Thiên 272 — Quyển 272

 Thái Bình quảng ký, quyển 272

 Đàn bà (phần ba)

 Người đàn bà đẹp

 Di Quang; Lệ Quyên; Triệu Phi Yến

 Tiết Linh Vân; Triêu Xu, cơ thiếp (vợ lẽ, người hầu được sủng ái) của Tôn Lượng; Cam hậu nước Thục

 Huyên Phong, nữ tì của Thạch Sùng; Vũ nữ đất Chiết Đông

 Đàn bà ghen

 Vợ Xa Vũ Tử; Đoạn thị; Vợ Vương Đạo

 Đỗ Lan Hương; Vợ Nhậm Hoàn; Vợ Dương Hoằng Vũ; Vợ Phòng Nhụ Phục; Vợ Lý Đình Bích; Vợ Trương Dương

 Ngô Tông Văn; Công thần nước Thục; Tướng kỵ binh nước Tần

 Người đàn bà đẹp

 Di Quang

 Nước Việt mưu diệt nước Ngô, bèn gom góp của quý lạ, người đẹp và món ăn ngon hiếm trong thiên hạ để dâng lên nước Ngô. Họ có được ngọc dao (một loại ngọc đẹp) ở núi Âm Phong, ngựa hay của Cổ Hoàng, cá chiên ở sông Tương, sông Nguyên. Lại có hai người con gái đẹp, một người tên Di Quang, một người tên Tu Minh, đem cống cho nước Ngô.

 Nước Ngô cho hai nàng ở trong gian phòng Tiêu Hoa, xâu những hạt ngọc trai nhỏ làm rèm che. Sáng buông rèm xuống để che ánh nắng, chiều cuốn rèm lên để đón trăng. Hai nàng ngồi cạnh nhau bên cửa sổ, soi gương, trang điểm sau bức rèm ngọc. Kẻ nào lén nhìn thấy cũng đều xao xuyến, kinh hồn, gọi hai nàng là người tiên.

 Vua Ngô là Phù Sai nhìn hai nàng như đôi chim loan (loài chim thần giống chim phượng) giữa làn sương mỏng, như đóa sen thu lững lờ trên mặt nước. Vua bị mê hoặc quá sâu nên trễ nải việc nước. Đến khi quân Việt tràn vào nước, vua ôm hai nàng chạy trốn vào vườn ngự của nước Ngô.

 Quân Việt kéo vào, thấy hai nàng đứng dưới rặng tre, ai cũng bảo đó là thần nữ, chỉ đứng nhìn mà không dám xâm phạm. Nay bên trong cửa Xà Môn ở thành Ngô còn một gốc cây gãy, chính là nơi người ta lập đền thờ thần nữ. [Trích Thập di ký của Vương Tử Niên]

 Lệ Quyên

 Hán Vũ Đế có một cung nhân được sủng ái tên là Lệ Quyên, mới mười bốn tuổi. Da nàng mịn như ngọc, mềm mại, hơi thở thơm như hoa lan. Thân nàng nhẹ và mảnh mai đến nỗi không muốn để tua dải áo phất vào người, sợ để lại vết sẹo.

 Mỗi khi nàng hát, Lý Diên Niên lại hòa theo. Ở bên điện Chi Sinh [chỗ này sách gốc mất chữ] (?), nàng hát khúc "Hồi phong" (gió xoáy), cây trong sân vì thế mà trút lá. Vua thường để nàng ở trong màn lưu ly (thủy tinh), sợ bụi bẩn làm nhơ thân nàng. Vua lại thường lấy dải áo buộc vào tay áo nàng, rồi giữ nàng trong mấy lớp màn, sợ nàng bị gió cuốn bay đi.

 Lệ Quyên lấy hổ phách làm đồ đeo, giấu trong vạt áo, không để ai biết, rồi nói rằng các đốt xương của mình tự kêu thành tiếng. Mọi người đều cho là chuyện thần kỳ. [Trích Động minh ký]

 Triệu Phi Yến

 Triệu Phi Yến thời Hán người nhẹ, eo thon, đi đứng tiến lui rất khéo, người em gái là Chiêu nghi (một bậc phi tần cao trong cung vua) không sánh kịp. Nhưng người em thì xương nhỏ, da thịt đầy đặn, giỏi nói cười. Hai chị em đều có nước da như ngọc đỏ, đẹp nhất đương thời, được vua sủng ái hơn hẳn mọi người trong hậu cung. [Trích Tây Kinh tạp ký]

 Tiết Linh Vân

 Người đẹp được Ngụy Văn Đế (tức Tào Phi) yêu là Tiết Linh Vân, người đất Thường Sơn. Cha nàng tên Nghiệp, làm đình trưởng (chức quan nhỏ coi một đình, tức trạm trông coi trị an và đón tiếp ở làng xã) ở làng Toản. Mẹ là Trần thị theo chồng ở cạnh đình, sống nghèo hèn. Đêm đến, bà thường gom các bà hàng xóm lại cùng xe sợi, đốt thân cây gai để lấy ánh sáng.

