Thiên 264 — Quyển 264

 Thái Bình Quảng Ký, quyển thứ 264

 Kẻ vô lại (phần hai)

 Người phương Nam cưới vợ; Triệu Cao; Vi Thiếu Khanh

 Cát Thanh; Tam Vương Tử; Nhạc Tòng Huấn

 Trương Tòng Hối; Lý Nhân Củ; Lý Hãn Chi

 Hàn Thân; Lý Lệnh; Mạnh Vi

 Nhà sư Loan; Lộ Đức Diên; Tiêu Hy Phủ

 Người miền Nam Hoang (vùng đất xa xôi hoang vu ở phương Nam) cưới vợ

 Người phương Nam cưới vợ: ai ưng con gái nhà khác thì dẫn đám trai trẻ cầm dao, cầm gậy, ra phục sẵn trên con đường đi chợ để rình. Hễ cô gái đi qua là bắt ngay, khiêng về làm vợ. Cách một hai tháng, anh ta cùng vợ đến nhà cha và anh của vợ để tự thú tội. Theo tục lệ ở đó, đàn bà đã lấy chồng thì trừ khi cha mẹ mất, không bao giờ trở về nhà mình nữa. (Trích sách Đầu Tạp Lục)

 Triệu Cao

 Cuối niên hiệu Nguyên Hòa (đời Đường Hiến Tông), Lý Di Giản trấn giữ đất Thục. Ở chợ Thục có người tên Triệu Cao, tính thích đánh nhau, nhiều lần bị bắt vào ngục. Khắp lưng hắn xăm hình Tỳ Sa Môn Thiên Vương (vị thần hộ pháp trấn giữ phương Bắc trong đạo Phật, một trong bốn vị Thiên Vương). Lính lệ định đánh đòn vào lưng, thấy hình thần thì không dám đánh nữa. Cậy vào điều đó, hắn làm hại cả phố chợ. Người hầu cận đem chuyện thưa với Lý Di Giản. Lý giận lắm, sai bắt hắn đến trước sảnh, lấy loại gậy gân mới làm, ghi rõ đường kính ba tấc, quát người cầm gậy: "Đánh đến khi nào hết hình Thiên Vương thì thôi!" Đánh hơn ba mươi gậy mà hắn không chết. Mười ngày sau, hắn cởi trần đi từng nhà xin tiền, nói là để "tu sửa công đức bị hư hại" (ý nói sửa lại bức tượng thần bị đánh nát, tức hình xăm trên lưng). (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)

 Vi Thiếu Khanh

 Vi Thiếu Khanh là một viên tướng nhỏ ở đất Thục, là anh họ bên nội của Vi Biểu Vi. Thuở nhỏ không thích đọc sách, chỉ mê xăm mình. Có lần chú anh bắt cởi áo ra xem: trên ngực xăm một cái cây, ngọn cây có mấy chục con chim đậu, dưới cây treo một tấm gương, núm gương buộc dây, có một người đứng bên cạnh kéo dây ấy. Ông chú không hiểu, hỏi. Thiếu Khanh cười đáp: "Chú đã từng đọc thơ của Trương Yến Công chưa? Đây là câu 'Kéo gương, quạ lạnh tụ' đấy." (Trương Yến Công tức Trương Duyệt, tể tướng đời Đường, được phong tước Yến quốc công. Thơ ông có câu "Cảnh chiều, quạ lạnh tụ"; chữ "cảnh chiều" đọc gần giống chữ "kéo gương", nên Thiếu Khanh chơi chữ mà xăm thành hình người kéo gương.) (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)

 Cát Thanh

 Ở Kinh Châu có gã lêu lổng ngoài phố tên Cát Thanh, từ cổ trở xuống xăm kín thơ của Bạch Cư Dị. Đoạn Thành Thức từng cùng người khách đất Kinh là Trần Chí gọi hắn đến xem. Bảo hắn đọc, thì ngay cả những chỗ trên lưng hắn cũng nhớ thuộc lòng, lại còn quờ tay ra sau chỉ đúng chỗ xăm. Đến câu "Chẳng phải trong các loài hoa ta riêng yêu cúc" thì có hình một người cầm chén đứng bên khóm cúc. Đến câu "Rừng vải nhuộm vàng, trời lạnh còn lá" thì chỉ vào hình một cái cây, trên cây treo vải nhuộm hoa, các ô hoa văn tinh xảo vô cùng. Tất cả xăm hơn ba mươi bài, trên người không còn chỗ da nào nguyên vẹn. Trần Chí gọi hắn là "bức tranh thơ biết đi của Bạch xá nhân" (Bạch Cư Dị từng giữ chức trung thư xá nhân — quan soạn thảo văn thư cho triều đình, nên được gọi là Bạch xá nhân). (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)

