Thiên 196 — Quyển 196

 Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn soạn đầu đời Tống, gom chép truyện kể, chuyện lạ từ các sách xưa), quyển một trăm chín mươi sáu

 Hào hiệp (những người hảo hán trọng nghĩa khí, có võ nghệ phi thường), phần bốn

 Điền Bành Lang; Người giữ cổng chùa Tuyên Từ; Lý Thọ

 Phan tướng quân; Vợ người lái buôn; Kinh Thập Tam Nương

 Hứa Tịch; Đinh tú tài

 Điền Bành Lang

 Vua Đường Văn Tông có một chiếc gối bằng ngọc trắng mà ngài rất quý. Gối ấy do nước Vu Điền (một nước ở vùng Tây Vực, nay thuộc Tân Cương) dâng cống từ đời vua Đức Tông, chạm trổ khéo léo lạ lùng, quả là báu vật hiếm có trên đời. Vua đặt nó trong màn ở tẩm điện (cung điện nơi vua ngủ). Một sớm, gối bỗng biến mất. Thế nhưng việc canh gác trong cung rất nghiêm mật, ngoài các phi tần được vua sủng ái thì không ai vào được. Đồ quý bày la liệt mà không mất món nào khác. Vua kinh hãi hồi lâu, xuống chiếu truy tìm kẻ trộm khắp kinh thành.

 Vua bí mật bảo các cận thần nắm việc cơ mật cùng các Trung úy (chức chỉ huy cấm quân, thời ấy thường do hoạn quan nắm) của hai quân Tả, Hữu: "Đây không phải kẻ từ ngoài lẻn vào được, kẻ trộm hẳn ở ngay trong cung cấm. Nếu tìm không ra, e còn sinh biến khác. Một chiếc gối thật chẳng đáng tiếc, nhưng các khanh lo giữ hoàng cung cho ta, thì nhất định phải bắt được kẻ có tội. Bằng không thì đội quân hộ vệ quanh thiên tử từ nay coi như vô dụng." Các quan trong cung run sợ tạ tội, xin hạn mười ngày để truy bắt. Họ treo thưởng lớn bằng vàng lụa, nhưng chẳng thấy chút dấu vết nào. Lệnh vua ngày càng gắt gao, số người bị bắt giam ngày một nhiều, phường phố ngõ xóm không nơi nào không bị lục soát.

 Có viên tướng người Phiên (người gốc các dân tộc ngoài) thuộc quân Long Vũ (một đạo cấm quân) là Vương Kính Hoằng (?), nuôi một đứa đầy tớ nhỏ, mới mười tám mười chín tuổi, thần thái tuấn tú lanh lợi, sai đi đâu cũng tới nơi. Kính Hoằng từng cùng bạn bè đồng liêu dự tiệc ở quân Uy Viễn. Trong tiệc có cô hầu giỏi gảy hồ cầm (đàn của người Hồ, ở đây chỉ đàn tỳ bà). Cả tiệc đã ngà say, mời cô đàn một khúc. Cô từ chối, nói nhạc cụ ở đây không tốt, phải là cây đàn mình thường dùng mới đàn được. Nhưng giờ khắc đã điểm, đi lấy không kịp nữa. Mọi người bèn đứng dậy cởi đai (?). Đứa đầy tớ nói: "Nếu cần tỳ bà, chốc lát là có ngay." Kính Hoằng nói: "Trống giới nghiêm ban đêm vừa nổi, cổng doanh trại đã khóa, ngày thường mày không thấy sao? Sao nói hồ đồ thế!" Rồi mọi người uống thêm vài tuần rượu, thì đứa đầy tớ đã đem cây tỳ bà đựng trong túi thêu tới. Khách trong tiệc cười vui. Từ Nam quân đến Tả quân đi về hơn ba mươi dặm, đêm hôm lại không có đoàn quân nào qua lại (?), vậy mà nó thoắt cái đã đi về. Kính Hoằng kinh ngạc như mất hồn. Lúc ấy việc lục soát đang gấp, ông bèn ngờ nó là kẻ trộm.

