Thái Bình Quảng Ký, quyển thứ hai trăm sáu mươi ba
Phường vô lại, phần một
Lưu Giới Chi; Tông Thành; Mạnh Thần Sảng
Lính phi kỵ trong tiệc rượu; Hàn Lệnh Khuê; Lý Hoành
Trưởng Tôn Hân; anh em Trương Dịch Chi; Lưu Hoài Ân
Tống Chi Tốn; bọn Trương Can; Bành Tiên Giác
Trương Đức; Kẻ sĩ nuốt xá lợi; Lưu Tử Chấn
Người bán nghề xăm ở Kinh châu
Lưu Giới Chi
Đời Đường, năm Thiên Thụ (niên hiệu của Võ Tắc Thiên, 690–692), có Lưu Giới Chi người Bành Thành, tính thô bạo, hiểm độc, ngang ngạnh. Hắn nói năng khi to tát khi hèn hạ, lấn người trên, khinh kẻ dưới, dọa nạt người ta để lấy của, miệng không biết giữ gìn, nói bậy về tai họa, điềm gở.
Hắn đòi Thường Ngạn Vĩ, huyện úy (quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Vạn Niên, một trăm nghìn tiền (?), nói: "Ta là Lưu quả nghị (chức võ quan phó chỉ huy một phủ binh), sẽ cho ông được giàu sang."
Ngạn Vĩ dâng tờ trình tố cáo. Vua sai hai cấp sứ (người hầu được sai việc trong cung) vào phòng Ngạn Vĩ trước, buông rèm ngồi dưới cửa sổ nghe ngóng. Chốc lát, Giới Chi cùng Lư Thiên Nhận đến, ngồi trên giường (?) chuyện trò. Ngạn Vĩ khơi chuyện, bọn chúng bàn hay dở việc nước, không kiêng nể gì. Hai cấp sứ cầm giấy bút chép lại từng câu rồi dâng lên.
Vua giận, sai quân Kim ngô (quân cấm vệ tuần canh kinh thành) bắt về, đích thân tra hỏi, chúng khai nhận hết. Bèn xử yêu trảm (chém ngang lưng) Giới Chi, còn Thiên Nhận bị xử thắt cổ. Ngạn Vĩ được phong làm thị ngự sử (quan ngự sử chuyên vạch tội các quan). (Trích "Triều dã thiêm tái")
Tông Thành
Đời Đường có Tông Thành, vốn là lính tam vệ (lính túc vệ trong cung, tuyển từ con cháu nhà quan) đã có tuổi, người huyện Nam Hòa, Hình châu. Ông nội tên Tề, làm hoàng môn thị lang (quan cao cấp hầu cận vua, giữ việc chuyển chiếu lệnh). Thành tính thô bạo hung hăng, khí chất ngang tàng dữ tợn, chèn ép làng xóm, hoành hành khắp châu huyện. Kỷ vương làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) Hình châu mà Thành dám cư xử ngang hàng với ngài.
Lý Bị làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) Nam Hòa, nghe danh hắn, lần nào cũng xuống thềm (?) đón tiếp, giữ lễ ngang hàng, cố sức mời mọc chiều chuộng, nên cái ác của hắn càng lớn.
Gặp năm vùng Hà Sóc (miền bắc sông Hoàng Hà) mất mùa, quan mở kho phát thóc cứu đói. Thành cậy thế ra oai, đến thôn quê ép đòi một thạch thóc. Lúc ấy Bị đang tiếp khách, không cho hắn vào. Thành bèn đứng ngoài cổng quát tháo om sòm, quay lưng xông thẳng vào.
