Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn đời Tống, gom chép các truyện ghi chép từ xưa), quyển 224.
Xem tướng (tướng thuật: thuật xem hình dáng, xương cốt, khí sắc… của người hay đồ vật để đoán sang hèn, họa phúc), phần bốn.
Vương Chính Quân; Hoàng Bá; Bà già bán bánh (?).
Cô gái họ Tô; Võ hậu; Lý Thuần Phong.
Dương quý phi; Khương Hiệu; Thường Cổn.
Lưu Vũ Tích; Trịnh Lãng; Nhà sư trong nhà Lệnh Hồ Đào; Nhà sư Xử (?); Ni cô họ Phạm; Nhậm Chi Lương.
Ân Cửu Hà; Xem tướng thủ bản (tấm hốt quan cầm khi vào chầu): Dữu Đạo Mẫn.
Lý tham quân; Long Phục Bản.
Vương Chính Quân (xem tướng đàn bà)
Đời Hán, Chính Quân là cô ruột của Vương Mãng. Nàng được hứa gả, nhưng cứ đến ngày sắp về nhà chồng thì người chồng lại chết. Như thế đến hai lần. Người nhà bèn dâng nàng cho Triệu vương, chưa kịp cưới thì Triệu vương cũng mất. Về sau có một người quen thân với cha nàng là Trĩ Quân ghé qua, xem tướng Chính Quân rồi nói: "Cô này sẽ sang đến mức làm mẹ cả thiên hạ."
Lúc ấy là đời Hán Tuyên Đế, Nguyên Đế đang làm thái tử. Trĩ Quân bèn nhờ quan úy (quan coi việc quân và trị an) quận Ngụy đưa nàng vào cung thái tử. Thái tử yêu chiều nàng, nàng sinh được con trai. Tuyên Đế mất, thái tử lên ngôi, Chính Quân được lập làm hoàng hậu, con nàng được lập làm thái tử. Nguyên Đế mất, thái tử lên ngôi, tức là Thành Đế, Chính Quân trở thành hoàng thái hậu, rốt cuộc quả làm mẹ cả thiên hạ. (Trích sách Luận hành)
Hoàng Bá
Hoàng Bá làm du kiếu (chức lại nhỏ ở hương, coi việc tuần tra, bắt trộm cướp) ở Dương Hạ. Một lần ông ngồi chung xe với một người giỏi xem tướng, thấy một người con gái chừng mười bảy, mười tám tuổi. Người xem tướng chỉ cô ấy mà nói: "Người đàn bà này sẽ giàu sang, làm phu nhân của người được phong hầu." Thứ Công (tên tự của Hoàng Bá) dừng xe nhìn kỹ. Người xem tướng nói: "Nếu người đàn bà này không giàu sang thì sách bói toán chẳng còn dùng được nữa."
Thứ Công hỏi thăm, thì ra đó là con gái một nhà thầy cúng ở xóm bên cạnh. Ông liền cưới cô làm vợ. Về sau Thứ Công quả nhiên rất giàu sang, chức đến thừa tướng (quan đứng đầu triều đình), được phong liệt hầu (tước hầu, có đất phong). (Trích sách Luận hành)
Bà già bán bánh (?)
Đời Đường, Mã Chu, tên tự là Tân Vương, mồ côi cha từ nhỏ, nhà nghèo, thông hiểu Kinh Thi. Ông sống phóng túng, không lo làm ăn, nên người trong châu, trong làng không coi trọng. Ông được bổ làm trợ giáo (thầy dạy phụ ở trường học của châu) ở Bác Châu, nhưng ngày nào cũng uống rượu. Thứ sử (quan đứng đầu một châu) là ông họ Đạt Hề tức giận, nhiều lần quở trách. Mã Chu bèn phủi áo bỏ đi, sang phía nam rong ruổi vùng Tào, Biện. Ở đó, nhân lúc say rượu, ông làm mếch lòng huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) Tuấn Nghi là Thôi Hiền, lại bị trách mắng, làm nhục.
Ông đi về phía tây đến Tân Phong, nghỉ trọ ở một quán. Chủ quán chỉ lo tiếp đãi đám lái buôn mà chẳng đoái hoài gì đến ông. Mã Chu bèn gọi một đấu rượu, ngồi uống một mình; rượu uống còn thừa, ông liền cởi giày, đổ ra rửa chân. Chủ quán thầm lấy làm lạ.
