Thiên 194 — Quyển 194

 Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn soạn đầu đời Tống, gom chép các truyện kể từ nhiều sách xưa), quyển một trăm chín mươi bốn

 Hào hiệp (truyện về những người hiệp khách, trọng nghĩa khí, có tài lạ), phần hai

 Người nô bộc Côn Lôn — Hầu Di — Nhà sư hiệp khách

 Thôi Thận Tư — Nhiếp Nương

 Người nô bộc Côn Lôn (Côn Lôn nô: chỉ người da ngăm đen từ các xứ phương nam như vùng Đông Nam Á, bị đưa sang Trung Quốc làm nô bộc thời Đường)

 Trong niên hiệu Đại Lịch đời Đường (766–779), có một chàng họ Thôi. Cha chàng làm quan to, quen thân với một vị công thần bậc nhất phẩm (bậc quan cao nhất trong chín bậc) có công lao trùm cả một đời. Lúc ấy chàng giữ chức Thiên Ngưu (?) (thị vệ cầm đao Thiên Ngưu, đứng hầu bên vua). Cha chàng sai chàng đến thăm bệnh vị quan nhất phẩm ấy. Chàng còn trẻ, mặt mũi đẹp như ngọc, tính tình thanh cao, không chịu a dua, cử chỉ điềm đạm, lời nói nhã nhặn. Vị quan nhất phẩm sai kỹ nữ vén rèm (?) mời chàng vào phòng. Chàng vái chào, thưa lại lời cha dặn. Vị quan nhất phẩm vui vẻ, rất mến chàng, mời ngồi trò chuyện.

 Khi ấy có ba kỹ nữ, nhan sắc đều đẹp nhất đời, đứng phía trước. Họ đựng quả anh đào trong bát vàng, bóc tách ra, rưới sữa đặc ngọt lên rồi dâng mời. Vị quan nhất phẩm bèn sai cô kỹ nữ mặc áo lụa đỏ bưng một bát mời chàng ăn. Chàng trẻ tuổi, ngượng ngùng trước các cô, nhất định không ăn. Vị quan nhất phẩm lại sai cô áo lụa đỏ (Hồng Tiêu) lấy thìa đút cho chàng. Chàng không đừng được, đành ăn, cô kỹ nữ mỉm cười. Chàng bèn cáo từ ra về. Vị quan nhất phẩm nói: "Cậu lúc nào rảnh rỗi nhất định phải ghé thăm, đừng xa lạ với lão già này." Ông sai Hồng Tiêu tiễn chàng ra khỏi viện. Lúc ấy chàng ngoái lại nhìn, cô kỹ nữ giơ ba ngón tay, lại lật bàn tay ba lần, rồi chỉ vào chiếc gương nhỏ đeo trước ngực mà nói: "Hãy nhớ lấy." Ngoài ra không nói thêm lời nào.

 Chàng về nhà thưa lại ý của vị quan nhất phẩm với cha, rồi trở về thư phòng. Từ đó chàng mê mẩn tâm thần, như người mất hồn, ít nói, mặt mày ủ rũ, ngẩn ngơ suy nghĩ, suốt ngày chẳng buồn ăn, chỉ ngâm bài thơ rằng:
"Lạc bước lên chơi chốn núi tiên,
Nàng tiên hoa tai sáng, mắt long lanh như sao.
Cửa son khép hờ, trăng soi cung sâu,
Hẳn đang soi nỗi sầu của đóa hoa quý trắng như tuyết."
Người chung quanh không ai hiểu được ý chàng.

 Bấy giờ trong nhà có người nô bộc Côn Lôn tên Ma Lặc. Hắn nhìn cậu chủ mà hỏi: "Trong lòng cậu có chuyện gì mà ôm sầu mãi không dứt như thế? Sao không nói với lão nô?" Chàng đáp: "Bọn ngươi thì biết gì mà hỏi chuyện trong lòng ta?" Ma Lặc nói: "Cậu cứ nói ra, lão sẽ gỡ rối cho cậu; dù xa hay gần, ắt cũng làm được." Chàng lấy làm lạ vì lời nói khác thường, bèn kể hết đầu đuôi. Ma Lặc nói: "Việc nhỏ thôi mà, sao không nói sớm, để phải tự khổ thế?" Chàng lại kể những ám hiệu kia. Ma Lặc nói: "Có gì khó hiểu đâu. Giơ ba ngón tay là: trong dinh vị nhất phẩm có mười viện ca kỹ, đây là viện thứ ba. Lật bàn tay ba lần là đếm mười lăm ngón, ứng với ngày mười lăm. Gương nhỏ trước ngực là: đêm rằm trăng tròn như gương, bảo cậu đến vào đêm ấy."