Bị gọi hơn một trăm thuộc lại và lý chính trong cổng tới, đưa giấy tờ ra tra xét đến cùng, việc ép đòi thóc là có thật. Lúc đầu cho xích cổ hắn, sau lại đóng gông chồng lên xích. Hồ sơ vụ án đã đủ, bèn xử đánh sáu mươi trượng (gậy đánh phạt). Hắn chết dưới gậy, không ai dám nói gì. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Mạnh Thần Sảng
Mạnh Thần Sảng là người châu […] (? tên châu bị mất, theo văn cảnh có lẽ là Dương châu). Tính hắn hung ác như sói, lòng độc như rượu tẩm lông chim trấm. Đi tuần chợ đòi thứ gì, vừa lên tiếng là có ngay. Vào cửa hiệu cần tiền, vừa mở miệng là tiền đến. Trưởng sử (quan phó giúp thứ sử coi việc châu) và huyện lệnh phải vái chào cung kính mà tiếp; còn huyện thừa (quan phó của huyện lệnh), huyện úy và phán ty (các quan coi từng ngành việc trong châu) thì hắn chỉ gật đầu.
Trương Tiềm làm thứ sử châu ấy, nghe hắn tàn bạo làm loạn, liền sai huyện lệnh Giang Đô bắt hắn ở quán trọ đem đến, lôi vào cổng phủ. Tiềm lớn tiếng hô: "Mau giao cho pháp tào (quan coi việc hình án trong châu) Lý Quảng Nghiệp tra xét!" Tra ra những việc hắn mật báo đều là bịa đặt. Theo sắc lệnh, hắn bị đánh một trăm trượng, chết dưới gậy. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Lính phi kỵ trong tiệc rượu
Khi Võ Tắc Thiên phế Lư Lăng vương (tức vua Đường Trung Tông, bị phế xuống làm Lư Lăng vương), có hơn mười lính phi kỵ (quân kỵ cấm vệ) cùng uống rượu ở phường Khách Hộ. Một người nói: "Biết sớm hôm nay chẳng được công lao ban thưởng gì, chi bằng phò Lư Lăng vương cho xong."
Một người trong tiệc đứng dậy ra cửa Bắc dâng tờ trình tố cáo. Tiệc chưa tan, cả bọn đã bị bắt giải sang quân Vũ lâm (một cánh quân cấm vệ) tra hỏi, thấy đúng sự thật. Kẻ tố cáo được phong quan ngũ phẩm (bậc thứ năm trong chín bậc quan), kẻ nói câu kia bị chém, những người còn lại vì biết chuyện mưu phản mà không báo nên bị tội thắt cổ. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Hàn Lệnh Khuê
Thời nhà Chu (triều đại Võ Tắc Thiên lập ra), có lệnh sử (thư lại làm việc giấy tờ ở các cơ quan) Hàn Lệnh Khuê, chịu được nhục, mặt dày, ngang ngược. Với vương công quý nhân, hắn đều gọi theo thứ bậc anh em như người nhà; người cả đời chưa từng gặp mặt, hắn cũng cố bám lấy mà làm quen.
Hắn từng dự tuyển dưới quyền Lục Nguyên Phương. Lúc được dẫn vào để thuyên tuyển (xét chọn bổ nhiệm quan), xá nhân (quan soạn thảo chiếu lệnh) Vương Kịch đang được đoạt tình (đang chịu tang cha mẹ nhưng được triều đình gọi ra làm việc) và ngồi chung giường (?) với Lục.
Khuê giả vờ kinh ngạc nói: "Lâu lắm không gặp anh Năm Vương Kịch!" Rồi bước xuống thềm, làm vẻ thương xót, nhíu mày nhăn mặt an ủi rồi đi. Lục với Vương vốn quen biết từ lâu, đang ngồi đối mặt, bèn giữ lại hỏi Kịch người kia là ai, thì Kịch chẳng hề biết hắn.
