Thiên 162 — Quyển 162

 Thái Bình quảng ký, quyển thứ một trăm sáu mươi hai

 Cảm ứng (lòng thành của con người làm trời đất, thần linh động lòng mà đáp lại), phần hai

 Thôi Thứ; Hà Hồ; Trần Di

 Vương Hư Chi; Người đàn bà đất Hà Nam; Sầm Văn Bản

 Trịnh Tiên; Trương Sở Kim; La Đạo Tông

 Quán Lăng Không; Bà Hoàng Phủ; Điền Nhân Hội

 Người lính ở Từ Châu; Đường Tuyên Tông; Lý Ngạn Tá

 Hồ sinh; Lưu hành giả; Vương Pháp Lãng

 Khích Pháp Tuân; Vương Huy; Lý Mộng Kỳ

 Mạnh Hy

 Thôi Thứ

 Quận Tiêu có một nơi gọi là "Công Tào" (?). Trong niên hiệu Thiên Thống (565–569, đời Bắc Tề), quan phủ quân họ Lai người Tế Nam được bổ ra làm quan ở quận Tiêu. Thôi Thứ người Thanh Hà làm công tào (chức quan giúp việc quan đầu quận, coi việc xét công trạng và nhân sự). Thôi Thứ mới hai mươi tuổi mà đã có đức tốt, được người đời quý trọng. Năm ấy mùa xuân sang mùa hạ hạn hán kéo dài. Hơn một nghìn người đi tiễn, đến chỗ này thì ai cũng khát lắm, ông Lai cũng lộ vẻ thèm nước. Riêng Thôi Thứ thấy một con chim xanh ở giữa đám người, lúc bay lúc đậu. Lấy làm lạ, ông lại gần thì chim bay lên, lộ ra một hòn đá vuông chừng năm sáu tấc. Ông lấy roi bẩy hòn đá ra thì một dòng suối trong vọt lên. Ông lấy bình bạc hứng, bình vừa đầy thì nước cạn ngay, chỉ đủ cho ông Lai và Thôi Thứ uống mà thôi. Người bàn luận cho rằng đó là do đức hạnh cảm động trời đất mà nên. Người đương thời lấy làm lạ, nên lấy chuyện ấy mà đặt tên cho nơi này. (Trích Dậu Dương tạp trở)

 Hà Hồ

 Hà Hồ đời Lương, tên chữ là Trọng Bảo, làm tư nghị (chức quan bàn bạc, góp mưu kế cho tướng soái) trong cuộc bắc chinh. Ông hỏi han rộng, học hành chăm chỉ, từ nhỏ đã có tiếng tốt. Tính ông thuần hậu, sâu sắc, thờ cha mẹ cung kính, cẩn thận. Mẹ ông bị bệnh, ông đi tìm thầy thuốc mà không chịu ngồi xe cưỡi ngựa. Bỗng lòng thành ấy cảm động được một vị thánh tăng (nhà sư có đạo hạnh cao, như bậc thánh), dáng người khác thường, tay cầm lư hương, đến xin bữa cơm chay. Vị ấy đến không theo giờ giấc nhất định, nên ông ngờ đó không phải người thường. Như thế hơn mười ngày thì bệnh mẹ ông thuyên giảm. Nhà sư bèn từ biệt ra đi, để lại một quyển kinh Bát Nhã chép trên lụa trắng (kinh Phật giảng về trí tuệ thấy rõ bản chất mọi sự vật). Nhà sư nắm tay ông mà nói: "Bần đạo (lời nhà sư tự xưng một cách khiêm tốn) là một trong hai mươi bảy bậc hiền thánh (các bậc tu hành đã chứng đắc những tầng quả vị khác nhau trong đạo Phật), không gần gũi người đời (?). Cảm lòng chí thành của thí chủ (người bố thí, cúng dường cho nhà chùa) nên đến xem bệnh. Người bệnh nay đã khỏi, bần đạo phải trở về." Nói xong, ông ta đi về phía trước rồi bỗng biến mất. Khói và mùi thơm của lư hương phải mười ngày sau mới tan hết. Lòng thành của Hà Hồ cảm động được thánh tăng, cả triều đình lẫn dân gian đều thán phục. Ông bèn bỏ ra một ngôi nhà riêng để làm chùa Mục Ái. (Trích Biện chính luận)

