Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn soạn đời Tống, gom chép các truyện ký, truyện lạ từ xưa), quyển thứ một trăm năm mươi bảy
Định số (số mệnh đã được định sẵn từ trước), phần mười hai
Lý Cảnh Nhượng, Lý Mẫn Cầu, Lý quân
Mã Cử, Trịnh Diên Tế, Lý sinh
Lý Cảnh Nhượng
Vua Tuyên Tông nhà Đường, mỗi khi sắp chọn tể tướng (vị quan đứng đầu triều đình, giúp vua điều hành việc nước), đều thu thập dư luận trong triều ngoài nội. Vua lấy tên hai ba người được cho là xứng đáng làm tể tướng, viết ra giấy, vo tròn lại, đặt lên án rồi úp bát lên trên. Khi ghế tể tướng bị khuyết, vua thắp thêm hương, thành kính (?) khấn nguyện, rồi bốc lấy một viên giấy để sai thảo chiếu bổ nhiệm. Nhà vua hết sức thận trọng trong việc bổ nhiệm, cho nên Hiếu công Lý Cảnh Nhượng rốt cuộc không được bốc trúng tên. Qua đó đủ thấy đó là do mệnh. (Trích từ sách "Lư thị tạp ký")
Lý Mẫn Cầu
Lý Mẫn Cầu đi thi tiến sĩ (khoa thi cao nhất thời Đường, đỗ thì được ra làm quan), trước sau hơn mười lần mà không đỗ. Trong thiên hạ ông không có nhà cửa, lại chẳng có anh em hay họ hàng thân thích, lận đận phải đi xin ăn, gần như không còn thiết sống.
Đầu niên hiệu Thái Hòa, ông ở trọ trong một quán tại Trường An. Một đêm, ông ngồi buồn rầu than thở, bỗng thấy hồn lìa khỏi xác, thân mình nhẹ bỗng như mây mà trôi đi. Dần dần ông đi qua gò đống, ra ngoài đồng hoang. Núi sông cây cỏ ở đó chẳng khác gì cõi người, chỉ không biết là chốn nào. Hồi lâu, ông trông thấy một bức tường thành, liền vội đi tới. Ở đó người đông đúc, kẻ qua người lại gọi nhau ầm ĩ, xe ngựa nhộn nhịp. Chốc lát có một người mặc áo trắng chạy đến vái chào. Mẫn Cầu hỏi: "Có phải ngươi là người làm thuê cũ của ta không?" Người ấy đáp: "Tiểu nhân chính là Trương Ngạn, người mà nhị lang (cậu hai, cách gọi người con thứ hai) sai bảo mười năm trước. Hồi ấy tôi theo nhị lang đến Kính Châu, chẳng may chết trước." Ông lại hỏi: "Ngươi làm việc gì ở đây?" Ngạn đáp: "Từ khi đến đây, tôi phục dịch Liễu thập bát lang (cậu Liễu thứ mười tám), được ông ấy sai bảo nhiều. Liễu thập bát lang nay đang làm phán quan (quan giúp việc xét xử, phán quyết) cho Thái Sơn phủ quân (vị thần núi Thái Sơn, theo tín ngưỡng xưa là người cai quản cõi âm), sang trọng hiển hách vô cùng. Ngày nào ông ấy cũng phải xét xử rất nhiều việc, không dễ gì gặp vội được. Chẳng phải nhị lang từng qua lại với Liễu thập bát lang sao? Nay việc này cần phải gặp ông ấy, xin để tôi vào trước thưa lại."