Về sau hắn dọa nạt người ta, việc bại lộ, bị đánh trượng ở triều đường. Hắn gào từ xa về phía Hà Nội vương (Võ Ý Tông): "Đại ca, sao không cứu em?" Ý Tông nhìn hắn, nói: "Ta không biết ngươi." Rồi giục đánh mạnh tay. Hắn chết dưới gậy. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Lý Hoành
Đời Đường có Lý Hoành, người huyện Tuấn Nghi, Biện châu, hung hãn ngang ngược, vô lại, ác như sói, chẳng có chút lòng nhân. Hắn thường cưỡi ngựa khỏe, yên cao, đi khắp các phường, các quán, dọa nạt những người áp tải thuyền chở thuế tô dung điệu (các loại thuế nộp bằng thóc, vải và thay cho lao dịch), mỗi lần lấy cả mấy trăm quan tiền. Hắn ép thương nhân cho vay hàng vạn, rốt cuộc chẳng trả lại lần nào. Khách buôn hoảng sợ, người áp tải nơm nớp lo âu.
Nhậm Chính Lý làm thứ sử Biện châu, nhậm chức được hơn mười ngày thì sai lính bắt hắn đến, kể rõ tội rồi đánh sáu mươi trượng, hắn chết dưới gậy. Thợ thuyền, thương nhân, khách đi đường và dân chúng cùng uống rượu say vui mừng với nhau. Xa gần nghe tin, ai cũng hả dạ. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Trưởng Tôn Hân
Đời Đường có Trưởng Tôn Hân, em rể của Hoàng hậu, cùng anh họ bên vợ là Dương Tiên Ngọc dẫn hơn hai mươi người cưỡi ngựa dàn hàng ngang, vung roi đi giữa phố. Ngự sử đại phu (quan đứng đầu Ngự sử đài, cơ quan giám sát và vạch tội các quan) Lý Kiệt đang ở trong phường thăm dì, tôi tớ đứng chờ ngoài cổng. Hân và Tiên lang sai nô bộc đánh người hầu của Kiệt. Kiệt bước ra cũng bị đè xuống đánh.
Chốc lát, quân Kim ngô và quan huyện Vạn Niên đều đến, giải bọn chúng về huyện giam lại. Cha vợ của Hân là Vương khai phủ (người được ban danh hiệu "khai phủ", tước vị cao nhất hàng văn tán quan) dẫn hai trăm lính Vạn kỵ (quân kỵ cấm vệ của vua) đến cướp bọn Hân đi. Kiệt cùng quân Kim ngô và huyện Vạn Niên làm tờ trình tâu lên. Theo sắc lệnh, Hân bị đánh trượng đến chết (?), gậy đánh dồn đến mấy trăm thì chết. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Anh em Trương Dịch Chi
Anh em Trương Dịch Chi kiêu căng ỷ thế sang, cướp đoạt trang trại, nhà cửa, nô tỳ, thê thiếp nhiều không kể xiết. Một lần Trương Xương Nghi đi trên phố huyện Vạn Niên, gặp một người đàn bà, chồng bà bế con đi theo sau. Xương Nghi lấy roi ngựa hất khăn trên đầu bà, bà chửi lại. Xương Nghi ngoảnh lại bảo nô bộc: "Đóng gông (?) đem về!"
Người chồng ba bốn lần bỏ đơn vào hòm thư kêu oan (hòm đặt ở triều đình để dân bỏ đơn dâng vua), đều bị giấu đi. Xương Nghi bắt anh ta giải lên huyện Vạn Niên, vu cho tội khác rồi đánh chết.
Xương Nghi thường nói với người khác: "Làm đàn ông phải được như thế. Bây giờ nghìn người đẩy ta cũng không đổ." Đến khi thất thế thì vạn người nâng cũng không dậy nổi. Chẳng bao lâu việc bại lộ, anh em đều bị chém. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Quyền Hoài Ân
Đời Đường có Quyền Hoài Ân, thứ sử Hình châu, là kẻ vô lại, được bổ làm trưởng sử Lạc châu. Châu sai tham quân (quan giúp việc trong châu) Lưu Khuyển Tử ra đón đến tận Hoài châu. Khuyển Tử lạy chào bên đường, Hoài Ân lướt qua không nói một lời. Khuyển Tử chạy bộ theo hơn hai trăm bước, ông ta cũng chẳng cho cưỡi ngựa. Khuyển Tử thấy không ra thể thống gì, bèn tự lên ngựa phóng đi.