 Chàng mừng rỡ khôn xiết, bảo Ma Lặc: "Có kế gì giải được nỗi u uất của ta không?" Ma Lặc cười đáp: "Đêm mốt là đêm rằm. Xin cậu hai tấm lụa xanh thẫm, để may cho cậu bộ áo bó sát người. Dinh vị nhất phẩm có chó dữ canh cổng viện ca kỹ, người lạ không được tự tiện vào, vào là bị cắn chết. Nó tinh khôn như thần, hung dữ như hổ, chính là giống chó Mạnh Hải ở Tào Châu. Trên đời ngoài lão nô ra không ai giết nổi con chó ấy. Tối nay lão sẽ vì cậu mà đập chết nó." Chàng bèn đãi hắn rượu thịt. Đến canh ba (khoảng mười một giờ đêm đến một giờ sáng), hắn mang chùy xích ra đi. Chừng một bữa ăn thì về, nói: "Chó đã chết rồi, chẳng còn gì cản trở nữa."

 Đêm rằm, canh ba, Ma Lặc cho chàng mặc áo xanh, rồi cõng (?) chàng vượt qua mười lớp tường, vào trong viện ca kỹ, dừng lại ở cổng thứ ba. Cửa buồng thêu không cài then, đèn vàng le lói. Chỉ nghe cô kỹ nữ thở dài, ngồi như đang chờ đợi ai. Nàng vừa tháo vòng ngọc biếc, gương mặt hồng mới giãn ra; như ngọc ôm hận mà mất vẻ tươi, như ngọc trai buồn mà càng thêm long lanh (?). Nàng ngâm bài thơ rằng:
"Trong động sâu chim oanh hót, hờn trách chàng Nguyễn (điển chàng Nguyễn Triệu lạc vào động tiên, kết duyên với tiên nữ rồi bỏ về trần),
Lén đến dưới hoa, tháo hoa tai ngọc tặng nhau.
Mây biếc trôi tan, thư tin bặt hẳn,
Uổng công tựa sáo ngọc, buồn nhớ phượng hoàng (điển nàng Lộng Ngọc thổi sáo cùng chồng là Tiêu Sử, rồi cùng cưỡi phượng bay đi)."

 Người hầu và lính canh đều đã ngủ, xung quanh vắng lặng. Chàng bèn khẽ vén rèm bước vào. Hồi lâu nàng nhận ra đúng là chàng, liền nhảy xuống giường, nắm tay chàng nói: "Em biết chàng thông minh, ắt hiểu ngầm được, nên mới ra dấu bằng tay. Nhưng không biết chàng có phép thần gì mà đến được nơi này?" Chàng kể rõ kế của Ma Lặc, và việc hắn cõng chàng đến. Nàng hỏi: "Ma Lặc đâu?" Chàng đáp: "Ở ngoài." Nàng bèn gọi vào, rót rượu bằng bát vàng mời uống.

 Nàng thưa với chàng: "Nhà thiếp vốn giàu, ở đất Sóc Phương (vùng biên giới phía bắc). Chủ nhân nơi đây cầm cờ mao (tức nắm binh quyền trấn giữ một phương), ép thiếp làm ca kỹ hầu hạ. Thiếp không đành tự tử, nên còn sống tạm bợ. Mặt tuy tô son đánh phấn, lòng thì u uất. Dù có đũa ngọc gắp thức ngon, lò vàng tỏa hương thơm, sau bức bình phong vẽ mây ngày ngày mặc gấm vóc, đêm đêm ngủ trong chăn thêu, châu ngọc đầy mình, nhưng tất cả đều chẳng phải điều thiếp mong muốn, như bị gông cùm trói buộc. Người tôi tớ tài giỏi của chàng đã có phép thần, sao không giúp thiếp thoát khỏi chốn ngục tù này? Nếu được toại nguyện, dù chết cũng không hối hận. Thiếp xin làm tôi tớ, nguyện hầu hạ bên chàng. Chẳng biết ý chàng thế nào?"

