Thái Bình quảng ký, quyển hai trăm bốn mươi lăm
Khôi hài (chuyện đùa cợt, nói năng hài hước), phần một
Án Anh, Đông Phương Sóc, Biên Thiều
Viên Thứ Dương, Y Tịch, Trương Duệ
Trương Dụ, Tiết Tông, Gia Cát Khác
Phí Y, vợ Vương Nhung, Đặng Ngải
Người đất An Lăng, Dương Tu, Tôn Tử Kinh
Thái Hồng, Lục Cơ
Án Anh
Án Anh nước Tề người thấp bé, được sai đi sứ nước Sở. Người Sở trổ một cửa nhỏ bên cạnh cửa lớn rồi mời Án Tử vào. Án Anh không chịu vào, nói: "Đi sứ nước chó thì mới vào bằng cửa chó. Nay tôi đi sứ nước Sở, không nên vào bằng cửa chó." Vua Sở hỏi: "Nước Tề không có người sao?" Án Anh đáp: "Nước Tề sai người tài đi sứ đến chỗ vua tài, sai kẻ kém cỏi đi sứ đến chỗ vua kém cỏi. Anh tôi kém cỏi nhất, nên bị sai sang chỗ nhà vua đấy thôi."
Vua bảo những người hầu bên cạnh: "Án Anh ăn nói lanh lợi, ta muốn làm nhục hắn." Khi đã ngồi yên chỗ, có người trói một tên dẫn đến. Vua hỏi: "Người này là ai?" Người hầu thưa: "Người nước Tề, phạm tội ăn trộm." Vua nhìn Án Anh nói: "Người Tề giỏi ăn trộm lắm sao?" Án Anh đáp: "Anh tôi nghe nói cây quýt mọc ở phía nam sông Trường Giang, đem sang phía bắc sông thì thành cây chỉ (một loại cam chua, quả nhỏ). Cành lá thì giống nhau, nhưng quả thì vị khác hẳn, vì đất nước khác nhau. Nay người này sinh ở nước Tề thì không biết ăn trộm, vào nước Sở thì thành kẻ trộm. Thực ra là do đất nước khiến nên như thế." Vua cười nói: "Quả nhân (lời vua tự xưng một cách khiêm tốn, nghĩa là kẻ ít đức) lại tự chuốc lấy nhục rồi." (Trích sách Khải nhan lục – một sách chép truyện cười)
Đông Phương Sóc
Hán Vũ Đế có lần hỏi Đông Phương Sóc: "Tiên sinh xem trẫm (lời vua tự xưng) là bậc vua thế nào?" Sóc đáp: "Từ sau thời Đường Ngu (thời vua Nghiêu và vua Thuấn, được coi là thời thịnh trị nhất thượng cổ) cho đến thời Thành, Khang (Chu Thành Vương và Chu Khang Vương, thời thịnh của nhà Chu) cũng chưa đủ để so sánh. Thần cúi xem công đức của bệ hạ đứng trên cả Ngũ Đế (năm vị vua thánh thời thượng cổ), vượt hơn cả Tam Vương (ba vị vua mở nước của ba triều Hạ, Thương, Chu). Chẳng những thế mà thôi, bệ hạ thật sự có được bậc hiền sĩ trong thiên hạ, các công khanh (các quan to đứng đầu triều đình) tại chức đều đúng người cả.
