Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn soạn đời Tống, gom các truyện kể từ xưa đến thời ấy), quyển 220
Thầy thuốc, phần ba
Thân Quang Tốn — Tôn Quang Hiến — Vợ người đánh cá
Trần Trại — Đào Tuấn — Trương Dịch
Người thợ mộc ở Quảng Lăng — Cổ bay — Nấm độc
Điền Thừa Triệu — Nọc rắn — Dã cát và chim trấm
Nói lặt vặt về thuốc
Bệnh lạ
Nhà sư ở Giáng Châu — Thôi Sảng — Lưu Lục sự
Viên tá sử ở Câu Dung — Thôi Dung — Điêu Tuấn Triều
Lý sinh — Ngụy Thục — Hoàng Phủ Cập
Vương Bố — Hầu Hựu — Lý Ngôn Cát
Khoái Lượng
Thầy thuốc, phần ba
Thân Quang Tốn
Gần đây, Thân Quang Tốn, quan phán quan quan sát (viên quan giúp việc, xét xử giấy tờ trong phủ quan quan sát sứ — chức quan coi một vùng gồm nhiều châu) ở Tào Châu, kể rằng: nhà ông vốn ở Quế Lâm. Ở đó có một vị quan tên là Tôn Trọng Ngao ngụ tại đất Quế, vốn là người vùng Giao Châu, Quảng Châu.
Thân đến thăm, ông ta mời vào tận phòng ngủ, đội mũ cài trâm ra tiếp, nói: "Không phải tôi lười chải đầu đội khăn, chỉ vì đang bị đau đầu thôi." Liền sai đem hơn một thăng rượu nồng, lấy các thứ cay như hồ tiêu, gừng khô tán thành bột, chừng nửa chén, hoà với rượu ấm. Lại lấy trong hộp gối ra một cái ống sơn đen, giống như cổ cây sênh (một loại kèn) thời nay, đặt vào lỗ mũi mà hít cho hết, rồi mới nằm lên gối. Mồ hôi toát ra ngoài da, bệnh liền khỏi ngay. Ấy là phép uống bằng mũi của người Man, người Liêu (các tộc người miền núi phương Nam). (Trích sách "Ngọc đường nhàn thoại")
Tôn Quang Hiến
Bị bỏng lửa thì không gì bằng bùn trộn giấm, rất công hiệu. Tôn Quang Hiến từng có người nhà rán bánh, một tỳ nữ bế con trai của Hiến ngồi sát bên lò, không ngờ đứa bé ngã vào than lửa. Vội lấy bùn trộn giấm đắp vào, đến sáng thì không đau mà cũng không để lại sẹo. Đó là lời truyền ngoài dân gian, nhưng nghe biết nhiều cũng chẳng thừa. (Trích sách "Bắc mộng tỏa ngôn")
Vợ người đánh cá
Ở thôn Qua có vợ một người đánh cá mắc bệnh lao, lây lan làm mấy người chết. Có người bảo: đem người bệnh đóng đinh sống vào quan tài rồi vứt đi thì bệnh sẽ dứt. Ít lâu sau, con gái nhà ấy mắc bệnh, liền bị đóng đinh sống vào quan tài thả trôi sông. Trôi đến Kim Sơn, có một người đánh cá trông thấy lấy làm lạ, kéo vào bờ mở ra xem thì cô gái vẫn còn sống. Ông bèn đem về để ở lều chài, mỗi khi bắt được cá chình thì cho cô ăn. Lâu dần bệnh khỏi, ông bèn lấy cô làm vợ, đến nay vẫn khoẻ mạnh. (Trích sách "Kê thần lục")
Trần Trại
Trần Trại là một thầy cúng ở huyện Tấn Giang, Tuyền Châu, giỏi thuật cấm chú (dùng bùa phép, lời niệm thần chú để chữa bệnh, trừ tà), chữa bệnh cho người ta phần nhiều đều khỏi. Ở Chương Châu có Tô Mãnh, chủ một quán trọ, con trai bị điên, không ai chữa nổi, bèn đi mời Trần. Trần đến, con nhà họ Tô vừa thấy liền vung tay (?) chửi ầm lên. Trại nói: "Bệnh này đã vào đến tim rồi."
