Thiên 248 — Quyển 248

 Thái Bình quảng ký, quyển 248

 Chuyện khôi hài (chuyện hài hước, gây cười), phần bốn

 Hầu Bạch; Lư Gia Ngôn; Lục Thao

 Tiết Đạo Hành; Lưu Trác; Người Sơn Đông

 Người nói lắp; Cậu bé họ Triệu; Trưởng Tôn Vô Kỵ

 Nhậm Côi; Lý Tích; Lý Vinh

 Hầu Bạch

 Thời Tùy, Hầu Bạch được châu tiến cử làm tú tài (người được địa phương chọn lên kinh dự khoa thi tuyển nhân tài), lên kinh đô. Ông lanh trí, ăn nói nhanh nhạy, đương thời không ai sánh bằng. Có lần ông cưỡi ngựa song song trò chuyện với Bộc xạ (chức quan đứng đầu Thượng thư tỉnh, ngang hàng tể tướng) Việt quốc công Dương Tố. Bên đường có cây hòe khô héo đã chết. Tố bèn hỏi: "Tú tài họ Hầu lý lẽ hơn người, có làm cây này sống lại được không?" Bạch đáp: "Được." Tố hỏi: "Dùng cách gì mà sống được?" Bạch đáp: "Lấy hạt hòe treo lên cành, cây sẽ tự sống." Tố hỏi: "Vì sao mà sống?" Bạch đáp: "Ngài chẳng nghe sách Luận ngữ nói 'Tử tại, Hồi hà cảm tử' đó sao?" (Câu gốc nghĩa là: "Thầy còn sống, trò Hồi sao dám chết", Hồi là Nhan Hồi, học trò Khổng Tử. Chữ "tử" vừa có nghĩa là thầy vừa có nghĩa là hạt, còn "Hồi" đọc gần giống "hòe". Vì thế câu này cũng hiểu được là: hạt còn đó thì cây hòe sao dám chết.) Tố cười lớn.

 Trong niên hiệu Khai Hoàng (581–600, đời Tùy Văn Đế), có người họ Xuất tên Lục Cân muốn vào ra mắt Dương Tố. Người ấy cầm danh thiếp đến cổng nha sảnh thì gặp Bạch, bèn nhờ viết họ tên giùm. Bạch viết: "Lục Cân Bán" (nghĩa là "sáu cân rưỡi"). Danh thiếp đưa vào, Tố gọi người ấy hỏi: "Khanh họ Lục Cân Bán à?" Đáp: "Là Xuất Lục Cân." Tố hỏi: "Sao lại thành Lục Cân Bán?" Đáp: "Lúc nãy tôi nhờ tú tài họ Hầu viết, chắc là ông ấy viết nhầm." Tố liền gọi Bạch đến hỏi: "Sao khanh viết sai họ tên người ta?" Bạch đáp: "Không sai." Tố hỏi: "Nếu không sai thì sao người ta họ Xuất tên Lục Cân, nhờ khanh viết mà khanh lại viết thành Lục Cân Bán?" Bạch đáp: "Bạch đứng ở cổng nha sảnh, vội vàng không có chỗ nào có cân để cân. Đã nghe nói là 'xuất lục cân' (nghĩa là cân ra được sáu cân), ước lượng thì chỉ nên là sáu cân rưỡi." Tố cười lớn.