 Chàng biến sắc lo lắng, không nói. Ma Lặc nói: "Nương tử đã quyết chí như vậy, thì đây cũng chỉ là việc nhỏ." Nàng rất mừng. Ma Lặc xin trước hết mang (?) túi đồ và hộp trang điểm của nàng ra ngoài, làm như thế ba lượt. Rồi hắn nói: "E trời sắp sáng." Hắn bèn cõng chàng và nàng bay vượt hơn mười lớp tường cao. Lính canh trong dinh vị nhất phẩm không ai hay biết. Họ về thư phòng, giấu nàng ở đó.

 Đến sáng, người nhà vị nhất phẩm mới phát hiện, lại thấy con chó đã chết. Vị nhất phẩm hoảng sợ nói: "Cổng tường nhà ta xưa nay canh phòng kín đáo, khóa then rất chặt. Xem tình thế thì như bay mà vào, lặng lẽ không để lại dấu vết gì. Đây hẳn là hiệp sĩ mang nàng đi. Đừng để lọt tiếng ra ngoài, chỉ chuốc thêm tai họa thôi."

 Nàng ẩn trong nhà họ Thôi hai năm. Nhân mùa hoa, nàng đi xe nhỏ dạo chơi Khúc Giang (hồ thắng cảnh ở kinh đô Trường An), bị người nhà vị nhất phẩm lén nhận ra, bèn về báo. Vị nhất phẩm lấy làm lạ, gọi chàng Thôi đến tra hỏi. Chàng sợ, không dám giấu, kể tỉ mỉ đầu đuôi, rằng đều do tên nô bộc Ma Lặc cõng nàng đi. Vị nhất phẩm nói: "Đó là tội lớn của đứa hầu (?). Nhưng cậu đã dùng nàng hơn một năm rồi, thì ta không hỏi đến phải trái nữa. Còn ta phải trừ hại cho thiên hạ." Ông sai năm mươi lính mặc giáp, cầm chắc binh khí, vây viện của chàng Thôi để bắt Ma Lặc. Ma Lặc liền cầm dao găm bay vọt qua tường cao, thoắt như có cánh, nhanh như chim ưng chim cắt. Tên bắn dồn dập như mưa mà không mũi nào trúng. Trong chốc lát không biết hắn đi đâu mất. Nhà họ Thôi vô cùng kinh hãi. Về sau vị nhất phẩm vừa hối vừa sợ, mỗi đêm cho nhiều gia nhân cầm gươm canh phòng tự vệ, như thế tròn một năm mới thôi. Hơn mười năm sau, có người nhà họ Thôi thấy Ma Lặc bán thuốc ở chợ Lạc Dương, dung mạo vẫn như xưa. (Trích từ sách Truyền kỳ (?))

 Hầu Di

 Trong niên hiệu Đại Lịch đời Đường, có Hầu Di làm úy huyện Vạn Niên (úy: quan phụ trách việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện; Vạn Niên là huyện thuộc kinh đô Trường An), là người ưa làm việc hiệp nghĩa, trọng điều nghĩa. Ông từng che giấu một kẻ phản nghịch triều đình. Quan Ngự sử (quan giám sát, có quyền tra xét quan lại) tra hỏi đến cùng lý lẽ, ông vẫn nhất định không nói kẻ ấy ở đâu. Ngự sử nói: "Giặc nằm dưới xương bánh chè đầu gối phải của ngươi!" Hầu Di bèn cạy viên gạch thềm, tự đập vào đầu gối mình, rồi lật ra cho Ngự sử xem, nói: "Giặc ở đâu?" Ngự sử lại nói: "Ở dưới đầu gối trái." Ông lại đập, rồi lật ra cho xem. Ngự sử bèn lấy một vật (?) đựng than lửa hồng đặt lên bụng ông, khói bốc nghi ngút, người chung quanh đều không nỡ nhìn. Hầu Di giận dữ quát: "Sao không thêm than vào!" Ngự sử lấy làm lạ, tâu lên vua Đại Tông. Vua liền gọi vào gặp, hỏi: "Vì sao ngươi giấu giặc, tự chuốc khổ đến thế?" Hầu Di thưa: "Kẻ giặc ấy, thần quả có giấu. Nhưng thần đã hứa với người ta, thì đến chết cũng không thể khai ra." Vua bèn giáng ông xuống làm úy huyện Cao Yếu, thuộc Đoan Châu. (Trích từ sách Độc dị chí)