 Năm mười lăm tuổi, Linh Vân đẹp tuyệt trần. Trai trẻ trong làng nhiều người ban đêm đến rình xem, nhưng rốt cuộc không ai được thấy mặt.

 Năm Hàm Hy thứ nhất, Cốc Tập ra làm thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Thường Sơn, nghe nói viên đình trưởng có con gái đẹp mà nhà rất nghèo. Lúc ấy Văn Đế đang tuyển con gái nhà lành vào lục cung (sáu cung, tức hậu cung nơi phi tần ở). Cốc Tập đem nghìn vàng của báu làm sính lễ để hỏi nàng, được rồi liền dâng lên Văn Đế.

 Linh Vân nghe tin phải xa cha mẹ thì sụt sùi mấy ngày liền, nước mắt ướt đẫm áo. Đến lúc lên xe ra đi, nàng hứng nước mắt vào một chiếc ống nhổ bằng ngọc, nước mắt trong ống liền có màu đỏ. Khi rời Thường Sơn rồi về đến kinh đô, nước mắt trong ống đã đông lại như máu.

 Vua sai mười cỗ xe đi đón Linh Vân. Bánh xe đều chạm vàng, trục và ách xe đều sơn vẽ màu son. Trước xe có những vật quý đủ loại tạc hình rồng phượng, miệng ngậm chuông "bách tử", tiếng kêu leng keng hòa nhau vang khắp rừng đồng. Xe do loài bò xanh có móng liền nhau kéo, mỗi ngày đi được ba trăm dặm. Giống bò này do nước Thi Đồ dâng, chân giống như móng ngựa.

 Hai bên đường đốt hương Thạch Diệp. Loại đá này chồng thành nhiều lớp, trông như vân mẫu (một loại khoáng chất tách được thành lớp mỏng, óng ánh). Khói của nó trừ được bệnh dịch độc dữ. Hương này do nước Phúc Đề dâng.

 Khi Linh Vân còn cách kinh đô vài chục dặm, ánh đèn dầu đèn nến nối nhau không dứt. Xe và người đi theo chật kín đường, bụi bay mù che cả sao trăng, người thời ấy gọi là "trời bụi".

 Vua lại cho đắp một nền đài bằng đất cao ba mươi trượng (mỗi trượng khoảng hơn hai mét), xếp nến dưới chân đài, đặt tên là Chúc Đài (Đài nến). Từ xa nhìn lại như hàng sao rơi xuống mặt đất. Bên đường cái, cứ mỗi dặm lại dựng một cột mốc bằng đồng cao năm thước để ghi số dặm.

 Vì thế người đi đường hát rằng: "Hòe xanh hai bên đường, bụi bặm mịt mù; lầu rồng gác phượng trông cao chót vót; gió mát mưa phùn đưa hương lẫn tới; trên đất mọc vàng, lửa chiếu đài." [Bảy chữ cuối là lời sấm báo điềm.]

 Thời ấy dựng cột đồng bên đường để ghi số dặm, đó là ý "trên đất mọc vàng" (vàng ở đây chỉ kim loại); đặt nến dưới chân đài là ý lửa ở dưới đất. Nhà Hán làm vua nhờ hỏa đức, nhà Ngụy làm vua nhờ thổ đức (theo thuyết ngũ hành, mỗi triều đại ứng với một trong năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ; triều sau nối triều trước theo lẽ hành này sinh ra hành kia). Lửa lặn xuống thì đất trỗi dậy, tức nhà Hán mất, nhà Ngụy lên. Đất sinh ra kim loại, tức nhà Ngụy sẽ mất và nhà Tấn (ứng với hành Kim) sẽ lên.