Ví như lấy Chu Công và Thiệu Công (hai hiền thần đầu nhà Chu) làm thừa tướng (quan đứng đầu trăm quan); Khổng Khâu (tức Khổng Tử) làm ngự sử đại phu (quan coi việc giám sát, vạch tội các quan, đứng hàng phó thừa tướng); Thái Công (Khương Thái Công, quân sư mở nghiệp nhà Chu) làm tướng quân; Tất Công Cao (công thần nhà Chu) làm chức thập di (quan theo sau nhặt nhạnh những chỗ sơ sót của vua để can gián) ở phía sau; Biện Trang Tử (dũng sĩ nước Lỗ) làm vệ úy (quan chỉ huy quân canh giữ các cửa cung); Cao Dao (quan coi hình pháp đời vua Thuấn) làm đại lý (quan coi việc xét xử, hình ngục); Hậu Tắc (thuỷ tổ nhà Chu, người dạy dân trồng trọt) làm tư nông (quan coi việc lương thực, thuế má và nông nghiệp); Y Doãn (hiền tướng nhà Thương) làm thiếu phủ (quan coi kho tàng và các thứ chi dùng riêng của nhà vua); Tử Cống đi sứ nước ngoài; Nhan Uyên, Mẫn Tử Khiên làm bác sĩ (quan học giả chuyên giảng kinh sách, làm cố vấn cho vua);
Tử Hạ làm thái thường (quan coi lễ nghi, tế tự trong triều); Bá Ích (bề tôi của vua Vũ) làm hữu phù phong (quan cai trị vùng phía tây kinh đô); Quý Lộ (tức Tử Lộ; những người kể trên từ Tử Cống đều là học trò Khổng Tử) làm chấp kim ngô (quan chỉ huy quân tuần phòng kinh thành); Tiết (bề tôi vua Thuấn, thuỷ tổ nhà Thương) làm hồng lư (quan coi việc tiếp đón chư hầu và khách các nước); Long Bàng (Quan Long Bàng, trung thần bị vua Kiệt giết) làm tông chính (quan coi việc họ hàng nhà vua); Bá Di (hiền sĩ cuối đời Thương) làm kinh triệu (quan cai trị kinh đô); Quản Trọng (tướng quốc nước Tề) làm phùng dực (quan cai trị vùng phía đông kinh đô); Lỗ Ban (người thợ tài giỏi nước Lỗ) làm tướng tác (quan coi việc xây dựng cung điện); Trọng Sơn Phủ (hiền thần thời Chu Tuyên Vương) làm quang lộc (quan coi các thị vệ hầu cận trong cung); Thân Bá (hiền thần thời Chu Tuyên Vương) làm thái bộc (quan coi xe ngựa của vua);
Diên Lăng Quý Tử (Quý Trát, công tử nước Ngô nổi tiếng hiền đức) làm thuỷ hành (quan coi vườn thượng uyển và việc đúc tiền); Bách Lý Hề (hiền tướng nước Tần) làm điển thuộc quốc (quan coi các nước và các tộc người đã quy phục); Liễu Hạ Huệ (hiền sĩ nước Lỗ) làm đại trường thu (quan coi mọi việc trong cung hoàng hậu); Sử Ngư (quan sử chính trực nước Vệ) làm tư trực (?) (quan kiểm xét, vạch tội các quan); Khổng Phụ (Khổng Phụ Gia, đại phu nước Tống) làm chiêm sự (quan coi việc trong cung thái tử và hoàng hậu); Cừ Bá Ngọc (hiền đại phu nước Vệ) làm thái phó (quan thầy dạy dỗ thái tử); Tôn Thúc Ngao (hiền tướng nước Sở) làm tướng quốc của chư hầu; Vương Khánh Kỵ (con vua Ngô, nổi tiếng nhanh nhẹn dũng mãnh) làm kỳ môn (quan chỉ huy quân hộ vệ theo vua khi đi săn, đi chơi); Tử Sản (hiền tướng nước Trịnh) làm quận thú (quan đứng đầu một quận); Hạ Dục (lực sĩ nước Vệ) làm đỉnh quan (?) (quan coi khiêng vạc, đồ nặng); Nghệ làm mao đầu (kỵ sĩ xõa tóc đi tiên phong mở đường cho xe vua) (Nghệ giỏi bắn cung); Tống Vạn (dũng sĩ nước Tống) làm thức đạo hầu (quan dẹp đường, canh giữ phía trước xe vua)." Vua bèn cười lớn.
