Thái Bình quảng ký, quyển một trăm năm mươi sáu
Định số, phần mười một (định số: số mệnh đã được định sẵn từ trước, con người không thay đổi được)
Bàng Nghiêm; Trương Chính Củ; Lưu Tuân Cổ
Thư Nguyên Dư; Lý Đức Dụ; Lý Ngôn
Vương Mộc; Thư Thủ Khiêm; Cháu ngoại của Đỗ Tông
Thạch Hùng; Giả Đảo; Thôi Khiết
Bàng Nghiêm
Đời Đường, Kinh Triệu doãn (quan đứng đầu phủ Kinh Triệu, vùng kinh đô Trường An) là Bàng Nghiêm, khi làm Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Cù Châu, đến nhậm chức được mấy tháng thì bỗng mơ thấy hai nhà sư bước vào cửa phòng ngủ. Nghiêm không tin đạo Phật, nên trong mộng quát mắng họ. Nhà sư nói: "Sứ quân (cách gọi tôn kính quan thứ sử) đừng giận, chúng tôi biết trước việc sẽ xảy ra nên đến báo cho ngài đấy thôi." Nghiêm nghe vậy thì mừng, bèn hỏi: "Ta có được làm tể tướng không?" Đáp: "Không." Hỏi: "Có được làm tiết chế (tức tiết độ sứ, quan nắm quyền quân sự và cai trị cả một vùng gồm nhiều châu) không?" Đáp: "Không." Hỏi: "Vậy thì sẽ làm quan gì?" Đáp: "Làm chức liêm sát (quan thanh tra, xét hỏi việc làm của quan lại), không có binh quyền; có đất đai cai quản mà không ra khỏi kỳ nội (vùng đất quanh kinh đô). Quá việc ấy trở đi thì chúng tôi không biết." Hỏi: "Thế thọ được bao nhiêu?" Đáp: "Tiếc thay, cái ngài thiếu chính là tuổi thọ (?). Giả như có thọ thì cầu gì mà chẳng được." Hỏi: "Ngày nào ta sẽ rời nơi này?" Đáp: "Ngày hai mươi hai tháng năm năm sau."
Đến mùa xuân năm sau, có lệnh cử người đến thay. Nghiêm đã gửi tờ trình xin trước lên quan liêm sứ là Nguyên Chẩn. Chẩn vốn thân thiết với Nghiêm, ắt sẽ chấp thuận, nên Nghiêm cho rằng việc xin đã được, chẳng mấy ngày nữa là lên đường. Ngày cuối tháng ấy, nhân lúc đang dự tiệc, nhận được thư trả lời của ông Nguyên, viết: "Xin đợi bàn giao công việc xong đã." Nghiêm mở thư ra đọc rồi nói: "Ta vốn đã biết là chưa đi được." Rồi kể hết giấc mộng cho những người ngồi trong tiệc nghe. Rốt cuộc ông lên đường đúng ngày hai mươi hai tháng năm. Về sau ông làm Kinh Triệu doãn rồi mất. (Trích sách Tiền định lục)
Trương Chính Củ
Bí thư giám (quan đứng đầu Bí thư tỉnh, cơ quan trông coi sách vở, thư tịch của triều đình) là Lưu Vũ Tích có người con tên Hàm Duẫn, đi thi đã lâu mà không đỗ. Vũ Tích vốn đã bực tức, buồn bã vì đường làm quan của mình lận đận, lại rất mực thương yêu Hàm Duẫn, nên khi về kinh, ông đem tình cảnh ấy giãi bày với các bậc hiền tài trong triều. Năm Thái Hòa thứ tư, cố Lại bộ (thượng thư) là Thôi Quần vốn có tình giao hảo sâu đậm với Vũ Tích, thấy Vũ Tích lận đận như vậy, càng muốn nâng đỡ Hàm Duẫn. Mùa thu năm ấy, học trò của Quần là Trương Chính Mô được cử làm quan khảo thí ở phủ Kinh Triệu. Quần vì Vũ Tích mà riêng gọi Chính Mô đến, trực tiếp gửi gắm Hàm Duẫn, mong cho đỗ đầu. Đến khi bảng yết ra, tên Hàm Duẫn lại nằm tít dưới thấp. Quần giận lắm, dặn người gác cổng: "Trương Chính Mô có đến thì đừng báo vào nữa."