Rồi ông lên kinh đô, ở nhờ mấy ngày trong hàng của một bà già bán bánh (?), nhờ bà tìm cho một chỗ làm khách ở nhờ trong nhà quyền quý. Bà bèn dẫn ông đến nhà trung lang tướng (chức võ quan cao cấp trong quân cấm vệ) Thường Hà. Hồi bà mới bắt đầu bán bánh, Lý Thuần Phong và Viên Thiên Cương (hai người nổi tiếng giỏi thiên văn, xem tướng đời Đường) từng gặp bà và lấy làm lạ, đều thầm bảo nhau: "Người đàn bà này sang lắm, sao lại ở chỗ này?" Không lâu sau, Mã Chu cưới bà làm vợ.
Sau đó có chiếu vua ra lệnh quan văn võ từ ngũ phẩm trở lên đều dâng phong sự (tờ tâu niêm kín, góp ý kiến về việc nước). Mã Chu viết ra hai mươi điều có lợi cho việc nước, nhờ Thường Hà dâng lên. Trong đó xin đặt trống ở các đường phố, định màu áo đỏ, tía, biếc, lục cho các bậc quan văn võ, cùng quy định việc ra vào bên trái, bên phải cửa thành. Điều nào cũng hợp ý vua (?).
Vua Thái Tông lấy làm lạ, hỏi Thường Hà sao lại có kiến giải như vậy. Thường Hà đáp: "Đó là do Mã Chu, người khách trong nhà thần, viết ra." Vua cho gọi vào nói chuyện, cho ông làm việc ở Môn hạ tỉnh (một trong ba cơ quan đầu não của triều đình, coi việc xét duyệt chiếu lệnh), lại sai Phòng Huyền Linh thử hỏi ông về kinh sách và bài đối sách (?), rồi phong ông làm Nho lâm lang (một bậc quan hàm văn), giữ chức giám sát ngự sử (quan có nhiệm vụ dò xét, hặc tội các quan). Vì Thường Hà tiến cử được người tài, vua ban cho ông ta một trăm tấm lụa.
Về sau Mã Chu chuyển làm cấp sự trung (quan ở Môn hạ tỉnh, chuyên xem xét, bác lại chiếu lệnh không hợp), rồi trung thư xá nhân (quan ở Trung thư tỉnh, lo soạn thảo chiếu lệnh). Ông có tài ứng đối, biện luận, giỏi tâu bày, hiểu sâu đầu mối mọi việc, làm gì cũng trúng.
Sầm Văn Bản gặp ông, nói: "Ta gặp Mã quân, nói chuyện quên cả mệt. Nhưng ông ấy vai nhô lên như vai diều hâu, sắc mặt đỏ như lửa, ắt thăng tiến rất nhanh, chỉ e không được lâu bền." Trong vài năm, Mã Chu làm đến tể tướng (quan đứng đầu bá quan, giúp vua cầm quyền chính), bà bán bánh kia cũng thành phu nhân. Sau ông làm Lại bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Lại, bộ coi việc tuyển bổ, thăng giáng quan lại), mắc bệnh tiêu khát (bệnh khát nước nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, người gầy mòn, gần giống bệnh tiểu đường) suốt năm không khỏi, mất năm bốn mươi tám tuổi, được truy tặng chức hữu bộc xạ (một trong hai quan đứng đầu Thượng thư tỉnh, hàng tể tướng) và tước Cao Đường công. (Trích sách Định mệnh lục)
Cô gái họ Tô
Ông họ Tô là nhà giàu ở Tín Đô, có mười cô con gái, đang kén rể tốt. Trương Văn Thành đến ra mắt. Ông Tô nói: "Người này tuy có tài nhưng không giàu sang được, may lắm thì được ngũ phẩm, mà được ngũ phẩm thì sẽ chết." Ngụy Tri Cổ lúc ấy đã thi đỗ nhưng chưa có chức quan. Ông Tô nói: "Người này tuy dáng người đen nhỏ nhưng ắt sẽ sang." Bèn gả cô con gái lớn cho ông.
Cô ấy có mái tóc dài bảy thước, đen bóng như sơn, các em đều không bằng. Có người xem tướng nói: "Cô này sẽ không bao giờ ăn đồ ăn để qua đêm." Các em gái cười chê Tri Cổ: "Chỉ là gã nghèo, có gạo là nấu ngay, nên làm gì có cơm thừa để qua đêm." Về sau Ngụy Tri Cổ làm tể tướng, mỗi bữa ăn, món nào cũng do nhà nước cung cấp. (Trích sách Định mệnh lục)
Võ hậu
Khi Võ Sĩ Hoạch làm đô đốc (quan võ đứng đầu cai quản quân sự một vùng gồm vài châu) Lợi Châu, có sắc vua vời Viên Thiên Cương về kinh, đường đi ngang qua Lợi Châu. Sĩ Hoạch nhờ ông xem tướng cho vợ là bà Dương thị. Thiên Cương nói: "Cốt cách của phu nhân khác thường, ắt sinh con quý."