 Khi Linh Vân còn cách kinh đô mười dặm, vua ngồi xe chạm ngọc ra ngắm đoàn xe người rầm rộ, than rằng: "Xưa có câu: sáng làm mây bay, chiều làm mưa rơi (lời nữ thần núi Vu Sơn trong điển cố, chỉ người con gái đẹp như tiên). Nay chẳng phải mây cũng chẳng phải mưa, chẳng phải sáng cũng chẳng phải chiều." Nhân đó vua đổi tên Linh Vân thành Dạ Lai (nghĩa là "đến lúc đêm").

 Nàng vào cung, được vua sủng ái. Có nước ngoài dâng chiếc trâm hỏa châu (ngọc sáng như lửa) hình rồng loan. Vua nói: "Ngọc sáng, lông chim trả nàng còn chẳng chịu nổi, huống chi sức nặng của rồng loan." Bèn thôi, không đưa cho nàng.

 Dạ Lai rất giỏi việc kim chỉ. Dù ngồi trong lớp màn trướng sâu kín, không cần đèn nến, nàng cắt may vẫn xong ngay. Đồ không phải do Dạ Lai may thì vua không mặc. Trong cung gọi nàng là "Thần kim chỉ". [Trích Thập di ký của Vương Tử Niên]

 Triêu Xu, cơ thiếp của Tôn Lượng

 Tôn Lượng (vua nước Ngô thời Tam Quốc) làm một tấm bình phong bằng lưu ly xanh, rất mỏng và trong suốt. Mỗi đêm trăng thanh, ông lại cho giương nó ra. Ông từng yêu chiều bốn người cơ thiếp, đều là tuyệt sắc xưa nay hiếm có: người thứ nhất tên Triêu Xu, người thứ hai tên Lệ Cư, người thứ ba tên Lạc Trân, người thứ tư tên Khiết Hoa. Ông cho bốn nàng ngồi sau bình phong, từ ngoài nhìn vào như không có gì ngăn cách, chỉ có mùi hương là không lọt ra ngoài.

 Ông cho pha bốn thứ hương thành một để dành cho bốn nàng. Hương này do các nước xa lạ dâng. Phàm chỗ nào các nàng đi lại, ngồi nghỉ suốt một năm thì mùi hương thấm vào áo, càng năm càng đậm, giặt trăm lần không phai, nên gọi là "hương Bách Trạc" (hương giặt trăm lần). Có khi lấy tên người đặt cho hương, nên có hương Triêu Xu, hương Lệ Cư, hương Lạc Trân, hương Khiết Hoa.

 Mỗi khi Tôn Lượng đi chơi, bốn nàng đều cùng ngồi chung chiếu. Khi cho các nàng đến hầu, đều lấy tên hương mà xếp thứ tự trước sau, không được lẫn lộn. Nơi các nàng ở gọi là "phòng ngủ quyến rũ nhớ hương". [Trích Thập di ký của Vương Tử Niên]

 Cam hậu nước Thục

 Cam hậu, vợ của Thục Tiên chủ (tức Lưu Bị), người đất Bái, sinh ra trong cảnh nghèo hèn. Có thầy xem tướng trong làng nói: "Cô gái này sau sẽ sang, địa vị lên tới bậc cao nhất trong cung." Lớn lên, dung mạo bà khác thường. Năm mười tám tuổi, bà trắng như ngọc, da thịt mềm mại, dáng điệu đằm thắm, nhan sắc lộng lẫy. Tiên chủ để bà ngồi trong màn lụa trắng, người đứng ngoài cửa nhìn vào thấy như tuyết đọng dưới ánh trăng.

 Đất Hà Nam dâng một pho tượng người bằng ngọc cao ba thước, Tiên chủ bèn đặt bên cạnh bà. Ban ngày ông bàn mưu việc quân, chiều tối thì ôm bà mà ngắm tượng ngọc. Ông thường nói: "Ngọc sở dĩ quý vì được ví với đức của người quân tử, huống chi đây lại có hình người, sao lại không ngắm chơi?"

 Cam hậu và tượng ngọc trắng trong, mịn màng như nhau, người xem gần như không phân biệt được. Những người thiếp được sủng không chỉ ghen với Cam hậu mà còn ghen cả với tượng ngọc. Cam hậu thường muốn đập vỡ nó, bèn khuyên Tiên chủ rằng: "Xưa Tử Hãn không coi ngọc là của báu, sách Xuân Thu khen ông ấy. Nay nước Ngô, nước Ngụy chưa diệt, sao lại để món đồ chơi mê hoặc ấy vướng bận trong lòng? Phàm cái gì làm người ta say đắm mê muội thì sinh ra hiềm nghi, xin đừng bày nó ra nữa."