Anh của Chính Mô là Chính Củ, nguyên là tham quân (quan giúp việc) ở Hà Trung, dự kỳ thi khoa thư phán bạt tụy (khoa thi chọn người xuất sắc về viết văn thư và soạn lời phán xử án). Lúc ấy Quần trông coi các khoa thi, quan khảo dán kín tên thí sinh trên bài (để chấm cho công bằng). Chấm xong, Quần đọc bài phán của Chính Củ, trong lòng thầm khen ngợi; lại đoán rằng đây là em của cố Công bộ thượng thư Trương Chính Phủ, nên quyết ý tâu lên cho đỗ. Khi chiếu chỉ ban xuống, Chính Củ cùng những người đỗ khoa ấy đến tạ ơn quan chủ khảo. Riêng Chính Củ bước lên trước thưa rằng: "Tôi dẫu có chết cũng không đủ đền đáp ơn sâu của tướng công. Trong một nhà mà hai anh em đều được ngài cất nhắc cho đỗ đạt, dẫu tan xương nát thịt cũng không báo đáp được." Vừa nói vừa rơi nước mắt, lời chưa dứt thì Quần chợt hiểu ra đây là anh của Chính Mô, liền nổi giận nói: "Ông là anh của Trương Chính Mô à! Em ông thật quá bất lương, đem Thôi Quần này ra mà buôn danh, có việc như thế sao, có khác gì quân giặc! Ông đỗ là do số mệnh, chẳng phải ý tôi, còn cảm tạ làm gì!" (Trích sách Tục mệnh định lục)
Lưu Tuân Cổ
Cố Hình bộ thượng thư là Lưu Tuân Cổ, người đất Bái, năm Thái Hòa thứ tư làm tiết độ sứ quân trấn Đông Xuyên (miền đông đất Thục). Trước đó có một người đất Thục cất chứa rất nhiều sách. Lưu đến nơi, từng mượn mấy trăm thiên, nhưng chưa đọc kỹ hết. Mùa hè năm sau, sông Phù dâng lụt lớn, nước tràn vào doanh trại, làm sập đổ nhà cửa trong làng; mấy ngày sau nước mới rút. Sách vở và đồ quý của Lưu đều bị nước lũ làm ướt bẩn cả. Lưu bèn sai bày hết ra sân phơi. Mấy hôm sau, trong đống sách Lưu tìm được một cuộn "Chu Dịch chính nghĩa" (sách giảng giải nghĩa lý Kinh Dịch), nét bút kỳ diệu, lối chữ hơi cổ, hẳn không phải sách đời gần đây. Cuối cuộn có dòng ghi: "Ngày mười một tháng ba năm Thượng Nguyên thứ hai, nhân đọc Chu Dịch mà viết phần chính nghĩa này. Từ nay đổi niên hiệu mười hai, mười ba lần, đến 'một người tám nghìn miệng' thì sẽ có lụt lớn cuốn trôi, nhân đó sách được mở ra phơi. Đạo sĩ ở Hành Dương là Lý Đức Sơ." Lưu đọc dòng chữ ấy, than thở hồi lâu, hỏi kỹ lai lịch thì đó là sách của người đất Thục cất chứa. Bèn mời khách khứa và các thuộc quan đến xem.
