Thiên 152 — Quyển 152

 Thái Bình quảng ký (bộ sách gom chép truyện kể đời trước, soạn vào niên hiệu Thái Bình Hưng Quốc đời Tống), quyển 152.

 Định số (số mệnh đã được định sẵn), phần 7.

 Trịnh Đức Lân; Triệu Cảnh và Lư Mại; Triệu Cảnh.

 Bao Nghị; Tiết Thiếu Ân; Viên Hiếu Thúc.

 TRỊNH ĐỨC LÂN

 Trong niên hiệu Trinh Nguyên (785–805, đời Đường Đức Tông), Trịnh Đức Lân, về sau làm huyện úy (quan phụ trách việc giữ trật tự, bắt trộm cướp trong một huyện) huyện Tương Đàm, có nhà ở Trường Sa. Ông có họ hàng bên ngoại ở Giang Hạ, mỗi năm đi thăm một lần. Dọc đường phải vượt hồ Động Đình, đi qua Tương Đàm. Ông thường gặp một ông lão chèo thuyền bán củ ấu và hạt súng. Ông lão tóc bạc nhưng mặt còn trẻ. Đức Lân trò chuyện với ông, phần nhiều bàn đến những lẽ sâu xa (?). Đức Lân hỏi: "Trên thuyền không có lương khô, ông lấy gì mà ăn?" Ông lão đáp: "Chỉ ăn củ ấu, hạt súng thôi."

 Đức Lân thích rượu, thường mang theo rượu Tùng lao xuân (rượu ủ có hương thông). Mỗi lần đi Giang Hạ gặp ông lão, Đức Lân đều mời ông uống. Ông lão uống cũng chẳng tỏ ra ngại ngùng hay cảm ơn gì nhiều.

 Một lần Đức Lân đến Giang Hạ, sắp quay về Trường Sa, đậu thuyền dưới lầu Hoàng Hạc. Bên cạnh có một người buôn muối họ Vi đi thuyền lớn, cũng sắp đi Tương Đàm. Đêm ấy, nhà họ Vi uống rượu từ biệt thuyền bên cạnh. Chàng Vi có cô con gái ở trên lầu chỗ bánh lái thuyền. Cô gái thuyền bên cũng sang chào từ biệt, hai cô ở cùng một chỗ nói cười. Gần nửa đêm, nghe trên sông có một tú tài (người học trò đi thi) ngâm thơ:

 "Vật chạm thuyền con, lòng tự biết,
Gió êm, sóng lặng, ánh trăng mờ.
Đêm khuya trên sông khuây nỗi nhớ,
Nhặt được sen hồng, hương vương áo."

 Cô gái thuyền bên giỏi viết chữ, thấy trong hộp trang điểm của cô Vi có một tờ giấy hoa tiên màu đỏ, bèn lấy ra chép những câu vừa nghe. Cô cũng ngâm nga hồi lâu, nhưng không biết bài thơ do ai làm. Đến sáng, mỗi người đi một ngả.

 Thuyền của Đức Lân và thuyền nhà họ Vi cùng rời bến Ngạc Chử. Đi được hai đêm, đến chiều tối lại cùng nghỉ một chỗ. Đến bờ hồ Động Đình, thuyền Đức Lân đậu khá gần thuyền chàng Vi. Cô gái họ Vi xinh đẹp rực rỡ: như hoa bằng ngọc, tóc mượt như mây, như nhụy sen sáng lấp lánh trên sóng, như hoa dâm bụt tắm sương, tươi như trăng, rạng như ngọc. Nàng ngồi bên cửa sổ sát mặt nước buông câu. Đức Lân nhìn trộm thấy, rất ưa thích, bèn lấy một thước lụa đỏ đề thơ:

 "Tay ngà buông câu bên song nước,
Sen hồng sắc thu rực sông dài.
Đã từng cởi ngọc trao Giao Phủ (tích Trịnh Giao Phủ gặp hai thần nữ trên sông Hán, xin ngọc đeo, thần nữ cởi ngọc trao cho; ý nói người đẹp trao tình),
Nay xin thêm một đôi ngọc sáng."