 Tiệc tan, sáng ra ông vội về nhà, gọi nó đến hỏi: "Sai mày bao năm nay, không ngờ mày nhanh nhẹn đến thế. Ta nghe trên đời có hiệp sĩ, mày phải chăng là hạng ấy?" Đứa đầy tớ thưa: "Không phải đâu, tôi chỉ đi nhanh thôi." Rồi nói cha mẹ nó đều ở đất Thục, mấy năm trước tình cờ tới kinh đô, nay muốn về quê. "Có một việc tôi muốn làm để báo ơn: kẻ trộm gối tôi đã biết tên họ từ sớm, trong vòng ba bốn ngày sẽ khiến nó phải chịu tội." Kính Hoằng nói: "Việc này không phải chuyện thường, nếu được thì cứu sống không ít người. Chưa biết kẻ trộm ở đâu, có thể báo cho quan sở tại đến vây bắt không?" Đứa đầy tớ nói: "Kẻ trộm gối là Điền Bành Lang. Hắn lẫn trong chợ búa và hàng ngũ quân lính, đi đứng không cố định, sức mạnh hơn người, lại giỏi nhảy vượt. Nếu không nhân dịp bẻ gãy chân hắn trước, thì dù nghìn quân vạn ngựa hắn cũng chạy thoát. Hai đêm nữa, đợi hắn ở cửa Vọng Tiên, nhân dịp ra tay thì chắc chắn bắt được. Tướng quân hãy theo tôi đến xem. Việc này vẫn phải giữ thật bí mật."

 Lúc ấy đã hơn mười ngày không mưa, gần sáng bụi bay mù mịt, xe ngựa giẫm đạp, cách nửa bước đã không thấy nhau. Bành Lang cùng mấy thiếu niên khoác tay nhau sắp vào cổng doanh trại. Đứa đầy tớ cầm gậy đánh cầu (gậy dùng trong trò đánh cầu trên lưng ngựa) đánh tới, thoắt cái chân trái hắn đã gãy. Hắn ngẩng lên nhìn, nói: "Ta trộm gối, chẳng sợ ai khác, chỉ sợ mỗi mày. Đã gặp nhau ở đây thì còn nói gì nữa." Bèn khiêng hắn đến Tả Hữu quân, vừa hỏi một lần hắn đã nhận tội. Vua mừng vì bắt được kẻ trộm, lại biết hắn bị bắt ngay trong cấm quân, liền cho dẫn Bành Lang đến trước hiên điện để tra hỏi. Hắn khai rõ đầu đuôi, rằng mình thường ra vào trong doanh trại. Vua nói: "Đây là hạng nhậm hiệp (người giang hồ trọng nghĩa khí, cậy tài làm theo ý mình), không phải kẻ trộm cắp tầm thường." Mấy trăm người bị giam trong ngoài đều được tha cả. Lúc vừa bắt được Bành Lang, đứa đầy tớ đã thưa với Kính Hoằng rằng mình về Thục. Tìm nó không thấy, vua chỉ ban thưởng cho Kính Hoằng mà thôi. (Trích sách Kịch đàm lục)

 Người giữ cổng chùa Tuyên Từ

 Người giữ cổng chùa Tuyên Từ không rõ họ tên. Xét việc làm thì người ấy là hạng nghĩa hiệp. Năm Càn Phù thứ hai đời Đường (năm 875), Vi Chiêu Phạm đỗ khoa Hoành từ (khoa thi chọn người giỏi văn chương, học rộng). Chiêu Phạm là người họ hàng gần của Độ chi sứ (quan coi việc thu chi tài chính của nhà nước) Dương Nghiêm. Khi mở tiệc mừng, màn trướng, chén bát đều mượn của ty tài chính; Dương Nghiêm còn sai lấy đồ trong kho của sứ ty cho mượn thêm. Tháng ba năm ấy, tiệc bày ở đình Khúc Giang (bên hồ Khúc Giang, thắng cảnh ở kinh đô Trường An, nơi người mới đỗ thường mở tiệc), màn trướng bày biện lộng lẫy hiếm có. Bấy giờ các tiến sĩ (người thi đỗ khoa Tiến sĩ) cùng mở tiệc trong ngày, người kinh đô kéo đến xem rất đông.

