Thái Bình quảng ký, quyển hai mươi mốt
Thần tiên, phần hai mươi mốt
Tôn Tư Mạc — Tư Mã Thừa Trinh — Doãn quân
Tôn Tư Mạc
Tôn Tư Mạc là người huyện Hoa Nguyên, châu Ung. Bảy tuổi đi học, mỗi ngày đọc thuộc hơn nghìn chữ. Đến tuổi hai mươi, ông giỏi giảng giải sách Trang Tử, Lão Tử cùng học thuyết của các nhà, lại thích kinh sách nhà Phật. Tổng quản (chức quan đứng đầu việc quân và việc chính sự một vùng) Lạc Châu là Độc Cô Tín gặp ông, khen rằng: "Đây là đứa trẻ thần đồng. Chỉ tiếc tài lớn mà kiến thức còn nhỏ, khó mà dùng được." Đời Tuyên Đế nhà Bắc Chu, Tư Mạc thấy hoàng tộc nhiều biến loạn, bèn vào ở ẩn trên núi Thái Bạch. Khi Tùy Văn Đế còn đang phụ chính (giúp vua nắm việc triều chính), có triệu ông làm Quốc tử bác sĩ (chức quan dạy học ở Quốc Tử Giám, trường học cao nhất của triều đình), ông cáo bệnh không ra. Ông thường nói với người thân: "Qua năm mươi năm nữa sẽ có bậc thánh nhân xuất hiện, khi ấy ta mới giúp người để cứu đời."
Đến khi Đường Thái Tông lên ngôi, vua triệu ông về kinh đô, thấy dung mạo ông còn rất trẻ, than rằng: "Mới biết người có đạo quả thật đáng tôn trọng. Chuyện Tiện Môn, Quảng Thành (hai vị tiên thời xưa) há phải lời nói suông!" Vua định ban tước vị, ông một mực từ chối không nhận. Năm Hiển Khánh thứ bảy đời Đường, Cao Tông triệu kiến, phong ông làm Gián nghị đại phu (chức quan chuyên can ngăn, góp ý với vua), ông lại một mực từ chối. Năm Thượng Nguyên thứ nhất, ông cáo bệnh xin về; vua đặc biệt ban cho ngựa tốt, cùng dinh thự của ấp ty (cơ quan quản lý đất phong) công chúa Bà Dương để ông ở. Những danh sĩ đương thời như Tống Chi Vấn, Mạnh Sằn, Lư Chiếu Lân đều giữ lễ học trò mà thờ ông làm thầy.
Có lần Tư Mạc theo vua đến cung Cửu Thành, Lư Chiếu Lân bị bệnh ở lại nhà ông. Trước sân khi ấy có cây lê lớn, Chiếu Lân làm bài phú về cây ấy, lời tựa viết: "Năm Quý Dậu, tôi nằm bệnh ở quan xá phường Quang Đức tại Trường An. Ông già trông nhà nói đây vốn là ấp ty của công chúa Bà Dương; xưa công chúa chưa lấy chồng đã mất, nên ấp ấy bị bỏ. Bấy giờ có xử sĩ (người có học mà không ra làm quan) Tôn Tư Mạc, đạo học thông suốt xưa nay, học vấn thấu hết các môn số thuật (các thuật tính toán, bói toán, lịch pháp). Ông bàn luận cao xa về đạo Chính Nhất (đạo lý thuần nhất, quy về một) thì như Trang Tử người đất Mông thời xưa; ông đi sâu vào pháp môn Bất nhị (giáo lý nhà Phật: vượt lên mọi sự phân chia hai bên đối lập) thì như Duy Ma Cật (vị cư sĩ uyên thâm Phật pháp trong kinh Phật) ngày nay. Còn về việc tính toán lịch pháp theo can chi, đo lường trời đất, thì ông là bậc ngang hàng với Lạc Hạ Hoành (nhà thiên văn đời Hán) và An Kỳ tiên sinh (vị tiên đời Tần). Ông tự nói sinh năm Tân Dậu niên hiệu Khai Hoàng, nay đã chín mươi ba tuổi. Hỏi người trong làng thì ai cũng nói ông đã mấy trăm tuổi. Ông lại kể chuyện thời Bắc Chu, Bắc Tề rõ ràng như chính mắt thấy. Lấy đó mà xét thì ông không chỉ là người trăm tuổi. Vậy mà mắt tai ông vẫn chưa suy, thần sắc rất tươi tốt, có thể gọi là bậc thông minh, học rộng, bất tử của thời xưa."