 Tố là người Quan Trung (vùng đất quanh kinh đô Trường An), còn Bạch là người Sơn Đông (vùng phía đông núi Hào, cửa ải Hàm Cốc). Tố thường bất chợt làm khó Bạch, muốn ông không đáp được. Người quê mùa ở Quan Trung nói giọng địa phương, gọi "thủy" (nước) thành "bá". Người Sơn Đông thì nói câu "cầm mang đi" thành "thao đao khứ" (chữ "thao" ở đây đọc gần âm "kiêu"; câu này nghe như "cầm dao đi"). Có lần Tố đùa Bạch: "Người Sơn Đông vốn nhiều nhân nghĩa, cho mượn một mà được hai." Bạch hỏi: "Sao lại được hai?" Tố đáp: "Có người đến mượn cây cung, chủ bèn bảo 'thao đao khứ'. Mượn cung mà như được cả dao, há chẳng phải mượn một được hai sao?" Bạch đáp ngay: "Người Quan Trung cũng rất thông minh, hỏi một biết hai." Tố hỏi: "Sao biết được?" Bạch đáp: "Có người hỏi: 'Dạo này mưa nhiều, sông Vị nước có dâng không?' Người kia đáp: 'Bá trướng' (nghĩa là nước dâng; nhưng Bá cũng là tên một con sông gần Trường An, nên nghe như 'sông Bá dâng'). Hỏi một sông mà biết luôn hai sông, há chẳng phải hỏi một biết hai sao?" Từ đó Tố phục tài ăn nói nhanh nhạy của Bạch.

 Bạch làm tán quan (chức quan có danh vị mà không giữ việc cụ thể), thuộc quyền Dương Tố. Tố mến tài nói chuyện vui của ông, cứ đến ngày ông vào phiên trực là bắt ông kể chuyện đùa, có khi từ sáng đến tối mới được về. Một lần vừa ra khỏi cổng nha sảnh, ông gặp con trai Tố là Dương Cảm. Cảm nói: "Tú tài họ Hầu kể cho Cảm một chuyện hay đi." Bạch bị níu kéo, bất đắc dĩ phải kể: "Có một con hổ ra đồng kiếm thịt, thấy một con nhím nằm ngửa, tưởng là miếng thịt nên định ngoạm. Bỗng nó bị nhím cuộn lại kẹp chặt lấy mũi, hoảng sợ chạy mãi không dám nghỉ. Chạy vào đến trong núi thì mệt lả, bất giác ngủ thiếp đi, nhím bèn nhả mũi mà bỏ đi. Hổ chợt tỉnh dậy, mừng rỡ, đi đến dưới gốc cây sồi. Cúi đầu thấy quả sồi có vỏ đầy gai, nó bèn nghiêng mình nói: 'Sáng nay vừa gặp phải ông thân sinh của cậu, xin cậu hãy tránh đường cho tôi.'"

 Dương Tố trò chuyện vui với Bạch, nhân đó hỏi: "Nay có một cái hố sâu chừng mấy trăm thước (đơn vị đo chiều dài, mỗi thước khoảng ba tấc tây), ông vào trong đó thì làm sao ra được?" Bạch đáp: "Vào trong ấy không cần vật gì khác, chỉ cần một cây kim là ra được." Tố hỏi: "Dùng kim làm gì?" Đáp: "Lấy kim chích vào đầu cho nước chảy ra đầy hố, rồi bơi nổi lên mà ra." Tố hỏi: "Trong đầu chỗ nào có nhiều nước như thế?" Bạch đáp: "Nếu đầu không có nhiều nước như thế thì sao lại chịu chui vào cái hố sâu như thế?"

 Tố lại bảo Bạch: "Tôi ra cho ông một câu đố, ông đoán đi; không được chậm, chậm thì phải phạt rượu." Tố đố: "Đầu dài một phân, mày dài một tấc, chưa đến giữa trưa đã 'đánh' hai bữa." Bạch đáp ngay: "Đó là đạo nhân (thời ấy gọi nhà sư là đạo nhân; sư cạo đầu nên tóc chỉ dài một phân, và chỉ ăn hai bữa trước giờ ngọ)." Tố nói: "Ông cũng phải ra câu đố, cũng không được chậm." Bạch liền đố: "Đầu dài một phân, mày dài một tấc, chưa đến giữa trưa đã 'đánh' hai bữa." Tố hỏi: "Sao ông lại bắt chước ta ra câu đố về đạo nhân?" Bạch đáp: "Đây là A Lịch (?)." Tố cười lớn.