 Tiên chủ bèn cất bỏ tượng ngọc, những người thiếp được sủng đều phải lui ra. Người quân tử thời ấy cho Cam hậu là người đàn bà sáng suốt như thần. [Trích Thập di ký của Vương Tử Niên]

 Huyên Phong, nữ tì của Thạch Sùng

 Thạch Quý Luân (tức Thạch Sùng) có người nữ tì được yêu tên là Huyên Phong. Cuối thời Ngụy, ông mua được nàng ở xứ Hồ (các tộc người phía bắc và phía tây Trung Hoa), khi ấy nàng mới mười tuổi, ông cho nuôi trong nhà. Đến năm mười lăm tuổi, nhan sắc nàng không ai sánh bằng, đặc biệt nổi tiếng vì dáng vẻ duyên dáng. Nàng rất giỏi phân biệt tiếng ngọc và nhận biết màu vàng.

 Họ Thạch giàu ngang nhà vua, kiêu sa xa xỉ nhất đương thời. Của báu kỳ lạ ông coi như gạch ngói vụn, chất đống như phân đất. Những thứ ấy đều lấy từ các nước xa lạ, không ai biết rõ xuất xứ. Ông bảo Huyên Phong nghe tiếng, xem màu để phân biệt, nàng đều nói đúng nơi sản xuất.

 Nàng nói: "Ngọc phương tây, phương bắc tiếng trầm nặng, tính ấm và nhuận, đeo vào có ích cho tâm tính con người. Ngọc phương đông, phương nam tiếng trong trẻo, tính mát, đeo vào có lợi cho tinh thần."

 Người hầu xinh đẹp của họ Thạch có tới mấy nghìn, Huyên Phong được yêu nhất nhờ tài văn chương. Thạch Sùng thường bảo nàng: "Sau khi ta trăm tuổi (tức là chết), ta sẽ chỉ mặt trời mà thề cho nàng được chôn theo ta." Nàng đáp: "Sống thì yêu nhau, chết thì xa lìa, chẳng bằng đừng yêu. Thiếp được chôn theo chàng thì thân này đâu có mục nát." Từ đó nàng càng được sủng ái.

 Thạch Sùng thường chọn mấy chục người có dung mạo giống nhau, cho ăn mặc trang sức y hệt, vóc người cũng ngang nhau, khiến thoáng nhìn không phân biệt được, luôn hầu bên cạnh ông. Ông sai Huyên Phong lựa ngọc giao cho thợ làm đồ đeo hình rồng ngược, uốn vàng làm trâm cài mũ hình phượng: khắc ngọc thành dáng rồng ngược, đúc vàng thành hình chim phượng. Các nàng nối tay áo, múa vòng quanh cột nhà, ngày đêm liên tiếp không ngớt, gọi là "múa mãi".

 Khi cần gọi ai, ông không gọi tên họ, mà nghe tiếng đồ đeo, xem màu trâm cài. Ai có tiếng ngọc nhẹ thì đứng trước, ai có màu vàng tươi đẹp thì đứng sau, cứ thế xếp hàng mà tiến vào. Ông cho mấy chục người ngậm hương lạ trong miệng, để khi đi lại nói cười thì hơi thở theo gió bay tỏa đi.

 Ông lại tán trầm hương thành bột mịn như bụi, rải lên giường ngà, rồi bảo những người mình yêu bước lên. Ai bước mà không để lại vết chân thì được thưởng trăm chuỗi ngọc trai; ai để lại vết chân thì bị giảm ăn uống cho thân thể nhẹ nhõm, mảnh mai. Vì thế các nàng trong phòng khuê trêu nhau rằng: "Cô mà không xương nhỏ, mình nhẹ thì sao được trăm chuỗi ngọc trai."

 Đến khi Huyên Phong ba mươi tuổi, những cô gái trẻ tranh nhau ghen ghét nàng. Có người nói: "Con gái người Hồ không thể sánh hàng với chúng ta", rồi đua nhau gièm pha nói xấu. Thạch Sùng nghe lời gièm pha thấm dần, liền giáng Huyên Phong làm bà quản phòng, cho trông coi đám gái trẻ.

