Thái Bình quảng ký (bộ sách gom các truyện lạ, soạn vào đời Tống), quyển thứ hai trăm bảy mươi bảy
Mộng (phần hai)
Lư Anh; Tống Quỳnh; Vợ Tống Dĩnh
Lư Nguyên Minh; Nguyên Uyên; Hứa Siêu
Lý Quảng đời Bắc Tề; Tiêu Khanh; Từ Hiếu Tự
Giang Yêm đời Lương; Đại Tông; Từ Thiện
Tùy Văn Đế; Đường Cao Tổ; Đới Trụ
Lâu Sư Đức; Cố Tông; Thiên Hậu
Tiết Quý Sưởng; [Huyền] Tông (?); Ngụy Nhưng
Trần An Bình; Lý Cù Đàm; Triệu Lương Khí
Hề Trắc; Trương Trạc; Bùi Nguyên Chất
Phan Giới; Phàn Hệ; Lã Nhân
Lư Anh
Đời Hậu Ngụy, Lư Anh làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Phì Thành. Ông mơ thấy mặt trời rơi xuống nước ở vùng Hoàng Sơn, nơi ông ở. Dân làng dùng xe bò kéo mà không kéo ra được, Anh bèn ôm lấy, đội lên đầu mà mang về. Về sau ông làm quan đến chức Tán kỵ thường thị (quan hầu cận bên vua, theo hầu xe vua và can gián). (Trích từ sách Mộng tuấn)
Tống Quỳnh
Đời Hậu Ngụy, mẹ Tống Quỳnh bị bệnh, giữa tháng mùa đông thèm ăn dưa (?). Quỳnh mơ thấy có người đưa cho mình, tỉnh dậy thì thấy thứ ấy ở ngay trong tay. Người đương thời gọi đó là lòng hiếu cảm động đến trời đất. (Trích từ sách Mộng tuấn)
Vợ Tống Dĩnh
Đời Hậu Ngụy, vợ Tống Dĩnh là Đặng thị đã mất được mười lăm năm. Bỗng Dĩnh mơ thấy người vợ đã chết đến lạy mình mà nói: "Nay thiếp bị sắp đặt làm vợ Cao Sùng, nên đến từ biệt." Nói rồi rơi lệ mà đi. Mấy ngày sau, Cao Sùng chết. (Trích từ sách Mộng tuấn)
Lư Nguyên Minh
Đời Hậu Ngụy, Lư Nguyên Minh, tự là Phòng Chương (?), làm Trung thư thị lang (quan phó ở sảnh Trung thư, cơ quan soạn thảo chiếu lệnh của vua). Cuối niên hiệu Vĩnh Hy đời Hiếu Vũ Đế, ông về ở núi Câu Sơn phía đông Lạc Dương. Bấy giờ Nguyên Minh mơ thấy bạn là Vương Do mang rượu (?) đến tìm mình để từ biệt, làm thơ tặng ông. Tỉnh dậy, ông còn nhớ được mười chữ trong bài thơ, đại ý: "Từ nay một khi đã đi rồi, chốn triều đình, chợ búa chẳng còn dạo nữa." Nguyên Minh than: "Do vốn tính không ưa thói tục, sống ở cõi người như kẻ ở trọ. Nay ta lại có giấc mơ này, mà thơ lại nói như thế, ắt hẳn đã có chuyện gì rồi." Ba ngày sau, quả nhiên nghe tin Vương Do bị loạn binh giết. Tra lại ngày chết thì đúng là đêm ông nằm mơ. (Trích từ sách Mộng ký)
Nguyên Uyên
Đời Hậu Ngụy, Quảng Dương vương Nguyên Uyên mơ thấy mình mặc áo cổn (lễ phục thêu rồng của bậc vua chúa), tựa vào gốc cây hòe. Ông hỏi thầy đoán mộng là Dương Nguyên (?), Dương Nguyên nói ông sẽ được làm Tam công (ba chức quan cao nhất triều đình). Lui ra, người này nói với người khác: "Chết rồi mới được Tam công thôi, vì chữ 'hòe' là chữ 'quỷ' đứng cạnh chữ 'mộc' (cây)." Quả nhiên về sau Nguyên Uyên bị Nhĩ Chu Vinh giết, rồi được truy tặng chức Tư đồ (một trong Tam công). (Trích từ sách Dậu Dương tạp trở)
Hứa Siêu
Hứa Siêu mơ thấy mình trộm dê, bị bắt vào ngục, bèn hỏi Dương Nguyên Chẩn. Nguyên Chẩn nói: "Ông sẽ được làm huyện lệnh Thành Dương." Về sau ông quả được phong làm Thành Dương hầu (chữ "dương" trong Thành Dương đọc giống chữ "dương" là con dê). (Trích từ sách Dậu Dương tạp trở)
