Thái Bình Quảng Ký, quyển 176
Độ lượng (lòng rộng rãi, bao dung), phần 1
Nhạc Quảng — Lưu Nhân Quỹ — Lâu Sư Đức
Lý Tích — Lý Nhật Tri — Lư Thừa Khánh
Bùi Miện — Quách Tử Nghi — Tống Tắc
Nhạc Quảng
Nhạc Quảng, làm Thượng thư lệnh (chức đứng đầu Thượng thư tỉnh, cơ quan điều hành chính sự cao nhất trong triều) nhà Tấn, có con gái gả cho Đại tướng quân Thành Đô vương Tư Mã Dĩnh. Anh của Dĩnh là Trường Sa vương Tư Mã Nghệ đang nắm quyền ở Lạc Dương, hai anh em bèn dấy binh đánh nhau. Trường Sa vương gần gũi kẻ tiểu nhân, xa lánh người quân tử, nên ai làm quan trong triều cũng lo sợ. Nhạc Quảng vốn có danh vọng trong triều, lại là thông gia với Thành Đô vương, nên bọn tiểu nhân gièm pha ông với Trường Sa vương (?). Trường Sa vương từng đem chuyện ấy hỏi ông. Ông vẫn điềm nhiên như thường, thong thả đáp: "Quảng này há lại đem năm đứa con trai đổi lấy một đứa con gái sao?" Từ đó Trường Sa vương yên lòng, không còn ngờ vực nữa. (Trích từ sách Thế Thuyết Tân Ngữ)
Lưu Nhân Quỹ
Đời Đường, Lưu Nhân Quỹ làm Tả bộc xạ, Đới Chí Đức làm Hữu bộc xạ (Tả bộc xạ và Hữu bộc xạ là hai chức phó của Thượng thư tỉnh, thời ấy đều thuộc hàng tể tướng). Người ta đều trọng Lưu mà coi thường Đới. Một lần có bà lão đến nộp đơn. Chí Đức vừa định cầm bút phê thì bà lão quay sang hỏi người đứng hai bên: "Đây là Lưu bộc xạ hay Đới bộc xạ?" Người hai bên đáp là Đới bộc xạ. Bà vội tiến lên nói: "Đây là ông bộc xạ không hiểu việc, trả đơn lại cho tôi!" Chí Đức cười, sai trả đơn cho bà.
Đới bộc xạ làm quan không có thành tích gì nổi bật, đứng giữa triều như người không biết nói. Đến khi ông mất, vua Cao Tông than: "Từ khi ta mất Chí Đức, không còn được nghe lời nào nữa. Lúc ông ấy còn sống, việc gì ta làm không đúng, ông chưa từng bỏ qua cho ta." Rồi vua lấy các bản tấu chương ông dâng lên trước sau, chất đầy một rương, vừa đọc vừa rơi nước mắt. Bấy giờ triều đình mới truy nhớ và kính trọng ông. (Trích từ sách Quốc Sử Dị Toản)
Lâu Sư Đức
Nạp ngôn (chức đứng đầu Môn hạ tỉnh, cơ quan xét duyệt chiếu chỉ, thuộc hàng tể tướng; tên gọi dùng thời Võ Hậu) Lâu Sư Đức, người Trịnh Châu. Khi làm Binh bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Binh), ông đi công cán ở Tinh Châu, các huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) ở những huyện giáp ranh đi theo ông. Mặt trời đã lên cao mới tới trạm dịch. Sợ người ta làm phiền nhà trạm, ông bảo mọi người ngồi ăn chung một chỗ. Cơm của thượng thư trắng và mịn, cơm của những người khác đen và thô. Ông gọi trưởng trạm đến trách: "Sao ngươi lại đãi khách hai thứ cơm khác nhau?" Trưởng trạm sợ hãi đáp: "Tình cờ không kịp vo gạo, tội đáng chết." Thượng thư nói: "Khách đến bất ngờ thì chủ nhà sao chuẩn bị kịp, có hại gì đâu." Rồi đổi lấy cơm thô mà ăn.