 Cuộc rượu đang lúc hứng nhất, bỗng thấy một thiếu niên cưỡi lừa đi tới, dáng điệu kiêu căng ngang ngược, coi như không có ai. Hắn cúi sát vào chiếu tiệc, trợn mắt vươn cổ, chồm cả vai vào, lại cầm roi lớn khua đập, buông những lời cợt nhả trong cuộc rượu nghe không lọt tai. Giữa lúc mọi người đang kinh ngạc, bỗng có người trong đám đông tát vào má hắn, hắn ngã nhào theo tay. Người ấy đánh tiếp liên hồi, lại giật lấy roi của hắn quất hơn trăm roi. Mọi người đều giận, gạch ngói ném xuống tới tấp, hắn gần chết. Đúng lúc ấy, cửa lầu Tử Vân kẹt một tiếng mở ra, mấy tên tùy tùng áo tía chạy ra hô: "Đừng đánh!", tiếng truyền gọi nối nhau không dứt. Lại có một viên trung quý (hoạn quan được vua tin dùng), người hộ vệ trước sau rất đông, phi ngựa đến cứu. Người kia lại cầm roi đón đánh, ai trúng roi cũng ngã sấp mặt xuống đất, đến sứ giả của vua cũng bị đánh. Rồi bọn họ quay ngựa chạy về, tùy tùng theo nhau vào cổng, cổng lập tức đóng lại.

 Những người trong tiệc rất hả dạ, nhưng không biết người kia từ đâu tới, lại lo việc dính đến cung cấm thì tai họa đến ngay. Họ bèn đem tiền xâu và lụa mời người đã ra tay đến hỏi: "Ngươi là ai? Có quen biết gì với ai trong chúng ta mà ra sức giúp như vậy?" Người ấy đáp: "Tôi là người giữ cổng chùa Tuyên Từ, cũng chẳng quen biết gì các lang quân, chỉ bất bình vì tên hạ nhân kia vô lễ mà thôi." Mọi người đều khen ngợi, tặng tiền lụa, rồi bảo nhau: "Người này phải trốn đi, không thì sẽ bị bắt." Mươi ngày đến một tháng sau, nhiều người khách trong tiệc hôm ấy có dịp đi qua cổng chùa Tuyên Từ, người giữ cổng đều nhận ra, ai cũng kính trọng. Rốt cuộc không nghe nói có ai truy hỏi việc ấy. (Trích sách Chích ngôn)

 Lý Thọ

 Tấn công (tước Tấn quốc công) Vương Đạc đời Đường, dưới triều vua Hi Tông hai lần làm tể tướng. Ông không hùa theo kẻ quyền thế, chỉ lấy công bằng ngay thẳng mà nắm việc lớn của nước. Các nơi có ai xin điều gì trái với đạo đức, ông nhất định cãi lại không cho, vì thế các trấn (các vùng do tướng lĩnh đóng giữ) đều ghét ông. Nhưng ông vốn ham sách vở; tuy trước cổng đã đặt hàng rào hành mã (hàng rào gỗ chắn ngựa, chỉ nhà quan lớn mới được đặt), trong sân bày chuông đồng (dấu hiệu nhà quyền quý), ông vẫn miệt mài tìm đọc không biết mỏi. Ở nhà riêng trong phường Vĩnh Ninh, ông dựng riêng một thư phòng, mỗi lần bãi chầu về, ông ngồi một mình trong đó, vui vẻ lắm.