Bèn lập đàn giữa nhà, dặn mọi người không được nhìn trộm. Đến đêm, ông lấy con nhà họ Tô bổ làm hai mảnh, treo lên vách phía đông của nhà, còn quả tim thì treo dưới mái hiên phía bắc. Trại đang làm phép trong nhà thì quả tim treo ấy bị chó ăn mất. Trại tìm không thấy, kinh sợ, bèn cầm dao lăn lộn dưới đất rồi ra cửa đi mất. Chủ nhà không biết, cứ tưởng ông đang làm phép. Chừng một bữa cơm sau, ông cầm một quả tim trở vào, đặt vào bụng người bệnh, xõa tóc quát liền mấy tiếng, bụng liền khép lại.
Con nhà họ Tô tỉnh lại rồi, chỉ luôn miệng kêu: "Đệ phô! Đệ phô!" (trạm chuyển công văn), người nhà không hiểu là gì. Hoá ra hôm ấy, cách nhà mấy dặm có một viên dịch lại (người chạy chuyển công văn giữa các trạm) tay cầm công văn chết bên đường. Trước kia, trên đường trạm ở phương Nam, cứ hai mươi dặm đặt một đệ phô; dịch lại cầm giấy tờ công văn chuyển lần lượt cho nhau, khi sắp tới gần trạm phía trước thì luôn miệng kêu to để báo cho người ở trạm biết. Thì ra Trại đã lấy tim của viên dịch lại để cứu sống con nhà họ Tô. Người con họ Tô bèn khỏi bệnh như cũ. (Trích sách "Kê thần lục")
Đào Tuấn
Trương Diệu Khanh, thứ sử (quan đứng đầu một châu) Cát Châu ở Giang Nam, có người lính hầu tên Đào Tuấn, tính cẩn thận. Tuấn từng theo quân đi đánh Giang Tây, bị đá do máy bắn đá phóng trúng, nên mắc tật ở lưng và chân, thường phải chống gậy mà đi. Trương sai anh giữ thuyền ở cửa sông Quảng Lăng.
Có lần anh đến chợ Bạch Sa, trú mưa trong một quán rượu, người đứng cùng rất đông. Có hai thư sinh đi qua trước mặt, chỉ ngoảnh nhìn riêng Tuấn, bảo nhau: "Người này tốt bụng, nên chữa bệnh cho anh ta." Liền gọi Tuấn, cho hai viên thuốc, nói: "Uống cái này sẽ khỏi." Rồi bỏ đi. Tuấn về thuyền nuốt thuốc, rất lâu sau thấy trong bụng đau dữ dội, lát sau hết đau, bệnh cũng đỡ nhiều; chống sào, sửa dây thuyền lại càng thấy nhẹ nhõm, khoẻ khoắn. Chợ Bạch Sa cách thành tám mươi dặm, anh đi về trong một ngày mà không thấy mệt. Về sau anh đi tìm hai thư sinh ấy, nhưng rốt cuộc không gặp lại nữa. (Trích sách "Kê thần lục")
Trương Dịch
Trương Dịch, lang trung bộ Hình (quan cấp trung ở bộ Hình, bộ coi việc hình pháp) của triều Giang Nam, lúc trẻ ở Tri Xuyên, bị bệnh nặng, kiệt sức lại mê man. Ông thấy một vị thần cao chừng mấy tấc đứng trước gối, cầm ba viên thuốc nói: "Nuốt cái này sẽ khỏi." Dịch nhận lấy, vội nuốt; hai viên ngậm vào được, còn một viên rơi xuống chiếu có tiếng. Ông bèn tự ngồi dậy tìm mà không thấy. Người nhà kinh ngạc hỏi làm gì, ông kể hết những điều đã thấy. Bệnh liền khỏi; ngay hôm ấy ông ra vào ngõ xóm, chẳng thấy khó chịu gì. (Trích sách "Kê thần lục")
Người thợ mộc ở Quảng Lăng
Ở Quảng Lăng có một người thợ mộc bị bệnh, tay chân đều co quắp, không cầm được rìu búa nữa, phải lê bước đi ăn xin. Đến trước miếu Hậu Thổ (thờ thần đất), anh gặp một đạo sĩ người cao, da đen, thần thái rất lạ, gọi lại hỏi bệnh, rồi cho mấy viên thuốc, nói: "Uống cái này sẽ khỏi. Sáng sớm mai gặp lại ta ở đây." Người thợ mộc từ chối: "Tôi không đi được, nhà lại cách đây xa, ngày mai dù muộn cũng chưa đến kịp đâu." Đạo sĩ nói: "Ngươi đừng lo, cứ đến đây sớm." Rồi từ biệt đi.
