Thiên 24 — Quyển 24

 Thái Bình quảng ký (bộ sách gom các truyện kỳ lạ, soạn vào thời Tống), quyển hai mươi bốn

 Thần tiên, phần hai mươi bốn

 Hứa Tuyên Bình — Lưu Thanh Chân — Trương Thực

 Tiêu Tĩnh Chi — Chu Nhụ Tử

 Hứa Tuyên Bình

 Hứa Tuyên Bình người huyện Hấp, quận Tân An. Vào khoảng niên hiệu Cảnh Vân đời Đường Duệ Tông (710–711), ông ở ẩn trong thung lũng phía nam núi Thành Dương, dựng một cái am để ở. Không ai biết ông dùng thuốc tiên gì, chỉ thấy ông không ăn mà nét mặt như người chừng bốn mươi tuổi, đi nhanh như ngựa phi. Có lúc ông gánh củi đi bán. Trên gánh thường treo một quả bầu có vẽ hoa và một cây gậy tre cong. Mỗi lần say, ông lảo đảo chống gậy trở về, một mình ngâm rằng: "Gánh củi sớm ra bán, mua rượu chiều tà về. Người đường đừng hỏi về đâu, xuyên vào mây trắng lên núi biếc."

 Từ đó hơn ba mươi năm, có khi ông cứu người lâm nguy, có khi chữa bệnh cho người đau khổ. Người ở thành thị nhiều kẻ tìm thăm mà không gặp, chỉ thấy trên vách am có đề bài thơ: "Ở ẩn ba mươi năm, nhà đá trên đỉnh núi Nam. Đêm lặng ngắm trăng sáng, sớm nhàn uống suối biếc. Tiều phu hát trên gò, chim hang đùa trước núi. Vui thay chẳng biết già, quên hết năm tháng (nguyên văn 'năm giáp tý', tức năm tháng tính theo can chi)." Những người thích chuyện lạ phần nhiều ngâm thơ ấy. Có người đi Trường An, trên đường trạm giữa Lạc Dương, Đồng Châu, Hoa Châu, ở các quán trạm (nhà nghỉ dọc đường dành cho người đi công vụ) chỗ nào cũng đề thơ này.

 Khoảng niên hiệu Thiên Bảo (742–756), Lý Bạch rời viện Hàn Lâm (cơ quan văn học thảo chiếu chỉ trong triều), đi chơi miền đông. Qua quán trạm, ông đọc bài thơ, ngâm lên rồi than: "Đây là thơ của tiên!" Bèn hỏi người ta, biết rõ chuyện về Tuyên Bình. Lý Bạch liền đến Tân An, lội suối leo núi, tìm nhiều lần mà không gặp, bèn đề lên vách am rằng: "Ta ngâm thơ nơi quán trạm, đến tìm chỗ ở bậc chân nhân (người tu đạo đã đắc đạo). Núi khói lạc mất dấu người cao, rừng mây ngăn cách trời xanh. Nhìn vào sân chỉ thấy hiu quạnh, tựa cột ngập ngừng uổng công. Hẳn đã hóa hạc về trời Liêu (như Đinh Lệnh Uy thời xưa học đạo thành tiên, hóa thành hạc bay về quê Liêu Đông sau cả ngàn năm), phải hơn ngàn năm mới trở lại."

 Mùa đông năm ấy, lửa cháy đồng thiêu mất am, không ai biết tung tích Tuyên Bình nữa. Hơn trăm năm sau, năm Hàm Thông thứ bảy (866), nhà Hứa Minh Nô người trong quận có một bà lão thường theo bạn vào núi hái củi. Một mình trong núi Nam, bà thấy một người ngồi trên tảng đá đang ăn quả đào rất to. Người ấy hỏi bà: "Ngươi là người nhà Hứa Minh Nô phải không? Ta là ông tổ của Minh Nô, tên Tuyên Bình." Bà lão nói: "Thường nghe ngài đã thành tiên rồi." Ông nói: "Ngươi về nói giùm ta với Minh Nô rằng ta ở trong núi này. Cho ngươi một quả đào, cứ ăn đi, không được mang ra khỏi núi, vì hổ sói nhiều lắm, thần núi lại tiếc quả đào này." Bà lão ăn đào, thấy rất ngon, chốc lát đã hết. Tuyên Bình bảo bà theo đám tiều phu về nhà. Bà kể lại với Minh Nô, họ hàng Minh Nô đều rất lấy làm lạ, chuyện truyền khắp người trong quận.