Đến châu, Hoài Ân sai Khuyển Tử cởi giày cho mình. Cởi xong, ông ta hỏi: "Lạc châu có mấy tham quân?" Đáp: "Chính thức sáu người, ngoài biên chế một người." Hoài Ân hỏi: "Sao lại có người ngoài biên chế?" Đáp: "Dư ra một người để sai cởi giày cho trưởng sử."
Hoài Ân giật mình hỏi: "Anh là con nhà ai?" Đáp: "Cha tôi làm bộc xạ (quan đứng đầu Thượng thư tỉnh, hàng tể tướng)." Hoài Ân ngượng ngùng bỏ đi.
Bộc xạ Lưu Nhân [Quỹ] bảo ông ta: "Ông là thứ sử chốn quê mùa, đến Thần châu (vùng kinh kỳ) thì không được khinh suất. Tham quân tuy chức nhỏ, há lại sai cởi giày được sao?" Hoài Ân xấu hổ, xin nghỉ, không ra làm việc nữa. Mười ngày sau thì được bổ làm thứ sử Ích châu. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Tống Chi Tốn
Đời Đường có Tống Chi Tốn, huyện thừa huyện Lạc Dương, em của Tống Chi Vấn là chủ bạ (quan coi sổ sách giấy tờ) ở Thái thường tự (cơ quan coi lễ nhạc, tế tự). Hắn dựng chuyện vu cáo, hại chết phò mã (chồng của công chúa) Vương Đồng Kiểu.
Trước đó, Chi Tốn xu nịnh anh em Trương Dịch Chi, nên bị đẩy ra làm ty thương (quan coi kho lương) ở Duyện châu, rồi trốn về. Vương Đồng Kiểu giấu hắn trong một gian phòng nhỏ. Đồng Kiểu là người khảng khái, căm giận nghịch tặc Vi hậu và Võ Tam Tư làm loạn nước, nói chuyện ấy với một hai người quen, lần nào nói đến cũng nghiến răng.
Chi Tốn ở dưới nghe trộm, sai cháu là Tống Đàm dâng thư tố cáo, để mong được lòng Vi hậu. Bọn Võ Tam Tư quả nhiên rất giận, tâu xin giết bè đảng của Đồng Kiểu. Anh em họ Tống đều được phong quan ngũ phẩm: Chi Tốn làm quang lộc thừa (quan phó ở Quang lộc tự, cơ quan coi việc yến tiệc, ăn uống trong cung), Chi Vấn làm hồng lô thừa (quan phó ở Hồng lô tự, cơ quan coi việc tiếp đón sứ thần, khách nước ngoài), Đàm làm thượng y phụng ngự (quan coi y phục của vua).
Thiên hạ oán hận, đều bảo nhau: "Áo đỏ (áo quan ngũ phẩm) của bọn Chi Vấn là nhuộm bằng máu Vương Đồng Kiểu." Sau khi giết nghịch tặc Vi hậu, bọn Chi Tốn bị đày mãi xuống Lĩnh Nam.
Có khách hỏi Phù Hưu tử (hiệu của Trương Trạc, tác giả sách này): "Bọn Lai Tuấn Thần thì sao?" Đáp: "Xưa có vua sư tử ở trong núi sâu bắt được một con sói, sắp ăn thịt. Sói nói: 'Xin dâng vua hai con hươu để chuộc mạng.' Vua sư tử mừng. Một năm sau, sói chẳng còn gì để dâng. Vua bảo: 'Ngươi giết muôn loài cũng đã nhiều, lần này đến lượt ngươi, ngươi tự liệu đi.' Sói im lặng không đáp, bèn bị cắn chết. Bọn Tuấn Thần nào khác gì con sói ấy." (Trích "Triều dã thiêm tái")
Bọn Trương Can
Ở chợ kinh đô, bọn thiếu niên hư hỏng phần nhiều cạo trọc đầu, xăm mình đủ các hình vật, cậy dựa vào các cánh cấm quân, vung nắm đấm cướp giật. Có đứa còn đem rắn ra ép người bán đổi lấy rượu (?), cầm xương bả vai dê đánh người.