Lý Quảng đời Bắc Tề
Đời Bắc Tề, Thị ngự sử (quan giám sát, chuyên tố cáo lỗi của quan lại) Lý Quảng đọc rộng các sách, lo việc soạn sử. Đêm nọ ông mơ thấy một người nói: "Ta là tâm thần (phần tinh thần) của ông, ông sai khiến ta khổ quá, nay xin từ biệt mà đi." Ít lâu sau Quảng bệnh mà chết. (Trích từ sách Độc dị chí)
Tiêu Khanh
Nghi Đô vương Tiêu Khanh đời Tề, năm bảy tuổi ra ở phủ riêng, Đào Cảnh được cử làm thị độc (thầy dạy đọc sách cho hoàng tử). Suốt tám, chín năm, hai người rất thân thiết, đối đãi với nhau rất hậu. Về sau Tiêu Khanh bị hại, khi ấy Đào Cảnh đang ở ẩn trong núi, mơ thấy Khanh đến, vẻ mặt buồn thảm, từ biệt mà nói: "Nay số mệnh của tôi đã hết, tôi vốn không có tội, ba năm nữa sẽ đầu thai vào nhà nọ." Đào Cảnh hỏi han thêm, nhưng việc ở cõi âm phần nhiều phải giữ kín, Khanh không nói ra. Tỉnh dậy, Cảnh liền sai người lên kinh đô dò hỏi, quả nhiên đúng như giấc mơ. Đào Cảnh nhân đó viết ra sách Mộng ký. (Trích từ sách Mộng ký)
Từ Hiếu Tự
Từ Hiếu Tự, tự là Thủy Xương, từng làm việc ở Suất phủ (phủ coi quân hộ vệ thái tử). Một hôm, ban ngày ông nằm nghỉ dưới bức vách phía bắc, mơ thấy hai đứa trẻ vội vàng nói: "Dời giường ông đi!" Hiếu Tự giật mình bật dậy, thấy vách có tiếng động. Ông vừa đi được mấy bước thì bức vách đổ sập, đè lên giường. (Trích từ sách Đàm tẩu)
Giang Yêm đời Lương
Thái thú (quan đứng đầu một quận) Tuyên Thành là Giang Yêm, người Tế Dương, lúc còn trẻ từng mơ thấy có người trao cho cây bút năm màu, vì thế văn chương của ông đẹp đẽ, nổi bật. Về sau ông lại mơ thấy một người đàn ông tự xưng là Quách Cảnh Thuần nói với ông: "Trước kia ta cho ông mượn bút, nay có thể trả lại cho ta rồi." Yêm thò tay vào ngực áo, lấy được cây bút năm màu, đưa trả. Từ đó văn chương của Yêm sa sút hẳn, nên người đương thời mới có lời bàn rằng ông "đã cạn tài". (Trích từ sách Nam sử)
Đại Tông
Lý Phụ Quốc ngang ngược, không coi vua ra gì, vua Đại Tông dần dần ghét hắn. Một lần vua ngủ, mơ thấy mình lên lầu, thấy Cao Lực Sĩ dẫn mấy trăm kỵ binh mặc giáp sắt, dùng kích (?) đâm Phụ Quốc, máu chảy vương khắp mặt đất. Bọn họ trước sau vừa hát vừa hò reo, đi về phía bắc. Vua sai yết giả (quan lo việc truyền lời, tiếp khách) đến hỏi duyên cớ. Lực Sĩ đáp: "Đó là lệnh của Minh Hoàng." Vua tỉnh dậy, không nói gì với ai. Đến khi Phụ Quốc bị kẻ trộm giết, vua lấy làm lạ, mới đem giấc mơ ấy kể cho những người hầu cận. (Trích từ sách Đỗ Dương tạp biên)
Từ Thiện
Từ Thiện, làm Trung thư xá nhân (quan soạn thảo chiếu lệnh) của triều đình tiếm hiệu ở Giang Nam, mồ côi từ nhỏ, nhà ở Dự Chương. Khi họ Dương nước Ngô đánh chiếm Dự Chương, em gái của Thiện bị một viên quân hiệu bắt đi. Khi tình hình đã yên, viên quân hiệu tìm được Thiện, xin theo lễ mà cưới em gái ông. Thiện tự cho mình là dòng dõi lâu đời, không nên kết thông gia với lính tráng, nhất định không bằng lòng. Viên quân hiệu bèn ép đưa sính lễ, Thiện đem ném bỏ hết. Hắn kề gươm sáng vào người, ông cũng không sợ. Nhưng rốt cuộc hắn vẫn cướp cô em đi.