 Nhà sư hiệp khách

 Đầu niên hiệu Kiến Trung đời Đường (780–783), có một người học trò họ Vi dời nhà đến Nhữ Châu. Giữa đường gặp một nhà sư, hai người cưỡi ngựa đi sóng đôi, chuyện trò rất hợp ý. Trời sắp tối, nhà sư chỉ một ngã rẽ, nói: "Cách đây vài dặm là ngôi chùa nhỏ của bần đạo (cách nhà sư tự xưng khiêm tốn), cậu có thể ghé chơi chăng?" Chàng nhận lời, bèn cho gia quyến đi trước. Nhà sư liền sai người theo hầu đi trước sắp đặt màn trướng, bày biện đồ ăn. Đi hơn mười dặm vẫn chưa tới. Chàng Vi hỏi, nhà sư chỉ một chỗ có khói trong rừng, nói: "Đó rồi." Đến nơi, lại đi tiếp nữa. Trời đã tối mịt, chàng Vi sinh nghi.

 Chàng vốn giỏi bắn ná, bèn lén lấy trong ủng ra cây ná đã tháo dây, mắc dây vào, giắt hơn mười viên đạn đồng trong người, rồi mới trách nhà sư: "Đệ tử có hạn đường phải đi, vừa rồi vì ham nghe lời bàn thanh cao của thượng nhân (tiếng tôn xưng nhà sư) mà gắng nhận lời mời. Nay đã đi hai mươi dặm vẫn chưa tới, là cớ làm sao?" Nhà sư chỉ nói: "Cứ đi đã." Rồi nhà sư đi trước hơn trăm bước. Chàng Vi biết hắn là kẻ cướp, bèn bắn. Đạn trúng ngay đầu nhà sư. Lúc đầu nhà sư như không hay biết (?); bắn năm phát đều trúng, nhà sư mới sờ chỗ bị trúng, thong thả nói: "Cậu đừng đùa ác thế." Chàng Vi biết chẳng làm gì được, cũng thôi không bắn nữa.

 Hồi lâu đến một trang trại, mấy chục người cầm đuốc đứng hàng ra đón. Nhà sư mời chàng Vi ngồi trong một gian sảnh (?), cười nói: "Cậu đừng lo." Rồi hỏi người chung quanh: "Chỗ nghỉ của phu nhân đã sắp đặt chu đáo chưa?" Lại nói: "Cậu hãy đến an ủi phu nhân, rồi quay lại đây." Chàng Vi thấy vợ con ở riêng một chỗ, màn trướng bày biện rất sang, cả nhà nhìn nhau khóc. Chàng liền trở lại chỗ nhà sư. Nhà sư bước tới nắm tay chàng nói: "Bần đạo là kẻ cướp, vốn không có ý tốt. Không ngờ tài nghệ của cậu đến thế; nếu không phải bần đạo thì cũng chẳng chịu nổi. Hôm nay quả thật không có ý gì khác, mong cậu đừng ngờ vực. Những viên đạn cậu bắn trúng bần đạo lúc nãy vẫn còn cả đây." Rồi giơ tay nặn sau gáy, năm viên đạn rơi xuống.

 Lát sau, tiệc bày ra, có con bê hấp, trên cắm hơn mười con dao nhỏ, chung quanh xếp bánh và rau dưa băm. Nhà sư vái mời chàng Vi vào chỗ ngồi, lại nói: "Bần đạo có mấy người em kết nghĩa, muốn cho ra chào cậu." Nói xong, năm sáu người to lớn mặc áo đỏ đứng hàng dưới thềm. Nhà sư gọi: "Lạy cậu đi! Lúc nãy các ngươi mà gặp cậu, thì đã nát như bột rồi." Ăn xong, nhà sư nói: "Bần đạo làm nghề này đã lâu, nay tuổi đã xế chiều, muốn sửa lỗi cũ. Không may có một đứa con tài nghệ vượt cả lão tăng, muốn nhờ cậu trừ nó giúp lão tăng." Bèn gọi Phi Phi ra chào cậu. Phi Phi mới mười sáu, mười bảy tuổi, mặc áo xanh tay dài, da thịt trắng mịn như mỡ đông. Nhà sư bảo: "Ra nhà sau hầu cậu." Rồi trao cho chàng Vi một thanh gươm và năm viên đạn, nói: "Xin cậu dùng hết tài nghệ giết nó, đừng để nó làm lụy đến lão tăng."