Vua lại hỏi: "Nay như Công Tôn thừa tướng (Công Tôn Hoằng), Nghê đại phu (Nghê Khoan), Đổng Trọng Thư, Hạ Hầu Thuỷ Xương, Tư Mã Tương Như, Ngô Khâu Thọ Vương, Chủ Phụ Yển, Chu Mãi Thần, Nghiêm Trợ, Cấp Ảm, Giao Thương, Chung Quân, Nghiêm An, Từ Nhạc, Tư Mã Thiên… đều là những người giỏi biện luận, hiểu biết rộng, thông suốt, văn chương dồi dào. Tiên sinh tự xem mình sánh được với ai?" Sóc đáp: "Thần xem bọn họ: ngậm răng nghiến lợi, phồng má bạnh cằm, trề môi dẩu mép, vươn cổ ngửa cằm, khép đùi khép chân, mông đít dính liền, đi thì lượn ngoằn ngoèo như rắn, bước thì lom khom cong lưng. Thần là Sóc tuy kém cỏi, vẫn còn gồm đủ cả mấy người ấy." Cách Sóc ứng đối, nói năng bông đùa phóng túng đều như thế cả.
Vua từng sai các nhà thuật số chơi trò xạ phúc (trò úp một vật xuống rồi đoán xem là vật gì). Vua đặt một con thủ cung (một loài thằn lằn nhỏ hay bám tường) dưới cái chậu cho họ đoán, đều không ai đoán trúng. Sóc tự giới thiệu: "Thần từng học Kinh Dịch, xin cho đoán thử." Bèn chia cỏ thi (loại cỏ dùng để bói), bày quẻ, rồi đáp: "Thần cho là rồng thì lại không có sừng, bảo là rắn thì lại có chân; bò lổm ngổm, mắt láo liên, giỏi leo vách. Nếu không phải con thủ cung thì là con tích dịch (thằn lằn)." Vua khen: "Hay!" Ban cho mười tấm lụa. Lại sai đoán những vật khác, lần nào cũng trúng, lần nào cũng được ban lụa.
Bấy giờ có tay hề được vua yêu là Quách xá nhân (xá nhân: chức hầu cận trong cung), khôi hài không bao giờ cạn, thường hầu hai bên vua. Hắn nói: "Sóc là kẻ ngông cuồng, may mà đoán trúng thôi, chứ không phải tài thuật số thật. Thần xin bảo Sóc đoán lại: Sóc đoán trúng thì thần chịu đánh một trăm roi; không trúng thì thần được ban lụa." Bèn úp một nhánh cây tầm gửi trên cây cho Sóc đoán. Sóc nói: "Đó là cái cũ tẩu (vòng đệm để đội đồ trên đầu)." Xá nhân nói: "Quả nhiên biết Sóc không đoán trúng mà." Sóc nói: "Thịt sống thì gọi là gỏi, thịt khô thì gọi là khô; bám trên cây thì gọi là tầm gửi, úp dưới chậu thì gọi là cũ tẩu." (ý nói cùng một vật, ở chỗ khác thì gọi tên khác). Vua sai quan coi bọn hề đánh roi xá nhân. Xá nhân đau không chịu được, kêu oai oái. Sóc cười hắn: "Chậc! Miệng không lông, tiếng ngao ngao, đít càng chổng cao."
Xá nhân tức giận nói: "Sóc dám tự tiện chửi bới, lừa dối quan hầu của thiên tử, đáng tội khí thị (chém đầu giữa chợ, bỏ xác cho mọi người thấy)." Vua hỏi Sóc vì sao chửi hắn. Sóc đáp: "Thần đâu dám chửi, chỉ là ra câu đố với hắn thôi." Vua hỏi: "Câu đố thế nào?" Sóc nói: "Miệng không lông là cái lỗ chó chui; tiếng ngao ngao là chim mẹ mớm chim con; đít càng chổng cao là (con hạc) cúi xuống mổ."
