Thái Bình quảng ký, quyển thứ một trăm năm mươi lăm
Định số (số mệnh đã được định sẵn từ trước, người không thể đổi được), phần mười
Vệ Thứ Công — Lý Cố Ngôn — Dương Thu
Trịnh Lãng — Đoàn Văn Xương — Thôi Tùng
Quách Bát Lang — Trương Tuyên — Hàn Kí
Vệ Thứ Công
Đời Đường, Lại bộ thị lang (quan phó của bộ Lại, bộ trông coi việc tuyển bổ quan lại) là Vệ Thứ Công từ sớm đã có tiếng là người cứng cỏi, ngay thẳng, trong sạch. Hoàng đế Hiến Tông muốn cho ông làm tể tướng đã lâu. Một đêm, vua bỗng gọi Hàn lâm học sĩ (quan văn hầu cận, chuyên thảo chiếu chỉ cho vua) là Vương Nhai vào thảo bản "ma" (tức bạch ma — tờ chiếu phong tể tướng, viết trên giấy gai trắng). Trong đó có hai câu khen ngợi: "Bọn người ở cây kê đã già trong gió khói, ao phượng bỏ trống uổng phí năm tháng" ("cây kê" và "ao phượng" đều là cách gọi Trung thư tỉnh, cơ quan đầu não của tể tướng; ý nói ghế tể tướng chờ người xứng đáng đã lâu).
Sáng hôm sau, sắp tuyên đọc chiếu, tờ chiếu vừa đưa ra khỏi án thì bỗng có cơn gió lốc thổi rơi xuống đất. Người hầu nhặt chưa xong thì vua đổi ý giữa chừng, sai trung sứ (hoạn quan được vua sai đi truyền lệnh) đến dừng việc ấy lại, còn dặn: "Chiếu đã đưa ra thì để xuống, chưa đưa ra thì thôi." Vì thế ông không được phong tể tướng, cuối cùng chỉ làm đến Tiết độ sứ (quan đứng đầu một vùng trấn, nắm cả quân lẫn dân) Hoài Nam. (Trích từ sách "Tục định mệnh lục")
Lý Cố Ngôn
Tướng quốc (tể tướng) Lý Cố Ngôn, năm Nguyên Hòa thứ sáu (năm 811) thi trượt, đi chơi đất Thục (vùng Tứ Xuyên), gặp một bà lão. Bà nói: "Năm sau cậu sẽ đỗ dưới gương hoa phù dung; sau đó hai kỷ (một kỷ là mười hai năm, hai kỷ là hai mươi bốn năm) sẽ làm tể tướng, rồi sẽ về trấn giữ đất Thục. Lúc ấy tôi không còn được thấy cái vinh hiển cậu ra làm tướng trấn ngoài nữa. Xin gửi gắm đứa con gái út của tôi cho cậu."
Năm sau ông quả nhiên đỗ trạng đầu (đỗ đầu bảng), đề bài thơ phú khi ấy có câu "gương người, hoa phù dung". Hai mươi năm sau, ông được dùng làm tể tướng. Bà lão đến thăm, ông đã quên mất. Bà nhờ người báo: "Bà lão dân Thục từng gửi gắm với ông Lý đây." Ông nhớ lại chuyện cũ, mặc áo triều phục ra tạ ơn, mời vào nhà giữa, cho gặp con gái mình. Ngồi yên chỗ rồi, bà lại nói: "Ra làm tướng ngoài biên, vào làm tướng trong triều, ấy là đã định." Ông bày tiệc lớn đãi, bà không ăn, chỉ uống mấy chén rượu rồi xin về. Ông cố giữ lại không được, bà chỉ nói: "Xin che chở con gái tôi." Ông tặng vàng, áo vải thâm, khăn trùm đầu đàn bà, bà đều không nhận, chỉ lấy một chiếc lược ngà của vợ ông, khắc chữ lên để làm ghi nhớ. Ông tiễn ra đến cửa thì không thấy bà đâu nữa.