Cái gọi là "đổi niên hiệu mười hai, mười ba lần, đến một người tám nghìn miệng", thì "một người tám nghìn miệng" chính là hai chữ "Đại Hòa" (chữ "Đại" ghép từ chữ "nhất" nghĩa là một và chữ "nhân" nghĩa là người; chữ "Hòa" có thể tách thành chữ "thiên" nghĩa là nghìn, chữ "bát" nghĩa là tám và chữ "khẩu" nghĩa là miệng). Từ niên hiệu Thượng Nguyên, trải qua Bảo Ứng, Quảng Đức, Vĩnh Thái, Đại Lịch, Kiến Trung, Hưng Nguyên, Trinh Nguyên, Vĩnh Trinh, Nguyên Hòa, Trường Khánh, Bảo Lịch đến Đại Hòa, cả thảy đổi niên hiệu mười ba lần, quả nhiên khớp với lời ghi. Nhưng không biết Lý Đức Sơ là người thế nào; hay là có ai mượn tên ấy để bày cho đời sau thấy chăng? (Trích sách Tuyên thất chí)
Thư Nguyên Dư
Khi Lý thái úy (tức Lý Đức Dụ; thái úy là chức quan cao nhất về danh vị) đang ở Trung thư (Trung thư tỉnh, cơ quan đầu não của triều đình, tức lúc ông làm tể tướng), Thư Nguyên Dư từ chức Thị ngự sử (quan ở Ngự sử đài, chuyên giám sát và hạch tội quan lại) xin về Đông Đô (tức Lạc Dương), đến chào thái úy. Thái úy nói: "Gần đây có nhà sư từ phía đông đến, bảo rằng có một khu đất, ai chôn cất người thân ở đó thì ắt lên tới ngôi cao nhất. Sao ông không lấy khu đất ấy?" Nguyên Dư từ chối, nói nhà nghèo không lo liệu nổi, để tự tìm chỗ khác. Rồi ông về lo việc dời mộ (?). Hôm khác nhà sư lại ghé qua, nói với thái úy: "Khu đất hôm trước đã có người dùng rồi." Hỏi ra thì chính là Nguyên Dư. Về sau Nguyên Dư từ chức Hình bộ thị lang được làm bình chương sự (đồng bình chương sự, tức chức tể tướng). (Trích sách Cảm định lục)
Lý Đức Dụ
Lý Đức Dụ năm năm mươi tư tuổi từ Nhuận Châu được bổ sang một châu khác (?), năm năm mươi tám tuổi lại vào làm tể tướng; cả hai lần đều đúng vào tuổi của cha ông là Lý Cát Phủ khi ấy, giới quan lại lấy làm vinh dự. (Trích sách Cảm định lục)
Khi Đức Dụ làm Thái tử thiếu phó (quan phò tá, dạy dỗ thái tử) phân ty ở Đông Đô (giữ chức tại cơ quan triều đình đặt ở Lạc Dương, thường là chức nhàn), từng nghe có một nhà sư giỏi biết trước họa phúc của người, bèn mời đến. Nhà sư nói: "Tai họa của ông chưa hết, sẽ phải đi về phương nam xa muôn dặm." Đức Dụ rất không vui. Hôm sau lại mời đến, nhà sư nói: "Sợ hôm qua nói chưa thật chắc, xin lập đàn ba ngày." Rồi lại nói: "Chuyến đi về nam của ông đã định chắc rồi." Đức Dụ hỏi: "Thầy nói vậy lấy gì làm bằng?" Nhà sư liền chỉ xuống đất: "Dưới chỗ này có một cái hộp đá." Đức Dụ sai đào lên, quả nhiên có, nhưng mở ra thì chẳng thấy gì bên trong. Đức Dụ kính trọng nhà sư, lại hỏi: "Đi về nam rồi có được trở về không?" Nhà sư đáp: "Ông được ăn một vạn con dê, nay còn thiếu năm trăm con chưa đủ, ắt sẽ được trở về."