Một lát sau, Trương Ngạn trở ra, dẫn Mẫn Cầu vào cổng một nha môn lớn. Ở chính phía bắc có một tòa nhà lớn (?), cột sơn đỏ, tường quét vôi trắng, tráng lệ hết mức. Lại đi qua dãy hành lang phía tây, đến một cửa ngang. Ngoài cửa phần nhiều là những người mặc áo vàng, áo xanh sẫm. Lại thấy có người mặc áo đỏ, áo tía, cầm hốt (thẻ cầm tay của quan khi chầu) đứng chực; có người mặc áo trắng, để lộ búi tóc, đứng dựa tường; có kẻ đeo gông xiềng, bị người khác dắt, đứng chờ lệnh; có người ôm giấy tờ hồ sơ, ngó vào trong cửa chực đi vào. Người đứng đông như rừng, ước đến mấy trăm. Mẫn Cầu sắp vào cửa, Trương Ngạn vẫy tay bảo đám đông: "Khách của quan đến!" Mọi người lập tức cúi đầu, rẽ lối. Chốc lát, người truyền báo vái mời Mẫn Cầu vào. Ông thấy một vị quan mặc áo tía, mặc đủ lễ phục, đứng dưới thềm. Mẫn Cầu bước nhanh tới vái xong, ngẩng lên nhìn thì chính là tú tài Liễu Giải đã mất. Giải nhìn kỹ Mẫn Cầu, rất kinh ngạc: "Lẽ ra chưa đến lúc gặp ông." Rồi vái mời lên chiếu ngồi, chuyện trò thân mật, chẳng khác lúc còn sống.
Giải nói: "Cõi âm và cõi dương khác đường, hôm nay bạn cũ đến đây thật ngoài ý liệu. Có phải có kẻ nào vô cớ bắt ông đến không? Tôi may được giữ chức ở đây, sẽ vì bạn mà xét lại." Mẫn Cầu đáp: "Tôi đến đây không phải do ai gọi." Giải trầm ngâm hồi lâu rồi nói: "Việc này vốn có phận số định sẵn, nhưng ông nên mau trở về." Mẫn Cầu nói: "Tôi sinh ra đã khốn khổ nghèo hèn, bạn cũ đang giữ chỗ trọng yếu, lẽ nào không giúp tôi phất lên được sao?" Giải đáp: "Giả sử ông làm quan ở dương gian, há có thể đem việc công mà chiều theo lòng riêng? Nếu có ý làm thế thì bị giáng phạt, không thể trốn tránh. Vả lại, phải biết rằng lộc và mệnh không thể dùng sức người mà thay đổi được." Rồi ông sai một viên lại (viên chức nhỏ làm việc giấy tờ) mặc áo vàng đứng hầu: "Dẫn nhị lang đến tào ty (phòng làm việc chuyên trách), cho xem sơ qua những việc sẽ xảy ra trong vài ba năm tới."
Mẫn Cầu theo viên lại trở ra, đi qua phía đông tòa nhà lớn, rẽ vào một khu sân khác. Trong sân có dãy nhà lớn bao bốn phía, chừng sáu bảy gian, cửa đều mở. Trong nhà toàn là giá sách lớn, xếp những sổ sách bằng giấy vàng giấy trắng, mỗi cuốn đều dán nhãn đề tên, hàng lối nhiều không kể xiết. Viên lại dừng trước một giá, rút ra một cuốn, kiểu chữ như sổ chép tay (?), lật ngược lại mấy chục tờ, rồi cuộn lại hơn mười dòng, bảo Mẫn Cầu đọc. Trong đó viết: "Lý Mẫn Cầu đến năm Thái Hòa thứ hai thì thôi đi thi. Tháng năm năm ấy được hai trăm bốn mươi quan tiền." Bên cạnh có ghi chú bằng chữ son: "Số tiền ấy lấy từ tiền Y Tể bán trang trại mà có." "Lại đến năm thứ ba được làm quan, ăn lộc của Trương Bình Tử." Đọc đến đó thì viên lại gấp sổ lại. Mẫn Cầu khẩn khoản xin xem tiếp, viên lại nhất định không cho, liền dẫn ra.
Lại đi qua một cửa, cánh cửa hé mở. Mẫn Cầu nghiêng đầu nhìn vào, thấy một dãy nhà lớn bao bốn phía, trong nhà đầy giường phản, trên mỗi giường có mấy trăm chiếc ấn đồng, lẫn với mấy trăm con rắn đốm đỏ lớn nhỏ, ngoài ra không có gì khác. Mẫn Cầu hỏi viên lại những thứ ấy dùng làm gì, viên lại cười mà không đáp. Rồi họ trở lại chỗ Liễu phán quan.