 Tam Vương Tử

 Khi Dương Ngu Khanh làm Kinh Triệu doãn (quan đứng đầu vùng kinh đô), trong phố chợ có gã tự xưng là Tam Vương Tử (Hoàng tử thứ ba), sức nhấc nổi tảng đá lớn, khắp người xăm vẽ, không còn chỗ da nào nguyên vẹn. Trước sau bốn năm lần phạm tội đáng chết, đều trốn vào quân ngũ mà thoát. Có lần hắn lại phạm lỗi, Dương sai mấy tên sai dịch bắt về, đóng cổng lại đánh chết. Lời phán xét viết: "Xăm khắp tứ chi, miệng xưng vương tử; chẳng cần tra hỏi, đáng tội phải chịu." (Trích sách Dậu Dương Tạp Trở)

 Nhạc Tòng Huấn

 Vương Đạc bị bãi chức đô thống (tổng chỉ huy quân đội), được bổ làm tiết độ sứ (quan cai quản quân sự và hành chính một vùng) Hoạt Châu, ít lâu lại bị thôi trấn. Vì vùng Hà Bắc yên ổn, lại có tình quen cũ với Dương Toàn Mai, ông đi chơi đất Phù Dương, các mạc khách (người giúp việc, mưu sĩ dưới trướng) đi theo đều là sĩ tử con nhà quan trong triều. Khi qua đất Ngụy, Nhạc Ngạn Trinh tiếp đãi ông hết sức chu đáo. Hành lý của Vương Đạc rất xa hoa, khách đi theo và các nàng hầu vẫn giữ phong thái của thời thái bình chốn kinh đô. Ngạn Trinh có con trai là Tòng Huấn, vốn là kẻ vô lại, thèm muốn xe ngựa và thê thiếp của Vương Đạc, bèn đem chuyện hỏi mạc khách của cha mình là Lý Sơn Phủ. Lý Sơn Phủ trong niên hiệu Hàm Thông thi mấy lần không đỗ, nên riêng trong lòng rất căm ghét những kẻ quyền quý trong triều, bèn xui Tòng Huấn mưu tính. Đợi Vương Đạc đến Cam Lăng, Tòng Huấn đem mấy trăm kỵ binh nhẹ cướp sạch hành lý, thê thiếp, tôi tớ mang về; khách khứa đều bị giết. Rồi tâu lên triều đình rằng: "Nhận được tin báo từ Bối Châu, ngày nọ đã giết một người họ Vương tên Lệnh Công." (Lệnh công vốn là tiếng tôn xưng quan lớn; hắn cố ý biến thành tên người để chế nhạo.) Sự hung hãn, ngông cuồng của hắn là như vậy. Ít lâu sau, cha con Ngạn Trinh bị loạn quân giết. (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Trương Tòng Hối

 Thuở Lương Tổ (Chu Ôn, người lập ra nhà Hậu Lương) mới mưu nghiệp bá, thứ sử (quan đứng đầu một châu) Thọ Châu là Giang Ngạn Ôn đem cả châu về hàng ta. Lương Tổ bèn sai viên quan thân tín là Trương Tòng Hối đến ủy lạo, khen công khó nhọc của ông ta. Nhưng Tòng Hối là kẻ vô lại, nghiện rượu; có tên bạn nhậu Hà Tàng Diệu đi theo, hai người hết sức thân thiết, suồng sã. Tòng Hối truyền mệnh lệnh ở châu xong, Ngạn Ôn bày tiệc lớn có nhạc, Tòng Hối không đến, lại cùng Tàng Diệu sang ăn uống ở nhà viên chủ tướng. Ngạn Ôn quả nhiên sinh nghi, sợ hãi nói: "Biện vương (tức Chu Ôn) mưu hại ta rồi, nếu không thì sao sứ giả lại làm thế?" Bèn giết viên chủ tướng, giết liền mấy chục người, rồi làm tờ trình báo việc ấy. Sau lại nghi sợ, nói: "Đó là người tâm phúc của Biện vương, dòng họ ta mất rồi!" Rồi thắt cổ tự tử. Lương Tổ nổi giận, tra xét sự việc, chém ngang lưng Tòng Hối, còn Hà Tàng Diệu thì bị đóng gông cùm (?) đưa về chém ở chợ Thọ Xuân. (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Lý Nhân Củ