Người thợ mộc về nhà uống thuốc, lát sau tay chân đau dữ dội, đến nửa đêm mới dứt, nhân đó ngủ được; đến canh năm tỉnh dậy thấy tay chân rất nhẹ, bèn xuống giường đi lại nhanh nhẹn như xưa. Anh liền chạy đến trước miếu Hậu Thổ, đợi lâu mới thấy đạo sĩ chống gậy đứng đó. Anh lạy hai lạy, tạ ơn. Đạo sĩ nói: "Ta truyền cho ngươi một phương thuốc, có thể cứu người khỏi đau khổ, đừng làm thợ mộc nữa." Người thợ mộc lại lạy hai lạy mà nhận, rồi hỏi tên và chỗ ở. Đạo sĩ nói: "Ta ở cung Tử Cực, có việc gì thì đến tìm ta." Rồi đi.
Người thợ mộc có được phương thuốc, đem chữa bệnh, không ai là không khỏi. Anh đến cung Tử Cực tìm đạo sĩ, nhưng rốt cuộc không gặp lại. Về sau có một người đàn bà bệnh lâu năm, cũng gặp một đạo sĩ cho thuốc mà khỏi, tả lại dung mạo thì chính là người mà anh thợ mộc đã gặp. Ít lâu sau Quảng Lăng loạn lạc, không biết người thợ mộc đi đâu. (Trích sách "Kê thần lục")
Cổ bay
Ở vùng giữa Giang Nam và Lĩnh Nam có phi cổ (cổ là loài trùng độc người ta nuôi để hại người; phi cổ là loại cổ biết bay). Khi nó đến thì có tiếng mà không thấy hình, như tiếng chim kêu chíu chít. Trúng phải nó thì người bị kiết lỵ, đi ngoài ra máu, thuốc men phần nhiều không khỏi, trong vòng mười ngày ắt không cứu được. (Trích sách "Triều dã thiêm tái")
Nấm độc
Phong tục Lĩnh Nam hay làm thuốc độc: cho một tên đầy tớ già ăn dã cát (tức cây lá ngón, rất độc) cho chết rồi chôn đi, trên nấm mồ sẽ mọc nấm. Nấm mọc ngay trên chỗ bụng, ăn vào chết ngay; mọc ở chỗ tay chân, trán thì trong ngày chết; mọc ở bên cạnh phía ngoài thì mấy ngày sau chết; mọc càng xa dần thì có khi một, hai tháng mới chết; mọc hẳn ra xa thì có khi hai, ba năm mới chết; không ai sống được. Chỉ có thuốc của nhà Trần Hoài Khanh là giải được. Có kẻ lấy thuốc nấm ấy bôi lên đầu roi ngựa, lên dây cương ngựa; quệt vào tay thì trúng độc, chùi lên miệng thì chết. (Trích sách "Triều dã thiêm tái")
Điền Thừa Triệu
Điền Thừa Triệu, tướng của nước Thục họ Vương (nước Tiền Thục thời Ngũ Đại), từng cầm quân kỵ đóng giữ ở Phượng Tường. Có lần ông dẫn quân kỵ lén ra ngoài, tháo yên ngựa nghỉ dưới rừng cây, chợt thấy trước mặt, giữa một khoảng đất sạch rộng mấy thước, có một cây nhỏ một thân cao mấy thước, không cành không lá, đứng thẳng tắp, rất trơn bóng. Triệu lại gần nghịch, lấy tay vuốt lên vuốt xuống; trong chốc lát ngón tay như trúng thuốc độc, đau không chịu nổi. Ông bèn quất ngựa về doanh trại, khi đến nơi thì cánh tay đã sưng to hơn cái thùng.
Lúc ấy có một bà già trong thôn giỏi thuật cấm chú, ở trong núi sâu, vội sai người mời đến, thì ông đã sắp không cứu được. Bà nói: "Đây là chỗ loài rắn đẻ con, dài bảy tấc, nô đùa, nó phun nọc lên thân cây; sờ phải cành cây ấy là chết ngay." Triệu nói: "Đúng thế." Vội sai người đến chỗ đó đào, quả nhiên bắt được hai con rắn dài sáu bảy tấc, đem giết đi.