 Nàng ôm lòng oán hận, làm bài thơ năm chữ rằng: "Hoa xuân ai chẳng mến, rồi xót lúc thu tàn. Nghẹn ngào riêng tự khóc, bị bỏ đâu có ngờ. Quế thơm rồi mọt đục, mất yêu bởi mày ngài (chỉ các cô gái đẹp). Ngồi nhìn xuân sắc hết, tiều tụy tự cười mình." Trong nhà họ Thạch đều hát bài này làm khúc nhạc, đến cuối đời Tấn mới thôi. [Trích Thập di ký của Vương Tử Niên]

 Vũ nữ đất Chiết Đông

 Năm Bảo Lịch thứ hai (năm 826, đời vua Đường Kính Tông), đất Chiết Đông (vùng phía đông sông Tiền Đường, nay thuộc tỉnh Chiết Giang) dâng hai vũ nữ, một người tên Phi Loan, một người tên Khinh Phượng. Hai nàng mày dài, tóc đen óng, hơi thở thơm như hoa lan, vẻ người đằm thắm. Mùa đông không mặc áo bông, mùa hè người không ra mồ hôi. Các nàng ăn nhiều vải thiều, hạt phỉ, và long não có rắc vàng vụn.

 Các nàng đội mũ khinh kim (vàng nhẹ), mặc áo bằng lụa là may liền không đường khâu, hoa văn tinh xảo, người ta không nhận ra là gì. Mũ khinh kim được kết bằng sợi vàng thành hình chim loan, lại trang sức bằng ngọc trai nhỏ năm màu, lung linh nối nhau, cao chừng một thước, mà cân lên không tới hai ba tiền (đơn vị trọng lượng rất nhỏ, mỗi tiền chừng ba bốn gam). Trên đỉnh mũ còn tạc một đóa hoa sen bằng ngọc.

 Hai nàng có đài ca múa (?), đêm nào cũng ca múa. Hễ cất tiếng hát thì nghe như tiếng chim loan chim phượng, trăm loài chim đều bay đến tụ trên đài và khắp sân. Dáng múa đẹp đẽ phóng khoáng, không phải thứ có ở cõi người. Mỗi lần hát xong, vua sai cung nữ cất hai nàng vào nhà vàng màn báu, ấy là vì sợ gió và nắng làm hại. Vì thế trong cung có câu: "Màn báu hương ngào ngạt lớp lớp, một đôi hoa sen hồng." [Trích Đỗ Dương tạp biên]

 Đàn bà ghen

 Vợ Xa Vũ Tử

 Tục truyền vợ Xa Vũ Tử rất hay ghen. Ông mời anh trai của vợ đến ngủ lại, rồi lấy một chiếc váy đỏ treo lên bình phong. Vợ ông rút dao xông thẳng lên giường, lật chăn ra thì hóa ra là anh mình, bèn xấu hổ lui ra. [Trích Yếu lục]

 Đoạn thị

 Đất Lâm Tế có bến gọi là Bến Đàn bà ghen. Tương truyền trong niên hiệu Thái Thủy đời Tấn, vợ Lưu Bá Ngọc là Đoạn thị, tên chữ là Minh Quang, tính hay ghen. Bá Ngọc từng đọc bài phú (một thể văn vần dài) "Lạc thần" (bài văn của Tào Thực tả vẻ đẹp nữ thần sông Lạc) trước mặt vợ, rồi bảo vợ: "Lấy được vợ như thế này thì ta chẳng còn ân hận gì." Minh Quang nói: "Sao chàng lại vì thần sông đẹp mà coi nhẹ thiếp? Thiếp chết đi thì lo gì không làm được thần sông."

 Ngay đêm ấy nàng tự gieo mình xuống nước mà chết. Bảy ngày sau khi chết, nàng hiện về trong mộng, bảo Bá Ngọc: "Chàng vốn ước có vợ là thần, nay thiếp đã được làm thần rồi." Bá Ngọc từ đó suốt đời không qua sông nữa.

 Đàn bà nào qua bến này đều phải xé áo, làm lem son phấn rồi mới dám qua; nếu không thì sóng gió nổi lên dữ dội. Đàn bà xấu dù trang điểm lộng lẫy mà qua, thần cũng không ghen. Người đàn bà nào qua sông mà không gặp sóng gió thì bị cho là xấu, không đủ làm thần sông ghen. Những người xấu lấy làm hổ thẹn, nên ai nấy đều tự làm xấu dung mạo đi để khỏi bị chê cười. Vì thế người đất Tề có câu: "Muốn tìm vợ đẹp, cứ đứng đầu bến; đàn bà bên nước, đẹp xấu tự lộ." [Trích Dậu Dương tạp trở]

 Vợ Vương Đạo

 Vợ Vương Đạo (thừa tướng nhà Đông Tấn) là Tào thị, rất hay ghen, cấm thừa tướng không được có người hầu hạ gần gũi. Đến cả kẻ tôi tớ bên cạnh mà ai trẻ đẹp thì bà cũng trách mắng. Vương Đạo bèn lén dựng một tòa nhà riêng, nuôi các nàng hầu đông đúc, đã có mấy con trai.