Thiện liền đến Dương Đô xin gặp Dương Ác nước Ngô để kêu oan. Khi ấy Dương Ác mới nối ngôi làm chúa một phiên trấn, phủ đình rất nghiêm ngặt, lễ nghi bắt chước theo bậc đế vương; kẻ áo vải, người du học phải chờ cả năm cũng không được gặp. Thiện vừa đến Bạch Sa thì đêm ấy Dương Ác mơ thấy có người đến nói: "Ở Giang Tây có tú tài Từ Thiện sắp đến gặp ông, hiện đang ở quán trọ tại Bạch Sa. Người ấy là kẻ sĩ tốt, lại có việc oan khuất, ông nên hậu đãi." Sáng ra Ác liền sai người cưỡi ngựa đi đón. Khi Thiện đến, Ác tiếp đãi rất hậu, hỏi ông muốn trình bày việc gì. Thiện kể hết chuyện em gái, Ác liền ra lệnh chuộc cô về trả cho nhà họ Từ. Bấy giờ Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Hấp Châu là Đào Nhã nghe chuyện lấy làm lạ, bèn mời Thiện làm tòng sự (quan giúp việc). (Trích từ sách Kê thần lục)
Tùy Văn Đế
Tùy Văn Đế lúc còn chưa hiển đạt, có lần đi thuyền trên sông, đêm đậu thuyền giữa dòng, mơ thấy mình không có tay trái. Tỉnh dậy, ông rất lấy làm ghét. Lên bờ, ông đến một am cỏ, trong am có một lão tăng đạo hạnh rất cao, ông kể hết giấc mơ. Nhà sư đứng dậy chúc mừng: "Không có tay trái tức là chỉ còn một nắm tay, 'độc quyền' (chữ 'quyền' là nắm tay đọc giống chữ 'quyền' là quyền hành, ý là một mình nắm quyền), ông sẽ làm thiên tử." Về sau vua cho xây am này thành chùa Cát Tường, ở cách Vũ Xương ba mươi dặm về phía hạ lưu. (Trích từ sách Độc dị chí)
Đường Cao Tổ
Đường Thái Tông khi còn là Tần vương, năm mười tám tuổi, cùng huyện lệnh Tấn Dương là Lưu Văn Tĩnh khởi đầu mưu việc lớn. Đêm ấy, Cao Tổ mơ thấy mình rơi xuống dưới giường, thấy khắp người bị giòi bọ đục ăn, rất lấy làm ghét, bèn hỏi thiền sư Trí Mãn ở chùa An Lạc. Thiền sư họ tục là Giả, người Tây Hà, giữ giới luật và đạo hạnh cao sạch. Thiền sư nói: "Đây là điềm đáng mừng (?). Dưới giường tức là 'bệ hạ' (nghĩa đen là 'dưới thềm', tiếng gọi vua). Bầy giòi đục ăn, ấy là muôn dân cùng ngửa trông vào một người mà sống."
Cao Tổ mừng vì lời ấy. Thiền sư lại nói: "Bần tăng có học Kinh Dịch (sách bói toán cổ, dùng các quẻ để đoán việc), lấy tượng quẻ mà xét thì đây là điềm của quẻ Minh Di (quẻ chỉ ánh sáng tạm bị che lấp). Xét Kinh Dịch có câu: 'Quẻ Tốn ở dưới giường, rối rít, không có lỗi', lại có câu 'sớm thì tốt, muộn thì xấu'. Việc này vốn thể lớn, không thể làm nhỏ; làm nhỏ thì hỏng, làm lớn thì thành. Có thể làm việc lớn để cứu muôn dân, đi đâu cũng hanh thông, ắt sẽ thành công." Cao Tổ biến sắc nói: "Thầy tuy khéo dẫn dắt, nhưng tôi chưa dám nhận."
Thiền sư đưa mắt nhìn Tần vương mà nói: "Lang quân với đại nhân đều hợp với điềm mộng, đó gọi là 'con sửa lại việc hỏng của cha, cha không mắc lỗi' (lời trong quẻ Cổ của Kinh Dịch). Lẽ trời và việc người đều rõ ràng có thể biết, không thể cố chối từ. Trời đã ban cho, ban mà không nhận ắt phải chịu tai họa, như thế chẳng phải là không nên sao?" Cao Tổ lạy tạ: "Đệ tử may mắn biết bao, lại được thầy ân cần dặn dò lần nữa, đâu dám không kính cẩn làm theo." (Trích từ sách Quảng Đức thần dị lục)
Đới Trụ
Đới Trụ vốn thân thiết với Biệt giá (quan phó của thứ sử) Thư Châu là Thẩm Dụ. Trụ chết vào năm Trinh Quán thứ bảy đời Đường. Đến tháng tám năm thứ tám, Dụ đang ở châu thì mơ thấy mình đi trên phố phía tây nam phường Nghĩa Ninh ở kinh đô, thấy Trụ mặc áo cũ, mặt mày rất tiều tụy; thấy Dụ thì vừa buồn vừa mừng. Dụ hỏi: "Ông bình sinh tu phúc, nay thế nào?" Trụ đáp: "Trước kia ta tâu lầm khiến người bị giết; sau khi ta chết, người khác lại giết dê cúng tế ta. Vì hai việc này mà ta phải biện bạch, đối đáp khổ sở không kể xiết, nay thì việc cũng đã xong."