Lần ông đi kiểm tra doanh điền (ruộng do quân lính đóng ở biên giới khai khẩn và cày cấy), đến Lương Châu. Trước đó có một người cùng quê họ Lâu làm đồn quan (quan coi một đồn điền), phạm tội tham ô. Đô đốc (quan đứng đầu một vùng quân sự gồm nhiều châu) Hứa Khâm Minh định xử chém để răn mọi người. Người cùng quê kéo đến gặp thượng thư xin cứu. Thượng thư nói: "Phạm phép nước thì dù là con ruột của Sư Đức này cũng không thể tha, huống hồ là hắn." Hôm sau dự tiệc, đô đốc nói với thượng thư: "Phạm phép nước đều phải tội chết." Thượng thư nói: "Nghe nói có một người phạm phép nước, bảo là người cùng làng với Sư Đức. Sư Đức thật không quen hắn, chỉ là hồi nhỏ từng cùng cha hắn chăn trâu mà thôi. Đô đốc chớ vì Sư Đức mà nới tay với phép nước." Đô đốc liền sai tháo gông cho tên kia, đưa đến trước mặt thượng thư. Thượng thư trách mắng nặng nề: "Ngươi từ biệt cha mẹ đi tìm chức quan, lại không biết giữ mình cẩn thận trong sạch, giờ còn biết làm sao nữa!" Rồi đưa cho hắn một đĩa bánh (?), nói: "Nuốt hết đi, làm con ma chết no mà đi." Từ đó đô đốc tha cho hắn.
Về sau ông làm Nạp ngôn kiêm Bình chương sự (cùng bàn bạc việc nước, tức hàng tể tướng). Lại có lần sắp lên đường đi kiểm tra đồn điền, vì các viên chấp sự cần hỏi việc nên ông ra từ sớm. Ông vốn bị đau chân, đợi ngựa chưa tới, bèn ngồi trên thanh gỗ ngang ngoài cửa Quang Chính. Một lát sau có một huyện lệnh không biết ông là Nạp ngôn, tự xưng tên tuổi rồi ngồi ngang hàng với ông. Người lính hầu của huyện lệnh đứng từ xa nhìn thấy, chạy lại báo: "Là quan Nạp ngôn đấy!" Huyện lệnh hoảng hốt: "Tội chết!" Nạp ngôn nói: "Người ta có lúc không quen biết nhau, theo phép thì có tội chết gì." Huyện lệnh nhân đó kể lể: "Có người tên Tả Nghi (?) tâu xin cho tôi thôi chức vì tôi già, mắt kém. Nhưng ban đêm tôi còn viết được biểu, trạng, mắt thật không kém." Nạp ngôn nói: "Đã bảo ban đêm viết được biểu, trạng, sao ban ngày lại không nhận ra tể tướng?" Huyện lệnh rất xấu hổ, nói: "Mong quan Nạp ngôn đừng kể chuyện này với tể tướng." Nạp ngôn đáp: "Nam mô Phật, không nói đến ông đâu." Người hai bên đều cười.