 Trần Di

 Trần Di người đất Ngô, thuở trẻ làm chức lại (viên chức nhỏ) ở quận. Mẹ ông thích ăn cháy cơm. Lúc đi làm việc, Trần Di luôn mang theo một cái túi, mỗi lần nấu cơm thì vét lấy phần cháy để đem về dâng mẹ. Khi Tôn Ân nổi loạn, Trần Di cũng như mọi người phải chạy trốn. Bà mẹ nhớ con, khóc lóc ngày đêm đến mù cả hai mắt. Trần Di thoát nạn trở về, vừa vào cửa thấy mẹ thì lạy hai lạy mà khóc rống lên. Mắt bà mẹ bỗng nhiên sáng trở lại. (Trích Hiếu tử truyện)

 Vương Hư Chi

 Vương Hư Chi người Tây Xương, đất Lư Lăng. Năm mười ba tuổi ông mồ côi cha mẹ, suốt hai mươi năm không ăn đến muối và giấm. Về sau ông mắc bệnh nặng. Bỗng có một người đến thăm, nói với ông: "Bệnh của ông sắp khỏi." Nói xong người ấy biến mất. Lại thấy trong nhà ông ở ban đêm có ánh sáng lạ, cây quýt ngoài sân giữa mùa đông giá rét ra ba quả. Quả nhiên chẳng bao lâu bệnh ông khỏi. Mọi người đều cho rằng đó là do lòng hiếu thảo hết mực của ông cảm động trời đất. (Trích Hiếu tử truyện)

 Người đàn bà đất Hà Nam

 Trong niên hiệu Đại Nghiệp đời Tùy, có một người đàn bà ở Hà Nam nuôi mẹ chồng mà không hiếu thảo. Mẹ chồng mù cả hai mắt, người đàn bà lấy giun đất nấu canh cho bà ăn. Bà mẹ thấy mùi vị lạ, lén giấu đi một miếng để đưa cho con trai xem. Người con thấy vậy khóc rống lên, định trói vợ giải lên huyện. Bỗng sấm sét, mưa to nổi lên dữ dội, người vợ biến mất. Chốc lát sau thấy chị ta từ trên không rơi xuống đất, thân mình và quần áo, đồ trang sức vẫn như cũ, nhưng cái đầu đã biến thành đầu chó trắng, nói năng vẫn như thường. Chị ta tự kể rằng vì không hiếu thảo với mẹ chồng nên bị thần trời trừng phạt. Người chồng bèn đuổi chị ta đi. Về sau chị ta đi ăn xin dọc đường, không biết rồi ở đâu. (Trích Minh báo ký)

 Sầm Văn Bản

 Trung thư lệnh (người đứng đầu sảnh Trung thư, cơ quan soạn thảo chiếu chỉ, thuộc hàng tể tướng) đời Đường là Sầm Văn Bản, người Giang Lăng. Thuở nhỏ ông tin Phật, thường tụng phẩm Phổ Môn trong kinh Pháp Hoa (chương kinh nói về Bồ Tát Quán Thế Âm cứu khổ cứu nạn). Một lần ông đi thuyền trên sông lớn, thuyền vỡ, người trên thuyền chết hết. Văn Bản chìm dưới nước, nghe có người nói: "Cứ niệm Phật thì nhất định không chết." Người ấy nói như vậy ba lần. Rồi ông theo sóng trồi lên, đã dạt vào bờ phía bắc, nhờ thế thoát chết. Về sau ông làm lễ trai (lễ mời sư sãi đến ăn cơm chay, cúng dường) ở Giang Lăng, sư sãi tụ họp ở nhà ông. Có một vị sư khách ra về sau cùng, nói với Văn Bản: "Thiên hạ sắp loạn, may mà ông không mắc vào tai họa ấy, cuối cùng sẽ gặp thời thái bình mà được giàu sang." Nói xong vị sư rảo bước ra ngoài rồi không thấy đâu nữa. Sau đó Văn Bản ngồi vào ăn cơm chay, thấy trong bát cơm của mình có hai viên xá lợi (những hạt cứng, sáng còn lại sau khi hỏa táng bậc tu hành đắc đạo, được coi là vật thiêng). Về sau quả đúng như lời vị sư nói. (Trích Pháp uyển châu lâm)