 Một hôm, ông sắp vào thư phòng, chỉ có con chó chân thấp ông yêu quý tên Hoa Thước đi theo. Vừa mở cửa, Hoa Thước sủa liên hồi, ngoạm áo ông kéo lùi lại. Ông quát đuổi, nó lại quay đến. Vào đến gác, Hoa Thước ngẩng lên nhìn, sủa càng dữ. Ông cũng sinh nghi, bèn lấy thanh kiếm quý giá nghìn vàng trong hộp ra đặt trên đầu gối, khấn lên khoảng không: "Nếu có ma quỷ gì lạ thì ra đây gặp mặt. Ta là bậc trượng phu, há lại sợ bọn các ngươi mà để bị uy hiếp sao!" Nói vừa xong, bỗng có một vật từ trên xà nhà rơi xuống đất, thì ra là người: búi tóc buộc dây đỏ, mặc áo vạt sau ngắn (kiểu áo của võ sĩ, kiếm khách), mặt mũi đen gầy. Người ấy dập đầu lạy hai lạy, chỉ nói: "Tội chết."

 Ông bảo đứng dậy, hỏi đến đây làm gì và tên họ là gì. Người ấy đáp: "Tôi là Lý Thọ, người ở ải Lư Long. Có kẻ đút lót hậu cho tôi để hại ông. Tôi cảm đức của ông, lại bị con Hoa Thước làm cho giật mình, không giấu được hình tích nữa. Nếu ông tha tội, tôi xin đem quãng đời còn lại hầu hạ ông." Ông nói: "Ta tha chết cho ngươi." Rồi sai Phó Tồn Sơ, viên Đô áp nha (tướng cận vệ) theo hầu ông từ trước, thu nhận Lý Thọ. Sáng sớm hôm sau, có người đàn bà đến cổng, ăn mặc gọn gàng bó sát, kéo dép, tay ôm đứa bé trong tã, nói với người gác cổng: "Làm ơn gọi giúp tôi Lý Thọ." Thọ ra, thì ra là vợ. Nàng nói: "Thiếp lấy làm lạ sao chàng về chậm, nên nửa đêm qua từ đất Kế đến tìm." Đến khi Vương Đạc mất, Lý Thọ đem cả nhà bỏ đi. (Trích sách Tam Thủy tiểu độc)

 Phan tướng quân

 Ở kinh đô có một hào sĩ là Phan tướng quân, ở phường Quang Đức, nay quên mất tên, người ta gọi ông là Phan Cốt Lốc. Nhà ông vốn ở vùng Tương Dương bên sông Hán, thường đi thuyền buôn bán kiếm lời. Một lần thuyền đậu ở bờ sông, có nhà sư đến xin ăn, ở lại nhiều ngày, ông hết lòng bố thí cúng dường. Khi về, nhà sư nói với Phan: "Xem dáng vóc khí độ của ông khác hẳn bọn lái buôn, đến vợ con ông cũng đều được hưởng phúc dày." Rồi để lại tặng ông một chuỗi tràng hạt bằng ngọc, dặn: "Quý giữ nó thì chẳng những tiền của hanh thông, sau này còn có cả quan lộc." Sau đó ông buôn bán vài năm thì giàu ngang Đào Chu Công và họ Trịnh (những người giàu nổi tiếng thời xưa). Về sau ông làm quan trong Tả quân, dựng nhà ở kinh đô. Ông vẫn luôn quý chuỗi tràng hạt, đựng trong túi thêu và hộp ngọc, đặt trong đạo tràng (gian thờ Phật để lễ bái trong nhà), mỗi ngày mồng một lại lấy ra lễ bái.

 Một hôm mở hộp, mở túi ra thì tràng hạt đã mất, nhưng dấu niêm phong vẫn như cũ, đồ vật khác cũng không mất gì. Ông hồn xiêu phách lạc, cho là điềm nhà sắp lụn bại. Có người coi kho trong nhà quen biết Vương Siêu, một viên chức nhỏ ở phủ Kinh Triệu (phủ cai quản kinh đô) đã thôi việc, tuổi gần tám mươi, bèn kín đáo kể chuyện với ông ta. Vương Siêu nói: "Lạ thay! Đây không phải kẻ trộm cắp thường. Tôi thử tìm giúp, chưa biết có được không."