 Nhà sư dẫn chàng Vi vào một gian nhà rồi khóa trái cửa lại. Trong nhà chỉ có đèn sáng ở bốn góc. Phi Phi đứng giữa nhà, cầm một ngọn roi ngắn. Chàng Vi giương ná bắn, nghĩ chắc trúng, nhưng viên đạn đã bị gạt rơi. Thoắt cái, Phi Phi đã nhảy lên xà nhà, men theo vách đạp vào khoảng không mà đi, nhanh nhẹn như vượn khỉ. Bắn hết đạn mà không trúng viên nào. Chàng Vi bèn vung gươm đuổi theo, Phi Phi thoắt né tránh, lúc nào cũng cách thân chàng chưa đầy một thước. Chàng chém đứt ngọn roi của nó làm mấy khúc, rốt cuộc vẫn không làm nó bị thương. Hồi lâu nhà sư mới mở cửa, hỏi chàng Vi: "Cậu đã trừ được mối hại cho lão tăng chưa?" Chàng Vi kể lại đầu đuôi. Nhà sư buồn bã nhìn Phi Phi nói: "Cậu đây đã chứng thực rằng ngươi sẽ thành kẻ cướp, biết làm sao được nữa!" Nhà sư suốt đêm cùng chàng Vi bàn về kiếm thuật và việc cung tên. Trời gần sáng, nhà sư tiễn chàng ra đầu đường, tặng một trăm tấm lụa, rơi nước mắt từ biệt. (Trích từ sách Đường ngữ lâm)

 Thôi Thận Tư

 Thôi Thận Tư người Bác Lăng, trong niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường (785–805) lên kinh dự thi tiến sĩ (khoa thi của triều đình để chọn người làm quan). Ở kinh không có nhà, ông thường thuê một khoảnh viện bỏ trống của người ta để ở. Chủ nhà ở riêng một viện khác, trong nhà không có đàn ông, chỉ có một người đàn bà ngoài ba mươi tuổi, nhìn trộm thấy cũng có nhan sắc, và hai đứa tớ gái. Thận Tư bèn nhờ người ngỏ ý, xin cưới làm vợ. Người đàn bà nói: "Tôi không phải con nhà quan, không xứng với chàng, chớ để sau này phải ân hận." Ông xin lấy làm thiếp, nàng nhận lời, nhưng không chịu nói họ mình. Thận Tư bèn lấy nàng. Hơn hai năm, những gì ông cần dùng, nàng đều lo liệu, không hề tỏ vẻ mỏi mệt. Sau nàng sinh được một đứa con trai, đã được mấy tháng.

 Một đêm, Thôi đi ngủ, đã đóng cửa buông màn. Nửa đêm bỗng không thấy vợ đâu. Thôi giật mình, ngờ nàng có chuyện gian díu, rất tức giận, bèn trở dậy đi đi lại lại trước nhà. Lúc ấy trăng mờ mờ sáng, bỗng thấy vợ từ trên mái nhà nhảy xuống, mình quấn lụa trắng, tay phải cầm dao găm, tay trái xách một cái đầu người. Nàng nói rằng cha nàng ngày trước bị quan thái thú (quan đứng đầu một quận) giết oan, nàng vào thành tìm cách báo thù đã mấy năm mà chưa được, nay đã báo được rồi, không thể ở lâu, xin từ biệt từ đây. Nàng bèn sửa soạn lại áo quần, lấy túi tro đựng đầu người mang theo, nói với Thôi: "Thiếp may được làm thiếp của chàng hai năm, đã có một đứa con. Ngôi nhà và hai tớ gái đều do thiếp tự sắm, xin tặng cả cho chàng để nuôi con." Nói xong từ biệt, vượt tường băng qua mái nhà mà đi.