Sĩ Hoạch gọi hết các con ra cho xem. Xem Nguyên Khánh, Nguyên Sảng, ông nói: "Có thể làm đến thứ sử, nhưng cuối cùng cũng gian nan, bế tắc." Thấy Hàn Quốc phu nhân, ông nói: "Cô này rất sang, nhưng bất lợi cho chồng."
Võ hậu lúc ấy đang mặc áo con trai, được vú nuôi bế trong lòng. Thiên Cương giật mình nói: "Cậu bé này thần thái sâu thẳm, trong suốt, không dễ biết được." Bèn cho đứa bé đi thử trước giường. Thiên Cương kinh hãi nói: "Trán có nhật giác (xương trán nhô tròn như mặt trời, tướng của bậc đế vương), mặt rồng, mắt rồng, cổ phượng, đúng là tướng của vua Phục Hy (vị vua thánh thời thượng cổ), sang đến tột bậc trong loài người!" Ông lại xoay nghiêng nhìn kỹ, lại kinh ngạc nói: "Nếu đứa bé này là con gái thì sẽ làm chủ thiên hạ." (Trích sách Đàm tân lục)
Lý Thuần Phong
Khi Võ hậu được vời vào cung, Lý Thuần Phong tâu: "Trong hậu cung có khí thiên tử." Vua Thái Tông gọi hết cung nữ ra xem, cho một trăm người làm một đội, rồi hỏi Thuần Phong. Thuần Phong nói ở trong đội nọ. Thái Tông lại chia đội ấy làm hai, Thuần Phong nói: "Ở trong đội này, xin bệ hạ tự chọn lấy." Thái Tông không nhận ra được, muốn giết hết.
Thuần Phong can: "Không được. Nếu bệ hạ giữ lại thì tuy ngôi vua nhà Đường có tạm gián đoạn, nhưng xã tắc (đất nước, triều đại) vẫn kéo dài. Nếu bệ hạ giết đi thì người ấy sẽ đầu thai thành con trai, khi đó sẽ tiêu diệt hoàng tộc không còn sót ai." Thái Tông bèn thôi. (Trích sách Định mệnh lục)
Dương quý phi
Khi quý phi họ Dương còn ở đất Thục, có một người dân quê họ Trương trông thấy, nói: "Cô này sẽ rất giàu sang, sao lại ở chỗ này?" Có người hỏi: "Được làm đến phu nhân tam phẩm không?" Ông Trương đáp: "Không phải." "Nhất phẩm chăng?" Đáp: "Không phải." "Vậy là hoàng hậu?" Đáp: "Cũng không phải, nhưng sang trọng, thịnh vượng ngang với hoàng hậu."
Ông thấy Dương Quốc Trung thì nói: "Ông cũng giàu sang, địa vị sẽ nắm quyền thế cả thiên hạ." Mấy năm sau đều đúng như lời ông. (Trích sách Định mệnh lục)
Khương Hiệu (nhà sư giỏi xem tướng)
Khi Khương Hiệu chưa hiển đạt, ông thích bắn chim, săn bắn. Một hôm đi săn về vào cửa, thấy một nhà sư. Ông hỏi: "Ông đạo này là ai mà ở đây?" Nhà sư nói: "Xin bữa cơm." Ông sai lấy thịt cho ăn. Nhà sư ăn xong đi, mà thịt vẫn còn nguyên. Ông sai người đuổi theo hỏi. Nhà sư nói: "Ông sẽ rất giàu sang." Ông hỏi: "Làm sao được giàu sang?" Nhà sư đáp: "Gặp được chân nhân (ở đây chỉ bậc chân mệnh thiên tử, người sẽ làm vua) thì sẽ giàu sang." Ông hỏi: "Bao giờ gặp được chân nhân?" Nhà sư ngước mắt nhìn rồi nói: "Hôm nay sẽ gặp."
Khương Hiệu tay đỡ một con chim cắt (loài chim săn) đáng giá hai mươi nghìn tiền, cùng nhà sư cưỡi ngựa ra thành. Tình cờ gặp Thượng hoàng (tức vua Đường Huyền Tông) cũng đang đi săn, lúc ấy ngài còn là Lâm Truy vương. Ngài thấy con chim cắt thì nhận ra, hỏi: "Đây có phải chim cắt của ta không?" Khương đáp: "Phải." Thế là cùng nhau đi săn, chốc lát thì không thấy nhà sư đâu nữa.