Đến khi ông trấn giữ đất Thục, có đứa cháu ngoại họ Lư lên chín tuổi mà chưa biết nói, bỗng một hôm nghịch bút nghiên. Ông đùa: "Mày đến nói còn chưa được, cần bút nghiên làm gì?" Đứa bé bỗng nói: "Chỉ cần ông che chở cho con gái yêu của bà lão Thành Đô, thì lo gì bút nghiên vô dụng?" Ông giật mình tỉnh ngộ, lập tức sai người chia nhau đi tìm. Có một bà đồng họ Đổng thờ thần Kim Thiên (thần núi Hoa Sơn, tức Tây Nhạc), chính là con gái bà lão. Bà đồng nói có thể làm cho đứa bé nói được, xin đứng ra cầu Hoa Nhạc Tam Lang (con trai thứ ba của thần núi Hoa Sơn). Ông làm theo lời bà đồng, đứa bé bỗng nói được.
Từ đó bà đồng họ Đổng ở đất Thục được coi như thần, cầu gì cũng ứng nghiệm, giàu có, tích được mấy trăm cân vàng, cậy thế lộng hành, không ai dám nói. Đến khi tướng quốc Thôi Đan sang trấn đất Thục, lập tức phá miếu, ném tượng đất xuống sông, lại xử tội việc thờ Kim Thiên vương: đánh trượng vào lưng bà Đổng, rồi giải đi đuổi ra khỏi cõi phía tây. Không lâu sau bà ở Bối Châu, ở nhờ nhà Lư sinh — con rể ông Lý, nhưng sự linh ứng thì đã hết rồi. (Trích từ sách "Dậu Dương tạp trở")
Lại một chuyện nữa
Lý Cố Ngôn lúc chưa đỗ, đi qua Lạc Dương. Ở đó có Hồ Lô tiên sinh biết các việc trong cõi thần linh, ông từng đến hỏi số mệnh. Tiên sinh nói: "Người ở trong lồng lụa thì không cần hỏi nữa." Đến khi ở Trường An, trọ tại phường Quy Đức, người ta bảo trong chùa Thánh Thọ có vị sư giỏi thuật số (thuật đoán số mệnh), ông bèn đến hỏi. Sư cũng nói: "Anh là người ở trong lồng lụa."
Năm ấy là năm Nguyên Hòa thứ bảy, Hứa Mạnh Dung lấy chức Binh bộ thị lang làm tri cử (quan chủ khảo kỳ thi tiến sĩ). Cố Ngôn hỏi một người bà con họ nội ngoại quen thuộc chuyện trường thi gần đây (không rõ họ tên), rằng nên đến yết kiến những ai để được biết đến. Người ấy vì thấy văn chương của Cố Ngôn rất có tiếng, ắt sẽ đỗ giáp khoa (hạng cao), nên lừa ông rằng: "Anh phải đến yết kiến chủ văn (quan chủ khảo) trước tiên, lại còn phải xin được gặp mặt." Cố Ngôn không biết người ấy cố ý hại mình, bèn mang bài vở của mình thẳng đến yết kiến Mạnh Dung.
Mạnh Dung thấy văn ông viết rất hay, bèn kín đáo sai người hầu mời vào, nói: "Người dự thi không được gặp quan chủ khảo, ắt có kẻ ghen tài xui anh làm vậy." Hỏi vặn đến cùng, Cố Ngôn đành nói thật. Mạnh Dung cho Cố Ngôn đỗ đầu bảng, còn người xui kia thì đánh trượt, rồi giữ kín chuyện ấy. Đỗ xong, Cố Ngôn lại đến chùa Thánh Thọ hỏi chuyện "lồng lụa". Sư nói: "Ta thường qua lại âm phủ, ai sẽ làm tể tướng thì đều được đắp hình dáng, lấy lụa biếc lồng lại đặt dưới mái hiên, vì thế mà biết." Về sau Cố Ngôn quả nhiên ra làm tướng ngoài, vào làm tướng trong, đều đúng như lời. (Trích từ sách "Bồ lục kỷ truyện")
Lại một chuyện nữa
Đầu niên hiệu Nguyên Hòa, cử tử thi tiến sĩ là Lý Cố Ngôn đi thi, bỗng mộng thấy mình đi xem bảng, thấy Lý Cố Ngôn đỗ hạng thứ hai. Đến khi yết bảng, thì ra người đỗ thứ hai là một Lý Cố Ngôn khác (cùng âm, khác chữ "Cố"). Năm ấy Cố Ngôn lại trượt, đến năm thứ bảy mới đỗ trạng đầu dưới tay chủ khảo Hứa Mạnh Dung. (Trích từ sách "Cảm định lục")
Dương Thu
Tể tướng nhà Đường là Dương Thu, người Giang Châu. Ông nội làm Đô áp nha (võ quan đứng đầu đội nghi vệ, quân hầu trong phủ châu) của châu nhà; cha là Duy Trực làm Chủ bạ (quan coi sổ sách giấy tờ) huyện Lan Khê. Duy Trực sinh bốn con trai là Phát, Hỗ, Thu, Nghiêm, đều đỗ tiến sĩ. Thu làm đến tể tướng, từ Phát trở xuống đều làm đến thừa lang (các chức Tả, Hữu thừa và Thị lang các bộ).