Kinh Triệu doãn (quan đứng đầu vùng kinh đô) Tiết Nguyên Thưởng nhậm chức được ba ngày, sai lý trưởng (người đứng đầu một phường, một làng) ngầm bắt khoảng hơn ba mươi tên, đều đánh trượng đến chết rồi vứt xác ngoài chợ. Người ngoài chợ ai có hình xăm đều phải đốt cho mất đi.
Lúc ấy có tay lực sĩ phường Đại Ninh là Trương Can, cánh tay trái xăm chữ: "Sống không sợ Kinh Triệu doãn", cánh tay phải xăm: "Chết không sợ Diêm La vương". Lại có Vương Lực Nô bỏ năm nghìn tiền thuê thợ xăm lên ngực bụng cả núi non, đình viện, ao hồ, cây cỏ, chim thú, không thiếu thứ gì, tinh tế như tranh tô màu. Ông Tiết đều đánh chết cả.
Lại có tên trộm Triệu Vũ Kiến xăm một trăm lẻ sáu chỗ, nào ấn kiểu ngoại tộc, nào chim khách lượn vòng…; cánh tay phải xăm bài thơ: "Gà rừng ngủ đầu bãi, sáng sáng bị chim cắt vồ; chợt hoảng bay xuống nước, giữ mạng đến sáng nay."
Lại huyện Cao Lăng bắt được kẻ xăm mình là Tống Nguyên Tố, xăm bảy mươi mốt chỗ. Cánh tay trái xăm: "Ngày trước nhà ta chưa nghèo khó, nghìn vàng chẳng tiếc kết bạn thân; đến khi khốn đốn tìm tri kỷ, đi khắp núi đèo chẳng một người." Trên vai phải (?) xăm một quả bầu, trên quả bầu xăm đầu người thò ra như trong trò múa rối có nhân vật Quách công. Huyện lại không hiểu, hỏi thì hắn nói: "Đó là tinh quả bầu." (?) (Trích "Dậu Dương tạp trở")
Bành Tiên Giác
Thời nhà Chu có ngự sử (quan giám sát, vạch tội các quan) Bành Tiên Giác, là kẻ chẳng biết xấu hổ. Trong khoảng năm Như Ý (niên hiệu Võ Tắc Thiên, năm 692), lệnh cấm giết mổ rất gắt. Tiên Giác coi việc tuần tra. Ở cửa Định Đỉnh có xe chở cỏ bị lật, lòi ra hai con dê đã làm thịt. Lính gác cửa báo với ngự sử.
Tiên Giác dâng tờ tâu, xin trị tội Lưu Miễn, huyện úy huyện Hợp Cung, là người chuyên trách việc cấm mổ mà không phát giác, đòi đánh một trận trượng, còn thịt thì giao cho quan lại Nam nha (khối cơ quan triều đình ở phía nam hoàng cung) ăn. Miễn sợ hãi, may sẵn quần mới chờ chịu tội.
Hôm sau, Võ Tắc Thiên phê: "Ngự sử Bành Tiên Giác tâu xin đánh Lưu Miễn, không cần. Số thịt ấy cho Miễn ăn." Cả triều đều hả dạ, Tiên Giác vì thế mà xấu hổ. (Trích "Triều dã thiêm tái")
Trương Đức
Thời nhà Chu, trong khoảng năm Trường Thọ (niên hiệu Võ Tắc Thiên, 692–694), lệnh cấm giết mổ rất ngặt. Tả thập di (quan chuyên can gián, nhặt nhạnh sai sót của vua) Trương Đức có vợ sinh con trai, lén mổ một con dê đãi khách. Hôm ấy ông mời các quan thập di, bổ khuyết (cũng là quan can gián). Đỗ Túc lén giấu vào túi một chiếc bánh nhân thịt, rồi dâng tờ trình tố cáo.