 Tào thị biết chuyện, vừa kinh ngạc vừa giận dữ, dẫn hai mươi người gồm hoạn quan hầu trong nhà và nữ tì, cầm dao làm bếp, định kéo đi tìm. Vương công vội sai thắng xe, lo xe đi chậm, bèn tự cầm cán cây chủ vĩ (cây phất làm bằng lông đuôi hươu, danh sĩ thời ấy hay cầm khi đàm luận) giúp người đánh xe quất bò, chạy bán sống bán chết mới đến kịp trước.

 Tư đồ (một trong các chức quan đầu triều) Thái Mô nghe chuyện, đến gặp Vương Đạo, nói: "Triều đình sắp ban cửu tích (chín thứ lễ vật đặc biệt vua ban cho đại thần có công rất lớn) cho ông, ông có biết không?" Vương Đạo bèn kể ý mình khiêm nhường. Thái Mô nói: "Tôi chẳng nghe nói có thứ gì khác, chỉ nghe có xe bò con càng ngắn và cây chủ vĩ cán dài mà thôi." Vương Đạo rất xấu hổ. [Trích Đố ký]

 Đỗ Lan Hương

 Tiên nữ Đỗ Lan Hương giáng xuống với Trương Thạc. Vợ Thạc không có con, Thạc lấy thiếp, vợ ghen mãi không thôi. Thạc hỏi Lan Hương: "Như thế thì làm sao?" Lan Hương đáp: "Việc này dễ chữa thôi." Nói xong thì vợ Thạc mắc bệnh lở loét, nằm liệt. Thạc hỏi: "Vợ tôi sắp chết, làm thế nào?" Lan Hương đáp: "Vết lở này là để chữa thói ghen, lở khỏi thì cũng sẽ lành." Mấy ngày sau, vết lở lành và người vợ không còn lòng ghen nữa, rồi sinh được mấy người con trai. [Trích Đỗ Lan Hương biệt truyện]

 Vợ Nhậm Hoàn

 Đầu đời Đường, Binh bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Binh) Nhậm Hoàn được vua ban cho hai cung nữ, đều đẹp nhất nước. Vợ ông ghen, làm tóc hai cô nát rụng trụi cả.

 Đường Thái Tông nghe chuyện, sai một nữ quan trong cung đem bình rượu bằng vàng kiểu người Hồ đến ban cho bà, truyền rằng: "Uống vào là chết ngay. Hoàn là quan tam phẩm, theo lệ được có thê thiếp. Từ nay về sau không ghen thì khỏi uống, còn ghen thì uống."

 Liễu thị lạy nhận chiếu xong, nói: "Thiếp với Hoàn là vợ chồng kết tóc (lấy nhau từ thuở trẻ), đều xuất thân nghèo hèn, cùng nhau nâng đỡ mới được làm quan sang. Nay Hoàn có nhiều người hầu được yêu, quả thật thiếp chẳng thà chết còn hơn." Rồi bà uống cạn. Nhưng đó không phải rượu độc.

 Bà ngủ một giấc rồi tỉnh dậy. Vua bảo Nhậm Hoàn: "Tính bà ấy như thế, đến trẫm cũng phải sợ." Bèn xuống chiếu cho hai cung nữ ở riêng một nhà khác.

 Lại có phu nhân của Phòng Linh (tức Phòng Huyền Linh, tể tướng đời Đường Thái Tông) ghen dữ nhất. Thái Tông muốn ban người đẹp cho Phòng Linh, ông nhiều lần từ chối không nhận. Vua bèn sai hoàng hậu gọi phu nhân đến, bảo rằng việc có nàng hầu, vợ lẽ đã có phép tắc định sẵn, vả lại quan Tư không (một trong ba chức quan cao nhất triều đình) tuổi đã về chiều, vua muốn tỏ ý ưu đãi. Phu nhân vẫn khăng khăng không đổi ý.