Xá nhân không phục, nhân đó nói: "Thần xin lại ra câu đố hỏi Sóc, không biết thì cũng phải chịu đánh roi." Rồi bịa bừa một câu bông đùa: "Lệnh hồ trở, lão bách đồ, y ưu á, nghi hồng nha – là nghĩa gì?" Sóc nói: "'Lệnh' là ra lệnh; 'hồ' (cái bầu) là đồ để đựng; 'trở' là răng mọc không đều; 'lão' (già) là người mà ai cũng kính; 'bách' (cây bách) là chỗ tụ hội (?) của cây cối; 'đồ' là con đường lầy lội ẩm ướt; 'y ưu á' là lời nói còn ấp úng chưa dứt; 'nghi hồng nha' là hai con chó cắn nhau." Xá nhân hỏi gì, Sóc cũng ứng tiếng đáp ngay, biến hoá mưu mẹo, sắc bén tuôn ra, không ai làm khó được. Những người hầu xung quanh đều kinh ngạc. Vua cho Sóc làm thường thị lang (quan hầu cận bên vua), từ đó được vua yêu chuộng.
Lâu sau, vào ngày phục (ngày tế lễ trong tiết nóng nhất mùa hè), vua xuống chiếu ban thịt cho các quan hầu. Viên đại quan thừa (quan phó coi việc bếp núc, ăn uống của vua) đến xế chiều vẫn chưa tới. Sóc một mình rút gươm cắt thịt, nói với các đồng liêu: "Ngày phục nên về sớm, xin nhận phần ban." Rồi ôm thịt bỏ đi. Quan đại quan tâu lên vua. Sóc vào chầu, vua nói: "Hôm qua ban thịt, khanh không đợi chiếu mà lấy gươm cắt thịt mang đi là cớ sao?" Sóc bỏ mũ tạ tội. Vua nói: "Tiên sinh đứng dậy tự trách mình đi." Sóc lạy hai lạy rồi nói: "Sóc ơi! Sóc ơi! Nhận phần ban mà không đợi chiếu, sao vô lễ thế! Rút gươm cắt thịt, sao hùng dũng thế! Cắt chẳng bao nhiêu, sao liêm khiết thế! Mang về biếu vợ, sao nhân hậu thế!" Vua cười nói: "Bảo tiên sinh tự trách, lại hoá ra tự khen." Rồi lại ban cho một thạch (đơn vị đo dung tích, bằng mười đấu) rượu, một trăm cân thịt để mang về biếu vợ. (Trích truyện riêng của Đông Phương Sóc trong sử)
Biên Thiều
Đời Hậu Hán, Biên Thiều, tự là Hiếu Tiên, dạy học vài trăm học trò. Có lần ban ngày ông chợp mắt ngủ, học trò lén chế giễu: "Biên Hiếu Tiên, bụng phệ phệ, lười đọc sách, chỉ thích ngủ." Hiếu Tiên ngầm nghe được, đáp lại: "Biên là họ, Hiếu là tự; bụng phệ phệ là rương đựng Ngũ Kinh (năm bộ kinh của Nho gia: Thi, Thư, Lễ, Dịch, Xuân Thu); chỉ thích ngủ là để nghĩ việc kinh sách. Ngủ thì mơ gặp Chu Công, tĩnh thì cùng một ý với Khổng Tử. Thầy mà đem ra chế giễu được, điều ấy có trong sách điển nào?" Kẻ chế giễu hết sức xấu hổ.
Viên Thứ Dương
Đời Hậu Hán, vợ của Viên Thứ Dương là con gái Mã Quý Trường (tức Mã Dung, nhà nho lớn) người đất Phù Phong. Lúc mới cưới, của hồi môn đưa theo rất nhiều. Thứ Dương nói: "Vợ thì chỉ lo việc quét dọn thôi, sao lại quý giá lộng lẫy quá thế?" Vợ đáp: "Mẹ hiền thương con, thiếp không dám trái lời. Nếu chàng muốn noi theo nết cao của Bào Tuyên, Lương Hồng, thì thiếp cũng xin làm theo việc của Thiếu Quân, Mạnh Quang." (Bào Tuyên và Lương Hồng là hai kẻ sĩ sống thanh bạch; vợ họ là Hoàn Thiếu Quân và Mạnh Quang đều bỏ hết đồ sang trọng, mặc áo vải, cùng chồng sống cảnh nghèo.)