Trụ nhân đó nói với Dụ: "Bình sinh ta với ông là bạn tốt, vậy mà rốt cuộc không giúp được ông thăng quan, trong lòng ta rất ân hận. Nay ông tự mình sẽ được ngũ phẩm (bậc thứ năm trong chín bậc quan), giấy tờ đã qua Thiên tào (cơ quan trên trời coi sổ sách số mệnh), ta mừng thay cho ông nên đến báo tin." Nói xong thì Dụ tỉnh dậy, đem kể với người khác, mong giấc mộng ứng nghiệm. Mùa đông năm ấy, Dụ vào kinh tham tuyển (dự kỳ xét chọn để bổ làm quan), nhưng vì từng bị phạt nộp đồng nên không được bổ quan, lại kể với người rằng giấc mộng không ứng nghiệm. Mùa xuân năm thứ chín, Dụ sắp về Giang Nam, đi đến Từ Châu thì nhận được chiếu thư trao cho chức ngũ phẩm, làm Trị trung (quan phụ tá thứ sử) Vụ Châu. (Trích từ sách Minh báo ký)
Lâu Sư Đức
Lâu Sư Đức lúc còn là người áo vải (dân thường chưa làm quan), từng mắc bệnh nặng lâu ngày. Ông mơ thấy một người mặc áo tía đến trước giường, lạy hai lạy mà nói: "Bệnh của ông sắp bớt rồi, xin mời ông cùng tôi đi." Người ấy liền dẫn ông ra ngoài. Ông bỗng thấy sức lực rất khỏe (?), tự cho là đã khỏi bệnh. Đi được vài dặm, thấy một quan thự, hai bên có quan lại, lính hầu, cổng son rất cao, có biển đề: "Viện Địa phủ". Ông kinh ngạc hỏi: "Viện Địa phủ gì mà lại ở chốn nhân gian?" Người áo tía đáp: "Đường cõi âm (?) vốn liền sát với cõi người, người đời làm sao biết được."
Ông vào viện, quan lại, lính hầu đều dạt ra lui lại. Ông thấy một gian phòng trống, đề là "Ty mệnh thự" (sở coi số mệnh). Ông hỏi sở này coi việc gì, người kia đáp: "Coi sổ ghi lộc và mệnh của người đời." Ông lén nhìn, thấy có mấy nghìn tập sổ trên án. Bên cạnh có một người áo lục, xưng là Án duyện (viên lại coi việc tra xét sổ sách). Ông bảo đưa sổ của mình ra, Án duyện lấy một cuộn trình lên. Ông xem thì thấy có ghi tên mình, chép rõ quan lộc, chức vị, năm tháng, đường làm quan thanh cao quý hiển, ra vào hàng tể tướng, thọ đến tám mươi lăm tuổi. Xem xong ông mừng, nói với Án duyện: "Tôi chỉ là kẻ áo vải, được không đói rét là đủ rồi, đâu dám mong gì khác."
Chưa nói dứt lời, bỗng có một tiếng vang từ trên không dội xuống, rung chuyển cả mái hiên. Án duyện hoảng hốt nói: "Trống trời sắp động, ông nên về gấp, không thể ở lại." Nghe tiếng ấy ông giật mình tỉnh dậy, mới biết là mình đi trong mộng. Lúc ấy trời đã sáng; phía đông nhà ông ở có một ngôi chùa Phật đang đánh chuông sớm, ấy chính là "trống trời" mà Án duyện nói. Hôm ấy bệnh ông cũng bớt. Về sau ông ra làm quan, các chức đã trải qua đều đúng như trong sổ đã ghi.
Đến khi làm chủ soái ở Tây Kinh, một hôm ông thấy một sứ giả áo vàng đến trước cửa nói: "Tiểu lại ở đường âm (?) vâng lệnh đến mời ông." Ông nói: "Ta từng thấy sổ của Ty mệnh, ghi chức vị của ta sẽ lên đến bậc cao nhất, thọ tám mươi lăm tuổi, cớ sao lại vội bị gọi thế?" Người áo vàng nói: "Khi ông làm chức nọ, từng lỡ giết người vô tội, nên chức vị và tuổi thọ đều bị viên quan chủ quản giảm xuống, nay đã hết rồi." Nói xong bỗng biến mất. Từ đó ông nằm bệnh, ba ngày thì mất. (Trích từ sách Tuyên thất chí)
Cố Tông
Cố Tông làm Bổ khuyết (quan can gián, bổ sung chỗ thiếu sót của vua), từng mắc tội bị giam vào chiếu ngục (ngục giam phạm nhân theo lệnh vua), sắp bị xử tội. Một đêm Tông buồn rầu, ngồi chợp mắt, bỗng mơ thấy phần thân dưới của mẹ. Tông càng sợ hãi, lộ cả ra nét mặt. Bạn bè hỏi, Tông đem giấc mộng kể lại, tự cho là điềm cực xấu. Bấy giờ có người giỏi giải mộng chúc mừng: "Ông thoát nạn rồi chăng!" Hỏi sao biết, người ấy nói: "Phần thân dưới của bà cụ là đường sinh ra ông. Nay lại thấy đường sống, còn gì tốt hơn, vì thế tôi chúc mừng." Hôm sau, Môn hạ thị lang Tiết Tắc tâu rằng án đã xử sai, khép tội quá nặng, rốt cuộc Tông được tha. Về sau Tông làm đến tể tướng. (Trích từ sách Quảng dị ký)
Thiên Hậu
Võ Tắc Thiên Hậu đời Đường mơ thấy một con vẹt lông cánh rất đẹp, nhưng hai cánh đều gãy. Bà hỏi các vị tể thần, mọi người đều im lặng. Nội sử (chức tương đương tể tướng) Địch Nhân Kiệt nói: "Chữ 'vũ' (con vẹt) là họ của bệ hạ (đọc gần giống chữ 'Võ'). Hai cánh gãy là hai người con của bệ hạ, tức Lư Lăng vương và Tướng vương. Bệ hạ cho hai người con ấy đứng lên thì hai cánh sẽ lành." Võ Thừa Tự và Võ Tam Tư nghe vậy đỏ bừng cả cổ.