Bấy giờ Chiếu Lân có tiếng tăm lớn mà mắc bệnh hiểm, than rằng mỗi người được trời phú cho khác nhau, không hiểu vì sao kẻ sống lâu người chết yểu lại khác biệt như vậy. Nhân đó ông hỏi Tư Mạc: "Danh y chữa khỏi bệnh, đạo lý ra sao?"
Tư Mạc đáp: "Tôi nghe rằng người giỏi nói về trời ắt phải lấy con người để đối chiếu, người giỏi nói về con người ắt phải lấy trời làm gốc. Trời có tứ thời (bốn mùa) và ngũ hành (năm yếu tố cơ bản tạo nên vạn vật theo quan niệm cổ: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ); lạnh nóng thay phiên nhau. Trong sự xoay vần ấy, hòa thì thành mưa, giận thì thành gió, đông lại thì thành sương tuyết, giương ra thì thành cầu vồng. Đó là lẽ thường của trời đất. Người có bốn chi, năm tạng (tim, gan, lá lách, phổi, thận); một lúc thức một lúc ngủ, hít vào thở ra, nhả cũ nạp mới; khí theo vòng mà qua lại, chảy đi mà thành vinh vệ (theo y học cổ: 'vinh' là phần khí huyết nuôi dưỡng chạy trong mạch, 've' là phần khí bảo vệ cơ thể chạy ngoài mạch), lộ ra ngoài thành khí sắc, phát ra thành tiếng nói. Đó là lẽ thường của con người. Dương dùng phần tinh, âm dùng phần hình (theo quan niệm cổ, dương là mặt vô hình, linh động; âm là mặt hữu hình, tĩnh tại) — điều này trời và người đều giống nhau. Đến khi mất điều hòa thì: bốc hơi lên thì sinh nóng (?), bế tắc thì sinh lạnh; kết lại thì thành mụn cóc, bướu thịt; hõm xuống thì thành ung nhọt; chạy rối thì thành thở dốc kiệt sức; cạn kiệt thì thành khô héo. Dấu hiệu bệnh hiện ra ở mặt, biến đổi hiện ra ở thân hình. Suy ra đến trời đất cũng vậy. Cho nên năm hành tinh (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ tinh) lúc nhanh lúc chậm lệch khỏi đường đi, các sao sai độ, mặt trời mặt trăng đi lệch, sao chổi bay vụt — đó là bệnh nguy của trời đất. Lạnh nóng trái mùa — đó là chứng nóng bức, bế tắc của trời đất. Đá dựng đứng, đất trồi lên — đó là mụn bướu của trời đất. Núi lở đất sụt — đó là ung nhọt của trời đất. Gió dữ mưa to — đó là chứng thở dốc của trời đất. Mưa không đúng lúc, sông suối khô cạn — đó là chứng khô héo của trời đất. Thầy thuốc giỏi thì dẫn dắt bằng thuốc men, cứu chữa bằng kim châm và thuốc thang; thánh nhân thì điều hòa bằng đạo đức, giúp đỡ bằng việc chính sự. Cho nên thân người có bệnh chữa được, trời đất có tai họa trừ được."
Ông lại nói: "Gan nên lớn mà lòng nên nhỏ, trí nên tròn mà việc làm nên vuông. Kinh Thi nói: 'Như đứng trước vực sâu, như đi trên băng mỏng' — ấy là nói lòng phải nhỏ, tức là thận trọng. 'Người võ dũng mãnh, là thành lũy che chở cho công hầu' — ấy là nói gan phải lớn. Không vì lợi mà đổi lòng, làm điều nghĩa thì không có gì áy náy — ấy là việc làm vuông vức, ngay thẳng. Thấy thời cơ thì hành động, không đợi hết ngày — ấy là trí tròn, tức là linh hoạt." Văn học của ông xuất sắc như thế, còn đạo thuật thì kể không xiết.