 Ông cố móc tấm lụa đỏ vào lưỡi câu của nàng. Nàng thu lấy, ngâm nghía hồi lâu, nhưng tuy đọc đi đọc lại vẫn không hiểu ý. Nàng không giỏi viết, lại thẹn vì không có gì đáp lại, bèn dùng dây câu ném sang tờ giấy đỏ mà cô gái thuyền bên đã chép đêm trước. Đức Lân tưởng bài thơ do nàng làm, ngẫm nghĩ rất vui, mừng rỡ khỏi phải nói. Nhưng ông không hiểu ý bài thơ, cũng không có cách nào bày tỏ tình ý. Từ đó, nàng buộc tấm lụa đỏ vào cánh tay, tự mình quý giữ.

 Trăng sáng gió mát, thuyền họ Vi vội giương buồm đi. Gió sắp mạnh, sóng to đáng sợ, thuyền nhỏ của Đức Lân không dám cùng vượt hồ, trong lòng rất ấm ức. Gần tối, có người đánh cá bảo Đức Lân: "Chiếc thuyền lớn của khách buôn lúc nãy đã chìm cả nhà ở hồ Động Đình rồi." Đức Lân kinh hãi, tâm thần hoảng hốt, thương xót hồi lâu không nén nổi. Đêm ấy ông làm hai bài thơ viếng người đẹp trên sông:

 "Mặt hồ gió dữ thôi đừng thổi,
Hoa sóng vừa tung, ánh trăng mờ.
Chìm sâu, thầm nghĩ dòng lệ mắt nàng,
Được cùng giao nhân (người cá dưới nước trong truyền thuyết, khóc ra ngọc) đối nhau rơi."

 Bài thứ hai:
"Động Đình gió nhẹ, hoa lau thu,
Người đẹp mày ngài vừa chìm, sóng nhỏ cũng sầu.
Lệ rơi trên cỏ tần trắng, nàng chẳng thấy,
Trăng sáng trên sông, chỉ có chim âu nhẹ bay."

 Làm thơ xong, ông rưới rượu cúng rồi ném thơ xuống nước. Tấm lòng tinh thành thấu đến thần linh, chí thành thì có cảm ứng, nên thần nước cảm động, cầm thơ đến thủy phủ (dinh thự của thần nước dưới lòng nước). Phủ quân (vị thần đứng đầu thủy phủ) xem thơ, gọi mấy người chết đuối đến hỏi: "Ai là người Trịnh sinh yêu?" Nàng Vi cũng không hiểu duyên cớ. Có viên quan coi việc khám tay từng người, thấy tấm lụa đỏ, bèn thưa với phủ quân. Phủ quân nói: "Đức Lân ngày sau sẽ là vị quan huyện sáng suốt của ấp ta, huống chi trước đây lại có ân nghĩa với ta, không thể không tìm cách cứu sống mạng ngươi." Bèn sai viên coi việc dắt nàng Vi đưa trả cho Trịnh sinh.

 Nàng Vi nhìn phủ quân, thấy là một ông lão. Nàng theo viên coi việc đi rất nhanh mà không vướng víu gì. Đường gần hết thì thấy một cái ao lớn nước biếc mênh mông, nàng bị viên ấy đẩy rơi xuống, lúc chìm lúc nổi, rất khổ sở. Lúc ấy đã canh ba (khoảng 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng). Đức Lân chưa ngủ, cứ ngâm bài thơ trên tờ giấy đỏ, càng buồn khổ. Chợt thấy có vật chạm vào thuyền, mà người trên thuyền đã ngủ cả. Đức Lân bèn cầm đuốc soi, thấy áo quần thêu thùa, dường như là người. Ông hoảng hốt vớt lên, thì ra chính là nàng Vi, tấm lụa đỏ vẫn còn buộc trên cánh tay. Đức Lân mừng khôn xiết. Hồi lâu nàng tỉnh lại, thở được; đến sáng mới nói được, kể rằng: "Phủ quân cảm cái ơn của chàng mà cứu sống em." Đức Lân hỏi: "Phủ quân là ai?" Rốt cuộc vẫn không hiểu ra. Vì cảm chuyện lạ ấy, ông lấy nàng làm vợ, đưa về Trường Sa.