 Bạch làm quan nhà Đường, có lần cùng mọi người thi nhau ra câu đố. Bạch nói: "Phải là vật có thật, không được bịa ra lời giải hư ảo để lừa mọi người. Nếu giải xong mà không có vật ấy thì phải chịu phạt." Rồi Bạch đố: "Lưng to bằng cái nhà, bụng to bằng cái bát, miệng to bằng cái chén con." Mọi người đoán không ra, đều nói: "Trong thiên hạ, ở đâu có vật miệng to bằng cái chén mà lưng lại to bằng cái nhà? Chắc chắn không có vật này, phải đánh cược mới được." Bạch đánh cược với mọi người xong mới giải: "Đó là tổ chim én hồ (loài én làm tổ dưới mái hiên, tổ dựa lưng vào nhà)." Mọi người đều cười lớn.

 Lại một lần có tiệc đông người, mọi người cười Bạch đến muộn, bắt ông ra câu đố. Câu đố không được kín đáo khó hiểu, không được quái lạ hiếm có, cũng không được ghép gượng thành vật người ta chưa từng thấy. Bạch đáp ngay: "Có một vật to như con chó, mặt mũi rất giống con bò, đó là vật gì?" Người thì bảo con hoẵng, người thì bảo con hươu, Bạch đều nói không phải. Mọi người bèn bắt Bạch giải, ông nói: "Đó là con nghé."

 Có lần Bạch đi đường cùng Dương Tố, gặp một người Hồ (người các dân tộc phía tây và phía bắc Trung Quốc) vác cỏ xanh đi qua. Tố nói: "Trên đường Trường An lại thấy được hồ Thanh Thảo." (Chữ "Hồ" chỉ người Hồ đồng âm với chữ "hồ" là hồ nước; "thanh thảo" là cỏ xanh, mà Thanh Thảo cũng là tên một cái hồ.) Một lát sau lại có hai người Hồ say rượu, mặc đồ đại tang (đồ tang nặng nhất, để tang cha mẹ), cưỡi ngựa phóng đi; chẳng bao lâu một người Hồ ngã ngựa. Bạch nói: "Đúng là cái câu 'hiếu hồ, duy hiếu' có thật rồi!" (Câu trong sách Luận ngữ, nghĩa gốc là: "Hiếu thay, chỉ có hiếu". Chữ "hồ" trong câu ấy đồng âm với "Hồ" là người Hồ, nên ở đây nghe như "người Hồ mặc đồ hiếu".)

 Hồi Bạch còn chưa có tiếng tăm, ở huyện nhà vừa có quan huyện lệnh mới đến. Bạch bảo mấy người quen: "Bạch có thể khiến minh phủ (tiếng tôn xưng quan huyện) sủa như chó." Họ nói: "Làm gì có chuyện khiến được minh phủ sủa như chó? Nếu quả đúng như lời anh nói thì bọn tôi chịu thua một bữa ăn uống; còn nếu anh nói bậy thì anh phải thua." Thế rồi Bạch vào ra mắt, mấy người quen đứng cả ngoài cửa nghe ngóng. Quan lệnh hỏi: "Ông lại đến gặp ta có việc gì?" Bạch thưa: "Ngài mới đến, trong dân có việc chưa ổn, muốn thưa bàn với ngài. Trước khi ngài đến, trộm cướp rất nhiều. Xin ngài ra lệnh cho mỗi nhà nuôi chó, để chó sủa báo động thì tự nhiên trộm cướp sẽ dứt." Quan lệnh nói: "Nếu thế thì nhà ta cũng phải nuôi một con chó biết sủa, làm sao kiếm được?" Bạch thưa: "Nhà tôi mới có một bầy chó con, tiếng sủa khác hẳn chó khác." Quan hỏi: "Tiếng sủa thế nào?" Đáp: "Tiếng sủa của nó 'ẳng ẳng'." Quan lệnh nói: "Ông hoàn toàn không biết tiếng sủa của chó tốt. Chó tốt phải sủa 'gâu gâu'; con nào kêu 'ẳng ẳng' thì hoàn toàn không phải chó biết sủa." Những người nghe ngóng bên ngoài nghe vậy, ai cũng bụm miệng mà cười. Bạch biết mình đã thắng, bèn nói: "Nếu ngài muốn tìm con chó biết sủa như thế, tôi sẽ đi tìm cho ngài." Rồi cáo từ ra về. (Trích sách Khải nhan lục)