Trước đó, bọn Ngụy Trưng vâng chiếu soạn sử năm triều Tề, Lương, Chu, Tùy…, sợ có chỗ sót, nhiều lần đến hỏi Tư Mạc. Ông kể lại bằng miệng, rõ như chính mắt thấy. Đông Đài thị lang (chức phó quan ở Môn hạ tỉnh, cơ quan xét duyệt chiếu lệnh; thời Cao Tông gọi là Đông Đài) Tôn Xử Ước từng dẫn năm người con là Cảnh, Tuấn, Hựu, Thuyên đến yết kiến Tư Mạc. Tư Mạc nói: "Tuấn sẽ hiển quý trước, Hựu sẽ thành đạt muộn, Thuyên sẽ ở ngôi cao nhất, nhưng họa ở chỗ nắm binh quyền." Về sau đều đúng như lời ông. Thái tử chiêm sự (quan coi mọi việc trong phủ thái tử) Lư Tề Khanh thuở nhỏ đến hỏi về vận mệnh, Tư Mạc nói: "Năm mươi năm sau con sẽ làm đến phương bá (quan đứng đầu một vùng); cháu ta sẽ làm thuộc lại dưới quyền con, mong con che chở cho nó." Về sau Tề Khanh làm Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Từ Châu, cháu Tư Mạc là Tôn Phổ quả nhiên làm Huyện thừa (phó quan của huyện) huyện Tiêu thuộc Từ Châu. Lúc Tư Mạc nói với Tề Khanh, Phổ còn chưa sinh ra, vậy mà ông đã biết trước. Những chuyện lạ của ông phần nhiều như thế.
Năm Vĩnh Thuần thứ nhất, ông mất, để lại lời dặn chôn cất đơn sơ, không chôn theo minh khí (?) (đồ vật bằng gỗ, đất làm theo đồ dùng thật để chôn theo người chết), không cúng con vật hiến sinh. Qua hơn một tháng, dung mạo ông không đổi; khi nhấc xác bỏ vào quan tài thì chỉ còn bộ áo rỗng. Người đương thời lấy làm lạ. Ông tự chú giải sách Lão Tử, Trang Tử; soạn Thiên kim phương ba mươi quyển, Phúc lộc luận ba mươi quyển, cùng Nhiếp sinh chân lục, Chẩm trung tố thư, Hội tam giáo luận (?) mỗi thứ một quyển.
Trong niên hiệu Khai Nguyên, lại có người thấy ông ẩn ở núi Chung Nam, qua lại thân thiết với Tuyên luật sư (nhà sư Đạo Tuyên; "luật sư" là vị tăng chuyên về giới luật nhà Phật), thường đến hỏi han tông chỉ (?) (ý chính của giáo lý). Bấy giờ trời hạn lớn, có vị sư người Tây Vực xin lập đàn ở hồ Côn Minh để cầu mưa. Vua xuống chiếu cho quan coi việc chuẩn bị hương đèn. Trong bảy ngày, nước hồ rút xuống mấy thước. Bỗng có một ông già ban đêm đến cầu cứu Tuyên luật sư, nói: "Đệ tử là rồng ở hồ Côn Minh. Lâu nay không mưa đâu phải do đệ tử. Vị sư người Hồ kia muốn lấy óc đệ tử làm thuốc, nên lừa thiên tử nói là cầu mưa. Mạng đệ tử chỉ còn sớm tối, xin hòa thượng dùng pháp lực cứu giúp (?)." Tuyên công từ chối: "Bần đạo (lời nhà tu tự xưng khiêm tốn) chỉ biết giữ giới luật mà thôi. Ông có thể đi cầu Tôn tiên sinh." Ông già bèn đến chỗ Tư Mạc. Tư Mạc nói: "Ta biết long cung ở hồ Côn Minh có ba mươi bài thuốc tiên; nếu ông đưa cho ta xem, ta sẽ cứu ông." Ông già đáp: "Những bài thuốc ấy Thượng đế không cho truyền bừa, nhưng nay việc đã gấp, đâu dám tiếc." Lát sau, ông già nâng các bài thuốc đến. Tư Mạc nói: "Ông cứ về, đừng lo vị sư người Hồ nữa." Từ đó nước hồ bỗng dâng lên, mấy ngày đã tràn bờ; vị sư người Hồ vừa xấu hổ vừa tức giận mà chết.