 Ba năm sau, Đức Lân đến kỳ được xét bổ nhiệm theo lệ thường, định xin làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Lễ Lăng. Nàng Vi nói: "Chàng chỉ làm được huyện Ba Lăng thôi." Đức Lân hỏi: "Sao nàng biết?" Nàng đáp: "Hôm trước phủ quân dưới thủy phủ nói chàng là vị quan huyện sáng suốt của ấp ông ấy. Hồ Động Đình thuộc huyện Ba Lăng, đó là bằng chứng." Đức Lân ghi nhớ, quả nhiên được làm huyện lệnh Ba Lăng.

 Đến huyện Ba Lăng, ông sai người đi đón nàng Vi. Thuyền đến bên hồ Động Đình gặp gió ngược không tiến được, Đức Lân thuê năm người chống sào ra đón. Trong số đó có một ông lão kéo thuyền, dáng như chẳng để tâm. Nàng Vi giận, nhổ nước bọt vào ông. Ông lão quay lại nói: "Ngày trước ta ở thủy phủ cứu mạng ngươi, ngươi không coi là ơn, nay lại nổi giận." Nàng Vi bấy giờ mới hiểu ra, sợ hãi run rẩy, mời ông lên thuyền, lạy và dâng rượu, hoa quả, dập đầu nói: "Cha mẹ con chắc đang ở thủy phủ, con có thể đến thăm được không?" Ông đáp: "Được."

 Trong chốc lát, thuyền như chìm xuống sóng, nhưng không thấy khổ sở gì. Thoáng chốc đã đến thủy phủ hôm trước. Cả nhà lớn nhỏ tựa thuyền gào khóc, tìm hỏi cha mẹ nàng. Chỗ ở của cha mẹ nàng đàng hoàng, nhà cửa chẳng khác gì trần gian. Nàng hỏi cha mẹ cần gì, cha mẹ nói: "Đồ đạc bị chìm đều trôi đến được đây, chỉ có điều không có lửa nấu, thứ ăn được chỉ có củ ấu, hạt súng thôi." Rồi đem mấy món đồ bằng bạc cho con gái, nói: "Ở đây ta không dùng đến, có thể cho con. Con không được ở lâu." Rồi giục nàng từ biệt. Nàng đau đớn khóc lóc từ biệt cha mẹ.

 Ông lão lấy bút viết chữ lớn lên khăn của nàng:
"Người bán ấu súng đầu sông ngày trước,
Từng được ông nhiều lần mời rượu Tùng lao xuân.
Cứu sống vợ ông để báo đáp,
Trân trọng gửi Trịnh Đức Lân ở Trường Sa."
Viết xong, có vài trăm người hầu từ trên thuyền đón ông lão về phủ. Chốc lát thuyền lại nổi lên bên bờ hồ. Mọi người trên thuyền đều tận mắt thấy cả. Đức Lân xem kỹ ý bài thơ, mới hiểu ra ông lão ở thủy phủ chính là người bán củ ấu, hạt súng ngày trước.

 Hơn một năm sau, có tú tài Thôi Hy Chu đem tập thơ đến dâng Đức Lân. Trong đó có bài "Đêm trên sông nhặt được hoa sen", chính là bài thơ trên tờ giấy đỏ nàng Vi đã ném sang cho Đức Lân. Đức Lân lấy làm lạ, bèn hỏi vặn Hy Chu. Hy Chu đáp: "Mấy năm trước tôi đậu thuyền nhỏ ở bến Ngạc Chử. Đêm trăng sáng trên sông, tôi chưa ngủ, có vật nhỏ chạm vào thuyền, mùi thơm xông vào mũi. Lấy lên xem thì là một bó hoa sen, nhân đó làm bài thơ ấy; làm xong ngâm nga hồi lâu. Xin thưa thật như vậy." Đức Lân than: "Đó là số mệnh!" Từ đó về sau ông không dám vượt hồ Động Đình nữa. Đức Lân làm quan đến chức thứ sử (quan đứng đầu một châu). (Trích "Đức Lân truyện")

