật ấy. Khi nước Thục sắp mất, các vương công, đại thần và những kẻ quyền quý được vua yêu ra vào cung cấm đua nhau cầm gậy lạc đà để làm lễ nghi. Từ đó trong cung ngoài phố đều bắt chước. Gậy dài chừng ba thước, một đầu uốn cong, bọc vỏ cây bạch dương. Người hiểu biết cho là điềm chẳng lành. Năm sau quân phương bắc kéo đến, lạc đà nối nhau chật kín đường sạn đạo Kiếm Các (đường gác ván men vách núi vào đất Thục), chở châu báu đầy cả thành ấp. Đến lúc ấy điềm báo mới ứng nghiệm. (Trích từ sách *Vương thị kiến văn*)

 Thái Bình quảng ký, quyển 140

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh theo lệnh vua biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video