 Lư Gia Ngôn

 Thời Tùy, Lư Gia Ngôn đến chùa lễ Phật, nhân đó vào phòng của các nhà sư. Có một vị sư giỏi biện luận, Gia Ngôn liền trò chuyện với vị ấy, rồi trêu đùa nhau. Vị sư này đuối lý, hai vị sư ngồi cùng liền giúp ông đối đáp. Qua lại mấy lượt, cả ba vị sư đều chịu thua. Gia Ngôn bèn cười nói: "Ba vị a sư (tiếng gọi nhà sư) đều không biết chơi xư bồ (một trò đổ xúc xắc ăn tiền thời xưa)." Các sư chưa hiểu, Gia Ngôn liền nói: "Các vị chẳng nghe người chơi xư bồ nói 'ba con trọc không địch nổi một con lư' sao?" (Trong trò xư bồ, "lư" là nước gieo cao nhất, "trọc" là nước gieo kém. Ở đây "lư" trùng với họ Lư của Gia Ngôn, "trọc" trùng với đầu trọc của nhà sư.) Người xem cười lớn, các sư không biết đáp lại thế nào. (Trích sách Khải nhan lục)

 Lục Thao

 Thời Tùy, Thất binh thượng thư (quan đứng đầu bộ Thất binh, coi việc quân) Lục Thao người Hà Gian, dung mạo xấu nhưng giỏi ăn nói. Khi ông mới cưới vợ, Thái tử thiếu bảo (chức quan giúp dạy dỗ thái tử) người quận Triệu là Lý [mất chữ] nói với ông: "Đã mấy lần gặp dịp bắn chim trĩ, được mấy lần vợ nở nụ cười rồi?" (Điển cố: xưa có viên đại phu nước Giả rất xấu, vợ ba năm không nói không cười; đến khi ông bắn trúng chim trĩ, vợ mới chịu cười.) Thao đáp: "Tức Quy có hai con mà vẫn không nói không cười." (Điển cố: Tức Quy là phu nhân nước Tức, bị vua Sở chiếm làm vợ, sinh hai con mà không hề nói chuyện với vua Sở.) (Trích sách Đàm tẩu)

 Tiết Đạo Hành

 Thời Tùy, nguyên Nội sử thị lang (phó quan của Nội sử tỉnh, cơ quan soạn thảo chiếu lệnh) Tiết Đạo Hành lấy rượu ngọt hòa với cháo lúa mạch mà ăn. Ông nói với Lư Tư Đạo: "Lễ chi dụng, hòa vi quý; tiên vương chi đạo, tư vi mỹ." (Câu trong sách Luận ngữ, nghĩa gốc: "Công dụng của lễ, quý ở chỗ hòa hợp; đạo của các vua đời trước, đẹp chính ở chỗ ấy". Chữ "lễ" đồng âm với chữ chỉ rượu ngọt, "hòa" còn có nghĩa là hòa trộn. Vì vậy câu này cũng có nghĩa: dùng rượu ngọt, quý ở chỗ trộn vào.) Tư Đạo đáp: "Tri hòa nhi hòa, bất dĩ lễ tiết chi, diệc bất khả hành dã." (Câu tiếp theo trong Luận ngữ, nghĩa gốc: "Chỉ biết hòa hợp mà hòa hợp, không lấy lễ để chừng mực thì cũng không làm được". Theo lối chơi chữ thì là: chỉ biết trộn mà không có rượu ngọt điều vị thì cũng không ăn được.) (Trích sách Đàm tẩu)

 Lưu Trác

 Thời Tùy, Lưu Trác ở quận Hà Gian cùng cháu họ là Lưu Huyễn đều giỏi Nho học. Cả hai cùng phạm pháp, bị bắt giam. Viên lại trong huyện không biết họ là bậc đại nho, đem đeo gông cho cả hai. Trác nói: "Suốt ngày ngồi trong 'gia' mà chẳng thấy 'gia'." (Chữ "gia" là cái gông đồng âm với chữ "gia" là nhà: ngồi trong gông mà không thấy nhà.) Huyễn (?) nói: "Cũng suốt ngày 'phụ' gông ngồi mà chẳng thấy 'phụ'." (Chữ "phụ" là mang vác đồng âm với chữ "phụ" là vợ: mang gông mà không thấy vợ.) (Trích sách Khải nhan lục)