 TRIỆU CẢNH, LƯ MẠI

 Hai vị tể tướng Triệu Cảnh và Lư Mại đều là người Cát Châu, bạn bè cùng trọ ở kinh gọi là Triệu Thất, Lư Tam (Triệu thứ bảy, Lư thứ ba, theo thứ bậc anh em trong họ). Triệu tướng từ chỗ thấp hèn mà nổi lên, vì ông là con rể Diêu Khoáng. Họ Diêu thân với Độc Cô Vấn Tục, nhờ cậy nên Cảnh được làm phán quan (quan phụ tá giúp việc cho quan trấn thủ một vùng) ở Hồ Nam, nhiều lần được tâu xin thăng chức, lên đến giám sát (giám sát ngự sử, quan đi tra xét, tố giác lỗi của quan lại). Tể tướng Tiêu Phục thay Vấn Tục trấn giữ Đàm Châu, lại có người tiến cử Cảnh với họ Tiêu; họ Tiêu giữ ông lại làm phán quan, lên đến thị ngự sử (quan trong Ngự sử đài, cơ quan giám sát quan lại). Khi họ Tiêu về triều, Cảnh trông coi việc lưu thủ (thay quan trấn thủ coi công việc ở lại), có tiếng tốt đến tai vua Đức Tông, bèn được kiêm chức ngự sử trung thừa (quan phó đứng đầu Ngự sử đài), làm liêm sứ (quan coi xét cả một đạo) Hồ Nam.

 Đến khi Lý Bí làm tể tướng, không biết đến ông. Chẳng bao lâu triều đình cho Lý Nguyên Tố thay Cảnh coi việc lưu thủ Hồ Nam, và xuống chiếu gọi Cảnh về kinh. Cảnh ở kinh ưa yên tĩnh, ở trong ngõ sâu, đóng cửa không ra ngoài. Nguyên Tố đến thăm ông rất thường. Nguyên Tố là em họ của tể tướng Lý Bí. Một lần Cảnh đến chùa Thanh Long thăm và từ biệt Nguyên Tố, nói: "Triệu Cảnh này tự có số được làm quan, thề không dám oán ai; thật chẳng phải chuyện ngẫu nhiên." Ấy là vì ông đã được thầy bói đoán trước. Rồi ông kín đáo hỏi năm sinh và mệnh số của Nguyên Tố, nói: "Theo năm sinh, mệnh số này thì cũng là người phú quý." Nguyên Tố vì thế cũng không nói ra rằng tể tướng Lý Bí là anh mình.

 Chẳng bao lâu, Đức Tông chợt nhớ đến Cảnh, cho vào chầu đối đáp, rồi bổ làm cấp sự trung (quan xem xét chiếu chỉ, tấu chương, có quyền bác lại chỗ sai). Tể tướng Lý Bí không đoán ra duyên cớ. Gặp lúc có việc sai sứ đi giảng hòa với người Thổ Phồn, triều đình cử Quan Bá (người từng làm tể tướng?) làm đại sứ, Trương Tiến và Trương Úc làm phán quan; Lý Bí nhân đó tâu cử Cảnh làm phó sứ. Chưa đến đất Thổ Phồn thì chức hữu thừa (quan phụ tá ở Thượng thư tỉnh, cơ quan điều hành việc chính sự) bỏ trống. Tể tướng dâng tên người lên, Đức Tông nói: "Triệu Cảnh đáng làm chức này." Bèn gọi ông về, bổ làm hữu thừa. Chưa được mấy tháng, ông được thăng thượng thư tả thừa, đồng bình chương sự (danh hiệu dành cho người giữ quyền tể tướng đời Đường). Ông làm tể tướng năm năm thì mất khi đang tại chức. (Trích "Gia thoại lục")

 TRIỆU CẢNH

 Khi tể tướng Triệu Cảnh làm phó sứ sang Thổ Phồn, ông nói với hai phán quan họ Trương: "Phía trước vài dặm hẳn có một con sông, bên sông có cây liễu, dưới cây hẳn có một viên quan mặc áo tang đứng đó." Rồi quả nhiên đúng hết. Viên quan ấy là quan lo việc sắp đặt chỗ nghỉ, ăn uống dọc đường. Hai ông họ Trương hỏi, Triệu nói: "Trước năm ba mươi tuổi tôi đã mơ thấy chuyến đi này, cho nên tôi không oán vị tể tướng đương thời." Khi Triệu tướng sắp mất, lính kim ngô (quân canh giữ kinh thành) ở các cửa thành Trường An thấy một đứa trẻ mặc quần cộc bằng da beo, cầm sợi dây năm màu, đi tìm Triệu tướng. Những người trông thấy đều biết là chuyện lạ. Chưa được mấy ngày thì Triệu mất. (Trích "Gia thoại lục")