 Từ đó bà lão bỏ ăn, ngày càng trẻ lại, thân thể nhẹ nhàng khỏe mạnh hơn trước. Sau niên hiệu Trung Hòa (881–885), giặc giã, đói kém nối nhau, dân không yên ổn. Minh Nô dời nhà đi lánh nạn, còn bà lão vào núi không về nữa. Nay người hái củi thỉnh thoảng có kẻ thấy bà, mình mặc lá dây leo, đi nhanh như bay; đuổi theo thì bà leo lên cây rừng mà đi mất. (Trích sách Tục tiên truyện)

 Lưu Thanh Chân

 Khoảng niên hiệu Thiên Bảo đời Đường, có người tên Lưu Thanh Chân cùng hai mươi người bạn làm nghề chè ở Thọ Châu. Mỗi người chở một gánh chè (?) làm hàng đi bán. Đến Trần Lưu thì gặp giặc. Có người chỉ đường, bảo họ đi đến quận Ngụy. Bọn Thanh Chân lại lên đường, gặp một lão tăng dẫn đi núi Ngũ Đài (núi tương truyền là nơi Bồ Tát Văn Thù hiện thân). Bọn Thanh Chân ngại đường vất vả, chùa ở Ngũ Đài lại còn xa, nhân đó lão tăng mời họ về lan nhã (ngôi chùa nhỏ nơi vắng vẻ để tu hành) nghỉ lại. Bọn Thanh Chân bàn riêng với nhau, ngờ lão tăng là Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi (vị Bồ Tát tượng trưng cho trí tuệ trong đạo Phật), bèn theo ông về. Đi mấy dặm mới tới lan nhã. Điện thờ trang nghiêm, sạch sẽ, ai nấy đều sinh lòng kính cẩn. Lão tăng giảng pháp cho họ, mở rộng các phương tiện (những cách khéo léo để dắt dẫn người vào đạo). Bọn Thanh Chân đều phát tâm xuất gia (dốc lòng rời bỏ gia đình đi tu), ở lại theo ông tu hành hơn hai mươi năm.

 Một hôm lão tăng chợt bảo bọn Thanh Chân: "Sắp có đại ma (thế lực lớn phá hoại việc tu hành) nổi lên, các ngươi ắt mắc họa, nên phòng trước, nếu không sẽ hỏng việc tu pháp." Rồi bảo họ quỳ thẳng người. Lão tăng ngậm nước phun khắp lượt, miệng tụng mật pháp (câu chú bí truyền của Phật giáo). Bọn Thanh Chân đều hóa thành đá; trong lòng vẫn rất tỉnh táo, chỉ không cử động được. Chốc lát, mấy chục quan lại lính tráng châu Đại kéo lên núi lùng bắt người. Đến chỗ bọn Thanh Chân ở, chỉ thấy cỏ hoang và đá, đều bỏ đi. Chiều tối, lão tăng lại đến, phun nước làm cho bọn Thanh Chân trở lại thành người. Họ hiểu ra sự thần linh của ông, biết mình đã gặp Bồ Tát, ai nấy đua nhau tinh tấn (chuyên cần tu hành không lơi).

 Hơn một tháng sau, lão tăng nói: "Nay ma lại sắp nổi lên, ắt sẽ lùng bắt các ngươi gắt gao, biết làm sao đây? Ta muốn đưa các ngươi đi thật xa, các ngươi có chịu đi cả không?" Bọn Thanh Chân vâng lời. Lão tăng bảo tất cả nhắm mắt, dặn: "Điều quan trọng nhất là chớ nhìn trộm, kẻo hỏng việc lớn của các ngươi. Hễ thấy chân chạm đất thì mở mắt. Nếu tới trong núi thấy cây lớn, nên cùng nương náu dưới đó; cây có thuốc mọc ra thì cũng nên ăn." Rồi cho mỗi người một viên thuốc, nói: "Ăn viên này thì không đói nữa. Chỉ nên suy ngẫm đạo thánh, coi đó là bến đò, nhịp cầu để thoát khỏi cõi đời." Nói xong, họ làm lễ. Lễ xong, nhắm mắt, thấy mình từ từ bay lên, ở giữa không trung chừng nửa ngày thì chân chạm đất. Mở mắt ra thấy núi rừng bao la. Gặp người tiều phu, hỏi tên chốn ấy, thì ra là núi Lư Sơn.