 Người Sơn Đông

 Có người Sơn Đông cưới con gái Bồ Châu. Người Bồ Châu phần nhiều mắc bướu cổ, bà mẹ vợ cũng có cái bướu cổ rất to. Cưới được mấy tháng, nhà vợ ngờ chàng rể không được sáng dạ. Ông bố vợ bày tiệc rượu, mời đông đủ họ hàng, định thử chàng. Ông hỏi: "Anh học ở Sơn Đông, hẳn là hiểu đạo lý. Chim hồng kêu được là vì sao?" Rể đáp: "Trời khiến như thế." Ông lại hỏi: "Tùng bách mùa đông vẫn xanh là vì sao?" Đáp: "Trời khiến như thế." Lại hỏi: "Cây bên đường có u sần là vì sao?" Đáp: "Trời khiến như thế." Bố vợ nói: "Anh hoàn toàn không hiểu đạo lý, ở Sơn Đông uổng công làm gì?" Rồi trêu chàng: "Chim hồng kêu được là vì cổ dài; tùng bách mùa đông vẫn xanh là vì lõi cây cứng chắc; cây bên đường có u sần là vì bị xe quệt bị thương. Sao lại bảo trời khiến như thế?" Chàng rể nói: "Con xin lấy những điều mình nghe thấy mà đáp lại, không biết có được không?" Bố vợ nói: "Cứ nói." Rể nói: "Con cóc kêu được, chẳng lẽ vì cổ dài? Cây tre mùa đông cũng xanh, chẳng lẽ vì lõi cứng chắc (trong khi tre rỗng ruột)? Cái bướu dưới cổ phu nhân to như thế, chẳng lẽ là do bị xe quệt?" Ông bố vợ xấu hổ, không đáp được câu nào. (Trích sách Khải nhan lục)

 Người nói lắp

 Thời Tùy có một người lanh lợi nhưng nói lắp. Dương Tố mỗi lúc rảnh rỗi buồn chán lại gọi người ấy đến trò chuyện cho vui. Có lần vào cuối năm không có việc gì, hai người ngồi đối diện, Tố trêu: "Có một cái hố lớn sâu một trượng (đơn vị đo chiều dài, mỗi trượng bằng mười thước, khoảng ba mét), bề ngang cũng một trượng. Nếu bắt ông xuống đó thì có cách gì ra được?" Người ấy cúi đầu nghĩ hồi lâu rồi hỏi: "Có thang để ra không?" Tố nói: "Chỉ bàn trường hợp không có thang; nếu có thang thì còn hỏi làm gì." Người ấy lại cúi đầu hồi lâu, hỏi: "Ban ban ban ban ngày, hay đêm đêm đêm đêm tối?" Tố nói: "Cần gì phải hỏi ban ngày hay đêm tối, làm sao ra được kia?" Người ấy bèn nói: "Nếu không phải đêm tối, mắt mắt không mù, thì vì cớ gì mà chui chui vào trong ấy?" Tố cười lớn.

 Tố lại hỏi: "Giả sử cho ông làm tướng, giữ một tòa thành nhỏ, quân chưa đến một nghìn, lương thực chỉ đủ mấy ngày, ngoài thành bị mấy vạn quân vây. Nếu cử ông vào thành, ông sẽ bày mưu kế gì?" Người ấy cúi đầu hồi lâu, hỏi: "Có có quân cứu cứu viện không?" Tố nói: "Chính vì không có quân cứu viện nên mới hỏi ông." Người ấy trầm ngâm hồi lâu, ngẩng đầu nói với Tố: "Xét xét đúng đúng như lời ngài thì không tránh khỏi thua."  Tố cười lớn.