Phát lấy mùa xuân làm nghĩa, con cháu nhánh ông đặt tên là Chúc, Thừa (chữ thuộc hành Mộc, ứng với mùa xuân); Hỗ lấy mùa hạ làm nghĩa, con cháu đặt tên là Chiếu (chữ thuộc hành Hỏa); Thu lấy mùa thu làm nghĩa, con cháu đặt tên là Cự, Lân, Giám (chữ có bộ Kim); Nghiêm lấy mùa đông làm nghĩa, con cháu đặt tên là Chú, Thiệp, Động (chữ có bộ Thủy). Ai cũng có văn học, đỗ cao, người đời gọi là "nhà họ Dương phường Tu Hạnh", sánh với các nhà họ Dương ở phường Tĩnh Cung về sự hiển hách.
Thu thuở trẻ học ở núi Lư Sơn. Một hôm đi tìm cảnh u tịch, đến một nơi sâu kín, gặp một đạo sĩ bảo: "Nếu anh học đạo thì có phận thành tiên; nếu nhất định làm quan thì sẽ lên đến tam công (ba chức quan cao nhất triều đình), nhưng cuối cùng gặp họa. Anh có chịu theo ta học đạo không?" Thu còn do dự, vẫn giữ chặt lòng ham tiến thủ, xem nhẹ lời đạo sĩ. Về sau tuy lên đến chốn triều đình, rốt cuộc vẫn bị đày ra miền nam hoang vu và bị giết. (Trích từ sách "Bắc mộng tỏa ngôn")
Trịnh Lãng
Thời Trường Khánh, có vị sư chùa Thanh Long giỏi thuật xem người, kẻ sĩ có tiếng không ai là không tìm đến. Cử tử Trịnh Lãng cũng đặc biệt đến yết kiến, sư không nói với ông một lời nào. Đến khi yết bảng, Lãng đỗ đầu, nhưng ông vẫn chưa tin lời sư. Mấy ngày sau, trong cung đòi thi lại, Lãng quả nhiên bị đánh trượt. Sau đó ông đến gặp sư chùa Thanh Long, sư vui vẻ tiếp đón, lễ độ hơn hẳn lần trước. Lãng gặng hỏi, sư nói: "Lần trước vì cậu không có tên trong sổ đỗ, nếu đỗ thì lại chẳng tốt. Từ nay cậu sẽ lên đến chức cao nhất của bề tôi." Về sau ông quả nhiên trải qua các chức cao ở đài tỉnh (các cơ quan đầu não triều đình) (?). (Trích từ sách "Cảm định lục")
Đoàn Văn Xương
Cố Tiết soái (tức Tiết độ sứ) Tây Xuyên là Đoàn Văn Xương, tự Cảnh Sơ. Cha là Ngạc, làm huyện lệnh Chi Giang, sau làm huyện lệnh Giang Lăng. Văn Xương thuở nhỏ thích viết văn, lớn lên rời Chử Cung (tên cũ của Giang Lăng), long đong bụi bặm, đi làm khách ở Thành Đô, yết kiến Vi Nam Khang tức Vi Cao (tước Nam Khang quận vương). Vi Cao tâu xin cho ông được thích hạt (cởi áo vải, lần đầu ra làm quan), nhưng đường quan không mấy thuận lợi. Ông thường tự cho mình có tài làm nên sự nghiệp, người giao du đều là bậc danh sĩ, bèn rời phủ Nam Khang.