Lại có lần thần tiên giáng xuống nói với Tư Mạc: "Sách Thiên kim phương ông soạn có công cứu người đã rộng lắm rồi, nhưng lại lấy mạng sinh vật làm thuốc, hại vật cũng nhiều. Ông ắt chỉ thành tiên theo lối thi giải (thành tiên bằng cách để lại xác như người đã chết, rồi thoát đi), không được bay lên giữa ban ngày. Xưa chân nhân (người tu đạo đã đắc đạo) Hoàn Khải nói với Đào Trinh Bạch (tức Đào Hoằng Cảnh, đạo sĩ kiêm danh y thời Lương) cũng là chuyện như vậy; điều đó ông nên biết." Sau đó Tư Mạc dùng các vị thuốc cỏ cây để thay cho mạng của con mòng (?), con đỉa…, soạn Thiên kim phương dực ba mươi thiên, mỗi thiên có một bài thuốc tiên của long cung, lưu hành ở đời.
Đến khi Huyền Tông tránh loạn rợ Hồ (loạn An Lộc Sơn), chạy về phía tây vào đất Thục. Đến Thục rồi, vua nằm mộng thấy một ông già râu tóc bạc trắng, mặc áo vàng, lạy hai lạy trước mặt rồi tâu: "Thần là Tôn Tư Mạc, dựng lều ở núi Nga Mi đã nhiều năm. Nay nghe xa giá vua đến Thành Đô, nên thần đến chờ yết kiến." Huyền Tông nói: "Ta biết tiếng tiên sinh đã lâu. Nay tiên sinh không ngại xa mà đến, hẳn cũng có điều muốn cầu chăng?" Tư Mạc đáp: "Thần ở ẩn nơi mây suối, thích uống thuốc luyện từ khoáng vật. Nghe nói đất này sản ra hùng hoàng (một khoáng chất màu vàng cam, dùng làm thuốc và luyện đan), xin được ban cho tám mươi lạng. Nếu được toại nguyện, xin bệ hạ sai sứ mang đến núi Nga Mi." Huyền Tông nhận lời, giật mình tỉnh dậy, liền sai thị thần Trần Trung Thịnh mang tám mươi lạng hùng hoàng đến núi Nga Mi ban cho Tư Mạc.
Trung Thịnh vâng chiếu vào núi Nga Mi, đến đèo Bình Phong thì thấy một ông già dáng rất thanh tú, cổ kính, mặc áo vàng, đứng dưới đèo nói với Trung Thịnh: "Ông có phải sứ của thiên tử không? Ta chính là Tôn Tư Mạc." Trung Thịnh nói: "Hoàng thượng sai đem hùng hoàng ban cho tiên sinh." Ông già cúi mình nhận, rồi nói: "Ta được thiên tử ban hùng hoàng, nay có tờ biểu (văn bản dâng lên vua) tạ ơn, nhưng ở núi không có bút mực, phiền sứ giả sai người cầm bút chép lại để dâng lên." Trung Thịnh liền gọi thuộc lại cầm thẻ, chấm bút. Ông già chỉ vào một hòn đá nói: "Bản biểu ở trên đá, ông có thể chép lại." Trung Thịnh nhìn hòn đá, quả có hơn trăm chữ son, đúng là bản biểu, bèn chép lại. Chép xong nhìn lại thì cả ông già lẫn hòn đá đều biến mất. Trung Thịnh bèn tâu đủ mọi việc lên Huyền Tông. Huyền Tông hỏi dung mạo ông già, quả giống hệt người trong mộng, từ đó càng lấy làm lạ. Từ ấy về sau, ông khi ẩn khi hiện.