 Một hôm khác, Vương Siêu đi qua phố phía bắc phường Thắng Nghiệp. Lúc ấy mưa xuân vừa tạnh, có một cô gái búi ba búi tóc (kiểu tóc con gái chưa chồng), chừng mười bảy mười tám tuổi, áo quần rách rưới, đi guốc gỗ, đứng dưới gốc hòe bên đường. Gặp lúc bọn thiếu niên trong quân đang đá cầu (trò đá quả cầu da), cô đỡ lấy rồi đá trả lại, quả cầu bay thẳng lên cao mấy trượng, người xem kéo đến mỗi lúc một đông. Riêng Vương Siêu lấy làm lạ. Cô gái ở trong một ngõ hẹp gần cửa bắc phường Thắng Nghiệp, sống với mẹ, làm nghề khâu vá. Vương Siêu nhân việc khác mà làm quen, rồi nhận nhau làm cậu cháu. Nhà rất nghèo, hai mẹ con nằm chung một giường đất, thường mấy ngày liền bếp không bốc khói. Nhưng có khi lại bày món ăn, có cả của ngon vật lạ trên rừng dưới biển. Lúc ấy vùng Ngô mới dâng tiến cam Động Đình, ngoài số vua ban cho các tể tướng thì cả kinh đô chưa ai có, vậy mà cô kín đáo tặng Vương Siêu một quả, nói là có người từ trong cung mang ra. Tính cô cương quyết dứt khoát. Vương Siêu rất ngờ vực.

 Qua lại như thế tròn một năm. Một hôm, Vương Siêu mang rượu và thức ăn đến, thong thả nói: "Cậu có một điều tâm huyết muốn nói với cháu, chưa biết có nên không." Cô gái nói: "Năm nào cháu cũng chịu ơn nặng của cậu, chỉ giận không có gì báo đáp. Nếu sức cháu làm được, dẫu phải xông vào nước sôi lửa bỏng cháu cũng làm." Vương Siêu nói: "Phan tướng quân bị mất chuỗi tràng hạt ngọc, không biết cháu có biết không?" Cô gái cười nói: "Cậu nghe từ đâu thế?" Vương Siêu đoán ý cô không giấu giếm gì lắm, lại nói: "Nếu cháu tìm giúp, ông ấy sẽ sắm nhiều lụa là để đền ơn." Cô gái nói: "Cậu đừng nói với ai. Cháu tình cờ gặp bạn bè đùa nghịch với nhau, rốt cuộc cũng sẽ trả lại, chỉ lần lữa chưa rảnh. Sáng sớm mai cậu đợi cháu ở viện có tháp trong chùa Từ Ân, cháu biết có người gửi chuỗi hạt ở đó."

 Vương Siêu đến đúng hẹn, chốc lát cô gái cũng tới. Lúc ấy cổng chùa vừa mở, cửa tháp vẫn còn khóa. Cô bảo Vương Siêu: "Lát nữa cậu ngẩng nhìn lên tháp sẽ thấy." Nói xong cô chạy đi, nhanh như chim bay. Bỗng thấy cô ở trên tướng luân (những vòng tròn xếp chồng trên đỉnh tháp Phật) giơ tay ra hiệu cho Vương Siêu, rồi thoắt cái đã cầm chuỗi tràng hạt xuống, nói: "Cậu đem trả lại đi, đừng bận tâm chuyện tiền lụa." Vương Siêu mang đến cho Phan tướng quân, kể rõ đầu đuôi. Phan tướng quân bèn đem vàng ngọc lụa là kín đáo tặng cô. Hôm sau đến thăm thì nhà đã bỏ trống. Quan Cấp sự (chức quan xem xét chiếu lệnh, can gián vua) Phùng Giam từng nghe nói kinh đô có nhiều kẻ nhậm hiệp. Đến khi ông làm Doãn (quan đứng đầu phủ kinh đô), kín đáo hỏi người dưới quyền, có người kể chuyện Vương Siêu, thuật lại đủ lời ông ta (?). Lời Phan tướng quân kể cũng khớp với lời Vương Siêu. (Trích sách Kịch đàm lục)