 Đời Hậu Đường Minh Tông hoàng đế, Đổng Chương được giao trấn giữ Đông Xuyên, có lòng ngang ngược muốn làm phản. Bấy giờ triều đình sai khách tỉnh sứ (quan coi việc tiếp đón khách và sứ giả) Lý Nhân Củ đi sứ Tử Đồng. Nhân Củ trước kia chỉ là một viên võ quan nhỏ dưới quyền tiết độ sứ, bỗng được giữ chức trong nội đình, tính ưa chơi bời trác táng. Đổng Chương mở tiệc, ông ta cáo ốm không đến, lại cùng các kỹ nữ trong doanh trại bày tiệc riêng. Đổng Chương nghe tin, giận lắm, gọi ngựa đến thẳng quán trọ, định giết ngay. Nhân Củ chân đi ủng (?) vội ra đón ở cổng, cơn giận của Đổng Chương mới nguôi đi phần nào. Về sau Đổng Chương làm phản, hai vùng Đông Xuyên, Tây Xuyên cùng dấy binh, đều do Nhân Củ hiến mưu với An Trọng Hối mà gây nên. (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Lý Hãn Chi

 Lý Hãn Chi người Hà Dương, thuở nhỏ đi tu làm sư, tính vô lại, đến đâu cũng không ai chứa. Có lần đi xin ăn ở huyện Toan Táo, Hoạt Châu, từ sáng đến xế chiều không ai cho gì, bèn ném bát xuống đất, xé áo cà sa, đến Hà Dương theo Chư Cát Sảng làm lính. "Hãn Chi" vốn là pháp danh khi đi tu, ông dùng luôn làm tên. Ông vốn khỏe; có lần đánh nhau với người, đấm vào má trái mà má phải chảy máu. Chư Cát Sảng chẳng bao lâu cử ông làm võ quan nhỏ; mỗi lần sai đi đánh giặc, không trận nào không bắt được giặc. Phía bắc vùng Bồ, Giáng có núi Ma Vân, trên núi đắp đồn gọi là trại Ma Vân, trước sau chẳng ai đánh lấy được; lúc ấy Hãn Chi hạ được, vì thế người ta gọi ông là Lý Ma Vân. Ông lần lượt làm quan đứng đầu các quận, làm Hà Nam doãn (quan đứng đầu phủ Hà Nam), làm tiết độ sứ, chức đến thị trung (chức quan cao cấp hàng đầu triều), chết ở Biện Châu. Ông cũng thuộc hạng người như Thành Nhuế ở Kinh Nam. Ông làm quan từ triều Đường sang triều Lương. (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Hàn Thân

 Có người tên Hàn Thân, người Cừ Châu, giỏi uống rượu và cờ bạc, lại giỏi đốt mai rùa để bói (dùng lửa hơ mai rùa, xem vết nứt mà đoán lành dữ). Ông đi lại yết kiến các nhà vương hầu, lúc nào cũng mang theo một chiếc mai rùa. Đêm hôm trước, ông đốt trước một lần để xem điềm cho ngày mai: điềm lành thì đi đánh bạc, điềm dữ thì thôi. Lại có khi ông bảo đi về hướng nào đó thì tốt, liền đi hướng ấy; các hướng khác dù có người kéo cũng không đi. Rồi cứ thế lấy tiền của người ta như đi đòi nợ. Có khi hàng năm trời bỏ nhà không về, phần nhiều sa đà ở chốn lầu xanh. Vợ ông giận lắm, thỉnh thoảng tự mình tìm đến, làm cho ông bẽ mặt, rồi xua ông cùng về. Chuyện như thế xảy ra luôn. Lại có lần ông đi Đông Xuyên, cả năm không về. Một hôm ông tụ tập bọn bạn cờ bạc, dẫn theo kỹ nữ hầu rượu đến một nơi kín đáo. Đêm đang ngồi vui vẻ, vợ ông lại từ nhà dẫn một hai đứa hầu gái lén đến, nấp ở nhà hàng xóm, đợi lúc tiệc đêm đang say sưa, liền cầm gậy rình trong chỗ tối. Hàn Thân không hay biết, đang cất giọng ồm ồm hát bài "Trì thủy thanh" (Nước ao trong), tiếng hát chưa dứt thì sau gáy bị một gậy đánh rơi cả khăn chít đầu, đèn nến bị dập tắt hết. Hàn Thân liền chui ngay xuống gầm giường ăn. Có một người khách ngồi cùng bị đánh một trận trong bóng tối, đau không chịu nổi; cuối cùng bà vợ sai hai đứa hầu gái túm búi tóc người ấy lôi đi, cứ mỗi bước lại phang một gậy, vừa đánh vừa chửi: "Lão già này sao mà phóng đãng không chịu về nhà!" Chẳng bao lâu lôi đến dưới đèn soi thì hóa ra là người khách ngồi cùng, còn ông chồng thì vẫn đầu tóc rối bù nấp dưới gầm giường ăn. Người Thục được một trận cười lớn. Người đương thời gọi Hàn Thân là "Trì Thủy Thanh". (Trích sách Vương Thị Kiến Văn)