Một lần đi công cán đến Linh Châu, ăn ở trạm dịch xong, ông gọi lấy ngựa. Viên phán quan (quan phụ tá, giúp việc giấy tờ cho quan đi công cán) thưa rằng nhà trạm đến một bát nước chua để uống cũng xin không được, chẳng chịu cung ứng gì. Nạp ngôn nói: "Sư Đức đã lên ngựa rồi, để tôi lo liệu cho ông." Rồi gọi trưởng trạm đến trách: "Phán quan với Nạp ngôn có gì khác nhau mà ngươi không cung cấp? Mang gậy lại đây!" Trưởng trạm hoảng sợ, lạy rạp xuống đất. Nạp ngôn nói: "Ta muốn đánh ngươi một trận, nhưng đường đường một vị quan đại sứ mà đánh trưởng trạm vì chuyện vặt thì chỉ làm bẩn thanh danh. Nếu ta báo với châu huyện của ngươi thì ngươi ắt mất mạng. Tạm tha cho ngươi." Trưởng trạm quỳ lạy, mồ hôi đầm đìa, chật vật chạy đi. Lâu nhìn theo, nói với phán quan: "Đã làm cho hắn một phen khốn đốn thay ông rồi đấy." Mọi người đều lấy làm lạ và thán phục. Ông làm việc đều như vậy. Phù Hưu Tử (hiệu của Trương Trạc, người soạn sách Triều Dã Thiêm Tái) nói: "Tư Mã Huy, Lưu Khoan (hai người xưa nổi tiếng hiền hòa, rộng lượng) cũng không hơn được." (Trích từ sách Triều Dã Thiêm Tái)
Lý Chiêu Đức làm Nội sử (chức đứng đầu Trung thư tỉnh, cơ quan soạn thảo chiếu chỉ, thuộc hàng tể tướng; tên gọi dùng thời Võ Hậu), Sư Đức làm Nạp ngôn, hai người cùng vào chầu. Lâu béo, đi chậm. Lý mấy lần ngoái lại đợi mà ông vẫn chưa theo kịp, bèn nổi giận: "Thật tức chết đi được, cái lão nhà quê này!" Lâu nghe vậy, cười nói: "Sư Đức mà không phải nhà quê thì còn ai là nhà quê nữa?"
Em trai Sư Đức được cử làm Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Đại Châu. Lúc sắp đi, ông dặn: "Anh bất tài mà ngồi ở ngôi tể tướng, nay em lại được làm quan đứng đầu một châu. Ân sủng quá phận, là điều người đời ghen ghét. Lấy gì để giữ trọn tấm thân cha mẹ ban cho đây?" Người em quỳ thẳng lưng thưa: "Từ nay dù có người nhổ nước bọt vào mặt em, em cũng không dám nói gì, chỉ lau đi thôi. Em lấy đó tự răn mình, mong không để anh phải lo." Sư Đức nói: "Chính điều ấy mới làm anh lo. Người ta nhổ vào em là vì họ đang giận. Nay em lau đi tức là tỏ ra ghét nước bọt của họ; ghét mà lau đi là làm trái cơn giận của người ta. Nước bọt không lau thì tự nó sẽ khô, như thế chẳng hơn sao?" Người em cười mà vâng lời. Suốt những năm Võ Hậu cầm quyền, ông vẫn giữ được ân sủng và địa vị. (Trích từ sách Quốc Sử Dị Toản)
Lý Tích
Đời Đường, Anh công (tước Anh quốc công) Lý Tích làm Tư không (một trong ba chức quan tôn quý bậc nhất triều đình) kiêm tri chính sự (tham dự điều hành việc nước, tức hàng tể tướng). Có một phiên quan (quan người gốc dân tộc ngoài biên) đi dự tuyển chọn quan bị đánh trượt, đến từ biệt Anh công. Ông bảo: "Sáng mai đến sớm ở triều đường gặp ta." Đến hẹn người ấy tới, các lang trung (quan phụ trách từng ty trong một bộ) đều có mặt bên cạnh. Phiên quan đến chào từ biệt, Anh công nhíu mày nói: "Ngươi lớn ngần ấy mà không biết hầu hạ, chạy chọt các vị thượng thư, thị lang (quan đứng đầu và quan phó của một bộ). Ta là lão già không biết chữ, chẳng có cách gì dạy ngươi, làm sao giữ ngươi lại được, thật rất lấy làm hổ thẹn với ngươi. Ráng sức lên, đi đường bình an." Các thị lang sợ hãi, vội hỏi tên họ người ấy, sai sang Nam viện xem bảng. Chốc lát dẫn vào, ghi tên bổ nhiệm, giao cho lệnh sử (viên thư lại lo giấy tờ) bộ Lại làm thủ tục.