Về sau có một bà đồng đến, Khương hỏi: "Bà thử xem hôm nay có ai đến." Bà đồng nói: "Hôm nay thiên tử đến." Khương cười: "Thiên tử ngồi trong cung, lẽ nào lại đến thăm ta?" Chốc lát có người gõ cửa, nói: "Tam Lang đến." Khương ra xem, thì ra là Thượng hoàng. Từ đó ông càng cung kính hơn bội phần, tiền bạc ngựa xe ngài cần gì cũng không dám tiếc.
Sau Thượng hoàng ra nhậm chức ở Lộ Châu, trăm quan và bạn bè thân cũ đều ra tiễn, chỉ không thấy Khương. Thượng hoàng lấy làm lạ. Đi đến phía bắc sông Vị, ngài thấy riêng Khương công bày màn trướng bên đường, đón tiếp rất trọng hậu. Thượng hoàng vui mừng từ biệt, từ đó định phận vua tôi. Về sau Khương quả nhiên giàu sang. (Trích sách Định mệnh lục)
Thường Cổn
Khi Thường Cổn làm quan ở Phúc Kiến, có một nhà sư giỏi chiêm sắc (xem khí sắc trên mặt người để đoán việc), nói việc như thần. Thường Cổn tiếc nhà sư đã già, sai đệ tử theo học thuật ấy. Nhà sư nói: "Việc này do bẩm tính trời cho, không thể học qua loa vội vàng được. Tôi từng thấy bên cạnh ông có một người có thể dạy được." Gọi hết mọi người đến, tìm ra được viên lại nhỏ tên Hoàng Triệt. Thường Cổn bảo anh ta theo học.
Nhà sư bèn đặt những sợi chỉ (?) năm màu lên giá trong một gian phòng tối, bảo anh ta tự lấy, nói: "Người đời ai cũng chưa dùng hết sức mắt, cứ chăm chú nhìn mãi đi." Mười ngày sau, anh ta lờ mờ nhận ra được sợi màu trắng. Nửa năm sau thì nhìn năm màu đều rõ ràng. Nhà sư dạy: "Hãy lấy cách nhìn năm màu chỉ trong bóng tối ấy đem ra ban ngày mà xem người." Nhân đó truyền cho phương pháp bí quyết, lại nói đời sau sẽ không ai hơn được. Lý Cát Phủ nói: "Thuật xem của Hoàng Triệt chỉ kém Hứa (có lẽ là Hứa Phụ, thầy tướng nổi tiếng đời Hán) (?) một bậc." (Trích sách Truyện tải)
Lưu Vũ Tích
Thái tử tân khách (chức quan hầu cận, khuyên bảo thái tử) Lưu Vũ Tích, khi còn làm truân điền viên ngoại lang (quan phó ở ty Truân điền thuộc bộ Công, coi ruộng đồn điền), thời thế có phần đổi khác, sớm tối có thể được thăng vọt. Ông biết có một nhà sư rất tinh thuật số (thuật đoán vận mệnh), một hôm mời đến công sở. Vừa định hỏi về số mệnh thì có người báo Vi tú tài (người học trò đi thi) đang ở ngoài cửa. Ông bất đắc dĩ tạm ra tiếp, bảo nhà sư ngồi ở chỗ dưới.
Vi tú tài dâng quyển văn của mình, ông chỉ xem qua loa, thái độ rất lạnh nhạt. Vi biết ý liền đi. Ông quay lại nói chuyện với nhà sư. Nhà sư bất đắc dĩ, than thở hồi lâu, rồi nói: "Tôi muốn nói, nhưng chắc ngài viên ngoại sẽ không vừa lòng, biết làm sao?" Ông nói: "Cứ nói đi." Nhà sư nói: "Lần thăng chức sau của ngài là lên làm lang trung (quan chính đứng đầu một ty) ngay trong ty của mình. Nhưng phải đợi đến khi Vi tú tài vừa rồi nắm ấn cầm quyền, sắp đặt cho mới được."