Cuối niên hiệu Hàm Thông, dưới núi có nhà dân có đứa con trai hơn mười tuổi, không ăn thịt cá. Cha mẹ thấy con hướng thiện, cho đến làm chú tiểu ở thiền viện Bạch Thủy. Có một du khách xưng là Tôn xử sĩ, dạo khắp trong viện xong, lấy trong tay áo ra một gói bột thuốc thang đưa cho chú tiểu, nói: "Nấu cho ta theo cách nấu trà." Xử sĩ nhấp một ít, rồi cho chú tiểu phần còn lại. Chú tiểu thấy nước thang rất ngon, xin được một bát. Xử sĩ nói: "Thang này vốn là vì con mà đến." Liền lấy một phương thốn chủy (thìa vuông một tấc, đơn vị đong thuốc bột thời xưa) bột thuốc, bảo nấu thêm mà uống. Chú tiểu đem chuyện kể với bạn bè, ra cửa thì xử sĩ đã đi rồi. Chú tiểu cũng bay vút lên không trung. Mọi người đang kinh ngạc, nhìn lại thì cái siêu nấu thang đã hóa thành vàng. Về sau thỉnh thoảng vẫn có người gặp Tư Mạc. [Trích từ Tiên truyện thập di và Tuyên thất chí]
Tư Mã Thừa Trinh
Tư Mã Thừa Trinh, tên chữ là Tử Vi, học rộng, giỏi văn, giỏi viết chữ triện, tự thành một lối riêng (?), gọi là "chữ kéo vàng". Ông ở ẩn tại đỉnh Ngọc Tiêu núi Thiên Thai, tự hiệu là Bạch Vân Tử, có thuật phục nhĩ (thuật uống thuốc tiên để dưỡng sinh, kéo dài tuổi thọ). Võ Tắc Thiên nhiều lần triệu ông, ông không ra. Duệ Tông vốn chuộng đạo giáo, nhiều lần tỏ lòng tôn kính đặc biệt, Thừa Trinh mới chịu đến. Duệ Tông hỏi về các môn âm dương thuật số (các thuật bói toán, đoán vận số dựa trên lý âm dương). Thừa Trinh đáp: "Kinh Lão Tử nói: 'Bớt đi rồi lại bớt nữa, cho đến chỗ vô vi (không làm điều gì trái tự nhiên, không cưỡng cầu).' Những điều lòng biết, mắt thấy, mỗi ngày bớt đi còn chưa dứt được, há lại đi học thêm tà thuyết để tăng thêm mưu trí, lo nghĩ sao?" Duệ Tông hỏi: "Sửa thân theo lối vô vi thì thanh cao rồi; còn trị nước theo lối vô vi thì thế nào?" Ông đáp: "Nước cũng như thân. Lão Tử nói: 'Thả lòng vào chỗ đạm bạc (?), hòa khí vào chỗ lặng lẽ, thuận theo lẽ tự nhiên của vạn vật, không có lòng riêng, thì thiên hạ yên trị.' Kinh Dịch nói: 'Bậc thánh nhân có đức hợp với trời đất.' Thế mới biết trời không nói mà được tin, không làm mà nên việc. Ý chỉ (?) của vô vi chính là cốt yếu của việc trị nước." Duệ Tông rất khen ngợi, giữ ông lại, muốn ban chức vị vinh hiển, ông một mực từ chối. Chẳng bao lâu ông xin về núi; vua bèn ban đàn quý và áo choàng thêu hoa để tiễn. Các bậc công khanh nhiều người làm thơ tiễn biệt. Thường thị (quan hầu cận bên vua) Từ Ngạn Bá chọn hơn ba mươi bài hay nhất, viết lời tựa, đặt tên là Bạch Vân ký, lưu truyền ở đời.