 Vợ người lái buôn

 Đời Đường, Vương Lập làm Huyện úy (quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Dư Can, lên kinh dự điều tuyển (đợt bộ Lại xét để bổ nhiệm chức mới), thuê nhà ở phường Đại Ninh. Vì giấy tờ có sai sót nên bị quan phụ trách bác bỏ, gạt tên đi. Tiền của tiêu sạch, đầy tớ ngựa nghẽo cũng mất cả, khốn khổ vô cùng. Ông thường đến chùa xin ăn, đi bộ tối mới về. Một hôm, tình cờ đi chung đường với một người đàn bà xinh đẹp, lúc trước lúc sau, cứ theo nhau mà đi. Ông bèn thành thật chuyện trò, hai người rất hợp ý. Vương Lập mời nàng về chỗ trọ, tình ý thắm thiết.

 Hôm sau, nàng nói với Vương Lập: "Cuộc sống của chàng sao khốn khó đến thế! Thiếp ở phường Sùng Nhân, của cải cũng khá đủ dùng, chàng có muốn về ở với thiếp không?" Vương Lập đã mến người, lại mừng được nuôi, liền nói: "Tôi khốn cùng, sắp chết rũ nơi rãnh mương, được nàng ân cần như thế thì thật không dám mong. Nhưng nàng lấy gì sinh sống?" Nàng đáp: "Thiếp vốn là vợ người lái buôn, chồng mất đã mười năm, trong chợ vẫn còn sản nghiệp cũ. Sáng ra cửa hàng, tối về nhà, mỗi ngày lời được ba trăm đồng thì đủ chi dùng. Kỳ chàng được bổ quan còn chưa tới, tiền đi lại cũng không có. Nếu chàng không chê, cứ ở với thiếp chờ đến kỳ đông tập (kỳ quan lại tập trung về kinh vào mùa đông để được xét bổ nhiệm) là được."

 Vương Lập bèn về ở với nàng. Xem cảnh nhà thì không xa hoa mà cũng không thiếu thốn, vừa phải đâu ra đấy. Chìa khóa, ổ khóa nàng đều giao hết cho Vương Lập. Mỗi lần đi, nàng ắt sắm sẵn đồ ăn cả ngày cho chồng; khi về lại mang gạo, thịt, tiền, lụa giao cho ông, chưa ngày nào thiếu. Vương Lập thương nàng vất vả, bảo nàng thuê mua người hầu gái, nàng mượn cớ khác từ chối, ông cũng không ép. Được một năm, nàng sinh một con trai, chỉ ban ngày về hai lần cho con bú mà thôi.

 Nàng sống với Vương Lập tất cả được hai năm. Bỗng một đêm nàng về, vẻ mặt hốt hoảng, nói với ông: "Thiếp có mối thù đau thấu xương thịt đã lâu lắm rồi, vẫn chờ dịp báo thù, nay mới được như ý, nên phải rời kinh ngay. Chàng hãy cố gắng lên. Ngôi nhà này đáng giá năm trăm quan tiền (mỗi quan là một xâu nghìn đồng), giấy tờ mua bán thiếp tự lập, để trong tấm bình phong. Của cải trong nhà xin để lại hết cho chàng. Đứa bé không mang theo được, nó cũng là con chàng, chàng hãy nhớ thương nó." Nói xong gạt nước mắt từ biệt. Vương Lập không giữ lại được, nhìn cái túi da nàng mang theo thì thấy là đầu người. Ông vô cùng kinh hãi. Nàng cười nói: "Chàng đừng lo nghĩ nhiều, việc này không liên lụy đến chàng đâu." Rồi xách túi vượt tường mà đi, thân nhẹ như chim bay. Vương Lập mở cửa ra tiễn thì đã không kịp nữa.