Thứ Dương lại hỏi: "Em lấy vợ trước anh thì cả đời chê cười. Nay chị nàng chưa lấy chồng mà nàng đi lấy chồng trước, có được không?" Đáp: "Chị thiếp đức hạnh cao vời, chưa gặp được người xứng đôi, chẳng như kẻ hèn mọn này lấy tạm cho xong mà thôi." Thứ Dương lặng thinh, không bẻ lại được. Những người nghe ngoài màn cũng xấu hổ thay.
Y Tịch
Tiên chủ nước Thục (Lưu Bị) cho Y Tịch làm tả tướng quân tòng sự trung lang (quan tham mưu giúp việc dưới quyền tả tướng quân), sai đi sứ nước Ngô. Tôn Quyền nghe nói Tịch có tài biện luận, muốn đón đầu bẻ lời ông trước. Tịch vừa vào lạy, Quyền nói: "Vất vả phụng sự ông vua vô đạo nhỉ." Tịch ứng tiếng đáp ngay: "Một lạy một đứng dậy, chưa đủ gọi là vất vả." (ý nói cái lạy vừa rồi là lạy ông vua vô đạo – tức Tôn Quyền). Vua Ngô hết sức xấu hổ, không nói lại được câu nào. (Trích Tam quốc chí)
Trương Duệ
Trương Duệ nước Thục làm thái thú (quan đứng đầu một quận) Ích Châu, bị người trong quận là Ung Khải trói lại đưa nộp cho Tôn Quyền. Vũ Hầu (Gia Cát Lượng) sai Đặng Chi đi sứ nước Ngô, dặn nhân lúc trò chuyện thì xin Quyền thả Duệ về. Từ khi đến Ngô, Duệ bị đày đi xa, sống lẩn tránh, Quyền chưa biết đến, nên nhận lời cho Chi đưa Duệ về. Lúc sắp lên đường, Quyền mới cho gọi Duệ vào gặp, hỏi: "Người con gái goá họ Trác đất Thục bỏ nhà trốn theo Tư Mã Tương Như, phong tục quý xứ sao lại như thế?" Duệ đáp: "Kẻ ngu này cho rằng người con gái goá họ Trác vẫn còn hơn vợ của Chu Mãi Thần." (Chu Mãi Thần là người đất Ngô, vợ chê nghèo mà bỏ chồng ra đi.) (Trích Khải nhan lục)
Trương Dụ
Tiên chủ nước Thục lúc mới gặp Lưu Chương ở đất Phù, bấy giờ Trương Dụ làm tòng sự (thuộc quan giúp việc), ngồi hầu bên. Ông này râu ria rậm rạp. Tiên chủ chế giễu: "Huyện Trác quê ta có rất nhiều người họ Mao (chữ "mao" cũng có nghĩa là lông), đông tây nam bắc đều là các nhà họ Mao cả. Quan lệnh huyện Trác nói: 'Các nhà họ Mao vây quanh Trác mà ở.'" (chữ "Trác" đọc giống chữ chỉ cái mỏ, cái miệng; ý nói lông râu mọc vây quanh miệng). Dụ liền đáp: "Xưa có người làm quan trưởng huyện Lộ ở Thượng Đảng, rồi đổi làm lệnh huyện Trác. Khi thôi quan về nhà, có người viết thư cho ông ta, muốn đề 'Lộ' thì sót mất 'Trác', đề 'Trác' thì sót mất 'Lộ', bèn đề là 'Lộ Trác quân'." (chữ "Lộ Trác" đọc giống "lộ mỏ", tức miệng trơ trụi không có râu). Tiên chủ cười lớn. Vì Tiên chủ không có râu nên Dụ mới nói đến chuyện đó.