Bà già bèn làm phép cấm chú, đuổi nọc độc từ cánh tay trên dần dần xuống đến cổ tay, lại dồn vào ngón trỏ cho đến hết ngón trỏ; đến một đốt ngón trỏ thì đuổi không ra được nữa, nọc dồn lại thành một viên thịt to cỡ quả cầu nhỏ. Bà bèn lấy dao sắc chặt đốt ấy đi, bệnh mới trừ được. Đốt ngón bị chặt ra to như một quả bóng da. (Trích sách "Ngọc đường nhàn thoại")
Nọc rắn
Triệu Diên Hy nói: bị rắn độc cắn thì đặt mồi ngải (ngải cứu vê thành viên nhỏ, đặt lên da mà đốt cho hơi nóng thấm vào — phép "cứu" trong y học) lên ngay chỗ bị cắn mà đốt, khỏi ngay; không thì chết. Hễ chỗ rắn cắn, đốt ngải lâu thì hút được hơi độc ra, độc liền dứt. (Khuyết nguồn)
Dã cát và chim trấm
Dã cát ăn vào là chết ngay. Chỗ nào có dã cát thì ở đó có hoa bạch đằng (một loại dây leo hoa trắng), giải được độc dã cát. Chỗ nào chim trấm (loài chim độc, lông ngâm rượu thành thuốc độc) uống nước thì ở đó có tê giác; nếu tê giác không rửa sừng ở đó thì loài vật nào uống nước ấy ắt chết, vì chim trấm ăn rắn. (Trích sách "Triều dã thiêm tái")
Nói lặt vặt về thuốc
Sách thuốc nói: hổ trúng tên tẩm thuốc độc thì ăn bùn sạch; lợn rừng trúng tên độc thì ủi đất đào cây tề ni (một vị thuốc, rễ dùng để giải độc) mà ăn; gà rừng bị chim ưng làm bị thương thì lấy lá địa hoàng (một cây thuốc) dán vào vết thương. Lại nữa, đá dự thạch (một loại khoáng chất có độc) có thể giết chuột (?). Trương Trạc từng thử: chuột trúng độc như say, không nhận ra người, nhưng vẫn biết tìm nước bùn uống, chốc lát lại bình phục. Chim muông sâu bọ còn biết giải độc, huống gì là người.
Bị tằm cắn thì lấy bột giáp trùng (loài bọ có vỏ cứng) rắc vào; bị ngựa cắn thì đốt ngọn roi lấy tro bôi vào; đó là lấy những thứ khắc chế nhau. Bị nhện cắn thì rắc bột hùng hoàng (một khoáng chất màu vàng, dùng để giải độc). Gân bị đứt cần nối lại thì lấy rễ cây toàn phúc (một cây thuốc) giã vắt lấy nước, đặt hai đầu gân khớp vào nhau, bôi nước ấy rồi băng kín lại, gân liền nối như cũ. Đầy tớ người Thục bỏ trốn thường bị cắt gân, dùng cách này nối lại, trăm lần không sai một. (Trích sách "Triều dã thiêm tái")
Bệnh lạ
Nhà sư ở Giáng Châu
Khoảng năm Vĩnh Huy (niên hiệu vua Đường Cao Tông, 650–655), ở Giáng Châu có một nhà sư mắc bệnh nghẹn (nuốt không trôi), hoàn toàn không ăn được, như thế suốt mấy năm. Lúc sắp mất, ông dặn đệ tử: "Sau khi ta tắt thở, các con hãy mổ ngực và cổ họng ta ra xem có vật gì, ta muốn biết gốc bệnh." Nói xong thì mất. Đệ tử làm theo lời, mổ ra xem, trong ngực tìm được một vật hình như con cá mà có hai đầu, khắp mình toàn là vảy thịt. Đệ tử để nó vào bát, nó nhảy không ngừng. Đùa bỏ các món ăn vào bát, tuy không thấy nó ăn, nhưng chốc lát các món đều hoá thành nước. Lại bỏ các thứ thuốc độc vào, đều tan hết.