 Ông đang bồi hồi trong sân thì bỗng nghe nàng quay lại. Vương Lập ra cửa đón, nàng nói: "Để thiếp cho con bú thêm một lần cho vơi nỗi đau chia lìa." Nàng đến vỗ về đứa con, chốc lát lại đi, chỉ vẫy tay chào. Vương Lập cầm đèn quay vào, vén màn lên thì đứa bé đầu đã lìa khỏi thân. Ông hoảng sợ, thức trắng đến sáng, rồi đem tiền lụa mua đầy tớ và ngựa, sang một huyện gần đó ở để dò xem sự việc thế nào, nhưng lâu sau rốt cuộc vẫn không nghe tin gì. Năm ấy Vương Lập được bổ quan, bèn bán nhà rồi đi nhậm chức. Về sau, ông không bao giờ biết được tin tức của nàng nữa. (Trích sách Tập dị ký)

 Kinh Thập Tam Nương

 Đời Đường, tiến sĩ Triệu Trung Hành, nhà ở Ôn Châu, sống theo lối hào hiệp. Có lần đến Tô Châu, ông trọ trong phòng tăng ở thiền viện Chi Sơn. Lúc ấy có một nữ thương nhân là Kinh Thập Tam Nương đến làm lễ trai đại tường (lễ cúng mãn tang, tròn hai năm sau khi người chết) cho người chồng đã mất. Nàng mến Triệu Trung Hành, bèn cùng ngồi xe về châu của ông. Triệu vì khí phách nghĩa hiệp mà tiêu tốn của cải của nàng, nàng cũng chẳng hề để bụng. Bạn của Triệu là Lý Chính lang (?), người đứng thứ ba mươi chín trong hàng anh em họ, có một người kỹ nữ được yêu, nhưng cha mẹ cô kỹ nữ lại giành cô về gả cho bọn họ Ân. Lý buồn rầu khôn nguôi. Bấy giờ bọn họ Ân cùng Lã Dụng Chi dùng phép thuật huyễn hoặc mê hoặc quan Thái úy Cao Biền, tha hồ tác oai tác quái. Lý sợ mang họa, chỉ biết nuốt nước mắt. Tình cờ Lý kể chuyện với Kinh nương, nàng cũng phẫn uất, nói với Lý Ba Mươi Chín: "Việc nhỏ ấy, ta lo cho chàng được. Sáng mai chàng hãy qua sông, đến núi Bắc Cố ở Nhuận Châu, đúng giờ ngọ (giữa trưa) ngày mồng sáu tháng sáu mà đợi ta." Lý làm theo. Đến hẹn, Kinh nương dùng túi đựng người kỹ nữ, cùng mang theo đầu của cha mẹ cô ta, trao cho Lý. Rồi nàng lại cùng Triệu Trung Hành vào vùng Chiết, không biết dừng chân ở đâu. (Trích sách Bắc mộng tỏa ngôn)

 Hứa Tịch

 Hứa Tịch đất Thục, thời trẻ ở trên núi Tứ Minh, theo học Kinh Dịch với vị trưng quân họ Tấn (người ẩn sĩ được triều đình vời ra làm quan mà không nhận). Một hôm có đôi vợ chồng cùng đến chỗ ở trên núi, mang theo một bầu rượu. Hứa Tịch hỏi, họ nói hôm nay mới rời huyện Diệm. Hứa Tịch nói: "Đường xa lắm, sao một ngày đã đến được đây?", trong lòng khá lấy làm lạ. Người chồng rất trẻ, còn người vợ nhan sắc lại hơn chồng, dáng vẻ cứng cỏi, ít nói. Tối ấy, họ lấy bầu chén mời Hứa Tịch cùng uống. Người chồng lấy ra một tấm phách (dụng cụ gõ nhịp), trên mặt đóng kín đinh đồng, rồi cất giọng hát vang, lời toàn nói về kiếm. Chốc lát, anh ta rút từ trong cánh tay ra hai vật, mở ra rồi quát lên một tiếng, liền thành hai thanh kiếm vọt lên trên đầu Hứa Tịch, xoay vòng đánh vào nhau. Hứa Tịch vô cùng kinh hãi. Lát sau anh ta thu kiếm vào hộp. Uống xong, mọi người đi ngủ; đến sáng thì giường đã trống không.