Đức Dụ than rằng: "Thầy thật là bậc chí nhân (người đạt tới đạo lý cao tột). Ta vào thời Nguyên Hòa làm tòng sự (quan giúp việc) ở Bắc Đô, từng mơ thấy mình đi đến núi Tấn, nhìn khắp nơi đâu cũng là dê, có mấy chục người chăn nói với ta: 'Đây là số dê mà quan thị ngự sẽ ăn.' Ta vẫn ghi nhớ giấc mộng này, chưa từng nói với ai. Nay mới biết số mệnh đã định quả thật không sai." Hơn mười ngày sau, quan trấn thủ Linh Vũ gửi gạo đến, kèm theo biếu năm trăm con dê. Đức Dụ cả kinh, mời nhà sư đến kể chuyện ấy và muốn trả lại số dê. Nhà sư nói: "Dê đã đến đây thì đã là của tướng quốc rồi, trả lại cũng vô ích. Chuyến đi về nam e là không trở về được nữa chăng!" Không lâu sau, ông liên tiếp bị giáng chức, đến làm thuộc quan ở Nhai Châu, rốt cuộc mất ở nơi bị đày, năm ấy sáu mươi ba tuổi. (Trích sách Bổ lục kỷ truyện)
Lý Ngôn
Có một tiến sĩ (ở đây chỉ người đi thi khoa tiến sĩ) tên Lý Nhạc, thi mấy lần liền đều không đỗ. Đêm mơ thấy có người bảo: "Trên đầu có núi thì làm sao đỗ cao được?" (vì chữ "Nhạc" có chữ "sơn" nghĩa là núi ở phía trên). Tỉnh dậy, ông cho rằng không thể dùng tên Nhạc nữa, bèn đổi tên là Ngôn, quả nhiên thi đỗ. (Trích sách Cảm định lục)
Vương Mộc
Vương Mộc là em họ cùng cụ của Vương Nhai, nhà ở Giang Nam, đã già lại nghèo. Thấy Nhai đang nắm quyền tể tướng, ông bèn cưỡi con lừa què lên kinh đô, xin gạo ăn, thuê nhà trọ ở, ba mươi ngày mới được gặp Nhai một lần ở chỗ bức bình phong trước cổng. Ông mong muốn chẳng qua chỉ một chức chủ bộ (quan nhỏ coi sổ sách giấy tờ ở huyện) hay huyện úy (quan nhỏ coi việc trị an ở huyện) mà thôi. Nhưng Nhai thấy Mộc lôi thôi tiều tụy, chẳng có chút tình anh em. Mùa thu năm Thái Hòa thứ chín, Mộc mới lựa lời nói được với tên đầy tớ được Nhai yêu quý, nhờ hắn dẫn lời mong muốn của mình. Nhai mới gọi Mộc vào gặp một lần, định hứa cho một chức quan nhỏ. Từ đó sớm tối Mộc đều đến cổng nhà Nhai chờ lệnh. Đến khi Nhai bị giết, Cừu Sĩ Lương sai bắt người nhà Nhai; lúc ấy Mộc đang ở trong tư dinh của Nhai, bị coi là người cùng phe với họ Vương, nên không tránh khỏi bị chém. (Trích sách Đỗ Dương tạp biên)
Thư Thủ Khiêm
Thư Thủ Khiêm là người trong họ của Thư Nguyên Dư, thông minh sáng dạ, tuổi còn trẻ. Nguyên Dư đối đãi rất hậu, suốt mười năm coi như con cháu ruột trong nhà, tiến cử cho đỗ khoa minh kinh (khoa thi về thông thạo kinh sách), làm quan đến hiệu thư lang (quan hiệu đính sách vở). Đến khi Nguyên Dư cầm ấn tể tướng, lại hứa cho làm tào lang (quan lang trung, viên ngoại lang ở các bộ). Chẳng bao lâu, Nguyên Dư bỗng vô cớ nổi giận với Khiêm; đến sáng ngày mồng một, Khiêm đến lạy chào cũng không được gặp. Từ đó ngày càng bị trách mắng, đến cả đầu bếp, đầy tớ cũng coi thường. Khiêm không yên lòng, bèn để lại thư ở cổng, từ biệt để đi về Giang Biểu (vùng phía nam sông Trường Giang), Nguyên Dư cũng