 BAO NGHỊ

 Đời Đường, Bao Nghị là người Giang Đông, giỏi văn chương. Ban đầu ông theo đoàn cống sĩ (người được địa phương tiến cử lên kinh dự thi) lên kinh đô, nhưng không kịp kỳ thi. Người cùng họ là tế tửu (quan đứng đầu Quốc tử giám, trường học cao nhất của triều đình) Bao Cát thương tình, cho ở nhà riêng của mình. Nghị hay đi chơi các chùa. Chẳng bao lâu, ông va chạm vô lễ với trung thư xá nhân (quan ở Trung thư tỉnh lo soạn thảo chiếu lệnh) Lưu Thái Chân. Thái Chân nhìn dáng vẻ biết là người đi thi, sai một người hầu đến hỏi. Nghị sừng sộ nói: "Tiến sĩ Bao Nghị đây, vốn không quen biết, việc gì phải hỏi?" Thái Chân rất căm, đến mức đích thân tìm hỏi Bao Cát về người ấy. Bao Cát nghe việc Nghị làm thì giận lắm, trách mắng rồi đuổi sang chỗ khác ở. Nghị cũng chẳng có vẻ gì xấu hổ.

 Năm sau, Thái Chân làm chủ khảo kỳ thi, quyết làm cho Nghị bị gạt bỏ suốt đời, nên cố ý cho Nghị qua phần thi tạp văn (phần thi làm thơ, phú), định đợi đến vòng cuối sẽ công khai đánh trượt. Rồi ông tự hối, nói: "Kẻ này đã xúc phạm ta, ta lại theo đó trả thù, thế thì ta thành kẻ nhỏ nhen. Nếu muốn làm cho hắn bị bỏ phế suốt đời, cần gì phải ở chuyện này." Bèn cho Nghị vào thi phần văn sách (bài văn bàn về việc chính sự) (?). Khi Thái Chân sắp yết bảng, đem bảng trình tể tướng trước. Trên bảng có một người họ Chu thi đỗ. Tể tướng lúc ấy vì Chu Thử vừa mới làm phản, không muốn cho người mang họ ấy đỗ, bèn vội sai đổi người khác. Thái Chân luống cuống đi ra, không nhớ được ai khác, chỉ nhớ đến Nghị. Đến lúc các người đỗ vào tạ ơn, ông mới nhận ra đó là kẻ mình ghét. Ông bèn nói rõ chuyện ấy ra. Thế mới biết được hay mất không phải do sức người, chẳng qua chỉ là mượn tay người mà thôi. (Trích "Chích ngôn")

 TIẾT THIẾU ÂN

 Tiết Thiếu Ân người Hà Đông, đi thi tiến sĩ. Một hôm ông bỗng chết đột ngột ở phường Sùng Nghĩa, Trường An. Có một sứ giả cầm giấy tờ đến nói: "Đại sứ gọi." Rồi dẫn ông vào cửa một tòa phủ. Vào rồi thấy vị quan của phủ chính là Tiên Vu Thúc Minh. Thiếu Ân định trình bày điều gì, Thúc Minh nói: "Tết Hàn thực (tiết kiêng nhóm lửa, chỉ ăn đồ nguội, vào khoảng đầu tháng ba âm lịch) sắp đến, sao lại khắc chạm trứng gà mà ăn?" Phía đông có một nhà sư tay cầm một bảo tháp, hai cánh cửa tháp mở ra, Thiếu Ân đã ở trong đó. Thúc Minh nói: "Tôi đang định xử việc này, sao hòa thượng lại cứu người này?" Bèn bức Thiếu Ân ra, sai dẫn đi gặp phán quan.