 Đi hơn mười dặm, họ thấy một cây dây leo lớn, thân to chừng năm sáu vòng tay ôm, bóng xanh che kín mặt trời. Bọn Thanh Chân mừng rỡ nói: "Cây lạ đại sư nói hẳn là cây này." Ai nấy phát cỏ ngồi xuống. Mấy ngày sau, trên cây mọc ra nấm trắng, tươi đẹp bóng láng, lúc nào cũng phất phơ lay động. Mọi người bảo nhau: "Đây chính là thuốc linh đại sư nói." Họ hái xuống định chia nhau ăn, nhưng trong bọn có một người lừa mọi người rồi ăn hết trước. Bạn bè ai cũng tức giận, mắng: "Trái lời dạy của đại sư!" Nhưng việc đã lỡ như vậy, cũng không đánh được.

 Hồi lâu, người ấy bỗng biến mất; ngẩng lên nhìn thì thấy đang ngồi yên trên ngọn cây. Bọn Thanh Chân lại nói: "Ông vì nuốt thuốc nên mới lên cao được." Người ấy rốt cuộc không xuống. Qua bảy ngày, khắp mình mọc lông xanh, bỗng có (chim hạc?) bay lượn phía trên (?). Người ấy bảo mười chín người kia: "Ta quả thật có lỗi với các ngươi (?). Nhưng nay ta đã đắc đạo, sắp từ biệt các ngươi để lên chín tầng trời bái kiến Thượng đế. Các ngươi hãy tự gắng sức để thành bậc chân tiên." Bọn Thanh Chân mời người ấy xuống cây để nắm tay từ biệt, vị tiên không ngoảnh lại, cưỡi mây bay lên, rất lâu mới khuất. Bọn Thanh Chân mất thuốc, nhân đó tản mát trở về cõi người. Trương Luân người Trung Sơn chính tai nghe bọn Thanh Chân kể lại như thế. (Trích sách Quảng dị ký)

 Trương Thực

 Trương Thực người huyện Đạo Giang, châu Bành. Ông gặp đạo sĩ Khương Biện truyền cho thuật sai khiến Lục Đinh (sáu vị thần âm trong Đạo giáo, ứng với sáu ngày Đinh Mão, Đinh Tị, Đinh Mùi, Đinh Dậu, Đinh Hợi, Đinh Sửu; đạo sĩ dùng bùa chú gọi đến để sai bảo). Khoảng niên hiệu Đại Lịch (766–779), Tiết độ sứ (chức quan nắm cả quân sự lẫn chính sự một vùng lớn) Tây Xuyên là Thôi Ninh có việc cơ mật, sai người phi ngựa về kinh dâng biểu tâu vua. Người đi đã được ba ngày, ông bỗng thấy trong đống giấy tờ trên bàn bản biểu chép sạch vẫn còn nằm đó, còn thứ đã niêm phong trong hộp lại là bản nháp. Tính sức người ngựa thì không thể đuổi kịp nữa, ông lo sợ không yên, chẳng biết tính sao. Biết Trương Thực có phép thuật, ông gọi đến bàn.

 Thực nói: "Việc này dễ thôi, không đáng lo." Rồi đốt một lò hương, đặt bản biểu chép sạch lên khói hương; tờ biểu bỗng bay đi. Chừng một bữa cơm sau, bản nháp đã niêm phong rơi xuống trước mặt Thực. Đến khi sứ giả trở về, hỏi lại thì người ấy hoàn toàn không hay biết gì; lúc dâng biểu, niêm phong, chữ đề, dấu ấn, chữ ký vẫn y như cũ. Thôi công vô cùng kinh ngạc, kính trọng Thực khác thường, hỏi ông do đâu mà học được đạo.