Lúc Anh công làm tể tướng, có người cùng quê ghé nhà, ông bày cơm đãi. Người khách xé bỏ phần rìa bánh. Anh công nói: "Anh còn trẻ quá. Cái bánh này phải cày đất hai lượt, bừa (?) rồi gieo hạt, làm cỏ, vun gốc (?), gặt hái, đập, quạt sạch, xay, rây ra bột, rồi mới làm thành bánh. Chàng trai trẻ mà xé bỏ rìa bánh là đạo lý gì? Ở chỗ này thì còn được, nếu trước mặt nhà vua mà anh làm như thế thì suýt nữa bị chém đầu đấy." Người khách vô cùng xấu hổ, sợ hãi.
Phù Hưu Tử nói: "Thời nhà Vũ Văn (tức nhà Bắc Chu), Thứ sử Hoa Châu là Vương Bi có người khách xé rìa bánh. Bi nói: 'Cái bánh này tốn rất nhiều công sức mới đưa được vào miệng. Ông xé nó đi, chỉ là vì chưa đói thôi, tạm cất đi đã.' Người khách sững sờ. Lại có lần sứ giả của Ngự sử đài (cơ quan giám sát, đàn hặc quan lại) đến, Bi mời ăn. Sứ giả gọt vỏ dưa quá dày rồi ném xuống đất, Bi liền nhặt dưới đất lên ăn. Sứ giả hết sức sợ hãi. Nay bọn trẻ khinh bạc xé rìa bánh, gọt dưa lẹm cả vào ruột, cho thế là phong thái con nhà quan lớn — đó là điều người hiểu biết không làm." (Trích từ sách Triều Dã Thiêm Tái)
Lý Nhật Tri
Đời Đường, Hình bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Hình, coi việc hình pháp) Lý Nhật Tri, từ khi làm quan ở các huyện thuộc kinh đô và vùng quanh kinh đô, chưa từng dùng hình phạt đánh gậy mà việc vẫn xong xuôi. Đến khi làm Hình bộ thượng thư, có một lệnh sử nhận sắc lệnh mà ba ngày không thi hành. Thượng thư sai lấy gậy, lột áo hắn, gọi tất cả lệnh sử tập họp lại, định đánh. Rồi ông trách: "Ta muốn đánh ngươi một trận, nhưng sợ thiên hạ sẽ bảo ngươi trêu được Lý Nhật Tri nổi giận, phải ăn gậy của Lý Nhật Tri; thế thì ngươi chẳng còn ra người, đến vợ con cũng không coi trọng ngươi nữa." Bèn tha cho. Từ đó không lệnh sử nào dám phạm lỗi; nếu có ai chậm trễ, sơ sót thì mọi người cùng nhau trách mắng. (Trích từ sách Triều Dã Thiêm Tái)
Lư Thừa Khánh
Thượng thư Lư Thừa Khánh, đầu niên hiệu Tổng Chương, phụ trách khảo hạch (đánh giá thành tích hằng năm của quan lại, xếp thành chín bậc từ thượng thượng là cao nhất đến hạ hạ là thấp nhất) các quan trong triều và ngoài các địa phương. Có một viên quan coi việc chở lương bằng đường thủy gặp gió, thuyền chìm mất lương. Lư xếp hạng: "Coi chở lương mà làm mất lương, xếp bậc trung hạ." Người ấy vẫn điềm nhiên, không nói một lời, lui ra. Lư trọng độ lượng của ông, sửa lại: "Không phải do sức người làm được, xếp bậc trung trung." Người ấy cũng không lộ vẻ mừng, cũng không có lời nào hổ thẹn. Lư lại sửa: "Được khen hay bị nhục đều không động lòng, có thể xếp bậc trung thượng." (Trích từ sách Quốc Sử Dị Toản)