Kim ngô tướng quân Bùi Bân đến trấn Lương Xuyên, mời ông làm tòng sự (quan phụ tá trong phủ), rồi chuyển làm giả đình bình (mang hàm tạm thời chức Đại lý bình sự, quan xét án). Phủ của Bùi công giải tán, ông nhân đó đến một trạm ngựa cách phía tây Hưng Nguyên bốn mươi dặm, gọi là trạm Hộc Minh, nằm ven sông Hán, phía trước tựa núi Ba. Có sư Thanh nương náu nơi góc khuất ấy, không biết người ở đâu. Sư thường im lặng không nói, hễ bỗng nói một câu thì chưa từng sai. Ông đang đi chơi nhân rời phủ, nghe nói sư Thanh kỳ lạ, liền đến xin ngủ nhờ, mong biết việc sắp tới.
Từ tối đến sáng, sư không nói gì. Bỗng sư hỏi: "Ở đất Thục, nghe nói ai là người đến với cờ tiết rực rỡ nhất?" Ông đáp: "Chẳng phải Cao Sùng Văn sao?" Sư nói: "Không phải, nói tiếp đi." Ông nói: "Người thay Sùng Văn là Vũ Hoàng môn (Vũ Nguyên Hành, giữ chức Hoàng môn thị lang)." Sư Thanh nói: "Mười Chín Lang (tức Đoàn Văn Xương, thứ mười chín trong họ) chẳng bao lâu sẽ làm người ấy, còn thịnh hơn, còn thịnh hơn." Ông liền gặng hỏi, sư bèn nói: "Gã điên nói bậy, a sư không biết gì đâu", rồi cười lớn mà thôi. Từ đó ông cũng khá (?)...
Từ chức Hộ bộ viên ngoại, Vi Xử Hậu ra làm Thứ sử Khai Châu. Đoàn công lúc ấy làm Đô quan viên ngoại, kiêm xét án về muối sắt, tiễn Xử Hậu ra cửa kinh đô. Xử Hậu vốn thấm sâu đạo Phật, đến Hộc Minh thì trước hết tìm thăm sư. Sư Thanh vui mừng đón tiếp. Xử Hậu hỏi bao giờ được về, sư đáp: "Một năm nửa năm, một năm nửa năm." Lại hỏi rốt cuộc làm đến quan gì, đáp: "Tể tướng, phải được ở bên sông." Lại hỏi rốt cuộc mất ở đâu, sư không đáp. Lại hỏi Đoàn Mười Chín Lang thế nào, đáp: "Đã nói rồi, gần rồi, gần rồi."
Đến khi Xử Hậu về triều, vừa đúng ba năm, ứng với câu nói lặp "một năm nửa năm" (cộng lại là ba năm). Đầu niên hiệu Trường Khánh, Đoàn công từ ghế tể tướng ra làm Tiết độ sứ Tây Xuyên, quả đúng lời sư Thanh. Riêng Xử Hậu không hiểu câu "được làm tể tướng ở bên sông", đi tìm khắp người hiểu biết để giải. Có người suy rộng nghĩa ra, cho rằng Xử Hậu ắt sẽ được bổ đi Chiết Tây hoặc Hạ Khẩu, từ đó vào triều làm tể tướng. Đến khi hoàng đế Văn Tông lên ngôi, từ Giang để (phủ Giang vương, nơi Văn Tông ở trước khi lên ngôi) mệnh lệnh đầu tiên là phong Xử Hậu làm tể tướng, đến lúc ấy mới nghiệm. Xử Hậu cùng Trâu Bình công (tức Đoàn Văn Xương, tước Trâu Bình quận công) cùng bỏ tiền sửa tháp của sư Thanh, khắc đá ghi lại chuyện này.
Lại có Triệu Tông Nho khi làm Tiết độ sứ Hưng Nguyên, hỏi sư về việc mình sẽ thuyên chuyển. Sư bảo lấy giấy, viết hai câu thơ: "Hoa lê mới nở, hoa hạnh mới hé; từ vùng kinh kỳ phía nam lại, mừng còn dư." Tông Nho bèn tra hỏi, sư Thanh chỉ nói: "Gã điên a sư nói bừa đấy thôi." Tháng hai năm sau, Tông Nho được bổ làm Kiểm hiệu thái úy (hàm thái úy danh dự), Bộc xạ Trịnh Dư Khánh sang thay chức ông (câu thơ "khánh hữu dư" ứng với tên Dư Khánh, "tháng hoa lê hoa hạnh nở" ứng với tháng hai). (Trích từ sách "Định mệnh lục")
Thôi Tùng
Năm Bảo Lịch thứ hai, Thôi Tùng trấn Hoài Nam. Ngày mồng ba tháng năm, trấn Bộ (?) gửi văn thư báo lên: vùng Chiết Hữu (Chiết Tây) thử mười chiếc thuyền đua, trong đó ba chiếc chìm hẳn dưới chân núi Kim Sơn, một trăm năm mươi người đều chết đuối. Tùng xem văn thư, than thở xót xa. Lúc ấy Quân tư mã (quan phụ tá việc quân) Hoàng Phủ Thự vào trình việc, cùng Tùng lấy làm lạ. Trong tiệc có Tống sinh tên Quy Nho nói: "Tai họa bên ấy chưa đáng lạ. Ở đây rồi cũng sẽ có, số người như nhau, chỉ là cách chết khác mà thôi."