 Trịnh Tiên

 Trịnh Tiên đời Đường, tên chữ là Đạo Tử, giỏi phép xem tướng. Ông tự biết số mình ngắn, nghĩ mãi không có cách gì kéo dài tuổi thọ. Ông nằm mộng thấy một vị sa môn (nhà sư) hỏi: "Ông có muốn kéo dài tuổi thọ không? Vào những ngày đại trai (những ngày ăn chay giữ giới trọng yếu theo đạo Phật) hãy phóng sinh (thả các con vật bị bắt cho chúng sống), nghĩ điều lành, ăn chay, giữ giới (giữ các điều răn của đạo Phật) thì có thể sống lâu mà được phúc." Trịnh Tiên bèn theo đúng lời dạy của Phật pháp, quả nhiên được sống lâu. (Trích Tuyên nghiệm ký)

 Trương Sở Kim

 Dưới triều Võ Tắc Thiên đời Đường, thượng thư bộ Hình (người đứng đầu bộ Hình, cơ quan coi việc hình pháp, xét án) là Trương Sở Kim bị viên quan tàn ác Chu Hưng vu cáo hãm hại. Lúc sắp bị hành hình, ông ngửa mặt than: "Trời cao đất dày, lẽ nào không thấu lòng trung hiếu? Sao lại để người vô tội phải mắc tội?" Rồi ông rơi mấy hàng nước mắt. Người ngoài chợ đều sụt sùi vì ông. Chốc lát mây đen kéo kín bốn phương, như có điều gì cảm động. Liền đó có sắc lệnh ban xuống tha tội cho ông. Đọc sắc lệnh xong thì trời đất quang đãng, mây lành cuộn lên rực rỡ. Người đương thời bàn rằng đó là do lòng trung chính của ông mà nên. (Trích Ngự sử đài ký)

 La Đạo Tông

 Đời Đường, La Đạo Tông làm việc ở Ti Trúc viên (sở coi vườn tre của nhà nước), dâng thư trái ý vua nên bị đày đi xa. Có một người cùng bị đày, bị bệnh chết dọc đường. Lúc sắp chết người ấy khóc nói: "Điều tôi ân hận là phải bỏ xương nơi đất lạ." Đạo Tông nói: "Nếu tôi được sống mà về, sẽ đưa anh cùng về." Rồi ông chôn người ấy mà đi. Đến khi trở về thì chỗ ấy đã bị nước lớn cuốn trôi, không biết mộ ở đâu nữa. Đạo Tông khóc mà khấn với người chết, xin linh hồn chỉ cho. Chốc lát mép nước sôi sục trào lên. Ông lại khấn: "Nếu quả thật ở dưới chỗ này thì xin sôi lên một lần nữa." Nước lại sôi lên như vậy. Thế là ông tìm được hài cốt, lấy bài văn khắc trên bia mộ mà đối chiếu thì đúng, rồi đưa về quê. (Trích Quảng Đức thần dị lục)

 Quán Lăng Không

 Năm Cảnh Long thứ tư (710) đời Đường, quán Lăng Không (quán: đền thờ của đạo sĩ) ở Lạc Châu bị cháy, mọi thứ đều cháy rụi, chỉ có một pho tượng chân nhân (bậc tu tiên đã đắc đạo) vẫn đứng sừng sững, mà pho tượng ấy chỉ nặn bằng đất. Vì thế người ta đổi tên quán thành quán Thánh Chân. (Trích Triều dã thiêm tái)

 Bà Hoàng Phủ

 Mẹ của bộc xạ (chức quan cao cấp đứng đầu sảnh Thượng thư, thuộc hàng tể tướng) Bùi Tuân Khánh đời Đường là bà Hoàng Phủ. Thuở trẻ bà thường giữ gìn, tụng đọc kinh. Trong hộp đựng kinh có một cây san hô nhỏ. Một hôm bỗng có một bộ xương rồng nhỏ đứng bên cạnh cây san hô. Người đương thời cho đó là điềm lành của nhà họ Bùi. Đến niên hiệu Thượng Nguyên, Tuân Khánh quả nhiên lên làm tể tướng (quan đứng đầu, giúp vua điều hành triều chính). (Trích Quảng dị ký)