Bấy giờ Lư Tàng Dụng trước đã ở ẩn ở núi Chung Nam, về sau ra triều làm quan to. Thấy Thừa Trinh sắp về núi Thiên Thai, Tàng Dụng chỉ núi Chung Nam nói: "Trong núi này có nhiều chỗ đẹp lắm, cần gì phải ở Thiên Thai?" Thừa Trinh thong thả đáp: "Theo chỗ tôi thấy, đó chỉ là lối tắt để làm quan mà thôi." (Ý chê người giả vờ ở ẩn gần kinh đô để được triều đình biết tiếng mà vời ra làm quan.) Tàng Dụng có vẻ hổ thẹn.
Huyền Tông làm chủ thiên hạ, rất mê đạo thuật, nhiều lần triệu Thừa Trinh về kinh, giữ ở nội điện, đối đãi rất lễ kính, hỏi về chuyện kéo dài tuổi thọ, vượt khỏi cõi đời. Thừa Trinh giữ kín, chỉ nói bóng gió; Huyền Tông cũng nhận truyền mà giữ bí mật, nên không ai biết được. Do đó Huyền Tông trị nước hơn bốn mươi năm; dù An Lộc Sơn đánh vào kinh đô, xa giá phải chạy vào Thục, đến khi làm Thái thượng hoàng trở về lại sống thêm bảy năm nữa mới băng hà. Tuy là do số trời, nhưng há chẳng phải nhờ sức đạo giúp kéo dài sao?
Trước kia, Huyền Tông làm lễ phong thiện (lễ lớn vua lên núi tế trời đất) ở Thái Nhạc trở về, hỏi Thừa Trinh: "Ngũ Nhạc (năm ngọn núi lớn linh thiêng của Trung Quốc) do thần nào cai quản?" Ông đáp: "Nhạc là núi lớn trấn giữ một phương, làm ra được mây mưa, lại ngầm chứa thần tiên. Những núi được triều đình tế tự thì có thần núi; nhưng đó là thần của núi rừng, ngoài ra còn có tiên quan (vị quan nhà tiên) cai quản." Vì vậy vua xuống chiếu lập miếu tiên quan trên đỉnh Ngũ Nhạc; việc ấy bắt đầu từ Thừa Trinh.
Lại có nữ đạo sĩ đất Thục là Tạ Tự Nhiên vượt biển định đến núi Bồng Lai (núi tiên ngoài biển trong truyền thuyết) tìm thầy, thuyền bị gió đánh dạt vào một ngọn núi. Gặp một đạo nhân chỉ bảo: "Tư Mã Thừa Trinh ở núi Thiên Thai có tên ghi trên Đan Đài (đài son nơi ghi tên những người sẽ thành tiên), thân ở Xích Thành, đó mới thật là thầy giỏi. Bồng Lai cách Nhược Thủy (dòng nước trong thần thoại, nhẹ đến nỗi lông hồng cũng chìm) ba mươi vạn dặm, không phải thuyền bè đi được, không phải tiên biết bay thì không đến được." Tự Nhiên bèn quay về, tìm Thừa Trinh xin thụ độ (được nhận vào đạo, truyền cho phép tu), về sau bay lên trời giữa ban ngày mà đi.
Thừa Trinh ở núi tu hành cần khổ, hơn một trăm tuổi mà mặt vẫn như trẻ thơ, thân nhẹ nhàng khỏe mạnh như người chừng ba mươi tuổi. Ông có hơn bảy mươi đệ tử. Một hôm ông bảo đệ tử: "Từ khi ta ở đỉnh Ngọc Tiêu, nhìn về phía đông hướng Bồng Lai, thường có các bậc chân linh (thần tiên) giáng xuống. Nay ta được Đông Hải Thanh Đồng quân và Đông Hoa quân (các vị tiên chủ quản ở phương đông) triệu đi, phải rời cõi người." Chốc lát thì tắt thở, như ve lột xác mà hóa đi. Đệ tử chỉ chôn áo mũ của ông mà thôi. [Trích từ Tục tiên truyện]
Doãn quân
Thời Đường, cố Thượng thư Lý công trấn giữ Bắc Môn (tức Bắc Đô, vùng Thái Nguyên). Bấy giờ có đạo sĩ Doãn quân ở ẩn núi Tấn, không ăn ngũ cốc, thường ăn lá bách; tuy tóc đã bạc hết mà dáng mặt như trẻ con, thường một mình dạo chơi chợ búa trong thành. Trong làng có ông lão hơn tám mươi tuổi, quay lại nói với mọi người: "Lúc ta còn bé từng nghe ông Lý nói — ông Lý là ông ngoại ta — rằng: 'Năm ta bảy tuổi đã biết Doãn quân, đến nay hơn bảy mươi năm mà dáng mặt Doãn quân vẫn như cũ, chẳng phải thần tiên sao? Ta sắp già rồi, tự liệu còn làm người ở đời được bao lâu nữa; cháu đang tuổi trẻ, hãy nhớ lấy dáng mặt Doãn quân.' Từ đó đến nay lại hơn bảy mươi năm nữa, mà Doãn quân chẳng hề có vẻ già, há chẳng phải coi nghìn trăm năm như một cái chớp mắt sao?"