 Ra cửa đến viện phía tây, người gác cổng vào báo. Một lúc sau nghe truyền lệnh, Thiếu Ân mặc áo trắng đi vào (?), thì người gặp chính là người anh đã mất. Hai anh em kể lể, khóc lóc hồi lâu. Người anh nói: "Ta thấy em chưa thành danh, muốn tiến cử em vào đây chia nhau giữ việc công, nên mượn cớ gọi em đến, chẳng phải vì gì khác." Lúc ấy Thiếu Ân mới cưới vợ, khẩn khoản không muốn ở lại. Người anh nói: "Cùng viện với ta có phán quan họ Vương giữ chức ở Tây tào (ban phía tây trong phủ). Em đã đến đây thì có thể vào chào một lần rồi đi." Bèn bảo Thiếu Ân đến gặp ở viện phía tây. Phán quan Vương tiếp đãi rất hậu. Chốc lát thấy dọn đủ các món sơn hào hải vị. Chưa ăn thì phán quan Vương bỗng đứng dậy đi. Thiếu Ân ngoảnh lại thấy nhà sư cầm tháp lúc nãy. Nhà sư nói: "Không được ăn, ăn vào thì không có đường về nữa." Thiếu Ân nói: "Đói lắm, biết làm sao?" Nhà sư nói: "Chỉ có gừng rim mật là ăn được." Ông bèn lấy gừng ăn. Phán quan Vương rốt cuộc không trở lại. Nhà sư nói: "Đi được rồi."

 Thiếu Ân lại ra gặp anh, khóc xin được đi. Người anh biết không giữ được, bèn vào bẩm với quan phủ, được cho phép. Thiếu Ân nói: "Em đã được về trần gian, xin cho biết rồi sẽ làm quan gì." Người anh nói: "Điều này rất khó nói, biết thì được gì?" Ông khẩn khoản xin mãi, người anh bèn gọi một viên lại đem sổ ra tra xem, nhưng không cho Thiếu Ân thấy, rồi nói: "Năm sau nữa em mới đỗ đạt. Chức đầu tiên ở nơi cực tây; kế đó làm chủ bạ (quan coi sổ sách, giấy tờ của huyện) và huyện úy ở các huyện thuộc kinh đô và vùng quanh kinh đô; lại có một chức ở nơi cực nam. Ngoài ra ta không biết." Lúc chia tay, người anh nói: "Người hầu cũ của ta là Lý Tuấn, ta cho nó theo em đi. Có nguy cấp thì cứ gọi tên nó."

 Đi rồi, mỗi lần gặp lúc nguy hiểm, ông đều thấy nhà sư ấy đi trước dẫn đường. Thiếu Ân nói: "Đệ tử vốn không quen biết, sao hòa thượng lại che chở đến thế?" Nhà sư đáp: "Vì ngươi trì tụng kinh Kim Cương (một bộ kinh quan trọng của đạo Phật) nên ta che chở ngươi." Tỉnh lại, ông kể đủ mọi chuyện.

 Mùa xuân năm sau nữa, ông quả nhiên thi đỗ. Chẳng bao lâu được bổ làm chính tự (quan hiệu đính chữ nghĩa trong sách) ở Bí thư tỉnh (cơ quan coi kho sách của triều đình), sung làm phán quan trong đoàn sứ đi giảng hòa với Thổ Phồn. Khi về, đổi làm chủ bạ huyện Đồng Quan. Hết nhiệm kỳ, gặp lúc Triệu Xương làm tiết độ sứ (quan trấn thủ một vùng, nắm cả binh lẫn dân) An Nam. Thiếu Ân vốn quen biết cũ, xin làm tòng sự (quan giúp việc trong phủ), muốn cho ứng luôn vào lời đoán về chức quan ở nơi cực nam. Xương nhận lời, nói: "Ta đi ngựa trạm đến nơi trấn nhậm, chưa kịp dâng biểu; đến Giang Lăng sẽ dâng biểu xin." Đến khi biểu dâng lên thì Thiếu Ân gặp tang mẹ (phải nghỉ quan về chịu tang). Mãn tang, ông được chọn bổ làm huyện úy huyện Vạn Niên.

 Lúc ấy lính lại của đạo Thanh Truy đánh nhau chết với gia nô nhà phò mã, phủ Kinh Triệu (phủ cai quản vùng kinh đô) không tâu lên kịp thời, Đức Tông nổi giận. Hôm ấy Thiếu Ân đang phụ trách việc canh phòng (?) một ngày, liền bị giáng làm huyện úy huyện Lôi Trạch, Cao Châu (?). Hơn mười năm, ông nếm đủ gian khổ, mà Lý Tuấn thường che chở. Đến khi Thuận Tông lên ngôi, có chiếu thu dùng lại các quan bị giáng, Thiếu Ân được dời đến Khuê Dương (?). Ông cùng đi với Lý Định cũng là quan bị giáng. Khi qua sông, ông ghìm ngựa nói chuyện với một người theo hầu, chính là Lý Tuấn. Lý Tuấn nói: "Ngày ấy tháng ấy đã định rồi." Rồi lạy chào mà đi. Thiếu Ân nói: "Anh ta nói quan chức của ta chỉ đến đây thôi. Lý Tuấn lại đi rồi, ta chẳng còn sống được bao lâu nữa." Lý Định kinh hãi thương xót, hỏi chuyện, ông kể lại đầy đủ. Mấy ngày sau ông mất. (Trích "Tiền định lục")