Lúc ấy đang giữa mùa hè, cây chàm đã chín, sư sãi trong chùa làm chàm (bột chàm để nhuộm) bên bờ nước. Có một nhà sư đến, nhân đó bỏ một chút chàm vào bát, con vật hoảng sợ chạy quanh bát, chốc lát hoá thành nước. Người đời nay dùng nước chàm chữa bệnh nghẹn. (Trích sách "Quảng ngũ hành ký")
Thôi Sảng
Khoảng năm Vĩnh Huy có một người tên Thôi Sảng, mỗi bữa ăn cá sống ba đấu mới đủ. Về sau có lần đói bụng, gỏi cá làm chưa xong, Sảng nhịn đói không nổi, bèn nôn ra một vật hình như con cóc. Từ đó về sau ông không ăn gỏi cá được nữa. (Trích sách "Triều dã thiêm tái")
Lưu Lục sự
Lưu Lục sự (lục sự: chức quan coi giấy tờ, sổ sách ở châu) ở Hòa Châu, khoảng năm Đại Lịch (niên hiệu vua Đường Đại Tông, 766–779) thôi làm quan, về ở một huyện cạnh Hòa Châu. Ông ăn bằng mấy người, đặc biệt ăn gỏi cá rất khoẻ, từng nói: "Gỏi cá thì chưa bao giờ tôi ăn no." Khách trong ấp bèn quăng lưới bắt được hơn trăm cân cá, họp nhau ở một khoảng sân ngoài đồng để xem ông hạ đũa.
Lưu mới ăn mấy đĩa gỏi, chợt như bị hóc nhẹ, bèn khạc ra một hạt xương to bằng hạt đậu, đặt vào chén trà, lấy đĩa úp lên. Ăn chưa được nửa, thấy lạ vì cái đĩa úp trên chén bị nghiêng lệch, giở lên xem thì hạt xương ban nãy đã dài mấy tấc, có hình như người. Khách ngồi đó tranh nhau xem, càng nhìn nó càng lớn, chốc lát đã cao bằng người, bèn túm lấy Lưu, rồi hai bên đánh nhau đến chảy máu.
Rất lâu sau, mỗi bên tản chạy: một người chạy vòng phía tây gian sảnh, một người chạy vòng bên trái gian sảnh, đều đến cửa sau, chạm vào nhau, rồi hợp lại thành một người, chính là Lưu, nhưng thần trí đã ngây dại. Nửa ngày sau ông mới nói được, hỏi duyên cớ thì ông đều không biết gì. Từ đó Lưu ghét gỏi cá. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Viên tá sử ở Câu Dung
Viên tá sử (chức lại nhỏ giúp việc ở huyện) huyện Câu Dung ăn gỏi cá được tới mấy chục cân, ăn bao nhiêu cũng không no. Huyện lệnh (quan đứng đầu huyện) nghe nói y ăn khoẻ, bèn đem ra một trăm cân; y ăn ngon lành cho đến hết, rồi thấy tức hơi, một lúc lâu sau nôn ra một vật hình như đế giày gai. Huyện lệnh sai rửa sạch, đặt vào chỗ gỏi cá, gỏi đều hoá thành nước. Hỏi nhiều thầy thuốc, thầy phương thuật, không ai biết nó là gì.
Huyện lệnh sai một tiểu lại mang đến Dương Châu bán, mong có người biết, dặn rằng nếu có ai mua thì cứ nâng giá thật cao, xem trả đến bao nhiêu tiền. Người ấy đến Dương Châu được bốn năm ngày thì có một người Hồ (người nước ngoài từ phương tây) xin mua, ban đầu trả một nghìn đồng, rồi tăng dần giá lên đến ba trăm quan, người Hồ lần nào cũng trả theo, chẳng hề mặc cả. Người tiểu lại bảo người Hồ: "Đây là vật của nhà huyện lệnh Câu Dung, ông nhất định muốn mua thì phải theo tôi về đó." Người Hồ bèn theo đến Câu Dung.