chẳng hỏi han gì. Hôm sau Khiêm sửa soạn hành trang ra khỏi Trường An, than thở số phận lận đận, buồn bã thất thần, dừng ngựa ngoảnh nhìn lại, nước mắt ròng ròng. Đến Chiêu Ứng thì nghe tin Nguyên Dư gặp họa, bấy giờ mới thấy nhẹ lòng. (Lúc ấy người ta bắt người nhà ở dinh tể tướng, bất kể thân hay sơ đều giết hết.) Những người bàn luận thời ấy cho rằng chuyện họa phúc khác nhau giữa Vương Mộc và Thư Thủ Khiêm là do số phận đã định. (Trích sách Đỗ Dương tạp biên)
Cháu ngoại của Đỗ Tông
Đỗ Tông và Lý Đức Dụ cùng làm việc ở Trung thư. Một hôm Đức Dụ nói với Tông: "Nhà ông có người kỳ lạ, sao không cho đến gặp ta một lần?" Tông đáp: "Không có ai cả." Đức Dụ nói: "Ông thử nghĩ kỹ xem." Tông nói: "Chỉ có đứa cháu ngoại từ xa đến xin làm quan thôi." Đức Dụ nói: "Chính là người ấy." Tông về nhà, sai cháu đến yết kiến Đức Dụ. Đức Dụ hỏi han, người ấy đáp: "Thái úy đã ở ngôi cao nhất trong hàng bề tôi, cần gì phải hỏi. Phàm những việc nhỏ nhặt của con người còn có phận đã định sẵn, huống chi là công lao, tước vị, bổng lộc. Vả lại, trưa mai vào giờ Ngọ (khoảng từ 11 giờ đến 13 giờ) sẽ có một con thú trắng từ phía nam vượt qua mái nhà mà đến, có một đứa trẻ tóc búi hai chỏm như sừng (kiểu tóc trẻ con), mặc áo tía, bảy tuổi, cầm cây gậy trúc dài năm thước, có chín đốt, đuổi con thú, con thú lại chạy về phía nam. Đứa trẻ ấy không phải người trong phủ. Ngài thử chờ xem."
Hôm sau, đến giữa trưa, quả nhiên có một con mèo trắng từ phía nam vượt qua mái nhà mà đến, có một đứa trẻ tóc búi hai chỏm, mặc áo tía đuổi theo, con mèo lại chạy về phía nam. Bèn gọi đứa trẻ lại hỏi, nó nói bảy tuổi; đo cây trúc nó cầm thì dài năm thước, có chín đốt. Đứa trẻ là con của một người tùy tùng cũ ở ngoài phủ. Không sai lệch mảy may. Việc không kể lớn nhỏ đều đã được định trước cả. (Trích sách Văn kỳ lục)
Thạch Hùng
Thạch Hùng lúc đầu cùng Khang Sân đều là tướng đứng đầu dưới quyền Vương Trí Hưng, quan trấn thủ Từ Châu. Ông Vương ghét hai người dũng mãnh, tâu xin cho giữ nguyên chức cũ; Hùng khi ấy làm tư mã (quan phụ tá cho thứ sử) Hứa Châu. Không lâu sau Hùng được bổ làm thứ sử Thạch Châu. Có người tên Lý Ước, vì lúc Thạch sứ quân còn ở Hứa Châu, từng mượn của cải của Ước, khiến Ước rơi vào cảnh túng quẫn; sau Ước đến Thạch Châu đòi lại của cũ. Vào đến địa phận Thạch Châu, Ước chần chừ, sợ Thạch nổi giận. Gặp trong làng có ngôi đền thờ thần, người đến cầu cúng đều bảo là linh, Ước bèn thầm khấn với thần (?). Thầy cúng hai cha con đều nói thần đã giáng, đòi giấy bút bảo Ước viết. Ước không biết chữ, tìm được một đứa trẻ trong làng, thần đọc cho nó chép rằng: "Thạch sứ quân từ nay sẽ được trọng thần cất nhắc mà lập võ công, sẽ làm tiết độ sứ Hà Dương, Phượng Tường; sau lại có một chức quan khiến ông thất vọng. Cho nên việc này phải giữ kín, không được để người khác nghe."