 Thận Tư còn đang kinh ngạc than thở, chốc lát nàng lại trở về, nói: "Vừa rồi đi vội, quên cho con bú chút sữa." Rồi vào phòng, hồi lâu mới ra, nói: "Cho con bú xong rồi, nay đi hẳn đây." Thận Tư đợi lâu, lấy làm lạ vì không nghe tiếng trẻ khóc, vào xem thì đứa bé đã bị nàng giết rồi. Nàng giết con là để dứt hẳn mối vương vấn. Các hiệp khách đời xưa cũng không ai hơn được. (Trích từ sách Nguyên hóa ký)

 Nhiếp Ẩn Nương

 Nhiếp Ẩn Nương là con gái của Nhiếp Phong, đại tướng trấn Ngụy Bác trong niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường. Năm nàng mới mười tuổi, có một ni cô đến nhà Phong xin ăn, thấy Ẩn Nương thì ưa, nói: "Xin áp nha (chức võ quan coi thân binh, nghi vệ trong phủ trấn) cho tôi xin đứa bé này về dạy." Phong cả giận, quát mắng ni cô. Ni cô nói: "Dù áp nha cất nó trong rương sắt, tôi cũng sẽ trộm đi được." Đến đêm, quả nhiên Ẩn Nương mất tích. Phong vô cùng kinh hãi, sai người lùng tìm, chẳng thấy tăm hơi gì. Cha mẹ mỗi lần nhớ đến chỉ biết nhìn nhau mà khóc.

 Năm năm sau, ni cô đưa Ẩn Nương về, bảo Phong: "Dạy đã thành rồi, ông nhận con về đi." Rồi ni cô thoắt biến mất. Cả nhà vừa buồn vừa mừng, hỏi nàng học những gì. Nàng đáp: "Lúc đầu chỉ đọc kinh niệm chú, ngoài ra không có gì khác." Phong không tin, gặng hỏi mãi. Ẩn Nương nói: "Nói thật thì e cha không tin, biết làm sao?" Phong nói: "Cứ nói thật đi."

 Nàng kể: "Lúc đầu con bị ni cô mang đi, không biết đi bao nhiêu dặm. Đến sáng thì tới một hang đá lớn, lõm sâu vào mấy chục bước, vắng lặng không người ở, vượn khỉ rất nhiều, cây thông và dây leo um tùm (?). Ở đó đã có hai cô gái, cũng đều mười tuổi, đều thông minh xinh đẹp, không ăn uống gì, có thể chạy nhảy như bay trên vách đá dựng đứng, nhanh như khỉ leo cây, chẳng hề trượt ngã. Ni cô cho con uống một viên thuốc, lại bảo con luôn cầm một thanh gươm quý dài chừng hai thước, sắc đến mức thổi sợi lông vào là đứt, và bảo con chuyên (?) theo hai cô kia leo trèo. Dần dần con thấy thân mình nhẹ như gió. Sau một năm, con đâm vượn khỉ trăm lần không trượt lần nào. Sau đó đâm hổ báo, đều chặt được đầu mang về. Sau ba năm thì bay được, sai đâm chim ưng chim cắt, không lần nào không trúng. Lưỡi gươm dần dần mòn đi năm tấc, chim bay gặp phải cũng không biết nó từ đâu tới.

 Đến năm thứ tư, ni cô để hai cô kia giữ hang, dẫn con đến một nơi phố chợ, không biết là chốn nào. Bà chỉ một người, kể từng tội của hắn, rồi bảo: 'Hãy lấy đầu hắn về cho ta, đừng để ai hay biết. Hãy vững gan lên, việc này dễ như đâm chim bay vậy.' Bà trao cho con một con dao găm hình sừng dê, bản rộng ba tấc. Con bèn giữa ban ngày giết người ấy ngay giữa chợ, không ai nhìn thấy. Con bỏ đầu vào túi, trở về chỗ ở của sư phụ, bà dùng thuốc hóa nó thành nước.

 Năm thứ năm, bà lại bảo: 'Có viên quan lớn kia có tội, vô cớ hại chết nhiều người. Đêm nay con có thể vào phòng hắn, chặt đầu mang về.' Con lại mang dao găm vào phòng, lách qua khe cửa, chẳng có gì ngăn trở, nấp trên xà nhà, đến khi trời tối mịt mới lấy được đầu mang về. Ni cô cả giận nói: 'Sao về muộn thế?' Con thưa: 'Con thấy người ấy đang đùa với một đứa trẻ dễ thương, chưa nỡ ra tay ngay.' Ni cô quát: 'Từ nay gặp hạng người như thế, cứ giết trước kẻ hắn yêu, rồi sau mới giết hắn.' Con lạy tạ. Ni cô nói: 'Ta sẽ mở sau gáy con, giấu dao găm vào đó, mà con không bị thương tổn gì; khi cần dùng thì rút ra.' Rồi bảo: 'Thuật của con đã thành, có thể về nhà.' Bà bèn đưa con về, dặn rằng hai mươi năm sau mới gặp lại được."