Liễu nói với Mẫn Cầu: "Nếu không phải là bạn cũ thì không thể đến được chỗ này. Tôi muốn giữ ông lại thêm, nhưng sợ lỡ việc trở về của ông." Rồi nắm tay từ biệt. Lại nói với Mẫn Cầu: "Ở đây rất khó kiếm được mũ dạ của châu (?) ... , hôm nào xin gửi cho tôi một chiếc." Đoạn quay sang bảo Trương Ngạn: "Hãy đem một hai tên tay chân thạo việc, cùng con ngựa có yên đã cưỡi, đưa nhị lang về. Không được dẫn đi lung tung qua các nơi, sợ làm kinh động những người sống khác."
Mẫn Cầu ra khỏi phủ, cưỡi con ngựa được cho mượn, ngựa chạy nhanh như gió. Hai người dẫn đường phía trước, Trương Ngạn cầm cương. Chốc lát đến một nơi trời đất tối đen như mực. Trương Ngạn nói: "Nhị lang bảo trọng." Ông thấy như bị đẩy rơi xuống một cái hố lớn, liền tỉnh lại như vừa qua giấc mộng. Lúc ấy trời sắp sáng, thân ông vẫn ở đúng chỗ đêm qua ngồi buồn rầu.
Từ đó Mẫn Cầu không còn lòng dạ đi thi nữa. Mấy tháng sau, ông càng nghèo đói không chịu nổi. Mấy năm trước, các con trai của Y Thận từng muốn gả em gái cho ông. Khi ấy ông đang lấy việc học hành thi cử làm bổn phận, nên không nhận. Đến lúc này, có người lại đến nói chuyện ấy, Mẫn Cầu liền vui vẻ bằng lòng, chưa đầy mười ngày đã thành hôn. Nhà họ Y có năm cô con gái, bốn cô đã lấy chồng, Mẫn Cầu lấy cô út. Anh của vợ là Y Tể đang bán một trang trại ở phía nam thành, được một nghìn quan tiền, đem chia hết cho năm em gái làm của hồi môn. Mẫn Cầu cưới xong liền nhận ngay hai trăm quan. Bốn người chị bảo nhau: "Em út nhỏ nhất, chàng Lý lại nghèo, sao chúng ta không mỗi người góp mười quan giúp em." Thế là Mẫn Cầu được hai trăm bốn mươi quan, không sai một đồng.
Trước đó Mẫn Cầu vốn có tư cách xuất thân theo một ngạch khác, nhưng lâu ngày không được bổ dụng. Năm ấy ông dùng số tiền này để chạy việc dự tuyển. Mùa xuân năm thứ ba, ông được bổ làm úy (chức quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Hướng Thành thuộc Đặng Châu. Làm quan được mấy tháng, một hôm ông đi bộ ra ngoài thành, trong đám tường đổ và bụi rậm thấy một tấm bia cổ, chữ đã mòn không đọc được. Mẫn Cầu tình cờ sai người cọ sạch rêu, xem kỹ dòng đề thì thấy viết: "Bia của Trương Hành đời Tấn". Ông bèn hiểu ra câu "ăn lộc của Trương Bình Tử" (Bình Tử là tên tự của Trương Hành), sao mà rành rành đến thế! (Trích từ sách "Hà Đông ký")
Lại có một thuyết khác kể rằng: Lý Mẫn Cầu bỗng chết, thấy hai người áo vàng bắt đi, đến một phủ đường lớn. Ông xin ngó vào xem, thấy Mã Thực ở trong, khoác một chiếc áo vải thô ngắn, trải chiếu ngồi dưới đất ăn cơm, bốn góc nhà toàn là giá để sổ sách. Mã công đỗ đạt sớm, vốn thân thiết với Mẫn Cầu. Mẫn Cầu vội bước vào hỏi: "Sao ông lại ở đây?" Mã công rất hoảng, lại không muốn gặp, bèn quay mặt vào tường. Mẫn Cầu nói: "Chắc chẳng có chuyện gì đâu." Rồi ông thong thả ngồi xuống, hỏi: "Nơi này coi việc gì?" Mã công đáp: "Tiền của mỗi người được hưởng, hằng năm cấp cho bao nhiêu." Mẫn Cầu nói: "Nay đã gặp được ông, ấy là ý trời. Tôi rất muốn biết mỗi năm mình được bao nhiêu."