Ước đem lời thầy cúng báo trước với Thạch; Thạch gặp Ước rất vui. Không lâu sau, Lưu Tòng Gián ở Lộ Châu làm phản, triều đình bàn việc đánh dẹp. Lý Đức Dụ làm tể tướng, gấp rút dùng Hùng. Hùng ra sức võ dũng, đoạt được cửa ải Thiên Tỉnh; sau lại cùng Lưu Chấn Văn đánh phá các bộ lạc người phiên (dân tộc thiểu số ở biên giới) vùng Hắc Sơn, đánh đuổi Nam Thiền Vu (thủ lĩnh người Hồi Cốt phía nam), đón công chúa về nước, đều là công lao của Hùng. Nhưng đó chỉ là công của chim ưng, chó săn (ví với công của người được sai khiến), không có tể tướng giỏi thì không sai khiến được.
Đến khi ông Lý (Đức Dụ) làm Thái tử thiếu bảo (quan phò tá thái tử) phân ty ở Lạc Dương, Thạch bộc xạ (Bộc xạ: chức quan cao ở Thượng thư tỉnh, ở đây là hàm được ban cho Thạch Hùng) đến Trung thư bàn việc chức quan, nói: "Hùng này lập công ở ải Thiên Tỉnh và ở Hắc Sơn, với công lao ở hai nơi ấy, mong được thêm một trấn nữa để dưỡng già." Phủ tể tướng đáp: "Công lao ở Lộ Châu của bộc xạ, nhà nước đã đền đáp bằng chức tiết độ sứ Hà Dương; thành tích ở biên ải phía tây lại được phong ở Phượng Tường. Được ở hai trấn trọng yếu như vậy, chẳng phải là đã đền thưởng rồi sao?" Thạch bèn lại làm tả hữu thống quân (chức chỉ huy cấm quân), không được như ý mong; mọi việc đều đúng như lời thầy cúng. Đến khi Đức Dụ bị đày ra Triều Châu, có người khách lại kể chuyện thần linh ứng nghiệm với Thạch Hùng, làm rõ rằng thịnh suy đều có số, Đức Dụ nhờ vậy cũng nguôi bớt phần nào uất ức. (Trích sách Vân Khê hữu nghị)
Lại một chuyện nữa
Năm Hội Xương thứ tư, Lưu Chẩn thất bại. Trước đó, thời Lưu Tòng Gián còn sống, có một người nói: "Thạch Hùng dẫn bảy nghìn người đến!" Tòng Gián giết người ấy. Đến lúc này, Thạch Hùng quả nhiên dẫn bảy nghìn người tiến vào Lộ Châu. (Trích sách Cảm định lục)
Giả Đảo
Giả Đảo tên chữ là Lãng Tiên. Thời Nguyên Hòa, thơ của Nguyên (Chẩn) và Bạch (Cư Dị) chuộng lối nhẹ nhàng, dễ dãi; riêng Đảo đổi lối thơ, đi vào hướng hiểm hóc, lạ lùng để sửa thói chuộng hoa mỹ. Dẫu đi, đứng, ngủ, ăn, ông cũng ngâm vịnh không ngừng. Có lần ông cưỡi lừa, giương lọng, đi băng ngang đường lớn trong kinh thành; lúc ấy gió thu đang thổi mạnh, lá vàng rụng nhiều đến mức có thể quét thành đống, Đảo chợt ngâm: "Lá rụng đầy Trường An", rồi nghĩ tìm câu đối lại mà chưa được, vì thế va phải đoàn xe của Kinh Triệu doãn là Lưu Thê Sở, bị giam một đêm rồi được thả. Lại có lần ông gặp vua Vũ Tông ở chùa Định Thủy, Đảo càng tỏ ra ngạo mạn vô lễ, vua lấy làm lạ. Ít lâu sau có chỉ dụ trong cung (?) cho ông một chức quan để đày đi, đặc cách bổ làm huyện úy huyện Trường Giang, sau dần dần được thăng làm tư thương (quan coi kho lương) ở Phổ Châu, rồi mất. (Trích sách Chích ngôn)