Mười ngày sau, có buổi đại lễ (?) bày ở sân rộng, trăm trò diễn đều trình bày. Bỗng chốc mưa gió dữ dội; những người diễn trò trước sân cùng mấy trăm con ngựa buộc dưới dãy hiên. Sấm sét nổ một tiếng, ngựa đều hoảng chạy, mấy chục gian hiên lớn sập xuống, ai ở bên dưới đều bị đè chết. Ông sai đếm số người chết, so với vùng Chiết Hữu không sai một người. (Trích từ sách "Độc dị chí")
Quách Bát Lang
Thiếu doãn (quan phó, đứng thứ hai trong phủ) phủ Hà Trung là Trịnh Phục Lễ, thuở đầu thi tiến sĩ, mười lần không đỗ, khốn khó vô cùng. Chùa Thiên Phúc có nhà sư tên Đạo, người ta nói ban ngày sư đóng cửa ngủ, ban đêm thì làm việc ở âm phủ; mười người đến cầu xin thì sư từ chối tám, chín. Phục Lễ đang lận đận, uất ức, bèn chọn ngày ăn chay, tắm gội đến chờ. Sư Đạo tiếp ông khá ôn hòa, nói: "Tôi chưa từng tiết lộ bừa cho ai. Nay anh là bậc người tài mà ôm nỗi than củi chất (điển cố: củi chất đống, bó đến sau lại nằm trên — ý nói người đến trước bị bỏ lại, kẻ sau vượt lên) đã lâu, tôi không nỡ làm ngơ. Cứ cố gắng tiến thủ, rốt cuộc sẽ nên danh tốt, nhưng chuyện này kỳ lạ, không thể nói ra."
Trịnh lạy xin cho biết kỳ hạn. Sư Đạo nói: "Kỳ đỗ của anh phải đủ bốn việc hợp lại mới toại chí; thiếu một trong bốn thì lại bị trượt oan. Chuyện như thế sẽ xảy ra với ruột thịt nhà anh nối nhau ba khoa thi; trước ba khoa ấy thì khó như bắc thang lên trời, sau ba khoa ấy thì dễ như trở bàn tay." Trịnh sững sờ nhìn, không hiểu nổi, lại lạy xin cho biết bốn việc ấy là gì.
Sư Đạo ngần ngừ hồi lâu rồi nói: "Cẩn thận đừng nói với ai. Việc anh thành danh có bốn điều, cũng là lạ lắm. Một là phải vào năm thứ hai sau khi nhà nước đổi niên hiệu. Hai là phải có Lễ bộ thị lang lần thứ hai coi việc cống cử (kỳ thi chọn người tài). Ba là người đỗ thứ hai phải họ Trương. Bốn là trong số đồng niên (những người cùng đỗ một khoa) phải có Quách Bát Lang. Thiếu một trong bốn điều thì hỏng ở bước cuối cùng (như đắp núi chỉ thiếu một sọt đất). Em và cháu hiền của anh, ba khoa thi đều phải theo như thế." Trịnh tuy rất ngờ lời ấy, buồn bực không vui, cho rằng không còn hy vọng gì nữa, kính cẩn tạ ơn rồi lui về.
Năm Trường Khánh thứ hai, có người giới thiệu tên ông với quan chủ khảo. Trịnh thấy quan chủ khảo lại không phải người coi thi lần thứ hai, nên trong lòng rất ngờ, quả nhiên không đỗ. Mãi đến khi đổi niên hiệu, năm Bảo Lịch thứ hai, Dương công ở phường Tân Xương lần thứ hai nắm quyền chấm văn, ông mừng thầm nhưng chưa dám nói ra. Mùa xuân năm sau quả nhiên đỗ; người đỗ thứ hai họ Trương tên Tri Thực, trong số đồng niên có Quách Bát Lang tên Ngôn Dương. Trịnh lấy làm kỳ lạ, than phục mãi, nhân đó ghi vào cuối một cuốn sách nhỏ, tự nhủ: "Sư Đạo nói ba khoa đều phải như thế; một lần đã là lạ rồi, lẽ nào lại đến lần thứ hai, lần thứ ba?"