 Phong nghe xong rất sợ. Từ đó, cứ đêm đến là nàng biến mất, sáng ra mới về. Phong không dám hỏi han, vì thế cũng không thương yêu nàng lắm. Chợt có một chàng trai làm nghề mài gương đi qua cửa. Nàng nói: "Người này có thể làm chồng con." Nàng thưa với cha, cha không dám không theo, bèn gả cho. Người chồng chỉ biết mài gương, ngoài ra chẳng có tài gì. Cha cấp áo quần, cơm gạo rất đầy đủ, cho vợ chồng ở riêng một nhà bên ngoài.

 Mấy năm sau cha mất. Ngụy soái (vị tiết độ sứ cai quản trấn Ngụy Bác) dần biết nàng có tài lạ, bèn đem vàng lụa mời về, cử làm lại thuộc hầu cận bên mình. Như thế lại mấy năm. Đến niên hiệu Nguyên Hòa (806–820), Ngụy soái bất hòa với Lưu Xương Duệ, tiết độ sứ trấn Trần Hứa (tiết độ sứ: quan đứng đầu một trấn, nắm cả binh quyền lẫn việc cai trị), bèn sai Ẩn Nương đi lấy đầu ông ta. Ẩn Nương từ biệt Ngụy soái đi sang đất Hứa.

 Lưu Xương Duệ giỏi bói toán như thần, đã biết nàng sắp đến, bèn gọi một nha tướng (viên tướng trong phủ), dặn sáng mai sớm ra phía bắc thành: sẽ có một người đàn ông và một người đàn bà, mỗi người cưỡi một con lừa, một trắng một đen, đến cổng thành; gặp có con chim khách kêu ríu rít phía trước, người đàn ông giương ná bắn không trúng, người vợ giật ná của chồng, bắn một viên là chim chết. "Gặp người ấy thì vái chào mà nói: 'Chủ tướng tôi muốn gặp, nên từ xa sai tôi ra đón.'" Nha tướng làm đúng lời dặn, gặp họ. Vợ chồng Ẩn Nương nói: "Lưu Bộc xạ (chức quan cao hàng tể tướng, ở đây là tước hàm vinh dự của Lưu Xương Duệ) quả là người thần, nếu không sao biết rõ chúng tôi đến thế? Xin được gặp Lưu công."

 Lưu Xương Duệ úy lạo họ. Vợ chồng Ẩn Nương lạy nói: "Chúng tôi đắc tội với Bộc xạ, đáng chết vạn lần." Lưu nói: "Không phải vậy. Ai nấy hết lòng với chủ mình, đó là lẽ thường. Ngụy với Hứa nay có gì khác nhau đâu? Xin cứ ở lại đây, đừng ngờ vực." Ẩn Nương tạ ơn nói: "Bên cạnh Bộc xạ không có người tài, chúng tôi nguyện bỏ bên ấy mà theo bên này, vì phục sự sáng suốt như thần của ông." Nàng đã biết Ngụy soái không bằng Lưu. Lưu hỏi nàng cần gì, nàng đáp: "Mỗi ngày chỉ cần hai trăm đồng tiền là đủ." Lưu bèn chiều theo. Bỗng không thấy hai con lừa đâu nữa, Lưu sai người tìm khắp, không biết đi đâu. Về sau lén lục trong túi vải của họ, thấy hai con lừa bằng giấy, một đen một trắng.

 Hơn một tháng sau, nàng thưa với Lưu: "Bên kia chưa biết con ở lại, ắt sẽ sai người khác đến tiếp. Đêm nay xin cắt tóc, buộc bằng lụa đỏ, đem đặt trước gối Ngụy soái để tỏ ý không quay về." Lưu nghe theo. Đến canh tư (khoảng một giờ đến ba giờ sáng), nàng trở về, nói: "Đã đưa tin xong. Đêm mai bên kia ắt sẽ sai Tinh Tinh Nhi đến giết con và lấy đầu Bộc xạ. Lúc ấy con cũng sẽ tìm mọi cách giết hắn, xin ông đừng lo." Lưu là người rộng rãi, độ lượng, cũng không tỏ vẻ sợ hãi.