Ông giận lắm, vái chào rồi tiễn nhà sư ra. Chưa đầy mười ngày ông bị giáng chức. Vi tú tài ấy chính là tể tướng Vi Xử Hậu. Hơn hai mươi năm sau, khi Vi làm quan ở Trung thư tỉnh (cơ quan đầu não soạn thảo chiếu lệnh), mới cho Lưu chuyển làm truân điền lang trung. (Trích sách U nhàn cổ xuy)
Trịnh Lãng
Tể tướng Trịnh Lãng khi mới đi thi, gặp một nhà sư giỏi chiêm sắc, nói với ông: "Ông sẽ sang đến tột bậc trong hàng bề tôi, nhưng không có phận đỗ tiến sĩ (học vị của người đỗ khoa thi tiến sĩ, khoa thi danh giá nhất). Nếu đỗ thì cả đời gặp khốn đốn, bế tắc." Rồi ông đỗ trạng nguyên (người đỗ đầu kỳ thi), khách đến mừng đầy cửa, riêng nhà sư không đến. Đến khi triều đình cho thi lại, ông bị đánh trượt, người đến an ủi rất đông, riêng nhà sư đến chúc mừng: "Giàu sang nằm cả trong việc này." Về sau quả đúng như lời đoán. (Trích sách Chích ngôn)
Nhà sư trong nhà Lệnh Hồ Đào
Khi Triệu công Lệnh Hồ Đào đang ở ngôi tể tướng, Mã Cử làm một viên tướng nhỏ ở Trạch Lộ, nhân về tâu việc mà đến nhà ra mắt (?) ông. Ông có một nhà sư nuôi trong nhà, giỏi xem tiếng nói và sắc mặt. Nhà sư tình cờ nhìn trộm, rồi nói với ông: "Vừa rồi có một viên quân tướng vào gặp tướng công, đó là ai?" Ông nói tên Mã Cử. Nhà sư nói: "Tôi trộm xem người này, ngày sau sẽ là người thay tướng công trấn giữ một phương trấn (vùng đất lớn do một tiết độ sứ cai quản)."
Ông nói: "Đó là viên tướng nhỏ ở vùng biên, dù có quân công thì cũng chẳng qua được giữ một trấn nơi biên ải, sao lại thay lão phu được?" Nhà sư nói: "Tướng công cứ gọi lại nói chuyện thêm, bần đạo (tiếng nhà sư tự xưng một cách khiêm tốn) sẽ xem kỹ." Ông nghe theo. Khi Mã Cử đi rồi, nhà sư nói: "Hôm nay xem càng rõ, e rằng là ở đất Biện (?)." Từ đó ông đối đãi với Mã Cử có phần hậu hơn.
Năm Hàm Thông thứ chín, ông trấn giữ Duy Dương, Mã Cử phá được Bàng Huân, có công. Trước đó vua Ý Tông từng hứa trước mặt rằng: "Thành công thì sẽ cho khanh một châu." Nhưng rồi khó giữ lời, lại chỉ cho Mã Cử làm hành quân tư mã (chức tham mưu quân sự dưới quyền tiết độ sứ) ở Hoài Nam. Ông nghe tin, liền ra lệnh cho các ty sắp đặt nghi lễ đón người trấn thủ mới. Cấp dưới đều nói: "Đó chỉ là một viên hành quân tư mã thôi mà." Ông bèn kể lại chuyện cũ cho họ nghe, và quả nhiên đúng như lời nhà sư. (Trích sách Chích ngôn)
Nhà sư Xử (?)
Nhà sư Xử tu thiền (phép tu của nhà Phật, ngồi tĩnh lặng quán xét tâm) ở núi Võ Đương. Vương Kiến lúc còn hàn vi buôn muối ở vùng Quân Châu, Phòng Châu, lại ăn trộm vặt, người ta gọi là "thằng giặc Vương Tám". Nhà sư Xử gặp, khuyên rằng: "Ngày sau anh sẽ làm đến bậc cao nhất trong hàng bề tôi, sao không đi lính để lập công danh, mà lại đêm rong ngày trốn, chuốc lấy tiếng là giặc?" Vương Kiến cảm động, đầu quân vào quân Trung Vũ.
Về sau, khi Vương Kiến cát cứ đất Thục, nhà sư dẫn môn đồ vào Thục, Kiến dựng tinh xá (chùa, nơi ở tu hành) cho ở, tức là Giác Thiền viện. Chung Truyền ở Giang Tây lúc còn hàn vi cũng làm nghề buôn muối, gặp hòa thượng Thượng Lam dạy cho cách dấy binh làm giặc rồi đánh chiếm Hồng Châu. Từ đó Chung Truyền càng kính trọng, đến cả việc lớn của quân phủ, nhà sư ấy cũng đều được dự bàn. (Trích sách Bắc mộng tỏa ngôn)
Ni cô họ Phạm
Trong năm Thiên Bảo có một ni cô họ Phạm, vốn xuất thân dòng dõi nhà quan, biết trước điều lành điều dữ của người. Bà là họ hàng bên vợ của Lỗ công Nhan Chân Khanh. Khi Lỗ công làm huyện úy (quan phụ tá huyện lệnh, coi việc trị an) ở Lễ Tuyền, ông đến hỏi ni cô họ Phạm về số mệnh, nói: "Cháu muốn dự thi chế khoa (khoa thi đặc biệt do vua mở để chọn nhân tài), xin dì thầy cho một lời."