Bùi Miện
Đầu niên hiệu Thiên Bảo, Lý Tề Vật làm Thứ sử Thiểm Châu, cho khai phá chỗ hiểm trở ở Để Trụ (cụm đá ngầm giữa sông Hoàng Hà). Trong đá tìm được lưỡi cày bằng sắt có khắc chữ "Bình Lục", nhân đó đổi tên huyện Hà Bắc thành huyện Bình Lục. Tề Vật tính hẹp hòi, nóng nảy, nổi giận với huyện úy (quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Thiểm là Bùi Miện, làm nhục ông ta ngay giữa đường lớn trong thành châu (?); giới sĩ phu đều khinh Tề Vật. Về sau Miện làm tể tướng, lại bổ Tề Vật làm Thái tử tân khách (chức quan cao, hầu cận và khuyên bảo thái tử). Người đương thời khen Miện không báo thù riêng. (Trích từ sách Đàm Tân Lục)
Quách Tử Nghi
Quách Tử Nghi làm Trung thư lệnh (người đứng đầu Trung thư tỉnh, thuộc hàng tể tướng). Quan quân dung sứ (chức do hoạn quan nắm, giám sát quân đội thay vua) Ngư Triều Ân mời ông đi chơi chùa Chương Kính, Tử Nghi nhận lời. Thừa tướng nghĩ hai người vốn không hòa thuận, sai người nhà lại ngầm khuyên ông đừng đi. Viên lại của Bân Châu cũng từ Trung thư tỉnh phi ngựa đến báo cho Quách công: "Quân dung sứ sắp hại ông," và báo cả cho các tướng. Chốc lát sứ giả của Triều Ân đến mời. Tử Nghi sắp đi, quân sĩ mặc giáp bên trong áo xin theo ba trăm người. Tử Nghi giận nói: "Ta là đại thần, hắn nếu không có mật chỉ của vua thì sao dám hại ta? Còn nếu là lệnh của thiên tử thì các ngươi làm gì được?" Rồi chỉ dẫn hơn mười đứa đầy tớ đi. Triều Ân đón ông, kinh ngạc hỏi: "Sao xe ngựa theo hầu ít thế?" Tử Nghi đem chuyện mình nghe được kể lại, rồi nói: "Chỉ sợ làm ông phải bận lòng thôi." Triều Ân vỗ ngực, chắp tay, nghẹn ngào gạt nước mắt nói: "Nếu ông không phải bậc trưởng giả thì há lại không ngờ vực tôi sao?" (Trích từ sách Đàm Tân Lục)
Tử Nghi lập công lớn đến mức không thể ban thưởng cho xứng, vì thế luôn lo sợ. Bọn hoạn quan được vua tin dùng ghét công lao của ông, bèn sai trộm ở Hoa Châu đào mộ tổ tiên ông. Tỳ tướng (tướng phụ tá dưới quyền chủ tướng) của ông là Lý Hoài Quang cùng những người khác giận dữ, muốn xin bắt hết bè đảng. Đến khi ông vào triều tâu bày, ngày đối đáp với vua, ông chỉ khóc lóc tự nhận tội, rồi tâu: "Thần cầm quân ra ngoài chinh phạt, hễ đi là hàng năm trời, đã giết anh người ta, giết cha người ta nhiều lắm; những bậc trung trinh nghĩa sĩ muốn đâm dao vào bụng thần không ít. Nay gặp nỗi hủy nhục này, cũng là đáng tội. Nhưng lòng thần vì nước, dù chết cũng không hối." Từ đó trong triều ngoài nội đều khâm phục, không ai lường được tấm lòng ông.