Mã công bèn tra cho ông một cuốn sổ lớn, nhãn bằng giấy vàng, có ghi: "Lư Tuyên, mỗi năm được cấp hai nghìn quan." Lật mấy tờ thì đến tên Mẫn Cầu, chữ son ghi: "Mỗi năm được cấp ba trăm quan, lấy từ tiền Y Tể bán nhà." Mẫn Cầu nói: "Tiền của người khác trong sổ đã nhiều lắm rồi (?). May gặp được bậc quân tử, tôi trộm mong xin thêm." Mã công nói: "Hai ba chục quan thì được, nhiều hơn thì không được." Rồi cầm bút ghi thêm: "Thêm ba mươi quan, lấy từ tiền của bốn người là Mỗ Giáp v.v."
Ông lại thấy một bà lão hơn sáu mươi tuổi, là bà vú của nhà dì Mẫn Cầu, quê ở vùng Giang Hoài. Bà thấy Mẫn Cầu thì mừng rỡ nói: "Tôi cũng được trở về. Biết cậu với phán quan là bạn cũ, cậu nhất định phải xem giúp tiền hằng năm cho bà vú Lý này." Hồi Mẫn Cầu còn nhỏ, chính bà Lý đã nuôi ông, nên bất đắc dĩ ông phải trở vào nói rõ với Mã công. Mã công bảo người hầu: "Mau tra đem đến." Trong tờ giấy lớn ghi: "Bà Lý, mỗi năm được bảy trăm đồng." Mẫn Cầu bước nhanh ra báo cho bà vú biết, bà than thở oán trách, rơi nước mắt.
Sứ giả giục Lý công đi. Đi mấy chục dặm thì đến một tòa thành có hào bao quanh, thấy một cái hố sâu tối đen. Sứ giả từ phía sau đẩy ông xuống, ông liền tỉnh lại, thấy vợ con, người nhà vây quanh khóc lóc, nói ông đã chết được hai ngày. Một lúc sau ông mới nói được, bèn đòi giấy bút ghi chép tỉ mỉ.
Mẫn Cầu chính là con rể của Y Thận. Anh vợ là Y Tể làm quân sứ (chức quan võ chỉ huy một đơn vị quân), bán ngôi nhà của Y công, được hai trăm quan đưa cho ông. Đến cuối năm, ông mong được thêm ba mươi quan nữa nhưng cũng chẳng có hy vọng gì. Tình cờ ngoài phố ông gặp một vị trưởng bối trong họ từ Giang Nam đến. Hai bên gặp nhau rất mừng, ông ấy mời ăn, rồi cùng ba người đồng hương, đều là những người có tình thân hậu với Mẫn Cầu, góp nhau tặng ba mươi quan, đúng y như số trong sổ. Lư Tuyên đang ở trong thành, có người quen kể chuyện ấy cho Lư công nghe. Lư công tính bổng lộc của mình, cộng thêm tiền có được từ chức tri lưu hậu sứ (chức quan tạm quyền trông coi việc trấn khi quan đứng đầu vắng mặt), vừa đúng hai nghìn quan, không dư. Bà vú Lý thì đã lưu lạc, không còn ở nhà người dì, phải đi xin ăn dọc đường. Con số bảy trăm đồng ấy, hẳn phải xin góp từng chút một mới đủ. (Trích từ sách "Dật sử")
Lý quân
Lý quân, phó sứ Giang Lăng (quan phó giúp việc cho quan đứng đầu trấn Giang Lăng), có lần từ Lạc Dương đi thi tiến sĩ. Đến Hoa Âm, ông thấy một người áo trắng ở trong quán trọ. Lý quân trò chuyện với người ấy, ngồi quanh lò sưởi cùng ăn uống, rất tâm đầu ý hợp. Hai người cùng đi đến Chiêu Ứng thì người kia nói: "Tôi ở ẩn tại Tây Nhạc (tức núi Hoa Sơn), rất cảm tấm lòng hậu đãi của lang quân (cậu, cách gọi tôn trọng người đàn ông trẻ). Tôi có việc, sáng mai phải vào thẳng trong thành trước, không thể đi cùng được nữa. Cậu có muốn biết những việc về sau không?" Lý quân vái hai vái, khẩn khoản xin. Người ấy bèn đòi giấy bút, dưới trăng viết cả thảy ba phong thư, dán kín và đề theo thứ tự, dặn: "Khi nào thật gấp thì mở." Rồi bỏ đi.