Bà Phạm nói: "Việc của cháu Nhan ắt sẽ thành, một hai tháng nữa ắt được vào triều nhận chức. Nhưng trong vòng nửa năm, phải cẩn thận chớ tranh cãi với người nước ngoài, e bị khiển trách, giáng chức." Ông lại hỏi: "Chức tước của cháu có được đến ngũ phẩm không?" Bà cười nói: "Gần đến nhất phẩm kia, sao cháu Nhan mong thấp thế?"
Lỗ công nói: "Được ngũ phẩm, mình mặc áo đỏ, đeo túi cá bạc (phù hiệu của quan ngũ phẩm), con trai được bổ làm trai lang (chức nhỏ lo việc tế lễ, dành cho con cháu nhà quan), thế là cháu mãn nguyện rồi." Ni cô chỉ tấm khăn trải bàn ăn bằng vải tơ màu tía trên chỗ ngồi, nói: "Màu áo của cháu Nhan sẽ như thế này (màu tía là màu áo quan bậc cao nhất), công nghiệp, danh tiết cũng xứng như vậy, thọ ngoài bảy mươi tuổi. Từ đó về sau thì đừng gặng hỏi." Lỗ công gặng hỏi đến ba lần, ni cô nói: "Cháu Nhan thông minh hơn người, hỏi việc không cần phải đến tận cùng."
Hơn một tháng sau, triều đình mở đại bô (cuộc yến tiệc lớn vua ban cho dân cùng ăn uống vui chơi), đúng ngày ấy Lỗ công đỗ hạng cao khoa chế khoa, được bổ làm huyện úy Trường An. Chẳng mấy tháng, thăng làm giám sát ngự sử. Nhân lúc coi hàng ngũ các quan trong buổi chầu, thấy có người ồn ào quá mức, ông sai lại ghi tên tâu lên, người đó chính là Ca Thư Hàn. Ca Thư Hàn vừa có công phá thành Thạch Bảo, bèn khóc lóc kể với vua Huyền Tông. Vua bắt tội Lỗ công khinh nhờn công thần, giáng làm tư thương (quan coi kho lương) Bồ Châu. Xét lại sự việc, rõ ràng như đã thấy trước.
Đến khi Lỗ công làm thái sư (một trong ba chức quan cao nhất triều đình, tôn quý mà không giữ việc), vâng mệnh đi sứ đến Thái Châu, ông than rằng: "Lời của dì thầy họ Phạm, mạng ta ắt treo trong tay giặc rồi." (Trích sách Nhung mạc nhàn đàm)
Nhậm Chi Lương
Nhậm Chi Lương đi thi tiến sĩ không đỗ, đến một quán ở vùng Quan Đông nghỉ chân ăn uống, gặp một đạo sĩ cũng từ phía tây đến, cùng nghỉ ở nhà chủ quán. Chi Lương nói chuyện với ông, hỏi từ đâu đến. Đạo sĩ nói: "Nay anh đáng được công danh như ý, sao không quay lại kinh đô?" Nhậm từ chối, nói không có tiền lương ăn đường, đến kinh lại không có chỗ ở. Đạo sĩ bèn giúp tiền của, lại đưa cho một tấm thiếp, bảo đến nghỉ ở viện của mình trong quán Túc Minh (quán: nơi tu hành của đạo sĩ).