Tòng sự (chức quan giúp việc trong phủ) ở Bắc Môn là Nghiêm Thụ người Phùng Dực, vốn ưa chuyện lạ, ngưỡng mộ Doãn quân đắc đạo, mỗi khi đến kỳ nghỉ tuần (cứ mười ngày quan được nghỉ một ngày) liền đánh xe đến thăm. Về sau Nghiêm công từ chức trong quân lên làm Tư mã (chức quan phó trong phủ trấn), rồi làm chủ soái Bắc Môn, bèn đón Doãn quân về phủ, cho ở trong công thự, suốt ngày ngồi cùng chiếu. Từ da thịt Doãn quân thường tỏa ra mùi thơm lạ, Nghiêm công càng kính trọng.
Nghiêm công có người em gái theo đạo Phật, thường nói: "Đạo Phật với đạo Hoàng Lão (đạo giáo, thờ Hoàng Đế và Lão Tử) vốn khác nhau", lại giận anh mình giao du với đạo sĩ. Một hôm nàng lén bỏ nước độc cây cẩn (một loài cỏ độc) vào nước thang, mời Doãn quân uống. Doãn quân uống xong, giật mình đứng dậy nói: "Ta chết mất chăng?" Chốc lát nôn ra một vật rất cứng, có mùi thơm lạ tỏa ra. Nghiêm công sai bổ ra xem, thì đúng là túi xạ hương (túi thơm ở rốn con hươu xạ). Từ đó Doãn quân dung mạo suy kiệt, răng rụng, đêm ấy chết trong nhà khách. Nghiêm công biết việc em gái làm, rất giận, liền sai bộ tướng xét tội nàng (?). Hai ngày sau, chôn Doãn quân ở phía tây sông Phần hai mươi dặm.
Mùa thu năm sau, đạo sĩ Chu Thái Hư ở quán Chiếu Thánh nhân đi làm lễ đầu long (nghi lễ của đạo giáo, ném thẻ ngọc khắc lời cầu nguyện cùng hình rồng bằng kim loại xuống núi sông để dâng lên thần linh) đến núi Tấn, bỗng gặp Doãn quân trong núi. Thái Hư kinh ngạc hỏi: "Thầy sao lại đến đây?" Doãn quân cười nói: "Năm ngoái ta ở Bắc Môn, có người cho ta uống nước độc cây cẩn, nên ta giả làm như đã chết cho họ xem. Nước cẩn ấy làm sao hủy được chân thân của ta?" Nói xong bỗng biến mất. Thái Hư thầm lấy làm lạ, về kể hết với Nghiêm công. Nghiêm công nói: "Ta nghe tiên nhân không chết; nếu có chết thì đó là thi giải (để lại xác như đã chết rồi thoát đi thành tiên). Nếu không thì sao lại biến hóa kỳ lạ như vậy?" Ông định sai đào mộ để kiểm chứng, nhưng sợ làm người đời hoang mang, nên thôi. [Trích từ Tuyên thất chí]
Thái Bình quảng ký, quyển hai mươi mốt
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh sai biên soạn và duyệt định)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video