 Điền Nhân Hội

 Điền Nhân Hội (?) đời Đường làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) Dĩnh Châu. Gặp hạn, ông tự phơi mình dưới nắng để cầu mưa, quả nhiên được mưa. Dân chúng làm bài ca rằng: "Cha mẹ nuôi ta là Điền sứ quân (lời tôn xưng quan thứ sử), lòng thành vì dân trời cao nghe thấu, ruộng đồng có mưa, núi non nổi mây, chỉ mong ông ở mãi với dân, chẳng lo gì nghèo đói." (Trích Quảng Đức thần dị lục)

 Người lính ở Từ Châu

 Đời Đường, Vương Trí Hưng trấn giữ Từ Châu, phép tắc rất nghiêm. Có một người lính phòng thu (quân được phái đi canh giữ biên giới vào mùa thu, khi giặc phương bắc hay tràn xuống cướp phá) hết phiên được đổi về. Em rể anh ta bày tiệc ở nhà để mừng, tự mình xuống bếp mài dao, định ngồi vào cắt đùi dê. Mài xong, người em rể cầm dao đi nhanh ra, đúng lúc người anh vợ từ nhà trên đi vào bếp, hai người bất ngờ đụng nhau, mũi dao đâm trúng tim người anh vợ, chết ngay tại chỗ. Quan sai bắt người em rể giải lên trình Vương Trí Hưng. Khi tra hỏi, anh ta chỉ khai là lỡ tay, vốn không có ý ác. Trí Hưng không tin, ra lệnh chém. Nhưng thanh đao cứ tự nhảy vọt ra khỏi tay đao phủ, cắm sâu xuống đất. Đổi đến ba lần đều như vậy. Trí Hưng lấy làm lạ, bèn không giết nữa. (Trích Nhân thoại lục)

 Đường Tuyên Tông

 Đầu niên hiệu Đại Trung đời Đường, kinh đô có lần mưa dầm suốt cả tháng, sắp làm hại lúa thóc. Vua sai người chia nhau đi cầu khấn khắp nơi mà không nơi nào linh ứng. Một hôm, vua Tuyên Tông ở trong nội điện quay sang nói với những người hầu cận: "Xưa vua Thang (vua lập ra nhà Thương) gặp đại hạn đã tự trách mình về sáu điều lỗi trong việc trị nước, lại đem thân mình thay cho con vật hiến tế, nên dù hạn rất nặng mà rốt cuộc không thành tai họa. Nay ta làm chủ muôn dân, đức độ còn kém vua Thang rất xa, thật hổ thẹn, mà tai họa đến thế này, trăm họ sẽ nói ta ra sao?" Rồi vua cầm lư hương bước xuống thềm, giẫm lên bùn mà đốt hương, ngửa mặt nhìn trời như đang tự trách mình, đứng như thế rất lâu, áo ngự ướt sũng, khiến những người hầu cận đều cảm động. Chỉ trong khoảnh khắc, mưa to tạnh hẳn; hôm sau mây u ám tan hết; đến mùa thu thì được mùa lớn. (Trích Trinh Lăng thập thất sử)

 Lý Ngạn Tá

 Lý Ngạn Tá trấn giữ đất Thương Cảnh. Năm Thái Hòa thứ chín (835) đời Đường, có chiếu chỉ của vua sai quân Phù Dương vượt sông Hoàng Hà lên phía bắc. Lúc ấy là tháng mười hai mùa đông, đến quận Tế Nam, ông sai người đập băng để đẩy thuyền đi. Băng va vào thuyền làm thuyền lật, tờ chiếu chỉ bị mất. Ngạn Tá kinh hãi, sáu ngày không ngủ không ăn, tóc mai bạc trắng, mặt mày hốc hác, da thịt tóp lại, đến nỗi các quan tòng sự (quan giúp việc dưới quyền) nhìn cũng không nhận ra.