Huyện lệnh hỏi đây là vật gì. Người Hồ nói: "Đây là cái tinh làm tiêu tan cá, nó cũng làm tan được những khối u cục trong bụng người. Người nào mắc bệnh ấy, lấy một mảnh to bằng đầu ngón tay buộc dây, đặt lên chỗ bệnh, khối u liền tan. Thái tử nước tôi thuở nhỏ mắc bệnh này, vua cha treo thưởng nghìn lạng vàng cho ai chữa khỏi. Ông mà bán thì sẽ được lời to." Huyện lệnh rốt cuộc bán cho y một nửa. (Trích sách "Quảng dị ký")
Thôi Dung
Thôi Dung đời Đường, làm quốc tử tư nghiệp (phó quan đứng đầu Quốc tử giám, trường học cao nhất của triều đình) kiêm tri chế cáo (chức soạn thảo chiếu chỉ thay vua), bị bệnh hơn trăm ngày, sâu trong bụng gặm đau cùng cực không chịu nổi. Có một vật giống con thạch sùng chui ra từ hậu môn, chốc lát sau thì ông chết. (Trích sách "Triều dã thiêm tái")
Điêu Tuấn Triều
Điêu Tuấn Triều là một kép hát ở An Khang, vợ là một bà người đất Ba bị bướu cổ. Lúc mới mọc (?), bướu như quả trứng gà, dần dần to như cái vò ba bốn thăng; sau năm năm thì to như cái đỉnh (vạc đồng) chứa mấy hộc, nặng đến không đi được. Trong bướu có tiếng như đàn cầm, đàn sắt, kèn sênh, khánh, huân, trì (các thứ nhạc cụ), lắng nghe thì như hợp với âm luật, trong trẻo vui tai.
Mấy năm sau, ngoài mặt bướu mọc ra những lỗ nhỏ như đầu mũi kim, không biết bao nhiêu mà kể. Mỗi khi trời sắp mưa thì từ các lỗ ấy phun ra khói trắng lất phất như sợi tơ, dần bay lên cao, tản ra, kết thành mây dày, rồi mưa liền đổ xuống. Cả nhà già trẻ đều sợ, đều xin đem bà đi thật xa, bỏ vào hang núi. Tuấn Triều quyến luyến không nỡ, bèn bảo vợ: "Ta bị mọi người ép, e không giữ được tình vợ chồng nữa; đưa nàng đến chỗ không người, nàng thấy sao?" Vợ nói: "Bệnh này của thiếp thật đáng ghê sợ. Đưa đi cũng chết, mổ ra cũng chết. Chàng nên vì thiếp mà quyết mổ nó ra xem có vật gì."
Tuấn Triều liền mài sắc dao, vung lên định rạch; dao vừa đưa tới trước mặt vợ thì trong bướu vang lên một tiếng lớn, rồi bướu toác ra bốn phía, một con khỉ lớn nhảy nhót đạp lên mà chạy đi. Ông liền lấy lụa và bông băng lại; tuy bướu khỏi ngay, nhưng người vợ (?) đã lâm nguy kịch.
Hôm sau có một đạo sĩ đội mũ vàng gõ cửa, nói: "Ta chính là con khỉ hôm qua từ trong bướu chạy ra. Ta vốn là tinh khỉ, biết làm ra gió mưa. Chẳng may (?) qua lại với con giao già (giao long, loài rồng sống dưới nước) ở đầm Quỷ Sầu trên sông Hán, thường giúp nó rình xem thuyền bè sắp đến để nó lật thuyền, nhằm lấy lương khô trong thuyền đem nuôi con cháu. Hôm trước Thái Nhất (vị thiên thần tối cao) giết con giao, lùng bắt bè đảng của nó, nên ta mượn cái cổ trắng nõn của phu nhân để giấu mạng. Tuy vốn không liên can gì đến nhau, nhưng làm phiền cũng nhiều lắm. Nay ta đã đến chỗ thần núi Phượng Hoàng xin được một chút cao thuốc, xin ông bôi cho, may ra sẽ khỏi ngay."