Chi Lương lên kinh, đến quán ấy ở. Tình cờ thấy một đạo sĩ đang đọc kinh, nói với Chi Lương: "Thái Thượng Lão Quân (tức Lão Tử, được Đạo giáo tôn làm thần tối cao) sinh ngày rằm tháng hai." Nhân đó Chi Lương dâng biểu xin lấy ngày sinh của Huyền Nguyên hoàng đế (tôn hiệu nhà Đường dâng cho Lão Tử) làm ngày thắp đèn. Thượng hoàng xem biểu, cho làm theo, lại sai Trung thư tỉnh gọi vào thi để ban cho một chức quan. Lý Lâm Phủ ngăn lại, bèn chỉ ban cho tư cách xuất thân (tư cách được bổ làm quan) bằng một đạo sắc riêng. (Trích sách Định mệnh lục)
Ân Cửu Hà
Thị lang họ Trương nọ làm tòng sự (thuộc quan giúp việc trong mạc phủ) cho Ô Trọng Dận (?) ở Hà Nam; các đồng liêu trong mạc phủ đều là người có danh tiếng. Có đạo sĩ Ân Cửu Hà từ núi Thanh Thành đến, có tài nhìn người biết vận mệnh. Ô công hỏi về tuổi thọ và quan lộc của mình. Cửu Hà nói: "Tư đồ (Ô công mang hàm tư đồ, một trong ba chức quan cao nhất) đang giữ trọng trách trấn thủ một phiên trấn (vùng đất ở biên, che chắn cho triều đình). Điều ngài mong là được nắm then chốt chính sự (tức làm tể tướng) và được phong đất. Chỉ cần giữ gìn công lao, ấp ủ nhân nghĩa thì hưởng phúc dày dặn không lường được."
Rồi ông hỏi khắp các khách khứa, thuộc quan. Cửu Hà nói: "Trong số này ắt có người làm tể tướng." Lúc ấy Ô công đang trọng dụng một viên phó sứ họ Bùi, liền lên tiếng hỏi: "Bùi trung thừa (Bùi mang hàm ngự sử trung thừa) có phải là tể tướng không?" Cửu Hà nói: "Nếu căn cứ vào tình hình trước mắt thì đúng như ý ngài (?). Nhưng theo tôi thấy thì không phải ông ấy."
Lúc ấy tể tướng Hạ Hầu Tư còn làm quán dịch tuần quan (chức nhỏ coi các trạm dịch, nhà trọ công), dáng người thấp bé, gầy yếu. Ô công nhân đó đùa: "Chẳng lẽ là Hạ Hầu tuần quan?" Cửu Hà đáp: "Tư đồ nói đúng rồi." Ô công vỗ tay cười: "Tôn sư không lầm đấy chứ?" Cửu Hà nói: "Tôi là người núi rừng, sớm tu đạo, không có lòng mong danh vọng, vàng ngọc, chỉ theo những gì mình thấy mà nói thật thôi." Ô công nói: "Thế thì không phải điều tôi biết được. Vậy người sang hiển tiếp theo là ai?" Đáp: "Trương chi sứ (chức thuộc quan cao trong mạc phủ) tuy không làm đến tể tướng ở triều đình, nhưng trải qua những chức thanh quan (chức quan danh giá, trong sạch) cũng sẽ vinh hiển."
Ra về rồi, Cửu Hà liền đến chỗ ở của ông Trương, thong thả nói: "Chi sứ thần cốt (khí chất và cốt cách) trong sáng, khí vận cao xa. Nếu để mũ áo quan trường ràng buộc thân mình thì chỉ sống ở đời thế tục được hai ba mươi năm. Nếu có thể thoát khỏi chốn trần ồn ào, theo tôi học đạo thì trong vòng hai mươi năm sẽ được ban ngày bay lên trời (tức thành tiên). Chuyến đi này của tôi chẳng phải vì lo toan việc trần, thực ra là đi tìm người tu chân (tu luyện để thành tiên). Tôi xem người đã nhiều, chưa thấy ai bằng chi sứ."
Ông Trương cho lời ấy là viển vông, chỉ dạ dạ cho qua. Đạo sĩ sắp đi lại quay lại, tình ý rất khẩn thiết. Biết chắc ý ông Trương không đổi, đạo sĩ rất tiếc, bèn để lại mấy viên thuốc và một phong sách viết trên giấy vàng rồi từ biệt, nói: "Thuốc uống vào thì không bệnh tật. Sách ghi những gì ông sẽ đạt được trên đường làm quan, mỗi lần được thăng chuyển thì tự lặng lẽ mở ra xem. Đến lúc sách hết thì tự khắc sẽ nhớ đến tôi."