 Ông bèn hạ lệnh cho viên quan giữ bến: nếu không tìm được chiếu chỉ thì tất cả đều phải chết. Viên quan sợ hãi, xin ông hãy khấn với sông một lần, bọn họ sẽ nương vào lòng chí thành, sáng suốt của ông mà liều chết tìm kiếm. Ngạn Tá bèn sai bày chén rượu và soạn lời khấn để trách hỏi thần sông, lời rằng (?): "Thiên tử sáng suốt ở trên, mọi sông ngòi núi non đều được các quan lo việc cúng tế theo đúng thứ bậc. Những lễ vọng tế (lễ tế các núi sông từ xa) trong địa hạt ta chưa từng thiếu sót. Ngươi là Hà Bá (thần sông), cùng các chúa loài có vảy có mai, phải hộ vệ chiếu chỉ của thiên tử, sao lại làm cho nó chìm mất? Nếu không tìm được, ta sẽ trai giới (ăn chay, giữ mình trong sạch) mà tâu lên trời, trời sẽ trừng phạt ngươi."

 Viên quan đem rượu rưới lên mặt băng. Lời khấn vừa dứt, bỗng có tiếng như sấm nổ, băng trên sông nứt đôi một quãng dài chừng ba mươi trượng (mỗi trượng khoảng ba mét). Viên quan biết lòng thành của Ngạn Tá đã thấu đến thần linh, bèn thả móc câu xuống tìm, kéo được tờ chiếu lên, dấu niêm phong vẫn y nguyên, chỉ có con dấu khắc chữ triện (lối chữ cổ dùng để khắc ấn) hơi ướt mà thôi.

 Ngạn Tá đến đâu cũng ra lệnh nghiêm, làm việc giản dị, đối với mọi người mọi việc đều hết lòng thành thật, nên nổi tiếng trong hàng quan lại. Như nước sông Hoàng Hà đục ngầu, chảy xiết, cây to hay cọng rác cũng chỉ trong khoảnh khắc đã trôi xa nghìn dặm. Vậy mà thuyền lật đã sáu ngày, chỉ một lần rưới rượu mà băng cứng nứt ra, chỉ một lần thả móc câu mà tìm lại được tờ chiếu chìm. Há chẳng phải do lòng thành đến cực điểm hay sao? (Trích Khuyết sử)

 Hồ sinh

 Liệt Tử mất ở nước Trịnh, nay mộ ông ở vùng đầm lầy ngoài thành. Người ta coi đó là dấu tích của bậc hiền nhân, nên có lúc cấm chặt củi, cắt cỏ ở đấy. Trong làng có anh Hồ sinh, nhà nghèo, từ nhỏ làm nghề đánh gương, mạ đinh. Mỗi khi có được trái cây ngọt, chè ngon, rượu quý, anh lại đem đến cúng ở mộ Liệt Ngự Khấu (tức Liệt Tử), dường như cầu được thông minh và muốn học đạo. Qua nhiều năm, bỗng một đêm anh mộng thấy một người lấy dao rạch bụng mình, mở ra, đặt một cuốn sách vào trong tim gan. Tỉnh dậy, anh ngâm nga thơ phú, ý tứ toàn là những lời đẹp đẽ, mà không phải do thầy bạn dạy cho. Dù đã làm được thành sách vở, anh vẫn không bỏ cái nghề hèn mọn của mình, thật có phong thái của bậc ẩn sĩ. Người gần xa gọi anh là "Hồ Đinh Giảo" (anh Hồ thợ đinh tán). Các quan thái thú (quan đứng đầu quận) và những người danh tiếng đều ngưỡng mộ anh, nhà anh thường có các bậc trưởng giả tới lui. Có ai đem quà cáp tặng thì anh nhất định từ chối; nếu ai mang chè, rượu đến thì anh vui vẻ tiếp nhận.