Tiết Tông
Tiết Tông nước Ngô thấy sứ Thục là Trương (Phụng) (?) đem tên họ của thượng thư lệnh (quan đứng đầu bộ máy hành chính trong triều) Hám Trạch ra chế giễu, mà Trạch không đáp lại được. Tiết Tông đi xuống rót rượu mời, nhân đó nói: "Chữ Thục là gì? Thêm bộ "khuyển" (con chó) bên cạnh thì thành chữ "độc" (đơn độc), bỏ chó đi thì thành chữ Thục; trong chữ có con mắt nằm ngang, có cái thân cong, lại có con sâu chui vào bụng." Sứ Thục nói: "Không nên lại chế nước Ngô của ông sao?" Tông ứng tiếng đáp ngay: "Không có chữ "khẩu" (cái miệng) thì là chữ "thiên" (trời), có chữ khẩu thì thành chữ Ngô; đó là nơi vua ngự trị muôn phương, là kinh đô của thiên tử." Thế là cả bàn tiệc vui cười, còn sứ Thục không đáp lại được. (Trích Khải nhan lục)
Gia Cát Khác
Gia Cát Khác ngồi trước mặt Hàn Văn Hoảng người đất Nam Dương, lỡ gọi tên tự của cha ông ta (thời xưa gọi tên tự của cha người khác trước mặt con là phạm lễ). Hoảng vặn hỏi: "Trước mặt người con mà gọi tên tự của cha người ta, như thế có phải là lễ không?" Khác cười lớn đáp: "Ngửa mặt lên trời mà xâu kim, không thấy lỗ kim, không phải vì mắt không sáng, mà vì ý để ở chỗ khác đấy thôi."
Tôn Quyền sai thái tử chế giễu Khác: "Gia Cát Nguyên Tốn ăn một thạch phân ngựa." Khác thưa: "Bề tôi có được đùa lại vua, con có được đùa lại cha không?" Có lời đáp rằng: "Nói rõ đi, với thái tử thì chưa dám(?)." Vua nói: "Được." Khác nói: "Xin cho thái tử ăn ba trăm quả trứng gà." Vua hỏi Khác: "Người ta bảo khanh ăn phân ngựa, khanh lại bảo người ta ăn trứng gà, là cớ sao?" Khác đáp: "Vì hai thứ ấy cùng một chỗ chui ra cả." Vua Ngô cười lớn. (Trích Khải nhan lục)
Phí Y
Tôn Quyền từng mở tiệc đãi sứ Thục là Phí Y, dặn trước các quan rằng khi sứ đến cứ cúi đầu ăn, đừng đứng dậy. Y đến, Quyền ngừng ăn đón tiếp, còn các quan dưới thì không đứng dậy. Y chế giễu: "Phượng hoàng bay đến, kỳ lân nhả miếng ăn ra; lừa la chẳng biết gì, vẫn cúi đầu ăn như cũ." Gia Cát Khác nói: "Ưa trồng cây ngô đồng để đợi phượng hoàng, có con chim én nào lại tự xưng là bay đến? Sao không lấy ná bắn đuổi nó về quê cũ đi." Mọi người đều khen hay. (Trích Khải nhan lục)
Vợ Vương Nhung
Vợ của Vương Nhung đời Tấn khi nói chuyện thì gọi Nhung là "khanh" (tiếng gọi người ngang hàng hoặc người dưới, kiểu như "mình", "anh"). Nhung bảo: "Đàn bà sao lại được gọi chồng là khanh, về lễ không thuận." Vợ đáp: "Thân khanh, yêu khanh, nên mới gọi khanh là khanh; ta không gọi khanh là khanh thì ai sẽ gọi khanh là khanh?" Nhung cười, rồi để mặc. (Trích Khải nhan lục)
Đặng Ngải
Đặng Ngải nói lắp, khi nói tự xưng thì cứ "Ngải… Ngải…". Tấn Văn Vương (Tư Mã Chiêu) đùa ông: "Ngải Ngải, vậy là mấy Ngải?" Ngải đáp: "Câu hát 'Phượng hề, phượng hề' thì vẫn chỉ là một con phượng thôi." (Thiếu ghi xuất xứ)
Người đất An Lăng