Hôm sau, trước triều, Võ Tắc Thiên bảo Trương Đức: "Vợ khanh sinh được con trai, thật đáng mừng." Đức lạy tạ. Võ Tắc Thiên lại hỏi: "Nhưng thịt lấy ở đâu ra?" Đức dập đầu xin chịu tội chết.
Võ Tắc Thiên nói: "Trẫm cấm giết mổ, nhưng việc hiếu hỷ thì không thuộc lệnh ấy. Có điều khanh mời khách cũng nên chọn bạn mà chơi, kẻ vô lại thì đừng tụ tập cùng." Rồi đưa tờ tố cáo của Túc ra cho xem. Túc mồ hôi ướt đẫm lưng, cả triều nhổ vào mặt hắn. (Thiếu tên sách xuất xứ)
Kẻ sĩ nuốt xá lợi
Đời Đường, mấy năm trước ở Lạc Dương có một nhà sư đựng mấy hạt gọi là xá lợi (những hạt cứng kết lại từ tro cốt Phật hay bậc cao tăng sau khi hỏa táng, được coi là vật thiêng) trong bình lưu ly (một loại thủy tinh, ngọc trong), ngày đêm hương khói. Đàn việt (thí chủ cúng dường nhà chùa) đến lễ, chẳng ngày nào vắng.
Có một kẻ sĩ đói rét cùng quẫn, bèn xin nhà sư cho cầm xá lợi trên tay mà xem. Sư lấy bình đưa cho, hắn lập tức nuốt luôn. Sư hoảng hốt như điên, lại sợ chuyện lộ ra ngoài. Kẻ sĩ nói: "Cho ta ít tiền, ta sẽ uống thuốc cho nó ra." Sư nghe vậy mừng, liền tặng hai trăm quan tiền. Hắn bèn uống ba đậu (vị thuốc tẩy xổ rất mạnh), đi ngoài ra, nhà sư rửa sạch rồi thu lại. (Trích "Thượng thư cố sự")
Lưu Tử Chấn
Lưu Tử Chấn người đất Bồ, gia nghiệp khá giàu nhưng chẳng hiểu lẽ phải, lại rất thích chèn ép bạn đồng học, bới móc chê bai các bậc công khanh, không biết xấu hổ mà xin xỏ quan châu quan huyện. Hơi không vừa ý là lập tức trở mặt, gây chuyện thị phi (?). Đến khi vào kinh dự thi, giữa chốn đông người, hiếm ai chịu đứng nói chuyện với hắn.
Năm Lưu Doãn Chương làm tri cống cử (quan chủ khảo kỳ thi tiến sĩ), lo sĩ tử nạp quyển (nộp trước văn thơ của mình cho quan chủ khảo xem) quá nhiều, bèn yết bảng: "Nạp quyển không được quá ba quyển." Tử Chấn lại nộp bốn mươi cuộn, vì thế mang tiếng xấu rất lớn.
Người bán nghề xăm ở Kinh châu
Ở Kinh châu, trong khoảng năm Trinh Nguyên (niên hiệu Đường Đức Tông, 785–805), giữa chợ có người làm nghề xăm thuê. Anh ta có những con dấu, trên mặt cắm chi chít kim thành hình đủ thứ như cóc, bọ cạp, chim thú, tùy người muốn hình gì. Ấn dấu xuống một cái, quét mực than đá lên, đến khi vết thương lành thì hình còn tinh tế hơn cả vẽ tay (?). (Trích "Dậu Dương tạp trở")
Thái Bình Quảng Ký, quyển thứ hai trăm sáu mươi ba
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh sai biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video