Lý quân thi năm sáu lần đều trượt, muốn về quê mà không có lương ăn, định tìm một chỗ dung thân cũng không được. Ông nói: "Thế này là cùng đường rồi, có thể mở thư của tiên huynh (anh tiên, chỉ người áo trắng)." Ông bèn tắm gội, sáng sớm đốt hương mở ra, thấy viết: "Ngày ấy tháng ấy năm ấy, vì khốn quẫn không có tiền tiêu mà mở một phong. Nên đến ngồi trước cổng chùa Thanh Long." Đọc xong, ông liền đi, đến nơi thì trời đã muộn. Ông ngồi chờ đến tối mịt, không dám về, trong lòng tự cười: "Ngồi ở chỗ này mà có được tiền sao?"
Một lát sau, vị sư trụ trì dẫn chú tiểu đến đóng cổng, thấy Lý quân thì hỏi: "Ai đó?" Ông đáp: "Con lừa của tôi yếu, chỗ ở lại xa, không đi tiếp được, định xin ngủ nhờ ở đây." Nhà sư nói: "Ngoài cổng gió lạnh, không ở được, hãy vào trong viện." Rồi mời vào, Lý quân dắt lừa theo. Nhà sư pha trà tiếp đãi. Đêm đã khuya, nhà sư nhìn kỹ Lý quân, cúi đầu lặng im hồi lâu rồi hỏi: "Lang quân họ gì?" Đáp: "Họ Lý." Nhà sư giật mình hỏi: "Cậu có biết Lý trưởng quan ở Tùng Tư không?" Lý quân đứng dậy, nhăn mặt buồn bã nói: "Đó là cha tôi đã khuất." Nhà sư rơi nước mắt nói: "Bần tăng là bạn cũ lâu năm của ông ấy. Vừa rồi thấy lang quân giống trưởng quan quá. Bần tăng đã tìm cậu nhiều ngày rồi, nay mới gặp." Lý quân nước mắt đầm đìa. Nhà sư nói tiếp: "Lang quân nghèo quá. Trước kia trưởng quan mang tiền của đến đây chạy chức quan, gặp cảnh khốn đốn, có hai nghìn quan tiền gửi lại chỗ tôi. Từ đó đến nay tôi như mang gánh nặng. Nay được giao lại cho lang quân, đời lão tăng không còn vướng bận gì nữa. Ngày mai cậu để lại một tờ giấy biên nhận là có thể mang đi." Lý quân vừa buồn vừa mừng. Sáng ra, ông chở tiền đi, mua nhà ở yên ổn, bỗng chốc thành nhà giàu.
Lại ba năm nữa ông vẫn không đỗ, bụi đường dãi dầu, mỏi mệt khốn khổ, định thôi không thi nữa. Ông nghĩ: "Đây là việc của cả một đời, có thể mở phong thư thứ hai của tiên huynh." Ông lại tắm gội, sáng sớm mở ra, thấy viết: "Ngày ấy tháng ấy năm ấy, vì sắp bỏ thi mà mở phong thứ hai. Nên đến ngồi ở đầu dãy hàng bán dây đuôi và dây cương ngựa ở chợ Tây." Đọc xong, ông lại đi. Đến nơi, ông lên lầu uống rượu, nghe phía dưới có người nói: "Bảo cậu ấy sáng mai đến ngay đây; nếu không có tiền thì cứ nói vốn là đỗ mà không cần tiền (?)." Lý quân ngạc nhiên hỏi chuyện. Người khách nói: "Con trai quan thị lang (chức quan cao, phó của thượng thư đứng đầu một bộ) có việc cần gấp một nghìn quan tiền, để lo cho người được đỗ. Hôm qua có người hẹn với tôi mà không đến, nay tôi định đi đây." Lý quân hỏi: "Việc này thật hay giả?" Người khách nói: "Lang quân ấy đang ở trong phòng trên lầu." Lý quân nói: "Tôi là người đi thi, cũng có tiền, có thể ra mắt lang quân ấy được không?" Người khách đáp: "Nếu thật như thế thì sao lại không được." Ông bèn trở lên lầu, quả nhiên gặp người ấy. Hai bên chuyện trò uống rượu. Người kia nói mình là con trai quan thị lang, quan chủ khảo là chú ruột, rồi cùng ông giao ước ngay tại chỗ. Năm sau, ông quả nhiên thi đỗ.