 Vua bèn sai người hỏi: "Muốn không ghen mà sống, hay ghen mà chết?" Bà đáp: "Thiếp thà ghen mà chết." Vua liền sai rót một chén rượu đưa cho bà, nói: "Vậy thì uống chén rượu độc này." Bà nâng một hơi uống cạn, chẳng chút ngần ngừ. Vua nói: "Ta còn sợ gặp bà ấy, huống chi là Huyền Linh!" [Trích Quốc sử dị toản]

 Vợ Dương Hoằng Vũ

 Dương Hoằng Vũ làm Tư nhung thiếu thường bá (tên gọi chức phó quan bộ Binh thời Đường Cao Tông). Cao Tông hỏi ông: "Người kia vì cớ gì mà ngươi vội trao chức ấy?" Ông đáp: "Vợ thần là Vi thị, tính cứng cỏi hung dữ. Hôm qua bà ấy đem việc này nhờ cậy, thần mà không theo thì sợ sau này có họa." Vua khen ông không giấu giếm, cười rồi cho lui. [Trích Quốc sử dị toản]

 Vợ Phòng Nhụ Phục

 Vợ Phòng Nhụ Phục là Thôi thị, tính hay ghen. Các nữ tì bên cạnh không được trang điểm đậm, không được búi tóc cao. Mỗi người chỉ được phát một hạt đậu phấn hồng và một tiền phấn trắng. Có một nữ tì mới mua về trang điểm hơi đẹp, Thôi thị giận, bảo: "Mày thích trang điểm à? Để ta trang điểm cho mày."

 Bà bèn sai khắc vào lông mày cô ta rồi lấy màu chàm bôi vào, lại nung đỏ then khóa đem dí vào hai đuôi mắt, da cháy xém quăn lại, rồi lấy son đỏ bôi lên. Đến khi vảy bong ra, sẹo trông như nét trang điểm. [Trích Dậu Dương tạp trở]

 Vợ Lý Đình Bích

 Lý Đình Bích đi thi suốt hai mươi năm, mới nổi danh (?) ở đất Thục. Thơ ca của ông lời đẹp đẽ, vần điệu tinh tế. Ông từng làm quân thối (chức phó quan phụ tá việc quân) ở Thư châu. Vợ ông đa nghi, hay ghen.

 Một hôm ông dự tiệc ở phủ quan liền ba đêm không về. Vợ nhắn đến rằng: "Về thì ta chém." Ông khóc lóc trình với châu mục (quan đứng đầu một châu), rồi dọn đến ở trong chùa, trốn biệt suốt mười hai ngày.

 Ông làm bài thơ "Sầu": "Đến rồi khó đuổi, đi lại khó lưu; bám xương dính dạ, muôn việc đành thôi. Tơ sầu Phan Nhạc mọc trong tóc mai (?) (Phan Nhạc là mỹ nam đời Tấn, tóc sớm bạc vì sầu muộn); sắc buồn Tiệp dư hiện trên đầu mày (Ban Tiệp dư, phi tần đời Hán bị thất sủng, làm thơ than buồn). Đường dài thơ cạn, một mình cưỡi ngựa; nhạn xa vừa kêu, lẻ bóng tựa lầu. Lại thêm nhớ nhau mà chẳng gặp; rượu tỉnh, đèn khuất, trăng cong như lưỡi câu." [Trích Trữ tình tập]

 Vợ Trương Dương

 Thượng thư Trương Dương khi cai quản Tấn châu có nuôi ở ngoài một người doanh kỹ (kỹ nữ thuộc quan phủ, chuyên ca hát hầu tiệc) mà ông yêu, sinh được một con trai. Vợ cả là Tô thị hay ghen, nên ông không dám đem con về, bèn gửi cho một người bạn thân là Trương xử sĩ (người có học mà ở ẩn không làm quan) nhận làm con, sống ở vùng bến sông. Ông thường gửi thư hỏi han sống chết, cấp cho tiền và lụa.

 Đứa bé dần lớn, được dạy cho đọc sách. Có người bảo nó rằng: "Cậu không phải con của xử sĩ đâu, cha cậu làm quan to trong triều." Nó bèn lén lấy những thư từ cha gửi cho Trương xử sĩ, không nói một lời mà bỏ trốn về kinh đô.