 Nay chép sơ lược vài bài thơ của anh. Bài "Mừng Hàn thiếu phủ (chức huyện úy, quan coi việc trị an trong huyện) ở Phố Điền đến thăm" viết: "Chợt nghe Mai Phúc (người đời Hán bỏ quan đi tu tiên, ở đây ví với vị khách) đến thăm nhà, cười khoác áo lá sen (áo của người ở ẩn) bước ra khỏi nhà tranh; trẻ con chưa quen trông thấy xe ngựa, tranh nhau chạy trốn vào chỗ sâu trong bụi hoa lau." Bài "Xem mẫu thêu của các kỹ nữ nhà Thôi lang trung (một chức quan trong các bộ) ở Trịnh Châu" viết: "Chiều tà trước nhà nhụy hoa kiều diễm, các nàng tranh cầm bút nhỏ lên giường mà vẽ; thêu xong đem đặt vào vườn xuân, dụ được chim hoàng anh sà xuống cành liễu." Bài "Trẻ con thả câu bên sông" viết: "Chú bé đầu bù tập buông cần câu, ngồi nghiêng trên rêu xanh, cỏ che khuất thân; người qua đường hỏi đường, từ xa chú chỉ vẫy tay, vì sợ cá giật mình nên không lên tiếng đáp lời." (Trích Vân Khê hữu nghị)

 Lưu hành giả

 Đời Đường, ở chốn chợ búa đất Lư Lăng có một người hành giả (người tu hành chưa xuống tóc, thường làm việc vặt ở chùa) họ Lưu, làm nghề thợ đinh tán, gò hàn đồ kim loại, tính hết mực hiếu thảo. Mẹ anh đau mắt hơn hai mươi năm, anh khổ công chạy chữa. Một hôm bỗng có một vị sư mặc áo vá mang (?) một cái bình đồng đựng nước sạch đến nhờ anh mài rửa, trả công trăm lạng vàng. Anh không nhận, thưa rằng: "Nhà con có mẹ đau mắt đã nhiều năm, chẳng hay hòa thượng có thuốc gì chữa được không?" Nhà sư nói: "Đợi mài rửa xong cái bình thì sẽ chữa cho." Mài rửa xong, nhà sư liền ra cửa đi, anh theo sau hỏi. Nhà sư nói: "Cứ về đi, đã chữa cho rồi." Nói xong thì không thấy nhà sư đâu nữa. Anh chạy vội về nhà, thấy mẹ bỗng từ trên giường ngã xuống đất, hai mắt sáng hẳn ra. Cả nhà vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ, mới biết nhà sư lúc nãy là một vị La Hán (bậc thánh trong đạo Phật đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi sống chết luân hồi). Anh bèn vẽ hình vị ấy để thờ cúng, đến nay bức tranh vẫn còn. (Trích Báo ứng lục)

 Vương Pháp Lãng

 Đời Đường, ở châu (?) có đạo sĩ Vương Pháp Lãng, lưỡi to mà dài, đọc chữ không được rõ ràng, chuẩn xác, thường lấy làm ân hận. Ông bèn phát nguyện đọc Đạo Đức kinh (sách của Lão Tử, kinh điển chính của Đạo giáo). Ông mộng thấy Lão Quân (tức Lão Tử, được Đạo giáo tôn làm thần) cắt bớt lưỡi cho mình. Tỉnh dậy, ông nói năng nhẹ nhàng, lưu loát, tụng thông thạo năm nghìn chữ của Đạo Đức kinh, và có nhiều điều linh nghiệm. (Trích Lục dị ký)

 Khích Pháp Tuân

 Đời Đường, đạo sĩ Khích Pháp Tuân ở quán Giản Tịch trên núi Lư Sơn, tu hành tinh chuyên, một mình trông coi quán đã nhiều năm mà không hề có đệ tử. Bỗng một đêm ông mộng thấy vị pháp sư (thầy dạy đạo) bảo: "Con không có người giúp sức, rất là vất vả. Nay có hai đứa bé, chỉ tiếc là còn nhỏ tuổi." Tỉnh dậy, ông kể lại với mọi người. Lúc ra khỏi núi, ông đi ngang nhà một người dân họ Vương. Nhà ấy có đứa bé vừa tròn một tuổi, thấy Pháp Tuân thì ôm lấy chân ông không chịu buông. Ông đi rồi, đứa bé khóc gào ngày đêm không thôi; ông trở lại thì nó lại vui vẻ. Mấy năm sau, cha mẹ nó bèn cho nó vào quán làm đồng tử (chú bé hầu hạ trong quán). Lại có một đứa bé khác họ Lưu, mắt có ánh sáng năm màu. Cha mẹ ngờ là điều quái lạ, bèn hơ cứu (đốt ngải hơ lên huyệt) ở đuôi mắt, ánh sáng liền tắt hẳn. Khi nó đã bốn năm tuổi, cũng được cho vào quán. Hai đứa lần lượt theo học đạo, quả đúng như lời dặn trong mộng. (Trích Lục dị ký)