Anh em Chung Dục đời Tấn lanh lợi hơn người, mỗi lần chế giễu người khác chưa từng bị bí. Có lần nghe nói (ở đất An Lăng) (?) có một cô gái giỏi pha trò bông đùa, bèn đến xem. Thế là ăn diện chỉnh tề, cùng ngồi một xe mà đi. Đến cửa tây, có một cô gái cười nói: "Giữa xe cao quá chừng!" Bọn Dục chẳng hiểu gì. Người học trò ngồi phía sau xe nói: "Vừa rồi đã bị chế giễu rồi đấy." Chung ngạc nhiên. Người học trò nói: "Giữa cao thì hai đầu thấp" – ấy là ngầm nói con dê đực (chữ "thấp" đọc giống chữ "dê đực"). Vì anh em nhà ấy râu rậm như dê nên cô gái mới nói thế. (Thiếu ghi xuất xứ)
Dương Tu
Dương Tu đời Tấn lên chín tuổi đã rất thông minh. Khổng Quân Bình đến thăm cha cậu, cha lại không có nhà. Lúc ấy Dương Tu bày hoa quả mời Quân Bình, trong đó có quả dương mai. Quân Bình chỉ cho Tu xem: "Đây là quả của nhà cậu." (vì quả "dương mai" có chữ "dương" trùng với họ Dương). Tu ứng tiếng đáp ngay: "Chưa từng nghe chim khổng tước (con công) là gia cầm của nhà phu tử." (vì chữ "khổng" trùng với họ Khổng). (Trích Khải nhan lục)
Tôn Tử Kinh
Tôn Tử Kinh đời Tấn lúc còn trẻ muốn đi ở ẩn, nói với Vương Vũ Tử rằng mình sẽ "gối đầu lên đá, súc miệng bằng dòng suối", nhưng nói nhầm thành "súc miệng bằng đá, gối đầu lên dòng suối". Vương nói: "Dòng suối mà gối được, đá mà súc miệng được sao?" Tử Kinh nói: "Gối lên dòng suối là để rửa tai, súc miệng bằng đá là để mài răng." (Rửa tai: theo tích ẩn sĩ Hứa Do nghe vua Nghiêu muốn nhường ngôi, cho là lời bẩn, ra sông rửa tai.) (Trích Thế thuyết tân ngữ)
Thái Hồng
Thái Hồng đời Tấn đến Lạc Dương. Người ở Lạc Dương hỏi: "Mạc phủ (phủ quan của bậc đại thần, nơi chiêu mộ người tài) vừa mở, các bậc hiền tài được triệu dùng, tìm người tài giỏi khác thường ở chốn hèn kém, chọn kẻ hiền tuấn trong hang núi. Ông là kẻ sĩ đất Ngô Sở, là dân sót lại của một nước đã mất, có tài gì khác người mà đến ứng tuyển?" Thái đáp: "Ngọc dạ quang (ngọc sáng trong đêm) chẳng cần phải ra từ sông Mạnh Tân; ngọc bích to đầy nắm tay chẳng cần phải lấy ở núi Côn Lôn. Vua Đại Vũ sinh ở đất Đông Di, Chu Văn Vương sinh ở đất Tây Khương (đều là vùng của các tộc ngoài Trung Nguyên); bậc thánh hiền sinh ra cần gì phải ở một chỗ cố định. Xưa Chu Vũ Vương đánh vua Trụ, dời đám dân ngoan cố (dân nhà Ân không chịu quy phục) về ấp Lạc. Các ông chẳng phải là con cháu của bọn họ đấy sao?" (Trích Khải nhan lục)
Lục Cơ
Lục Cơ đến thăm Vương Vũ Tử. Vũ Tử có một trăm hộc (đơn vị đo dung tích, bằng mười đấu) sữa dê đông đặc, chỉ cho Cơ xem, nói: "Đất Đông Ngô của khanh lấy gì sánh được với thứ này?" Lục đáp: "Có canh rau thuần (một loại rau mọc dưới nước) ở hồ Thiên Lý, chỉ là chưa nêm muối với đậu xị (đậu ủ lên men làm gia vị) mà thôi." (ý nói chưa cần nêm nếm đã ngon hơn). Lúc Cơ đang ngồi, Phan An đến, Lục liền đứng dậy. An Nhân (tên tự của Phan An) nói: "Gió mát thổi đến, vật tạp nhạp bay lên." Lục ứng tiếng đáp ngay: "Đàn chim tầm thường đậu xuống." (Trích Khải nhan lục)
Thái Bình quảng ký, quyển hai trăm bốn mươi lăm
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video