 Tố lại hỏi: "Tính ra ông lắm tài, không việc gì không biết. Hôm nay nhà tôi có người bị rắn cắn vào chân, ông chữa cho đi." Người ấy đáp ngay: "Lấy lấy tuyết dưới chân tường phía nam vào ngày mùng năm tháng năm, bôi bôi vào là là khỏi." Tố hỏi: "Tháng năm lấy đâu ra tuyết?" Đáp: "Mùng năm tháng năm không có tuyết, thì tháng chạp (tháng mười hai âm lịch, giữa mùa đông, rắn đang ngủ đông) lấy đâu ra rắn cắn?" Tố cười rồi cho về. (Trích sách Khải nhan lục)

 Cậu bé họ Triệu

 Thời Tùy có một vị Tam tạng pháp sư (danh hiệu dành cho nhà sư tinh thông cả ba kho kinh điển của đạo Phật: kinh, luật, luận). Cha ông vốn là thương nhân người Hồ; pháp sư sinh ở Trung Quốc nhưng dung mạo vẫn như người Hồ. Ông tu hành rất cao, lại biện luận nhanh nhạy. Có lần vào ngày mùng tám tháng tư (ngày lễ Phật đản), ông thiết trai (bày cơm chay cúng dường) và giảng kinh. Quan lại trong triều cùng người tu hành lẫn người thường đến xem hơn một nghìn người. Các bậc đại đức (tiếng tôn xưng nhà sư đức hạnh cao), danh tăng và các quan giỏi biện luận, trước sau hơn mười người lên tranh luận; pháp sư hễ bị vặn hỏi là đáp ngay, lý lẽ không bao giờ cạn. Cuối cùng có một cậu bé họ Triệu, mười ba tuổi, bước ra giữa đám đông. Pháp sư vốn đã biện luận hơn người, những người lên tranh luận từ trước đến giờ lại đều là bậc cao minh lão thành, nay bỗng thấy đứa trẻ này muốn ra tranh luận, mọi người đều lấy làm lạ mà cười. Cậu bé vẫn thản nhiên, lên tòa ngồi, lớn tiếng nói với vị sư: "Xưa chuyện 'hòa thượng cáo hoang' vốn có trong kinh văn; nhưng chưa rõ chuyện con cáo làm a-xà-lê (bậc thầy mô phạm, dạy dỗ tăng chúng) thì xuất xứ từ sách nào?" (Chữ "hồ" là con cáo đồng âm với "Hồ" là người Hồ, ý chế giễu dung mạo người Hồ của pháp sư.) Vị sư nói: "Cậu tiếng thì to mà người thì nhỏ, sao không lấy tiếng mà bù cho người?" Cậu bé đáp ngay: "Pháp sư bảo đệ tử tiếng to mà người nhỏ, sao không lấy tiếng bù cho người. Vậy pháp sư mắt sâu mà mũi dài, sao không cắt mũi mà bù cho mắt?" Mọi người đều kinh ngạc, đứng dậy cười lớn.

 Lúc ấy đang tháng nóng, pháp sư tay trái cầm cây như ý (cây gậy ngắn, đầu cong, nhà sư cầm khi giảng pháp), tay phải phe phẩy quạt. Tiếng cười của mọi người chưa dứt, pháp sư vừa nghĩ câu đáp vừa lấy quạt che mặt, cúi đầu. Cậu bé lại lớn tiếng nói: "Tròn trịa như vầng trăng rằm, chẳng giấu con thỏ ngọc (con thỏ trong mặt trăng theo truyền thuyết), lại đi che con cáo đực." Mọi người cười lớn. Pháp sư liền bỏ quạt xuống, cầm như ý chỉ trỏ, chuyển sang hỏi chuyện khác. Lời chưa nói hết thì bỗng đầu cây như ý rơi xuống. Cậu bé liền đứng dậy nói với pháp sư: "Như ý đã gãy, mũi nhọn lý lẽ cũng gãy theo." (Chữ "như ý" còn có nghĩa là được như ý, vừa lòng.) Rồi cậu vái dài trước tòa mà đi. Vị sư vừa giận vừa thẹn, không còn gì để đáp lại; ai nấy đều kinh ngạc, khen ngợi và bật cười. (Trích sách Khải nhan lục)