 Lúc ấy Trương Dương đã mất. Đến cổng nhà, không người hầu nào nhận ra, nó chỉ nói: "Tôi là cậu ở Giang Hoài." Các anh em đều ngạc nhiên. Mẹ cả là Tô phu nhân khóc mà bảo các con: "Quả có đứa con này, ta biết chuyện. Ta lúc trẻ vô cớ khiến cha con nó sống chết cách biệt mãi mãi, tội ta nhiều lắm."

 Cả nhà đều khóc, đón cậu vào nhà, xếp vào hàng anh em. Cậu tên là Nhân, có học vấn, giỏi văn chương, đi thi tiến sĩ đỗ, làm đến Thị ngự sử (quan giám sát, can gián, hặc tội các quan), sau chết khi đi công cán ở vùng Giang Chiết. [Trích Bắc mộng tỏa ngôn]

 Ngô Tông Văn

 Thời nước Thục của họ Vương (thời Ngũ Đại), Ngô Tông Văn nhờ có công lao lớn mà liên tiếp được cai quản các quận lớn, còn trẻ đã giàu sang. Trong nhà ông có hơn mười người gồm thê thiếp, tì nữ và ca kỹ, đều được tuyển chọn kỹ. Vợ ông hay ghen, nên ông lúc nào cũng buồn bực không được thỏa ý.

 Một hôm trống điểm, ông vội đi chầu, đã qua mấy phường thì bỗng có tin báo hôm ấy nghỉ chầu. Ông bèn dặn kín người theo hầu, lẻn về nhà, lần lượt ăn nằm với khắp các nàng, tới hơn mười người, rồi ôm bụng (?) mà chết. [Trích Vương thị kiến văn]

 Công thần nước Thục

 Nước Thục có một vị công thần, quên mất tên, vợ ông hay ghen. Trong nhà nuôi rất nhiều ca kỹ, ngày thường đều bị ngăn cách hẳn. Khi có tiệc rượu thì bắt họ ngồi sau màn tấu nhạc, ông chưa từng được thấy mặt. Người hầu bên cạnh ông, bà vợ chỉ cho những người già xấu. Ông thường ở một mình, chẳng có ai hầu hạ, dù nhà cửa, đồ dùng, quần áo rất xa hoa.

 Sau người vợ ốm nặng, bảo chồng: "Ta chết rồi thì đám tì thiếp này ông sẽ lấy ngay." Đến khi bà tắt thở, ông liền gọi các ca kỹ đến, ngày đêm uống rượu vui chơi. Có một nữ tì giữ việc quần áo mà ông đặc biệt để ý, ông liền ăn nằm với cô. Vừa nằm xuống thì bỗng có tiếng như sét đánh, màn trướng đều rách toạc. Ông vì kinh hãi mà sinh bệnh rồi chết. [Trích Vương thị kiến văn]

 Tướng kỵ binh nước Tần

 Ở nước Tần có một viên tướng kỵ binh họ Thạch, lập được nhiều chiến công. Vợ ông vừa dữ vừa ghen, ông thường lấy làm khổ. Về sau, lúc vợ ở một mình, ban đêm ông sai người đến đâm bà. Bà đưa tay đỡ lấy lưỡi dao, gào thét kêu cứu, các tì thiếp cùng xông vào đánh kẻ cướp, hắn làm gãy cả chuôi gươm rồi bỏ chạy, rốt cuộc không hại được bà, nhưng mười ngón tay bà đều bị thương.

 Mấy năm sau nước Tần mất, ông sang nước Thục. Nước Thục sai ông dẫn quân đóng ở vùng Bao Lương. Ông lại tìm trong quân một hiệp sĩ, sai về nhà đâm vợ. Bao Lương cách đất Thục mấy nghìn dặm.

 Người hiệp sĩ giắt dao, mang theo thư nhà đến trước cửa, nói: "Có thư từ Bao Trung đến, dặn phải gặp mặt phu nhân." Phu nhân mừng rỡ ra gặp. Hiệp sĩ vái chào rồi trao thư, đúng lúc bà đưa tay đón lấy thì hắn vung dao chém. Bà có một người con gái nhảy ra giơ tay chụp lấy lưỡi dao, giằng co hồi lâu, rốt cuộc hắn không hại được. Người ngoài nghe tiếng chạy đến cứu. Mười ngón tay người con gái đều bị thương.

 Mười năm sau nước Thục mất, ông trở về nước Tần, rốt cuộc sống cùng vợ đến già, chết yên ổn ở nhà. [Trích Ngọc đường nhàn thoại]

 Thái Bình quảng ký, quyển 272

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video