 Đến trưa, lại có một nhà sư đầu đà (nhà sư tu hạnh khổ, đi khất thực khắp nơi) đến tìm đôi vợ chồng ấy. Hứa Tịch kể lại đủ cả. Nhà sư nói: "Ta cũng là người như họ. Đạo sĩ có muốn học không?" Lúc ấy Hứa Tịch đang mặc áo đạo sĩ. Hứa Tịch từ chối: "Tôi còn trẻ, đang ham học, không muốn làm việc ấy." Nhà sư cười ngạo nghễ, lấy nước sạch của Hứa Tịch rửa chân, đi qua đi lại một lúc thì biến mất. Về sau Hứa Tịch lại gặp nhà sư ở Hoa Âm, mới biết ông ta là hiệp khách.

 Đỗ Quang Đình từ kinh đô vào đất Thục, nghỉ trọ ở huyện Tử Đồng, có một nhà sư đến sau. Quan huyện họ Chu vốn quen biết cũ với nhà sư, nói rằng hôm nay sư từ Hưng Nguyên đến. Đỗ lấy làm lạ. Sáng ra, nhà sư đi trước. Quan huyện nói với Đỗ: "Nhà sư này có phép Lộc lư kiểu (một phép đi xa thần tốc của Đạo gia), cũng là hạng hiệp khách." Thi tăng (nhà sư giỏi làm thơ) Tề Kỷ, dưới gốc thông trên núi Quy Sơn, tận mắt gặp một nhà sư rút từ dưới móng ngón tay ra hai thanh kiếm, nhảy vọt lên không trung mà đi. (Trích sách Bắc mộng tỏa ngôn)

 Đinh tú tài

 Đạo sĩ La Thiếu Vi ở Lãng Châu, trước kia trọ ở quán Tử Dương (quán: nơi tu hành của đạo sĩ) trên núi Mao Sơn. Có một người tú tài (người học trò đi thi) họ Đinh cũng trọ trong quán, cử chỉ phong thái không khác gì người thường, nhưng không vội vàng cầu đường làm quan. Ông ở lại đó mấy năm, quán chủ cũng đối đãi tử tế. Một đêm mùa đông, mưa tuyết đang dữ, vài đạo sĩ ngồi quây quanh lò sưởi, thèm có thịt dê non béo và rượu ngon. Đinh nói: "Kiếm về có khó gì." Mọi người cho là nói đùa. Chốc lát, thấy ông mở cửa, phất tay áo đi ra. Đến nửa đêm, ông đội tuyết trở về, xách theo một bình rượu bằng bạc và một đùi dê chín, nói là đồ trong bếp của quan trấn thủ vùng Chiết. Mọi người vừa kinh ngạc vừa cười vui. Ông vung kiếm múa, rồi nhảy vọt đi, không biết đi đâu, chỉ còn lại bình rượu bạc. Quán chủ làm giấy trình báo lên quan huyện. Thi tăng Quán Hưu có bài thơ "Hiệp khách" viết: "Hoàng hôn mưa gió tối như bàn đá, từ biệt ta rồi chẳng biết đi đâu." Phải chăng ông từng nghe chuyện này ở vùng Giang Hoài mà nảy ý làm thơ? (Trích sách Bắc mộng tỏa ngôn)

 Thái Bình quảng ký, quyển một trăm chín mươi sáu

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh cho biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video