 VIÊN HIẾU THÚC

 Viên Hiếu Thúc là người Trần Quận. Ông mồ côi cha từ nhỏ, thờ mẹ nổi tiếng hiếu thảo. Mẹ ông từng bị bệnh, mê man nhiều ngày không khỏi. Hiếu Thúc bỗng mơ thấy một ông lão bảo: "Bệnh của mẹ anh chữa được." Hiếu Thúc hỏi tên và chỗ ở, ông lão không nói, chỉ bảo: "Sáng mai hãy đến đón ta trên đàn đá, sẽ có thuốc trao cho anh." Tỉnh dậy, ông đi xem khắp vùng quanh. Cách nhà mười dặm có một đạo quán (nơi thờ tự của đạo sĩ) bỏ hoang với một đàn đá cũ, thấy ông lão ở đó. Hiếu Thúc mừng rỡ, lạy chào, đón về nhà. Ông lão liền lấy trong túi ra một viên Cửu linh đan, cho uống với nước mới múc, ngay hôm ấy bệnh khỏi. Hiếu Thúc biết ơn, muốn đền đáp, ông lão đều không nhận. Có khi mấy tháng ông lão mới đến một lần, nhưng không rõ ông ở đâu. Hiếu Thúc đoán ông có thể tính trước được chức tước, bổng lộc, thường muốn hỏi nhưng chưa dám nói.

 Về sau, một hôm ông lão đến bảo Hiếu Thúc: "Ta sắp đi nơi khác, phải từ biệt anh." Rồi rút trong ngực áo ra một tập sách đưa cho, nói: "Tuổi thọ và chức vị của anh đều ghi đủ ở đây. Mọi việc đã định từ trước, không phải trí khôn hay sức lực mà theo kịp. Những kẻ hấp tấp cầu cạnh bây giờ chỉ uổng công thôi. Anh cất sách này, cẩn thận đừng xem trước; cứ mỗi lần nhận một chức quan thì mở một tờ, nếu không sẽ có tổn hại." Hiếu Thúc quỳ nhận rồi từ biệt.

 Về sau Hiếu Thúc bệnh nặng, gần như không cứu được, người nhà có người hỏi đến việc hậu sự. Hiếu Thúc nói: "Ta được thần nhân trao cho một tập sách, chưa mở hết, sao đã vội hỏi chuyện hậu sự?" Hơn mười ngày sau, bệnh quả nhiên khỏi. Sau đó, Hiếu Thúc nhờ môn ấm (được bổ làm quan nhờ chức tước, công lao của cha ông) được bổ làm huyện úy huyện Chư Thành, Mật Châu; năm lần đổi chức, đến làm huyện lệnh huyện Lâm Tấn, Bồ Châu. Mỗi lần đi nhậm chức, ông đều xem sách của thần nhân, ngày giờ không sai chút nào.

 Về sau hết nhiệm kỳ, ông về ngôi nhà riêng ở Văn Hương. Một buổi sáng dậy định chải đầu rửa mặt, bỗng có một vật rơi vào trong gương, là con rắn có bốn chân. Hiếu Thúc hoảng sợ ngã xuống đất, từ đó không nói được, mấy ngày sau thì mất. Hơn một tháng sau, vợ ông lục xem rương, tìm được tập sách ông lão để lại, vẫn còn nửa cuộn, bèn than: "Lời thần nhân cũng có lúc sai, sách chưa hết mà người đã mất." Bèn mở ra xem, thì phía sau chỉ còn mấy tờ giấy trắng, có vẽ một con rắn cuộn trong gương.

 Thái Bình quảng ký, quyển 152.

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn gom các sách xưa, do vua Càn Long nhà Thanh sai biên soạn; "khâm định" nghĩa là do vua duyệt định).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video