Thôi Khiết
Thái phủ khanh (quan đứng đầu Thái phủ tự, cơ quan coi kho tàng, của cải của nhà nước) là ông Thôi tên Khiết, ở Trường An, cùng tiến sĩ Trần Đồng đi sang phía tây phố thăm người thân quen. Ông Trần có tài thấy trước sự việc, nhưng ông Thôi không tin. Lúc sắp ra đi, ông Trần nói: "Hôm nay sẽ cùng anh ăn gỏi cá (cá tươi thái lát mỏng ăn sống) ở đình của Bùi lệnh công (tức Bùi Độ, từng làm Trung thư lệnh)." Ông Thôi không tin, cười mà không đáp. Đi qua phố Thiên Môn, tình cờ gặp người bán cá rất tươi, ông Thôi quên bẵng lời ông Trần, nói: "Chuyến đi này cũng chỉ là việc của người nhàn rỗi, chi bằng ăn gỏi cá cho thú." Bèn sai người theo hầu lấy tiền mua cá, được mười cân, rồi hỏi: "Đi đâu thì làm được?" Người hầu thưa: "Đình của Bùi lệnh công ở rất gần." Bèn sai người đi trước sắp xếp. Đến khi xuống ngựa bước lên đình, ông Thôi mới sực nhớ lời ông Trần, cả kinh nói: "Lấy đâu ra người thái gỏi?" Ông Trần nói: "Cứ mượn dao thớt, thế nào cũng có nhạc công bộ thứ nhất đến."
Chốc lát sau có ba bốn người mặc áo tía đến đình dạo chơi. Một người thấy cá liền nói: "Cá này thật tươi ngon. Hai vị có muốn làm gỏi không? Tôi giỏi nghề này, xin ra tay làm giúp các lang quân." Hỏi ra thì là nhạc công bộ thứ nhất của Lê Viên (đoàn ca múa nhạc trong cung vua). Những người kia đi cả, người này bèn cởi áo, cầm dao, thái rất nhanh và khéo. Gỏi sắp xong, ông Trần nói: "Gỏi này là để anh Thôi ăn, người áo tía không được ăn." Thái xong, bỗng có sứ giả đến gọi: "Xe vua ngự đến ao Long Thủ, gọi gấp nhạc công bộ thứ nhất!" Người ấy vội cầm áo đai chạy ra cửa, không kịp từ biệt. Ông Thôi hết sức kinh ngạc.
Hai người ăn xong, ông Trần lại nói: "Lát nữa sẽ có một viên quan cửu phẩm (bậc thấp nhất trong chín bậc quan) sắp đi xa ba nghìn dặm về phía đông nam đến đây, được ăn nửa bát canh suông." Lời chưa dứt thì huyện úy huyện Diên Lăng là Lý Cảnh đến. Ông này sắp đi nhậm chức, là bà con họ nội họ ngoại với ông Thôi, dò biết ông Thôi đang ở đình Bùi lệnh công nên đến từ biệt. Lúc đang ăn canh, ông Thôi hỏi: "Còn gỏi không?" Người hầu thưa đã hết, chỉ còn chút canh suông. Ông Thôi cười lớn nói: "Mang đến cho thiếu phủ (cách gọi tôn huyện úy) húp." Lý Cảnh bèn ăn nửa bát canh suông rồi đi. Huyện úy Diên Lăng chính là quan cửu phẩm. Đến miếng ăn nhỏ nhặt mà còn được định sẵn từ trước, huống chi là việc lớn! (Trích sách Dật sử)
Thái Bình quảng ký, quyển một trăm năm mươi sáu
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách tổng tập lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video