Ông từng mở toang cửa phủ đệ lớn ở phường Thân Nhân. Từ những người buôn bán trong ngõ xóm cho đến các công tử, các quan lại, ra vào đều không ai tra hỏi. Có lúc phu nhân họ Vương và cô con gái yêu họ Triệu đang chải đầu, trang điểm trước gương, thì các tướng lại dưới trướng ông sắp đi trấn nhậm nơi khác cùng các viên lang lại đều bị gọi vào sai múc nước, cầm khăn, bị đối đãi chẳng khác gì đầy tớ. Một hôm các con em trong nhà đứng thành hàng can ngăn, ông ba lần không đáp. Họ bèn vừa khóc vừa nói: "Công nghiệp của cha đã thành mà cha không tự giữ thể diện, kẻ sang người hèn đều được vào tận chỗ nằm trong nhà. Chúng con nghĩ dù là Y Doãn, Hoắc Quang (hai đại thần nổi tiếng thời xưa, quyền thế rất lớn) cũng không nên như thế." Ông cười nói: "Các con vốn không lường được điều này. Ta có năm trăm con ngựa ăn thóc của nhà nước, một nghìn người ăn lương nhà nước; tiến không có chỗ đi, lùi không có chỗ dựa. Giả sử ta xây tường cao, đóng chặt cửa, trong ngoài cách biệt, thì chỉ cần một kẻ thù oán bịa đặt tội mưu phản, lại có kẻ tham công, ghét người tài giúp sức cho thành chuyện, thì chín họ nhà ta tan nát, hối cũng không kịp (nguyên văn: 'cắn rốn không tới', ví sự hối hận đã muộn). Nay nhà ta rộng mở không ngăn cách, bốn cửa đều toang, dù có lời gièm pha nổi lên cũng chẳng gán vào được. Ta vì thế mà làm vậy." Các con đều khâm phục.
(Sử cũ nhà họ Quách chép: Tân Vân Kinh từng làm viên lại sai phái cho ông, sau được bổ làm Đô đốc Đàm Châu. Lúc sắp đi, đến từ biệt mấy ngày liền không gặp được ông. Phu nhân họ Vương và cô con gái yêu họ Triệu bèn bảo Vân Kinh: "Ngươi cứ đi đi, ta sẽ nói với lệnh công giúp ngươi." Vân Kinh lạy ngoài sân. Phu nhân đang thoa phấn ở trong, nói: "Ta mừng lắm, mừng cho ngươi kiếm được chỗ có cơm ăn." Cô con gái họ Triệu đứng ở thềm rửa tay, sai Vân Kinh múc nước. Phu nhân nói: "Thả cho nó đi." Vân Kinh mới rảo bước đi.)
Năm Vĩnh Thái thứ nhất, Bộc Cố Hoài Ân chết, quân các tộc phương ngoài kéo vào xâm phạm vùng quanh kinh đô. Tử Nghi thống lĩnh quân chống cự, đến Kính Dương thì quân giặc đã hợp vây. Tử Nghi dẫn hai nghìn quân mặc giáp ra vào. Giặc trông thấy, hỏi: "Ai đấy?" Bên này đáp: "Quách lệnh công." Quân Hồi Hột nói: "Lệnh công còn sống sao? Hoài Ân bảo chúng ta rằng Thiên Khả Hãn (danh hiệu các tộc phương bắc tôn xưng hoàng đế nhà Đường) đã bỏ thiên hạ mà đi (tức đã băng hà), lệnh công cũng đã qua đời, Trung Quốc không có chủ, nên chúng ta mới đến. Nay lệnh công còn, vậy Thiên Khả Hãn có còn không?" Tử Nghi đáp: "Hoàng đế muôn tuổi, sống lâu vô cùng." Quân Hồi Hột đều nói: "Hoài Ân lừa chúng ta." Tử Nghi sai người đến dụ, họ nói: "Lệnh công nếu còn sống, làm sao được gặp mặt?" Tử Nghi định ra gặp, các tướng đều nói: "Bọn rợ không thể tin được, xin ông đừng đi." Tử Nghi nói: "Quân giặc đông gấp mấy chục lần ta, nay sức không địch nổi, biết làm thế nào? Lòng chí thành còn cảm động được thần linh, huống hồ là giặc." Các tướng xin năm trăm kỵ binh mặc giáp sắt đi theo, ông nói: "Như thế chỉ đủ gây hại." Bèn sai truyền hô: "Lệnh công đến!" Lúc đầu quân giặc còn nghi, ai nấy cầm binh khí, chăm chú chờ đợi. Tử Nghi dẫn vài chục kỵ binh thong thả đi ra, cởi mũ trụ, hỏi han úy lạo: "Mọi người khỏe cả chứ? Bấy lâu cùng nhau giữ lòng trung nghĩa, sao lại đến nỗi này?" Quân Hồi Hột đều bỏ binh khí, xuống ngựa, nói: "Đây là cha chúng ta!"