 Thực đáp: "Thầy tôi là Khương Biện. Khoảng niên hiệu Chí Đức (756–758), thầy ở quán Cửu Long (quán: nơi thờ tự, tu hành của đạo sĩ) làm công quả, lo việc đốt hương mấy năm, nhân đó nhặt được bốn năm tờ kinh rách nát, là phép sai khiến Lục Đinh của Thái Thượng (tức Thái Thượng Lão Quân, vị thần tối cao của Đạo giáo, được coi là Lão Tử hóa thân), bùa chú đầy đủ cả. Thầy bèn vào núi sâu hang vắng, nơi không có dấu người, theo đúng phép lập đàn trì chú (đọc chú liên tục), ngày đêm chuyên cần. Kinh nói mười bốn ngày thì thành, thầy Biện làm đến ngày thứ chín đã có ứng nghiệm.

 Bỗng có gió đen mưa dữ làm người kinh hãi, nhưng nhìn thì mưa rơi mà đàn không ướt. Lại có sấm chớp sét đánh, thầy cũng không kinh sợ. Hồi lâu thấy các thần hình thù kỳ quái vây quanh, thầy cũng không sợ. Chốc lát có mấy ngàn lính mặc giáp sắt, mấy ngàn lính mặc giáp vàng reo hò kéo xuống, thầy vẫn không kinh hãi. Lâu sau, thần binh xếp hàng như đang chờ đợi ai, liền có một tiên nữ đi giày thêu, mặc áo thêu, đội mũ lớn, đeo gươm, đứng hỏi thầy Biện: 'Đã có lời triệu gọi, ngài cầu điều gì?' Thầy Biện xin được phép thuật. Binh khí, nghi trượng của Lục Đinh lập tức ẩn mất. Từ đó mỗi ngày có một vị thần Đinh đến hầu, phàm điều gì thầy đòi hỏi đều ứng nghiệm ngay.

 Thầy đem thuật truyền cho tôi, bảo rằng: 'Thuật và đạo phải dựa vào nhau mà đi. Đạo không có thuật thì không tự đạt tới được, thuật không có đạo thì không lâu dài được. Nếu được thuật mà không được đạo, cũng như muốn đi vạn dặm mà chân không bước. Thuật tuy muôn vàn biến hóa, lúc ẩn lúc hiện, nhưng chưa xóa được tên trong sổ chết (sổ ghi tên người phải chết, do thần linh nắm giữ). Ắt phải gửi lòng vào cõi huyền diệu, chú tâm vào đan hoa (tinh hoa của thuốc tiên luyện được), lập công đức để giúp bên ngoài, luyện phách (phần hồn gắn với thể xác) để giữ gìn bên trong. Trong ngoài như một, rồi sau mới tới được đạo, mới sống mãi được.

 Trong núi Nga Mi có hơn một vạn thần tiên, do Hoàng Nhân (vị tiên nhân thời thượng cổ) thống lĩnh, đặt ra cung phủ, chia thành các ban các ngành để độ người (dắt dẫn người tu đến chỗ giải thoát). Ta với ngươi thấy đạo chỉ mới bằng hạt cải, chưa đến chỗ tinh vi. Đến lúc giao thời giữa năm Thìn và năm Tị, ta sẽ cùng ngươi vào động phủ (nơi tiên ở trong lòng núi) chầu chân sư, may ra có thể được giảng phép (?) trường sinh.' Thầy Biện ẩn đi đã hơn hai mươi năm. Năm nay là lúc giao thời giữa năm Thìn và năm Tị, tôi sẽ theo thầy lên Nga Mi vào động thiên (cõi tiên trong lòng núi), chẳng bao lâu nữa sẽ đi." Năm ấy là năm Đại Lịch thứ mười hai, năm Đinh Tị (777). Trương Thực cùng Khương Biện ẩn đi, không ai thấy nữa. (Trích sách Tiên truyện thập di)