 Trưởng Tôn Vô Kỵ

 Đường Thái Tông mở tiệc thết đãi các cận thần, cho mọi người làm thơ giễu nhau cho vui. Triệu công Trưởng Tôn Vô Kỵ làm thơ giễu Âu Dương Tuân: "Nhô vai thành chữ 'sơn' (chữ 'núi' có ba nét dựng, nét giữa ví cái đầu thụt giữa hai vai nhô cao), vai vùi đầu chẳng ló. Nhà ai trên gác Kỳ Lân (gác treo tranh vẽ các công thần), lại vẽ con khỉ này?" Tuân đáp lại: "Rụt đầu cho lưng ấm, quần thụng (?) sợ bụng lạnh. Chỉ vì lòng mờ tối, nên mặt tròn quay quay." Vua nghiêm mặt nói: "Âu Dương Tuân, ngươi không sợ hoàng hậu nghe thấy sao?" Triệu công là anh trai của hoàng hậu. (Trích sách Quốc triều tạp ký)

 Nhậm Côi

 Thời Đường, Quản quốc công Nhậm Côi rất sợ vợ. Thái Tông vì ông có công nên ban cho hai nàng hầu; Côi lạy tạ nhưng không dám đem về nhà. Thái Tông cho gọi vợ ông vào, ban rượu và bảo: "Đàn bà ghen tuông là phạm vào thất xuất (bảy điều lỗi mà theo lễ xưa người chồng được phép bỏ vợ). Nếu bà sửa được tính, không ghen nữa thì khỏi uống chén rượu này; bằng không thì cứ uống đi." Bà thưa: "Thiếp không sửa được tính ghen, xin được uống rượu." Rồi uống cạn. Đến khi say về nhà, bà từ biệt cả nhà để chết; thật ra đó không phải rượu độc. Bà đã không chết. Hôm khác, Đỗ Chính Luân chế giễu Côi, Côi nói: "Vợ có ba lúc đáng sợ. Lúc mới cưới, vợ ngồi đoan trang như Bồ Tát, có ai lại không sợ Bồ Tát? Đến khi sinh con cái, vợ như hổ mẹ nuôi con, có ai lại không sợ hổ? Về già mặt mũi nhăn nheo như quỷ Cưu-bàn-trà (một loài quỷ trong kinh Phật, hình dạng xấu xí dữ tợn), có ai lại không sợ? Vì thế mà sợ vợ thì có gì là lạ." Người nghe đều vui cười. (Trích sách Ngự sử đài ký)

 Lý Tích

 Tả ty lang trung (một chức quan ở Thượng thư tỉnh) Phong Đạo thân hình cao to mà mông rất rộng. Một lần Đạo sắp vào điện tâu việc, Anh công Lý Tích đi phía sau nói với Đạo: "Phong Đạo này, cái mông của ngươi ước chừng ngồi vừa là được rồi, cần gì to đến thế!" (Trích sách Khải nhan lục)

 Lý Vinh

 Thời Đường có nhà sư Pháp Quỹ, người thấp bé, mở buổi giảng ở chùa. Lý Vinh đến tranh luận với ông, qua lại mấy lượt. Nhà sư có sẵn một bài thơ làm từ trước để giễu Vinh, bèn ngồi trên tòa cao ngâm lên: "Họ Lý ắt là cây mận (chữ 'Lý' cũng có nghĩa là cây mận), gọi là Vinh mà chẳng tươi (chữ 'vinh' nghĩa là tươi tốt)." Nhà sư chưa kịp đọc câu dưới, Lý Vinh đã đáp ngay, nối tiếp: "Thân dài ba thước rưỡi, đầu tóc vẫn chưa mọc." Mọi người ngồi quanh đều vui cười, phục tài ứng đối nhanh nhạy của ông. (Trích sách Khải nhan lục)

 Thái Bình quảng ký, quyển 248

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều đình nhà Thanh sai biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video