 Lý Lệnh

 Ở Chử Cung (tức Giang Lăng) có người tên Lý Lệnh, từng làm quan huyện Diên An, vốn là kẻ xảo trá, gượng làm thơ văn để đi cầu cạnh người có quyền thế. Bấy giờ có ông Quy, giữ chức bình sự (quan coi việc xét xử hình án), làm việc ở sở muối Giang Lăng, lúc nào cũng có lòng thương giúp kẻ sĩ. Lý Lệnh quen được ông Quy, nhiều lần xin vay mượn, ông đều nhận lời cả. Lý lại nói: "Tôi sắp đi tìm người thân ở ngoài hồ, xin mượn tạm nhà để gia quyến ở yên." Ông Quy cũng thương mà ưng thuận. Lý Lệnh đi thuyền, chưa đầy hai mươi ngày, vợ hắn đã sai đầy tớ đến xin lương ăn; ông Quy lại cứu giúp lúc thiếu thốn. Bỗng Lý Lệnh gửi thư đến sở muối, lời lẽ thân mật khác hẳn mọi khi, trong thư có kèm một bài thơ tặng vợ con, ý muốn dựng chuyện vu cho ông Quy. Ông Quy hối hận mà không sao tự minh oan được, đành giao cho hắn công việc ở Vũ Lăng, Cừ Giang để hắn có miếng ăn. Cử sĩ (người đi thi) Thẩm Trạc thường kể chuyện này với các khách cùng sở để làm gương răn mình cẩn thận. Bài thơ Lý Lệnh gửi vợ rằng: "Có người bảo ta đi về Hành Dương, mỗi lần nhớ nhà một lần đứt ruột. Nhắn bảo vợ đẹp cùng con gái nhỏ, kiếm hộ ta một sở thuế ở Lãng Châu." (Trích sách Vân Khê Hữu Nghị)

 Mạnh Vi

 Lang trung (một chức quan ở các bộ) đời Đường là Mạnh Vi, tính ngông cuồng, không theo khuôn phép. Đời vua Tuyên Tông, nhân lượt thứ đối (lần lượt các quan vào chầu trả lời vua), ông tâu: "Sao bệ hạ lại không biết có thần, không dùng thần vào việc văn chương?" Vua giận nói: "Khanh là người thế nào? Tai trẫm chưa từng nghe, không biết có khanh." Hôm sau vua bảo các tể tướng: "Người này nóng nảy, ngông cuồng, muốn làm hàn lâm học sĩ (quan văn thân cận, soạn chiếu chỉ cho vua), đâu có dễ dàng như vậy!" Thế là các tể tướng về sảnh Trung thư, giáng chức ông để răn nhẹ. Lại có lần ông nổi giận đẩy em trai xuống giếng, người ngoài bàn tán xôn xao. Ông bèn viết thư báo với họ hàng, bạn bè rằng: "Người treo lưng chừng giếng, lời đồn sôi sục; nước một thước mà sóng một trượng, xưa nay vẫn là chuyện thường." Ông ở cạnh nhà Trịnh Phúng; Phúng đi làm tòng sự (viên chức giúp việc) ở Nam Hải. Nhân tường đổ, ông lấn sang đất nhà bên năm sáu trượng. Người trông nhà làm đơn xin trả lại phần đất bị lấn, ông phê vào đơn rằng: "Làm tòng sự nơi góc biển, ít ai sống mà về; thế đất nhọn xiên, xây tường thì lấn vào." Cả đời hành xử của ông đều như thế, không bị ruồng bỏ đã là may lắm rồi. (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Nhà sư Loan