Về sau ông làm quan đến chức điện trung (chức quan trong cung điện), làm phó sứ Giang Lăng. Ông bị bệnh đau tim, chốc chốc lại ngất đi mấy lần, nguy kịch lắm, bèn nói với vợ: "Phong thư thứ ba của tiên sư có thể mở được rồi." Vợ ông liền rửa tay mở ra xem, thấy viết: "Ngày ấy tháng ấy năm ấy, phó sứ Giang Lăng bỗng bị đau tim, nên sắp xếp việc nhà, hai ngày nữa thì mất." (Trích từ sách "Dật sử")
Mã Cử
Tiết độ sứ (quan đứng đầu một trấn, nắm cả quân sự lẫn chính sự) Hoài Nam là Mã Cử đi đánh Bàng Huân, giữ chức đô ngu hầu (quan võ coi việc quân kỷ, tuần tra, xét xử trong quân) của hành doanh các đạo (đại quân do quân các trấn hợp lại xuất chinh). Gặp một trận lớn, có một viên tướng đứng dưới lá cờ đen, nhìn quân giặc mà không chịu xông vào. Mã Cử sai hai kỵ binh đi chém. Kỵ binh trở về báo: "Đó là đại lang quân (con trai cả của ông)." Mã Cử nói: "Cứ chém kẻ tướng chểnh mảng, há lại đoái đến con ta!" Ông lại sai đi chém, đem đầu chuyền đi khắp trận. Không bao lâu quân giặc tan vỡ.
Về sau đại quân bị thua nhẹ một trận, Mã Cử ngã ngựa rơi xuống gầm cầu mà chết. Đêm khuya ông sống lại, thấy hơn trăm người kéo đến nói: "Mã bộc xạ (bộc xạ là chức quan to, đứng đầu cơ quan thượng thư) ở đây." Một người nói: "Bộc xạ bị gãy một cái xương sườn bên trái." Một người khác nói: "Mau thay đi." Lại có người nói: "Không có gì để thay." Lại sai lấy gỗ cây liễu để thay, liền thay xong. Chốc lát trời sáng, chỗ bị thương đã lành, chẳng còn đau đớn gì. Về sau ở Trấn Châu, ông được phong kiểm hiệu tả bộc xạ (hàm danh dự ngang chức tả bộc xạ). (Trích từ sách "Văn kỳ lục")
Trịnh Diên Tế
Cơm ở công đường của tể tướng, người thường phần nhiều không dám ăn. Khi Trịnh Diên Xương đang làm tể tướng, một hôm ở công đường (?) sắp ăn thì em trai là Diên Tế đến, bèn cùng ăn với em. Diên Tế tay cầm bát bánh bác thác (một loại bánh bột nấu canh, giống mì), ăn được vài miếng thì bát tuột khỏi tay rơi xuống đất, rồi bị trúng phong tê liệt, chỉ một đêm thì chết. (Trích từ sách "Trung triều cố sự")
Lý sinh
Khế Trinh tiên sinh Lý Nghĩa Phạm ở đạo quán Huyền trên núi Bắc Mang. Đến cuối niên hiệu Hàm Thông, ông đã ở đó mấy năm. Mỗi lần vào thành Lạc Dương, đến phía trong cửa Huy An, ông đều thay áo, cho ngựa nghỉ. Có một người là Lý sinh (anh học trò họ Lý), không biết người ở đâu, tuổi chừng hơn năm mươi. Ông ta kết tình đồng tông (người cùng họ, coi như anh em trong họ) với tiên sinh, mời tiên sinh đến chỗ mình ở. Ở đó có hơn chục học trò nhỏ. Lý sinh có một gái một trai, nhà rất nghèo, ngày ăn không đủ. Từ đó, mỗi lần tiên sinh qua lại phần nhiều đều nghỉ ở trường học của ông ta, hai bên thân thiết khác thường.