Về sau quân Khiết Đan vây U Châu, gửi hịch cho triều đình nói: "Trả Lư Lăng vương và Tướng vương lại cho ta!" Tắc Thiên bèn nhớ lại lời Địch công, nói: "Khanh từng đoán mộng cho trẫm, nay đã ứng nghiệm. Trẫm muốn lập thái tử, chọn ai thì phải?" Nhân Kiệt nói: "Bệ hạ trong nhà có con hiền, bên ngoài có cháu hiền, nên lấy ai bỏ ai xin xét kỹ, quyết định là ở thánh ý." Tắc Thiên nói: "Ta tự có con thánh, Thừa Tự với Tam Tư thì là thứ ghẻ lở gì!" Bọn Thừa Tự sợ hãi, bịt tai chạy ra. Bà liền ban sắc đón Lư Lăng vương về, lập làm thái tử, kiêm chức nguyên soái. Lúc đầu chiêu mộ binh lính không ai hưởng ứng; đến khi nghe tin thái tử đi đánh, trên núi Bắc Mang chỗ nào cũng đầy quân, không còn chỗ chứa người, giặc tự rút lui tan chạy. (Trích từ sách Triều dã thiêm tái)
Tiết Quý Sưởng
Đời Đường, Tiết Quý Sưởng làm Trưởng sử (quan phụ tá cao nhất trong châu) Kinh Châu, mơ thấy con mèo nằm phục trên ngạch cửa nhà chính, đầu hướng ra ngoài. Ông hỏi thầy đoán mộng là Trương Du. Du nói: "Mèo là móng vuốt, nanh nhọn (tức tướng võ). Nằm trên ngạch cửa là việc ở ngoài cửa (tức việc quân ở ngoài biên). Ông ắt sẽ nắm giữ việc quân trọng yếu." Chưa đầy mười ngày, ông được bổ làm Đô đốc Quế Châu kiêm Lĩnh Nam chiêu thảo sứ (quan coi việc chiêu dụ và đánh dẹp ở vùng Lĩnh Nam). (Trích từ sách Triều dã thiêm tái)
[Huyền] Tông (?)
[Huyền] Tông (?) từng mơ thấy mình rơi từ trên điện xuống, có một người hiếu tử (con đang để tang cha mẹ) đỡ lên. Hôm khác vua hỏi Cao Lực Sĩ, Lực Sĩ nói: "Hiếu tử mặc áo trắng, tức 'tố y' (chữ 'tố' là màu trắng trùng với chữ 'Tố' trong tên), đó là Vi Kiến Tố." Vua cho là rất đúng. Mấy ngày sau, Kiến Tố từ chức Lại bộ thị lang (quan phó của Bộ Lại, bộ coi việc tuyển bổ quan lại) được phong làm tể tướng. (Trích từ sách Quảng dị ký)
Lại một chuyện nữa
[Huyền] Tông mơ thấy mình rơi vào giếng, có một người lính mặc quần đỏ cõng ra. Hôm sau vua sai người tra trong sổ quân, đều không có người này. Lại tìm trong vườn ngự, thấy một người giữ cổng mặc quần đỏ, liền dẫn vào yết kiến. Vua hỏi: "Đêm qua ngươi mơ thấy gì?" Người ấy đáp: "Thần mơ cõng mặt trời từ trong giếng ra, rồi lên trời." Vua nhìn hình dáng người ấy thấy giống trong mộng, bèn hỏi: "Ngươi có muốn làm quan không?" Người ấy đáp: "Thần không biết làm quan; nhà thần nghèo." Vua bèn ra sắc ban cho năm trăm nghìn tiền. (Trích từ sách Định mệnh lục)
Ngụy Nhưng
Ngụy Nhưng cùng Lý Quy Niên cùng dự tuyển, cùng nhau cầu mộng (?). Ngụy mơ thấy Thị lang (quan phó của bộ, ở đây là quan chủ trì việc tuyển bổ) Lý Bành Niên sai người gọi mình, còn mình thì đứng trong cửa phòng xét tuyển nghiêng tai lắng nghe. Quy Niên mơ có người báo rằng thị lang đã ghi cho ông một chức huyện thừa (phó quan của huyện) ở huyện "kỳ" (huyện thuộc vùng ven kinh đô). Hôm sau hai người cùng giải mộng, cho rằng "trong cửa nghiêng tai" là chữ "văn" (chữ này gồm chữ "môn" là cửa và chữ "nhĩ" là tai), hẳn ứng vào huyện Văn Hỷ. Quả nhiên Nhưng được xướng danh bổ làm úy (quan coi trị an) huyện Văn Hỷ; còn Lý Quy Niên quả được xướng danh làm huyện thừa huyện Kỳ, châu Kỳ (chữ "Kỳ" tên đất đọc giống chữ "kỳ" là vùng ven kinh).