 Vương Huy

 Vương Huy, tướng nước Tây Thục, từng làm thứ sử Tập Châu. Trong thành Tập Châu không có giếng, suối, dân đều phải ra ngoài đồng múc nước. Gặp lúc quân Kỳ đánh gấp vào thành, lại cắt đứt đường lấy nước. Trong thành khô khát, chỉ trong mười ngày đã có khá nhiều người chết. Vương Huy bèn nửa đêm cầu khấn, kêu van thần trời thần đất. Đến khi ngủ, ông mộng thấy một ông già bảo: "Dưới nhà ngục của châu hẳn có mạch nước ngon." Nói xong thì đi. Vương Huy giật mình tỉnh dậy. Trời vừa sáng, ông liền sai người mang sọt, mai đến đúng chỗ ông già chỉ mà đào, sâu mấy trượng thì có mạch nước chảy ra. Dân trong thành uống nước ấy mà sống được rất nhiều người. Quân Kỳ biết trong thành không có nước, định ngồi chờ cho người trong thành chết hết. Vương Huy sai múc mấy chục vò nước suối đem bày trên mặt thành cho chúng thấy, giặc bèn rút đi. Ngay hôm ấy, mạch nước thần cũng cạn. Há chẳng phải do lòng thành của Vương Huy cảm động trời đất hay sao? Chuyện lạy giếng ở Sơ Lặc (đời Hán, Cảnh Cung giữ thành Sơ Lặc bị giặc cắt nguồn nước, đào giếng mãi không có nước, ông chỉnh áo mũ lạy giếng thì nước liền tuôn ra) quả là không phải chuyện bịa. Về sau Vương Huy về hưu, ở nhà tại Ung Châu, thường kể chuyện này, nên ghi lại. (Trích Ngọc đường nhàn thoại)

 Lý Mộng Kỳ

 Lý Mộng Kỳ là lính đạo quân Bạt Sơn của nước Thục giả (nhà Thục thời Ngũ Đại, bị sử gia coi là không chính thống), bị quân địch bắt đem về Kỳ Dương. Bà mẹ già thương con khóc lóc, đến mù cả hai mắt. Mộng Kỳ ở Kỳ Dương cầu khấn (?) hết sức tha thiết, mong được gặp lại mẹ hiền. Ba năm sau anh mới được trở về. Mộng Kỳ chích máu ở đùi, nhỏ (?) vào mắt mẹ, mắt bà lập tức sáng lại như cũ. Mới biết đạo hiếu cảm động trời đất là điều rõ ràng như vậy. (Trích Cảnh giới lục)

 Mạnh Hy

 Mạnh Hy người đất Thục, đi buôn trái cây để nuôi cha mẹ. Anh luôn chiều theo ý cha mẹ, mùa đông giữ cho ấm, mùa hạ giữ cho mát, tối lo chăn gối yên ổn, sáng sớm hỏi han sức khỏe, ra đi thì thưa, về đến thì trình diện, không ngại cực khổ. Người cha thường nói: "Ta tuy nghèo nhưng nuôi được một Tăng Sâm (học trò Khổng Tử, nổi tiếng là người con chí hiếu)." Đến khi cha mất, anh không ăn uống gì, khóc thương gào thét đến mức gần như kiệt sức mà chết. Anh trải chiếu cỏ dưới đất, nằm ngủ trên đó, ba năm không ăn muối và đồ làm từ sữa. Người gần xa đều thán phục. Nhân một hôm thấy chuột đào đất, anh bắt được mấy nghìn lạng vàng, từ đó trở nên giàu lớn. (Trích Cảnh giới lục)

 Thái Bình quảng ký, quyển thứ một trăm sáu mươi hai

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video