Bỗng một tối, Lý sinh lên núi Mang từ biệt tiên sinh. Hai người ngồi bên lò sưởi trò chuyện ban đêm. Tiên sinh hỏi ông định đi đâu. Lý sinh đáp: "Lần chia tay này là tôi từ giã cõi đời, chứ không phải đi xa. Tôi nhận mệnh của âm tào (cơ quan cai quản ở cõi âm) (?), lo việc cấp nước dùng hằng ngày cho các hộ trong một thành. Nay kỳ hạn của tháng đã hết, không thể ở lâu được nữa, ba hôm nữa tôi sẽ chết. Ngày thứ năm vợ con sẽ chôn tôi dưới chân núi này. Chỗ còn thiếu là tiền thuê người đưa tang, còn thiếu một nghìn đồng, muốn nhờ đạo huynh cho vay, nên đến dặn dò và từ biệt." Ông lại nói: "Người đời dùng nước, mỗi ngày không nên quá ba đến năm thăng (thăng là đơn vị đong thể tích thời xưa, mỗi thăng chừng hơn nửa lít). Dùng quá mức ấy ắt bị giảm phúc, giảm tuổi thọ, nhất thiết phải thận trọng."
Tiên sinh hỏi về chuyện sinh sống của gia đình sau khi ông mất. Lý sinh đáp: "Vợ tôi sẽ lấy người phu lo việc tang, họ Vương (?). Con trai tôi sau này sẽ làm sư. Nhưng vị sư ấy đang ở Giang Nam, hơn hai năm nữa mới đến, tên là Hành Thành. Trong khi ông ấy chưa đến, xin cho cháu tạm ăn nhờ trong quán." Tiên sinh hỏi: "Cho cháu nhập đạo (theo đạo Lão, làm đạo sĩ) có được không?" Lý sinh đáp: "Nó là chất làm sư, không thể làm đạo sĩ. Việc này không phải sức người sắp đặt được, đều do cõi âm ngầm định đoạt cả." Nói xong, đến sáng thì cáo từ ra về.
Từ đó tiên sinh liên tiếp bị tuyết lạnh ngăn trở, không vào thành Lạc Dương, đã được năm ngày. Tuyết vừa tạnh, vợ Lý sinh cùng mấy người đến tìm tiên sinh, nói Lý sinh đã qua đời, sáng nay đã chôn dưới chân núi, còn thiếu một nghìn đồng; ông ấy có nói từng nhờ tiên sinh giúp, nên đến lấy. Bà còn đem con trai gửi lại ở viện của tiên sinh. Về sau, vị sư Hành Thành từ Giang Nam quả nhiên đến, ngủ lại trong phòng tiên sinh. Tiên sinh bèn giao con trai Lý sinh cho ông ta. Hành Thành vui vẻ dẫn đi, nói: "Đã có lời hẹn từ trước, tôi sẽ dạy nghề tu học, độ (làm lễ cho xuất gia) cho cháu làm sư." Hơn hai năm sau, Hành Thành lại đến, đứa trẻ đã làm sư, tụng kinh Pháp Hoa rất thuộc làu. Trước kia tiên sinh dạy nó kinh sách của đạo Lão, cả năm trời mà không thuộc nổi một trang. Định phận của con người quả thật là có vậy. (Trích từ sách "Lục dị ký")
Thái Bình quảng ký, quyển thứ một trăm năm mươi bảy
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách gom chép kho sách cổ do triều Thanh biên soạn theo lệnh vua)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video