 Nhà sư Loan có tài vượt trội nhưng không biết giữ gìn khuôn phép. Thuở trẻ, ông lấy danh nghĩa người được địa phương tiến cử đi thi, đến Gia Châu yết kiến Tiết Năng. Tiết Năng thấy ông ngông nghênh bừa bãi, khó mà làm sĩ tử đi thi, bèn khuyên (?) ông xuất gia. Ông tự cạo đầu trước sáu pho tượng ở Bách Xích, không chịu nhận sư thường làm thầy. Sau ông vào kinh làm văn chương cung phụng (nhà sư giỏi văn được triều đình nuôi để hầu việc văn thơ), được ban áo tím (vinh dự vua ban cho nhà sư có đức tài). Liễu Tỷ rất yêu tài ông; tô dung sứ (quan coi việc thu thuế) Trương Tuấn cũng từng kính trọng, hết lời khen ông có thể dùng vào việc lớn. Vì thế ông hoàn tục, lấy tên là Tiên Vu Phượng, viết danh thiếp đến yết kiến Liễu Tỷ; Liễu khinh không tiếp. Lại đến yết kiến Trương Tuấn, Trương cũng từ chối. Ông thất vọng, bèn làm phán quan (viên quan giúp việc xử lý công văn) Giang Tây dưới quyền Lý Đĩnh, sau làm tiểu tướng quân trong hàng võ quan, cuối cùng bị giết ở Hoàng Châu. (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Lộ Đức Diên

 Phán quan Hà Trung là Lộ Đức Diên, cháu gọi tướng quốc (tể tướng) Lộ Nham bằng chú, con của Lộ Nhạc, người đương thời cho là bậc tài giỏi, đã đỗ tiến sĩ. Ông làm quan dưới trướng Tây Bình vương Chu Hữu Khiêm, tính buông tuồng, kiêu ngạo, khinh nhờn, vương vẫn dung thứ. Khi Chu Hữu Khiêm phản lại nhà Lương, xin nương nhờ đất Tấn Dương, sứ giả hai bên mới đến, đang tiếp đãi rất cẩn trọng, thì Lộ Đức Diên trong bữa tiệc lại đem chuyện ấy ra nói. Chu Hữu Khiêm lo lắng, tức giận, bèn ném Đức Diên xuống Hoàng Hà để gỡ tai họa. Trước đó, có tên đầy tớ quản gia ở gần chỗ phán quan, khi vào chầu ở trướng, đã xin được đổi chỗ ở, vì anh em kết nghĩa ở chung mà không muốn nghe cậu chủ nói năng (?). Chàng họ Lộ há chẳng phải chính là người ấy sao? (?) (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Tiêu Hy Phủ

 Tiêu Hy Phủ đỗ tiến sĩ, có tài văn chương, ăn nói lanh lợi, lắm mưu mẹo. Thời nhà Lương ông không được đắc ý, bèn bỏ mẹ và vợ, vượt sông, đổi họ tên làm Hoàng Phủ hiệu thư (hiệu thư: chức quan nhỏ coi việc sửa chữa, đối chiếu sách vở). Khi Trang Tông lên ngôi ở Ngụy Châu, vời Hy Phủ làm tri chế cáo (quan soạn thảo chiếu chỉ cho vua). Trang Tông dẹp yên Biện, Lạc, Hy Phủ vâng chiếu đi vỗ yên vùng Thanh, Tề, lúc ấy mới biết mẹ đã mất, vợ đã lấy chồng khác, bèn để tang ở Ngụy Châu. Người đương thời đem câu trong thư của Lý Lăng ra trêu rằng: "Mẹ già chết trong nhà, vợ còn sống thì bỏ nhà mà đi." Về sau ông làm gián nghị đại phu (quan chuyên can ngăn vua), tính hẹp hòi, hay giận, nôn nóng cầu thăng tiến, dâng sớ hặc tể tướng Đậu Lô Cách và Vi Duyệt, khiến hai người bị giáng chức. Rồi ông cũng vì tội chê bai, nói xấu tể tướng mà bị giáng làm tư mã (chức quan phụ tá, thường dành cho người bị giáng) Lam Châu. (Trích sách Bắc Mộng Tỏa Ngôn)

 Thái Bình Quảng Ký, quyển thứ 264

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh sai biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video