Sau Nhưng bị giáng làm úy huyện Hoàng Cương, quận Tề An. Theo sắc lệnh được xét dời về chỗ gần hơn, ông lại cầu mộng, mơ thấy nhặt được một con ruồi có lông (?). Ông cùng Lý Quy Niên bàn đoán, cho rằng chữ "mao" (lông) là chữ "thiên" (nghìn) bên dưới có chữ "thất" (bảy), ứng với việc phải dời đi cách đây một nghìn bảy trăm dặm. Quả đúng như lời. (Trích từ sách Định mệnh lục)
Trần An Bình
Con trai của Cấp sự trung (quan ở sảnh Môn hạ, xét lại chiếu chỉ) Trần An Bình đã đủ niên hạn, đi dự tuyển, cùng nằm nghỉ với người đồng hương là Lý Tiên Dược. Đêm ấy anh mơ thấy nuôi tằm vào tháng mười một. Tiên Dược đoán: "Tháng mười một nuôi tằm là được 'tơ mùa đông' (đọc giống 'Đông ty', tức cơ quan phía đông), ông ắt sẽ được đưa về Đông ty." Mấy ngày sau, quả nhiên anh được đưa sang Bộ Lại. (Trích từ sách Triều dã thiêm tái)
Lý Cù Đàm
Lý Cù Đàm người Nhiêu Dương là một huân quan (người có tước vị danh dự nhờ lập công), đã mãn phiên trực, đi dự tuyển. Đêm ấy ông mơ thấy một con lợn nái rất to. Lý Tiên Dược đoán: "Lợn nái là 'chủ lợn' (đọc giống 'đồn chủ', tức người coi đồn điền) (?), ông ắt sẽ được làm đồn chủ." Mấy ngày sau quả đúng như lời. (Trích từ sách Triều dã thiêm tái)
Triệu Lương Khí
Triệu Lương Khí từng mơ thấy hơn mười cỗ quan tài xếp đầu sát nhau thành hàng. Lương Khí từ phía đông lần lượt bước lên từng cỗ, đến cỗ thứ mười một thì quan tài vỡ, sụt cả chân. Về sau ông quả trải qua mười một nhiệm sở (chữ "quan" là quan tài đọc giống chữ "quan" là chức quan), làm đến Trung thư xá nhân thì mất. Cao Thích khi làm Trưởng sử Quảng Lăng từng nói với người khác: "Gần đây tôi mơ thấy trên một gian sảnh lớn (?) có quan tài chồng chất từ mặt đất lên đến nóc nhà, lại thấy bên cạnh có một cỗ rất rộng, mình chui vào trong, bốn bề vẫn còn trống, không biết giấc mộng này là thế nào." Về sau ông trải qua nhiều chức, rồi đổi làm Chiêm sự (quan đứng đầu phủ lo việc Đông cung của thái tử), cũng là chức quan nhàn rỗi, rộng rãi. (Trích từ sách Định mệnh lục)
Hề Trắc
Thị lang Hề Trắc lúc trẻ chưa làm quan, mơ thấy mình cùng hơn hai mươi vị khách trong triều đến một gian sảnh (?) uống trà. Lúc ấy trời đang nóng gắt (?). Trắc ngồi đầu hàng phía đông. Trà bắt đầu rót từ phía tây, đi vòng từ phía nam; hai chén trà chuyền mãi không tới. Đến lượt Hề công thì ông khát quá không chịu nổi. Chốc lát có một viên lại béo to chạy vào, ôm sổ sách gần hơn nghìn tờ, đặt án, bày bút nghiên, xin ông ký. Trắc đang khát, lại ghét hắn béo, nổi giận, từ chỗ cao đẩy cái án mà nói: "Hãy mang đi!" Mực đặc đầy nghiên đổ ngay giữa giấy tờ, cả mặt mũi, tay chân, áo quần viên lại không chỗ nào không bị dính bẩn. Ông giật mình tỉnh dậy, đêm ấy lấy bút ghi chép kỹ, cất vào hòm đựng khăn.