Tử Nghi cao hơn sáu thước (thước thời Đường, mỗi thước khoảng 30 phân), dáng vẻ đẹp đẽ, khác người. Ở Linh Vũ ông được thăng thêm chức Bình chương sự, phong tước Phần Dương vương, lại thăng Trung thư lệnh, được vẽ hình ở gác Lăng Yên (gác treo tranh chân dung các công thần), được ban thêm hiệu Thượng phụ (danh hiệu tôn quý, coi như bậc cha chú của vua), sau khi mất được phối hưởng (thờ kèm bài vị) ở miếu vua Đại Tông. Ông có tám con trai, bảy con rể, đều làm quan to. Con trai là Ái lấy công chúa Thăng Bình. Cháu nội có mấy chục người, mỗi lần các cháu đến vấn an, ông chỉ gật đầu mà thôi. Ông thờ vua hết lòng trung thành, đối với kẻ dưới khoan dung, nhân hậu. Mỗi lần hạ thành chiếm ấp, đến đâu cũng làm được điều mình muốn. Trước sau ông liên tục bị bọn nịnh thần được vua sủng ái như Trình Nguyên Chấn, Ngư Triều Ân gièm pha đủ điều. Có lúc ông đang nắm quân mạnh, có lúc đang đối mặt với giặc, hễ có chiếu triệu về là ông về ngay, chưa từng vì sợ nguy hiểm mà chần chừ; lại được trời giúp nên cuối cùng thoát được tai họa.
Điền Thừa Tự đang lúc ngang ngược, hung hăng, ngạo mạn vô lễ. Tử Nghi từng sai sứ đến Ngụy Châu, Thừa Tự liền hướng về phía ông mà lạy, chỉ vào đầu gối mình bảo sứ giả: "Cái đầu gối này đã bao nhiêu năm không quỳ trước ai, nay vì ông mà lạy." Các lão tướng dưới trướng ông như Lý Hoài Quang cùng mấy chục người khác đều là bậc vương hầu cao quý, vậy mà Tử Nghi chỉ huy, sai bảo tiến lui như sai đầy tớ. Lúc đầu ông nổi danh ngang với Lý Quang Bật; tuy uy thế và mưu lược không lộ rõ bằng, nhưng về lòng khoan hậu và được lòng người thì ông hơn. Mỗi năm ông nhận bổng lộc hai mươi bốn vạn quan tiền, chưa kể các khoản lợi riêng. Nhà ông ở phường Thân Nhân, chiếm một phần tư diện tích cả phường, thông ra ngõ dài; người nhà có ba nghìn, người ra vào cũng không biết ông ở chỗ nào. Vua Đại Tông không gọi tên ông, chỉ gọi là "đại thần". Gần hai mươi năm, thiên hạ coi sự còn mất của ông là sự an nguy của đất nước. Ông giữ chức Trung thư lệnh tính được hai mươi bốn năm. Quyền thế bao trùm thiên hạ mà triều đình không ghen ghét; công lao đứng đầu một đời mà vua không nghi kỵ; sống xa hoa đến tột cùng mà người quân tử không chê trách. Giàu sang, sống lâu, con cháu đông đúc, yên ổn, trước sau trọn vẹn, cái phúc lớn của con người không thiếu điều gì. Ông mất năm tám mươi lăm tuổi. (Trích từ sách Đàm Tân Lục)
Tống Tắc
Đầy tớ nhà Tống Tắc cầm nỏ, nỏ bật (?) bắn chết nhầm con trai ông, Tắc không bắt tội. (Trích từ sách Độc Dị Chí)
Thái Bình Quảng Ký, quyển 176
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh sai biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video