Tuấn Triều làm theo lời mà bôi, bôi đến đâu vết thương khép đến đó. Tuấn Triều bèn giữ đạo sĩ lại, nấu gà bày cơm; ăn xong, mua chịu rượu định cùng uống. Đạo sĩ bèn uốn giọng hát vang, lại làm ra những tiếng như đàn dây, kèn bầu, khánh ngọc, tiếng nào cũng vang dội, đáng yêu. Rồi từ biệt mà đi, không biết đi đâu. Lúc ấy là khoảng năm Thái Định (?). (Trích sách "Tục quái lục")
Lý sinh
Khoảng năm Thiên Bảo (niên hiệu vua Đường Huyền Tông, 742–756), có Lý sinh người Lũng Tây, từ thân phận dân thường chưa có chức tước được tuyển bổ làm tham quân (chức quan giúp việc ở châu) Quế Châu. Đến nơi nhậm chức, ông bị bệnh hơn mười ngày, thấy vú bên trái đau không chịu nổi; xem ra thì sưng phồng như mụn nhọt. Ông liền mời thầy thuốc đến xem mạch. Thầy thuốc nói: "Tạng phủ không có gì, dường như trong ngực có một vật lấy mỏ mổ vào vú, nên vú đau và sưng nhọt, không chữa được." Hơn mười ngày nữa, bệnh nặng thêm. Một hôm nhọt vỡ, có một con gà rừng từ trong vú trái vụt bay ra, không biết bay về đâu. Đêm ấy Lý sinh chết. (Trích sách "Tuyên thất chí")
Ngụy Thục
Khoảng năm Đại Lịch, Nguyên Sát làm thứ sử Cung Châu. Trong châu có viên tướng giữ thành tên Ngụy Thục, thân hình to lớn, khoẻ mạnh, tuổi mới bốn mươi, cha mẹ đã già, vợ còn trẻ. Bỗng ông mắc một bệnh lạ, không đau nhức gì, chỉ ăn uống ngày một ít đi, thân thể ngày một teo lại. Thầy thuốc, thầy phương thuật đều bó tay. Chưa đầy một năm, ông đã như đứa trẻ sơ sinh, không còn đi, ngồi, nói được nữa; mẹ và vợ thay nhau bế bồng.
Gặp ngày sinh nhật của Thục, người nhà mời sư đến làm lễ cúng chay. Vợ ông bèn lấy chân trâm gắp đồ ăn mớm cho ông, chốc lát ăn hết được một chén nhỏ. Từ đó ngày một ăn thêm, thân thể cũng dần lớn lên, chưa đến nửa năm đã trở lại như cũ. Sát bèn trao lại chức cũ cho ông, chạy nhảy, sức lực không kém xưa chút nào. Hơn mười năm sau, ông đi chống giặc Man, chết trận. (Trích sách "Tập dị ký")
Hoàng Phủ Cập
Hoàng Phủ Cập có cha làm thiếu doãn (phó quan cai quản một phủ) phủ Thái Nguyên, rất thương yêu cậu. Cập lúc sinh ra như trẻ bình thường; đến năm Nhâm Thìn niên hiệu Hàm Thông (872) thì mười bốn tuổi, bỗng mắc bệnh lạ, không đau đớn thấu da thấu xương gì, chỉ là lớn vọt lên. Qua một thời gian thì thân cao hơn bảy thước, lưng to mấy vòng ôm, ăn uống gấp ba ngày trước. Mùa thu năm sau, cậu không bệnh mà mất. (Trích sách "Tam thủy tiểu độc")
Vương Bố
Năm Vĩnh Trinh (805), Vương Bố là dân ở Đông Thị (chợ phía đông kinh thành), biết chữ, của cất giữ có đến nghìn vạn tiền, khách buôn phần nhiều đến trọ nhà ông. Ông có con gái mười bốn, mười lăm tuổi, xinh đẹp, thông minh, nhưng hai lỗ mũi mỗi bên thòng ra một cục thịt thừa như hạt bồ kết, chân nhỏ như sợi gai, dài hơn một tấc, chạm vào thì đau thấu tim tuỷ. Cha cô bỏ ra mấy trăm vạn tiền chữa mà không khỏi.
Bỗng một hôm có một nhà sư người Phạn (người Ấn Độ) đến xin ăn, nhân đó hỏi Bố: "Tôi biết con gái ông có bệnh lạ, có thể cho xem được không? Tôi chữa được." Bố được hỏi thì mừng lắm, liền cho gặp con gái. Nhà sư bèn lấy ra một thứ thuốc trắng tinh, thổi vào mũi cô, lát sau ngắt hai cục thịt đi, chỉ ra một chút nước vàng, không hề đau đớn. Bố thưởng một trăm lạng vàng. Nhà sư nói: "Tôi là người tu đạo, không nhận của bố thí hậu, chỉ xin hai cục thịt thừa này." Rồi cất giữ cẩn thận mà đi, nhanh như bay. Bố cũng cho đó là bậc hiền thánh.