 Đêm ấy đèn nến sáng trưng. Quá nửa đêm, quả nhiên có hai lá phướn nhỏ, một đỏ một trắng, phấp phới như đang đánh nhau ở bốn góc giường. Hồi lâu, thấy một người từ trên không ngã xuống, đầu lìa khỏi thân. Ẩn Nương cũng hiện ra, nói: "Tinh Tinh Nhi đã chết." Nàng kéo xác ra dưới thềm, dùng thuốc hóa thành nước, đến sợi tóc sợi lông cũng không còn.

 Ẩn Nương nói: "Đêm mai bên kia sẽ sai Diệu Thủ Không Không Nhi đến tiếp. Phép thần của Không Không Nhi, người ta không ai dò được cách dùng, cũng không ai theo được dấu vết. Hắn có thể từ khoảng không mà vào thẳng, chìm vào cõi tối tăm (?), không hình không bóng. Tài nghệ của con không đạt tới được mức ấy. Việc này chỉ còn trông vào phúc của Bộc xạ thôi. Ông cứ lấy ngọc Vu Điền (ngọc quý của nước Vu Điền ở miền Tây Vực) quấn quanh cổ, đắp chăn kín; con sẽ hóa thành con muỗi mắt (loài côn trùng bé li ti), lẻn vào trong ruột Bộc xạ mà rình nghe. Ngoài ra không còn chỗ nào trốn tránh được nữa." Lưu làm theo lời.

 Đến canh ba, ông nhắm mắt chưa ngủ say, quả nhiên nghe trên cổ có tiếng "keng" rất mạnh. Ẩn Nương từ trong miệng Lưu nhảy ra, chúc mừng: "Bộc xạ không còn lo gì nữa. Người này như chim cắt hay, một lần không trúng là vụt bay đi xa, vì xấu hổ là mình không trúng. Chưa đầy một canh giờ, hắn đã ở xa nghìn dặm rồi." Sau xem lại viên ngọc, quả có vết dao găm chém vào, sâu (?) hơn mấy phân. Từ đó Lưu càng đối đãi nàng hậu hĩ.

 Từ năm Nguyên Hòa thứ tám (813), Lưu từ đất Hứa vào triều kiến vua, Ẩn Nương không muốn đi theo, nói: "Từ nay con sẽ đi tìm non nước, thăm các bậc chí nhân (người đã đắc đạo, đạt đến chỗ cao nhất của đạo)." Nàng chỉ xin cấp cho chồng một chỗ dung thân (?). Lưu làm đúng như lời hẹn. Sau dần dần không biết nàng ở đâu. Đến khi Lưu mất ở chức Thống quân (chức tướng chỉ huy cấm quân), Ẩn Nương cũng quất lừa đến kinh đô một lần, khóc lóc thảm thiết trước linh cữu rồi đi.

 Trong niên hiệu Khai Thành (836–840), con của Xương Duệ là Lưu Túng được bổ làm thứ sử Lăng Châu (thứ sử: quan đứng đầu một châu). Đến đoạn đường sạn đạo (đường bằng gỗ bắc men theo vách núi) ở đất Thục, Túng gặp Ẩn Nương, dung mạo vẫn như thuở trước. Nàng rất mừng được gặp lại, vẫn cưỡi con lừa trắng như cũ. Nàng nói với Túng: "Cậu có tai họa lớn, không nên đến nơi này." Rồi lấy ra một viên thuốc bảo Túng nuốt, dặn: "Sang năm phải gấp rút bỏ quan về Lạc Dương, mới thoát được họa này. Sức thuốc của ta chỉ giữ cho cậu yên ổn được một năm thôi." Túng cũng không tin lắm, đem lụa là tặng nàng, Ẩn Nương không nhận gì cả, chỉ uống say mèm rồi đi. Một năm sau, Túng không bỏ quan, quả nhiên chết ở Lăng Châu. Từ đó không còn ai gặp lại Ẩn Nương nữa. (Trích từ sách Truyền kỳ)

 Thái Bình quảng ký, quyển một trăm chín mươi bốn

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách đồ sộ do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn, gom chép sách vở trong bốn kho: kinh, sử, tử, tập)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video