Kế đến cố Thượng thư hữu thừa Hàn Hiến đi thi. Năm Thái Hòa thứ hai, ông rất có tiếng tăm, nhưng vì quan chủ khảo không phải người coi thi lần thứ hai, đến ngày thi quả nhiên gặp tang một năm (tang người thân phải để một năm). Sau đó ông dự thi năm Đại Hòa thứ chín, lại thất bại lúc sắp thành. Mãi đến khi đổi niên hiệu, năm Khai Thành thứ hai, Cao Khải lần thứ hai nắm quyền chấm văn, Hữu thừa (tức Hàn Hiến) thầm lấy làm lạ. Năm sau quả đỗ cao; người đỗ thứ hai họ Trương tên Đường, trong số đồng niên có Quách Bát Lang tên Thực. Lại ghi thêm vào cuối cuốn sách nhỏ. Ba khoa tuy còn thiếu một, nhưng hai khoa đã không sai chút nào; trong nhà bảo nhau: "Lẽ nào lại đúng như thế?" Lúc ấy sư Đạo đã không biết đi đâu rồi.
Kế đến cố Phò mã đô úy (chức phong cho chồng của công chúa) Trịnh Hạo đi thi, tiếng tăm thời ấy ngày càng lớn. Đến khi đổi niên hiệu, năm Hội Xương thứ hai, Lễ bộ thị lang Liễu Cảnh lần thứ hai nắm quyền chấm văn, đô úy đỗ trạng đầu; người đỗ thứ hai họ Trương tên Tiềm, trong số đồng niên có Quách Bát Lang tên Kinh. Lời sư Đạo nói không sai chút nào. (Trích từ "Dã sử")
Trương Tuyên
Huyện lệnh huyện Lâm An, Hàng Châu là Trương Tuyên. Thời Bảo Lịch, từ chức Hộ tào duyện (thuộc quan coi việc hộ tịch, thuế khóa) ở phủ Việt, ông được điều bổ làm quan này. Vì nhà ở Chiết Đông, ông muốn xin làm huyện lệnh Tiêu Sơn. Ba ngày trước buổi xướng danh (đọc danh sách bổ quan), ông bỗng mộng thấy một cô gái ngoài hai mươi tuổi đưa danh thiếp đến xin gặp. Tuyên vốn đứng đắn, trong mộng không chịu gặp. Cô gái nói: "Tôi là khách trong huyện của ông năm tới, sao lại không gặp?" Tuyên bèn tiếp, cô gái giữ lễ rất nghiêm trang, nói: "Thiếp có mười một miệng ăn nương náu ở đất quý đã nhiều năm. Nay nghe minh phủ (cách gọi tôn kính quan huyện) sắp đến nên đến chào." Tuyên hỏi tên huyện, cô gái rốt cuộc không đáp. Tuyên bảo người trong họ: "Hãy ghi nhớ chuyện này."
Về sau ông được bổ làm huyện lệnh huyện An Cát, Hồ Châu. Tuyên vì việc nhà không tiện, định từ chối. Người trong họ nói: "Đừng thế. Cô gái trong mộng hôm trước chẳng phải là chữ An sao (chữ An gồm bộ mái nhà và chữ nữ là con gái)? Mười một miệng chẳng phải là chữ Cát sao (chữ Cát gồm chữ "sĩ", viết như mười và một, đặt trên chữ "khẩu" là miệng)? Ấy là âm chất (sự sắp đặt ngầm của trời đất) đã định, từ chối thì được ích gì?" Tuyên tỉnh ngộ, cười nói: "Nếu vậy thì hẳn là có số định sẵn," bèn nhận chức.