 Tiêu Tĩnh Chi

 Tiêu Tĩnh Chi người Lan Lăng, đi thi tiến sĩ không đỗ. Tính ông rất ham đạo, bèn bỏ sách vở (?), tuyệt cốc (nhịn ăn ngũ cốc, một phép tu tiên) luyện khí (luyện hơi thở theo phép dưỡng sinh), dựng lều bên sông Chương hơn mười năm. Thế mà mặt mũi khô héo tiều tụy, răng rụng tóc rơi. Một sớm cầm gương soi, ông nổi giận, bèn dời đến đất Nghiệp, theo người buôn bán ngoài chợ kiếm lời một phần mười. Mấy năm sau của cải đầy đủ, ông mua đất sửa nhà, đào được một vật giống bàn tay người, béo mập lại mịn màng, sắc hơi đỏ. Ông than: "Chẳng lẽ là thần Thái Tuế (hung thần ứng với sao Mộc, tương truyền nằm dưới đất, ai đào phải sẽ gặp tai họa) sắp gây họa sao?" Rồi đem nấu ăn, thấy rất ngon.

 Ăn hết, hơn một tháng sau răng tóc mọc lại, sức lực mạnh mẽ, mặt mũi trẻ ra, mà không biết vì sao. Tình cờ đi chơi kinh đô Nghiệp, ông gặp một đạo sĩ. Đạo sĩ nhìn ông, kinh ngạc nói: "Thần khí ông như vậy, ắt đã từng ăn thuốc tiên." Xin bắt mạch cho ông rồi nói: "Thứ ông ăn là nhục chi (một loại linh chi dạng thịt, được coi là thuốc tiên), mọc dưới đất, giống bàn tay người, béo mịn mà đỏ. Ai được ăn thì thọ bằng rùa. Nhưng ông nên ẩn sâu trong núi rừng, mong tiến tới đạo tột bậc, không được tự lẫn vào chốn trần tục hôi tanh." Tĩnh Chi làm theo lời, bỏ nhà đi khắp nơi theo mây nước, rốt cuộc không ai biết ông đi đâu. (Trích sách Thần tiên cảm ngộ truyện)

 Chu Nhụ Tử

 Chu Nhụ Tử người An Quốc, đất Vĩnh Gia. Từ nhỏ cậu theo hầu đạo sĩ Vương Chân, ở núi Đại Nhược, rất ham mộ đạo tiên, thường lên núi hái hoàng tinh (một loại củ làm thuốc, người tu tiên dùng thay cơm) để ăn. Một hôm cậu ra suối giặt giũ, bỗng thấy bên bờ có hai con chó nhỏ lông đốm đuổi nhau. Nhụ Tử lấy làm lạ, đuổi theo thì chúng chui vào dưới bụi câu kỷ. Cậu về kể với Vương Chân, Chân cũng ngạc nhiên, bèn cùng Nhụ Tử đến rình. Lại thấy hai con chó nô đùa nhảy nhót, áp sát thì chúng lại chui vào dưới gốc câu kỷ. Chân cùng Nhụ Tử tìm đào, được hai cái rễ câu kỷ hình dạng giống chó đốm, cứng như đá. Họ rửa sạch mang về nấu. Nhụ Tử thêm củi, canh lửa suốt ba ngày ba đêm không rời bếp. Cậu nếm thử nước nấu, uống mãi không thôi.

 Đến khi thấy rễ đã nhừ, cậu báo Chân đến cùng vớt ra; vừa mới ăn, chốc lát Nhụ Tử bỗng bay lên đứng trên ngọn núi phía trước. Chân kinh ngạc hồi lâu. Nhụ Tử từ biệt Chân, bay lên mây mà đi. Nay người ta gọi ngọn núi ấy là đỉnh Đồng Tử (đỉnh Cậu Bé). Về sau Chân ăn hết chỗ rễ còn lại, không biết sống thọ bao nhiêu, cũng ẩn ở núi Đào Sơn phía tây ngọn núi; những người săn bắt, hái lượm thỉnh thoảng còn gặp ông. (Trích sách Tục thần tiên truyện)

 Thái Bình quảng ký, quyển hai mươi bốn

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều Thanh theo lệnh vua biên soạn, gom các sách quý xếp theo bốn kho kinh, sử, tử, tập)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video