Về sau Tiêu công (Hạ Hầu Tư được phong tước Tiêu quận công) hiển hách, tiếng tốt vang xa, hai lần ở ngôi tể tướng. Ông Trương quả nhiên bước lên hàng quan triều, ra vào các đài, tỉnh (các cơ quan trung ương), mặc áo đỏ, áo tía, làm quan liêm sát (quan sát sứ: quan tuần xét, cai quản) mấy châu. Những lời ghi trong sách, không điều gì không tường tận. Khi ông được ba kỷ (ba mươi sáu năm; mỗi kỷ là mười hai năm), đang làm Hộ bộ thị lang (quan phó bộ Hộ, bộ coi tài chính, hộ khẩu), thì sách còn lại chẳng được bao nhiêu. Tuy danh vị hiển đạt nhưng răng rụng tóc bạc, ông thường đem chuyện vị đạo sĩ kể với người thân, nhớ lại phong thái ấy mà không theo kịp được. (Trích sách Kịch đàm lục)
Xem tướng thủ bản: Dữu Đạo Mẫn
Đời Tống (thời Nam triều), Sơn Dương vương Lưu Hưu Hựu nhiều lần nói năng làm vua phật ý. Có người tên Dữu Đạo Mẫn giỏi xem tướng thủ bản. Hưu Hựu đưa thủ bản của mình, nói dối là của người khác. Dữu nói: "Tấm này là tướng sang, nhưng khiến người cầm hay làm người trên phật ý." Hưu Hựu thấy Chử Uyên là người cẩn trọng, kín đáo, bèn đổi thủ bản với Chử. Hôm khác (?), Chử trước mặt vua lại tự xưng là "hạ quan" (cách quan tự xưng với cấp trên, không hợp lễ khi nói với vua), vua rất không vui. (Trích sách Dậu Dương tạp trở)
Lý tham quân
Đời Đường, Lý tham quân (chức thuộc quan coi việc ở châu, phủ) giỏi xem tướng cái hốt, đoán điều lành dữ ắt linh nghiệm, mọi người đều gọi là "Lý Tướng Hốt". Quan viện Diêm thiết (cơ quan coi việc muối và sắt của nhà nước) là Lục Tuân đưa hốt cho ông xem. Ông nói: "Cậu con trai của ngài bình sự (Lục mang hàm Đại lý bình sự, quan xét án) sắp ra đời." Lục Tuân cười: "Là con cháu trong họ chăng?" Đáp: "Là con của chính ngài bình sự." Lục nói: "Ông mất danh tiếng rồi, tôi đâu có con. Ông đem ra xem lại đi, chắc có chỗ sai." Lục rất coi thường, cho là nói dối. Thật ra Lục trước đó có một ca cơ ở nơi ông làm quan, tháng ấy có mang, sinh ra quả là con trai. (Khuyết nguồn)
Long Phục Bản
Trong năm Khai Thành có người tên Long Phục Bản, mù mắt, giỏi nghe tiếng nói, sờ xương để xem tướng, mỗi lần nói điều lành dữ đều trúng. Hễ có hốt ngà, hốt tre, ông lấy tay nắn qua là biết ngay quan lộc và tuổi thọ. Bổ khuyết (quan can gián, chuyên góp ý, sửa lỗi cho vua) Tống Kỳ có danh tiếng lớn ở đời, giới sĩ phu (người có học, làm quan) ai cũng ngưỡng mộ, ngày ngày ngóng trông mong ông sang đạt. Lúc ấy tể tướng Tiêu Trí người Vĩnh Lạc cũng đang làm ở ty gián quan; hai người cùng ngày đến gặp Long Phục Bản, trao cho ông chiếc hốt tre đang cầm.
Phục Bản cầm hốt của Tiêu công hồi lâu, đặt lên bàn, nói: "Đây là hốt của tể tướng." Đến hốt của Tống bổ khuyết thì nói: "Hốt của một vị trưởng quan (quan đứng đầu một nơi, như huyện lệnh)." Tống nghe không vui. Tiêu nói: "Lời không căn cứ, đáng gì mà bận lòng."
Hơn một tháng sau, hai người cùng đứng ở Trung thư tỉnh chờ ra mắt tể tướng. Lúc ấy Lý Chu Nhai (tức Lý Đức Dụ) đang nắm quyền chính, uy thế trấn áp cả triều đình lẫn dân gian. Trong lúc chưa được gặp, họ đứng nói chuyện phiếm, đùa cợt với nhau. Chốc lát tể tướng bỗng bước ra, Tống lấy hốt che mặt cười chưa dứt. Lý Chu Nhai nhìn thấy, ngoảnh lại hỏi người hầu: "Tống bổ khuyết cười ta chuyện gì?" Ai nghe thấy cũng lạnh lòng, run chân.
Chưa đầy mười ngày, Tống bị đưa ra làm huyện lệnh Thanh Hà, hơn một năm thì mất tại chỗ làm quan. Về sau Tiêu công trải qua các chức thanh quan, từ quan sát sứ Chiết Tây được vào triều kiêm coi bộ Hộ, chẳng bao lâu thì lên làm tể tướng. Tất cả đều đúng như lời Phục Bản. (Trích sách Kịch đàm lục)
Thái Bình quảng ký, quyển 224.
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video