Mười lăm năm sau, ông làm Thị lang Bộ Lại. Người đương thời bấy giờ mới dần coi trà là thứ ngon nhất, ngày ngày lo sắm sửa đồ dùng sạch đẹp. Trắc vốn tính xa xỉ, đã sắm trước một bộ đồ trà mà các nhà công khanh khác chưa có: lò gió, chén sứ Việt Châu, đĩa lót chén, thìa bằng sừng, đều rất đẹp khéo. Bấy giờ vừa ăn xong, ông mời các viên ngoại lang (quan dưới bậc lang trung trong các bộ) cùng sở đến sảnh họp uống trà. Trắc làm chủ, ngồi đầu hàng phía đông, khách ngồi hơn hai mươi người. Hai chén trà chuyền đi chậm chạp, lại đang lúc nóng gắt (?); mời khách bắt đầu từ phía tây, xen lẫn chuyện trò cười nói, nên trà càng chậm.
Trắc vốn mắc bệnh tiêu khát (bệnh hay khát nước, uống nhiều), lại không được uống trà, nên khô nóng bức bối vô cùng. Chốc lát có một viên lại béo đen ôm một cuốn sổ lớn cùng bút nghiên, mồ hôi chảy đầy mặt, đến xin Trắc ký. Trắc ghét và giận không chịu nổi, bèn đứng trên thềm đẩy ra, nói: "Hãy mang đi!" Cả cái án đều đổ, mực trúng ngay mặt viên lệnh sử (viên lại giữ giấy tờ) cùng sổ sách, bẩn hết cả. Khách ngồi cười ầm lên. Trắc lúc ấy mới chợt nhớ giấc mộng năm xưa, kể lại với những người cùng sở. Hôm sau ông lấy bản ghi chép cũ ra đối chiếu, không sai một mảy may. (Trích từ sách Dật sử)
Trương Trạc
Trương Trạc từng mơ thấy một con chim lớn màu tía, lông năm sắc thành vằn, bay xuống trước sân mà không bay đi. Ông kể với ông nội. Ông nội nói: "Đây là điềm lành. Xưa Thái Hành có nói: Phượng có năm loại; loài màu đỏ có vằn là phượng, màu xanh là loan, màu vàng là uyên sồ, màu trắng là hồng hộc, màu tía là nhạc trạc. Loài chim này là phụ tá của phượng hoàng, cháu sẽ làm người phò tá bậc đế vương." Rồi đặt cho ông tên và tên tự theo đó.
Lần đầu Trạc đi thi tiến sĩ (khoa thi chọn người tài để làm quan), đến Hoài Châu mơ thấy mây lành che phủ thân mình. Năm ấy ông làm bài đối sách (bài trả lời câu hỏi về việc trị nước), Khảo công viên ngoại lang Kiển Vị Đạo xếp ông đứng đầu thiên hạ. Lại khi mới làm thuộc quan của Kỳ vương, đêm nọ ông mơ thấy mình mặc áo đỏ, cưỡi lừa; trong mơ tự lấy làm lạ: "Ta mặc áo lục, cưỡi ngựa, sao nay lại mặc áo đỏ mà cưỡi lừa?" (áo lục là của quan phẩm thấp, áo đỏ là của quan phẩm cao). Năm ấy ông dự thi đỗ, được trao chức Hồng lô thừa (quan phó ở Hồng lô tự, cơ quan lo tiếp đón khách nước ngoài và lễ nghi); chưa qua kỳ khảo xét mà đã được lên ngũ phẩm, đó chính là ứng nghiệm. (Trích từ sách Triều dã thiêm tái)
Bùi Nguyên Chất
Bùi Nguyên Chất người Hà Đông lần đầu thi tiến sĩ. Sáng hôm sau sẽ xướng danh kết quả, đêm ấy ông mơ thấy một con chó chui ra từ một cái lỗ, ông giương cung bắn, mũi tên bay lệch đi như một nét phẩy. Ông cho là điềm xấu, đem hỏi Tào Lương Sử. Lương Sử nói: "Đêm trước hôm xướng danh, tôi cũng mơ y như vậy. Thần mộng giải cho tôi rằng: con chó là phần đầu chữ 'đệ' (chữ 'đệ' nghĩa là thi đỗ), cây cung là thân chữ 'đệ', mũi tên là phần còn lại, có thêm nét phẩy nữa thì thành chữ 'đệ' (?)." Ít lâu sau xướng danh, ông quả thi đỗ đúng như giấc mộng. (Trích từ sách Triều dã thiêm tái)
Phan Giới
Phan Giới tự nói rằng mỗi lần mình được bổ quan, trước đó ắt có điềm mộng. Ông cùng Triệu Tự Cần dự tuyển, cả hai đều đã được đưa tên lên Chính sự đường (nơi các tể tướng bàn việc), nhưng lâu mà chưa có chức. Sau đó Giới nói: "Tôi đã mơ rồi, quan sắp có rồi." Ông mơ thấy mình cùng Tự Cần cùng vào tạ ơn nhận chức; Giới đi trước, Tự Cần đi sau; đến chỗ tạ ơn thì Giới đứng phía đông, Tự Cần đứng phía tây, hai người nhìn nhau mà cười. Ba ngày sau quả có chức: Giới làm ngự sử, Tự Cần làm thập di (quan can gián, nhặt ra những điều vua bỏ sót), cùng ngày vào tạ ơn. Lúc dẫn vào, Giới đi trước, Tự Cần theo sau; vào triều thì Giới đứng phía đông, Tự Cần đứng phía tây, hai người bèn nhìn nhau cười, đúng như giấc mộng. (Trích từ sách Định mệnh lục)