Hết nhiệm kỳ được mấy năm, ông lại sắp đi chờ bổ. Lúc ấy vùng Giang Hoài bị lụt mất mùa, Tuyên dời nhà về Hà Nam, cố xin một chức quan ở vùng Tống, Bạc. Sắp đưa cả nhà đi thì lại mộng thấy cô gái trước, dung mạo vẫn như cũ, nói: "Minh phủ lại sắp làm huyện lệnh huyện của thiếp." Tuyên nói: "Trước đây tôi đã làm quan ở huyện của phu nhân rồi, nay lẽ nào lại được bổ nữa?" Cô gái nói: "Từ khi minh phủ hết nhiệm kỳ, thiếp liền dời đi, chỗ ở bây giờ không phải đất cũ. Nhưng người nhà trước kia chết gần hết, nay chỉ còn ba miệng ăn làm vướng víu. Minh phủ đến được mấy tháng thì cũng phải từ biệt." Nói xong có vẻ buồn thương. Tuyên vẫn chưa hiểu.
Đến buổi xướng danh bổ quan, ông được làm huyện lệnh huyện Lâm An, Hàng Châu. Tuyên than: "Ba miệng chính là chữ Lâm (chữ Lâm có ba chữ "khẩu" là miệng). Mấy tháng rồi đi, có lẽ ta sắp gặp chuyện chẳng lành chăng?" Đến nhậm chức được nửa năm thì ông mất. (Trích từ sách "Tiền định lục")
Hàn Kí
Hàn Kí người Xương Lê, là cháu thuộc chi thứ của cố Tấn công Hàn Hoảng, thông thạo rộng kinh sử. Năm Thái Hòa thứ năm, từ chức Đại lý thừa (quan phó ở Đại lý tự, cơ quan xét án), ông dự kỳ thi Bình phán (kỳ thi viết bản xét xử để chọn quan) và đỗ vào hạng nhập đẳng (hạng được chấm đỗ). Thứ bậc đỗ đã không cao vượt hẳn, lại không phải nhờ chạy vạy mà có, vậy mà bị bọn hậu bối chế giễu.
Lúc ấy Thái thường thừa (quan phó ở Thái thường tự, cơ quan coi lễ nhạc tế tự) Phùng Nguyên được bổ làm Thứ sử Nhạc Châu, nhân đó nói rằng việc đời người vốn có định sẵn từ trước. Cuối thời Đức hoàng (vua Đức Tông), Nguyên làm Phụng lễ lang ở Thái thường tự, khi ấy cùng làm một cơ quan với Kí. Năm ấy, tiền tiến sĩ (người đã đỗ tiến sĩ mà chưa nhận chức) Thì Nguyên Tá làm Hiệp luật lang (quan coi việc âm nhạc trong lễ tế). Ba người hẹn nhau vào ngày Thượng Đinh (ngày Đinh đầu tiên trong tháng, ngày định lệ để tế lễ) làm lễ thích điện (lễ dâng cúng vật phẩm để tế) ở miếu Vũ Thành vương (tức Khương Thái Công).
Nguyên ở phường Thường Lạc, Kí ở phường Thân Nhân, Nguyên Tá ở phường An Ấp. Nguyên thúc giục, kéo hai người cùng đến góc tây nam phường Thái Bình và phường Hưng Đạo. Nguyên Tá bỗng nói: "Tôi vừa ngồi trên ngựa có một giấc mộng tốt cho hai vị: hai ông đều sẽ thi phán đỗ nhập đẳng. Không biết vì sao vậy? Xin hãy ghi lại." Nguyên bèn viết lại, cất trong rương. Năm thứ sáu đời Hiến Tông, Nguyên thi phán đỗ nhập đẳng, được bổ làm Huyện úy (quan coi việc trị an trong huyện) huyện Hưng Bình. Kí thì thực lòng không mong gì chuyện khoa cử, vậy mà hai mươi bảy, hai mươi tám năm sau Kí mới thi phán đỗ nhập đẳng, đều không sai.
Nguyên sắp lên đường đi Nhạc Dương, gọi Kí đến, đặc biệt kể lại chuyện năm xưa, lại lấy tờ ghi trong rương ra cho xem, nói: "Các ông ấy có gì đáng chế giễu đâu, ấy là số mệnh khiến như thế." Kí cũng từ đó chưa bao giờ quên, nói: "Vậy mà tôi với ông sao trước sau cách xa nhau đến thế!" (?) Năm ấy Kí được bổ làm Đại lý chính (quan xét án ở Đại lý tự). (Trích từ sách "Tục định mệnh lục")
Thái Bình quảng ký, quyển thứ một trăm năm mươi lăm
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều Thanh theo lệnh vua biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video