Ước chừng nhà sư đi được năm, sáu phường thì lại có một thiếu niên đẹp như ngọc, cưỡi ngựa trắng, đến gõ cửa hỏi: "Vừa rồi có nhà sư người Hồ đến đây không?" Bố vội mời vào, kể hết chuyện nhà sư. Người ấy than thở không vui, nói: "Ngựa hơi vấp chân, rốt cuộc lại đến sau nhà sư này." Bố kinh ngạc, gặng hỏi duyên cớ. Người ấy đáp: "Thượng đế lạc mất hai vị nhạc thần, gần đây biết là trốn trong mũi con gái ông. Ta là người trời, vâng mệnh đến bắt, không ngờ nhà sư này đã lấy trước, ta sẽ bị trách phạt mất." Bố vừa định làm lễ, giơ tay lên thì người ấy đã biến mất. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Hầu Hựu
Hầu Hựu, một xử sĩ (người có học mà không ra làm quan) ở Kinh Châu, có lần ra ngoại thành, đi đại tiện trên một ngôi mộ, khi bước xuống thì ngã, bị thương ở khuỷu tay, vết thương rất nặng. Đi được mấy trăm bước, gặp một ông già hỏi bị đau gì. Hựu kể hết, lại cho xem khuỷu tay. Ông già nói: "Tôi tình cờ có thuốc hay, có thể đắp kín vào, mười ngày không mở ra thì ắt khỏi." Hựu làm theo, đến khi tháo ra xem thì cả một cánh tay rụng mất. Anh em của Hựu năm, sáu người lần lượt mắc bệnh, hễ bệnh là ắt ra máu. Hơn một tháng sau, Hựu lại thấy hai cánh tay người anh bỗng mọc sáu, bảy cái nhọt, cái nhỏ như hạt du, cái lớn như đồng tiền, đều thành hình mặt người. (Khuyết nguồn)
Lại nữa, ở vùng Giang Biểu (phía nam sông Trường Giang) từng có một người buôn, cánh tay trái có cái nhọt giống hệt mặt người, nhưng cũng không đau đớn gì. Người buôn đùa nhỏ rượu vào miệng nó, mặt nó cũng đỏ lên; đem đồ cho nó ăn thì thứ gì nó cũng ăn, ăn nhiều thì thấy thịt trong cánh tay căng phồng lên, ngờ là có cái dạ dày ở trong ấy; nếu không cho ăn thì cả cánh tay gầy teo.
Có một thầy thuốc giỏi bảo ông thử lần lượt các vị thuốc, từ khoáng vật đến cỏ cây đều thử hết. Đến vị bối mẫu (một vị thuốc làm từ củ cây bối mẫu), cái nhọt bèn chau mày, ngậm miệng. Người buôn mừng nói: "Thuốc này ắt chữa được." Bèn dùng ống sậy nhỏ banh miệng nó ra mà rót thuốc vào, mấy ngày sau nhọt đóng vảy, rồi khỏi. (Trích sách "Dậu Dương tạp trở")
Lý Ngôn Cát
Thôi Nghiêu Phong, phòng ngự sứ (chức quan võ coi việc phòng giữ một châu) Kim Châu, có người cháu ngoại ruột là Lý Ngôn Cát. Mí trên mắt trái của Ngôn Cát bỗng ngứa, mọc một cái mụn nhỏ, dần lớn như quả trứng vịt, chân mụn như (?) luôn đè lên mắt, khiến mắt không mở ra được. Nghiêu Phong lúc nào cũng lo việc ấy. Một hôm, ông cho cháu uống rượu say mềm, rồi rạch bỏ cục thịt đi, Ngôn Cát không hề hay biết. Cục thịt thừa vỡ ra, bên trong có một con chim sẻ vàng kêu ríu rít bay đi. (Trích sách "Văn kỳ lục")
Khoái Lượng
Xử sĩ Khoái Lượng kể: một người quen của ông bị bướu ở góc trán, thầy thuốc cắt ra, được một quân cờ bằng đá đen, lấy rìu lớn đập mà rốt cuộc không sứt mẻ chút nào. Lại có người mọc bướu ở ống chân, nhân đến nhà người thân, bị chó dại cắn, trúng ngay cái bướu, bên trong lấy ra được hơn trăm cây kim, cây nào cũng dùng được, bệnh cũng khỏi. (Trích sách "Kê thần lục")
Thái Bình quảng ký, quyển 220
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh vâng lệnh vua biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video