Phàn Hệ
Viên ngoại lang Phàn Hệ, một năm trước khi đi thi, từng mơ thấy bảng đỗ được yết ra, Vương Chính Khanh đứng đầu bảng, cả bảng có hai mươi sáu người. Năm sau ông mới đi thi, đỗ rồi thì quả nhiên Vương Chính Khanh đứng đầu, số người cũng đúng như vậy. Về sau Hệ từ chức hiệu thư lang (quan hiệu đính sách vở) xin được tuyển bổ lại. Thị lang Bộ Lại là Đạt Hề Tuân rất coi trọng ông, ghi cho ông làm úy huyện Kim Thành, Hệ không nhận. Đạt Hề công nói: "Hiệu thư lang mà được làm úy huyện Kim Thành, không làm chức này thì còn làm chức gì?" Hệ thưa: "Không dám chê chức úy huyện vùng ven kinh, nhưng chức này không phải là quan của Hệ."
Qua hơn một tháng, ban tuyển ấy không còn chỗ khuyết nào để đổi cho ông, bèn ép ghi tên ông vào sổ bổ chính thức, Hệ vẫn không chịu. Bấy giờ Thôi Dị được ban tuyển phía đông ghi cho chức úy huyện Kính Dương, nhưng vì đang chịu tang (?) nên không nhận được. Dị là con của thượng thư Thôi Kiều, bèn xin đổi sang một chỗ khuyết khác, vừa gặp lúc chức của Hệ còn chưa định. Hôm ấy, khi dẫn người theo bảng, Đạt Hề nói với ông: "Không làm Kim Thành phải không? Đã đổi ghi chức khác cho ông rồi. Ông tự nói xem đáng được làm quan gì?" Hệ thưa: "Tôi mộng thấy chức quan hợp có chữ 'dương'." Đạt Hề than: "Thật là số mệnh!" Bèn cho xướng danh: chính là chức úy huyện Kính Dương. (Trích từ sách Định mệnh lục)
Lã Nhân
Lã Nhân từng ngủ ngày, mơ thấy bị Địa phủ bắt đi, theo đến gặp phán quan (quan xét xử ở cõi âm). Phán quan nói: "Người này công nghiệp rất cao, không nên dùng." Nhân liền ngẩng lên thưa rằng mẹ đã già, con còn nhỏ, nhà không có ai lo liệu, kêu xin rất thiết tha. Phán quan sai dẫn qua gặp vua cõi âm. Vua hỏi những người hầu hai bên, họ thưa: "Người này đã có một người thay rồi." Hỏi người thay là ai, đáp là Khoái Thích. Vua nói: "Khoái Thích là danh sĩ, xứng đáng giữ chức ấy." Bèn tha cho Nhân. Lúc ấy Nhân đang ngủ chung với anh vợ là Cố Huống; tỉnh dậy, ông kể cho Huống nghe.
Mấy chục ngày sau, Thích được tạm giữ chức huyện thừa huyện Ngô, vẫn khỏe mạnh như thường, nên Huống mấy lần đem chuyện trêu Nhân làm trò cười. Hơn một tháng sau, Thích thôi chức, sửa sang nhà ở phường Tích Thiện đất Ngô. Bỗng có một tên lính chạy xông vào ra mắt, nói: "Đinh thị ngự (tức thị ngự sử, quan giám sát) sai truyền lời, mời Tam lang đến gặp." Thích nói: "Xưa nay chưa từng nghe có Đinh thị ngự nào, là ai vậy?" Tên lính đáp: "Là Tiên Chi." Thích nói: "Tiên Chi đã chết ở Dư Hàng rồi, sao lại gọi là thị ngự?" Tên lính đáp: "Là thị ngự dưới đất đấy." Thích ghét lắm, nói: "Thị ngự dưới đất cớ gì lại truyền lời cho người sống?" Tên lính nói: "Còn sai tôi đến bắt ông nữa, không chỉ truyền lời đâu. Tên trong sổ đã định, khó mà sửa đổi."
Thích xin hắn về thưa với Đinh thị ngự rằng mình chưa đến số chết, xin tìm người khác thay. Tên lính đi rồi lại quay lại nói: "Thị ngự không cho, giục ông mau sửa soạn hành trang." Thích nhân đó trúng bệnh, mấy ngày sau thì chết. (Trích từ sách Quảng dị ký)
Thái Bình quảng ký, quyển thứ hai trăm bảy mươi bảy
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video