Thái Bình quảng ký (bộ sách gom chép truyện lạ, soạn vào niên hiệu Thái Bình Hưng Quốc đời Tống), quyển hai mươi chín
Thần tiên, phần hai mươi chín
Cửu Thiên sứ giả; Mười tiên nữ; Hai mươi bảy vị tiên
Diêu Hoằng; Lý Vệ công
Cửu Thiên sứ giả
Trong niên hiệu Khai Nguyên (713–741) đời Đường, vua Huyền Tông nằm mộng thấy đoàn hộ vệ của thần tiên, nghìn xe vạn ngựa, tụ họp giữa không trung. Có một người mặc áo đỏ, đội mũ vàng, ngồi xe hạ xuống, vào gặp vua và nói: "Ta là sứ giả của Cửu Thiên (chín tầng trời), đi dò xét, tuần tra, xét hỏi việc nhân gian. Ta muốn đặt một hạ cung (cung điện của thần ở dưới trần) ở phía tây bắc núi Lư Sơn. Gỗ đá và nền móng tự có sẵn, chỉ cần công sức thợ mà thôi."
Vua liền sai trung sứ (hoạn quan được vua sai đi làm việc) đến phía tây bắc núi, quả nhiên thấy dấu nền rõ ràng. Qua hai đêm, có mấy nghìn khúc gỗ lớn tự nhiên trôi đến, không phải do người chở. Nhà, điện, hành lang, mái hiên, cần loại gỗ nào thì có loại gỗ ấy đến, đều đủ dùng. Có người nói số gỗ này xưa kia do Cửu Giang vương sai đốn để định làm cung điện, bị chìm ở bến Bồn Phố thuộc Giang Châu, đến nay thần nhân chuyển đến để dùng. Hành lang dài phía tây miếu có chân cột và khung gác bắc lơ lửng trên một khe lớn. Bên dưới, dòng nước chảy xiết, vang ầm ầm, sâu thẳm không lường được, vậy mà trải nhiều năm tháng chưa từng nghiêng lún. Lúc mới làm miếu, gỗ kéo nhau đến, chỉ một đêm đã có hàng vạn khúc, khúc nào cũng có dấu nước. Nền móng cổng, điện, hành lang tự nhiên hiện ra, không phải do người đắp nện. Thường có ánh sáng thần năm màu chiếu khắp khu miếu, sáng như ban ngày. Thợ vung rìu làm việc gần như không nghỉ mà không thấy mỏi mệt. Mười ngày thì xong.
Lúc hoàn công, trung sứ mộng thấy thần nhân bảo: "Màu đỏ son, đất trắng, chu sa, màu xanh lục, cứ tìm trong đất phía bắc miếu là có, không cần tìm xa." Bèn đi tìm, lấy về dùng, không thiếu thứ gì. Sau đó, ở bến Kiến Xương có hơn năm trăm linh quan (các vị quan thần ở cõi trời) mặc áo đạo sĩ, đều nói là đi đến miếu Sứ Giả. Nay tranh vẽ cảnh ấy vẫn còn.
Lúc đầu, vào ngày mộng thấy thần nhân, Huyền Tông triệu đạo sĩ núi Thiên Thai là Tư Mã Thừa Trinh đến hỏi việc ấy. Thừa Trinh tâu: "Nay các vị thần núi lớn, sông lớn được hưởng huyết thực (lễ cúng có giết con vật để dâng), lo việc tế lễ. Thái Thượng (Thái Thượng Lão Quân, vị thần tối cao của Đạo giáo) lo họ làm càn, ra oai giáng phúc tùy tiện mà hại dân, nên chia sai các vị thượng chân (bậc tiên chân cấp cao) giám sát sông núi. Vì thế mới có Ngũ Nhạc chân quân (các vị tiên cai quản năm ngọn núi lớn thiêng liêng). Lại có Thanh Thành trượng nhân (vị thần núi Thanh Thành) làm trưởng của năm núi lớn. Cửu Thiên Tư Mệnh (vị thần coi số mệnh) ở núi Tiềm Sơn giữ sổ sinh của chín tầng trời. Cửu Thiên sứ giả ở núi Lư Sơn cầm phù lệnh của Tam Thiên (ba cõi trời), có quyền vạch tội muôn thần. Các vị ấy đều là cấp trên của Ngũ Nhạc. Sao bệ hạ không lập miếu cho mỗi vị, cúng bằng đồ chay?" Huyền Tông nghe theo. Năm ấy, năm núi lớn và ba núi đều được lập miếu. (Trích sách Lục dị ký)
Mười tiên nữ
Vua Huyền Tông đời Đường từng mộng thấy hơn mười tiên nữ cưỡi khanh vân (mây lành nhiều màu) hạ xuống, đứng thành hàng ở sân, mỗi người cầm một nhạc cụ mà tấu. Khúc nhạc trong trẻo, vút cao, thật là âm nhạc của cõi tiên. Khi nhạc dứt, một tiên nhân bước lên nói: "Bệ hạ có biết khúc nhạc này không? Đây là khúc Tử Vân của thần tiên. Nay xin truyền cho bệ hạ, làm âm nhạc chuẩn mực mở đầu cho nhà Đường thánh minh, hẳn khác với các khúc Hàm Trì, Đại Hạ (nhạc cổ của đời vua Hoàng Đế và vua Vũ)." Vua rất mừng, liền nhận truyền.
Chốc lát vua tỉnh dậy, dư âm như vẫn còn bên tai. Vua vội sai lấy sáo ngọc thổi tập, nắm được trọn tiết tấu, nhưng giữ im lặng, không nói ra. Đến sáng, vua ngự điện Tử Thần nghe việc triều chính. Hai tể tướng Diêu Sùng và Tống Cảnh vào tâu việc trước ngự tọa, vua cúi đầu như không nghe thấy. Hai vị sợ, lại tâu lần nữa, vua liền đứng dậy, rốt cuộc không đoái nhìn họ. Hai vị càng sợ, vội lui ra.
Lúc ấy Cao Lực Sĩ đang hầu bên vua, liền tâu: "Tể tướng xin chỉ thị việc gì, bệ hạ nên quyết ngay là được hay không. Vừa rồi Sùng và Cảnh tâu toàn là việc lớn của quân đội và đất nước, mà bệ hạ rốt cuộc không đoái nhìn, phải chăng hai vị có tội?" Vua cười nói: "Đêm qua ta mộng thấy tiên nhân tấu một khúc nhạc tên là Tử Vân, rồi truyền lại cho ta. Ta sợ quên tiết tấu nên lặng lẽ tập, vì thế không rảnh nghe hai vị tâu việc." Rồi vua lấy sáo ngọc trong áo ra cho Lực Sĩ xem. Ngày hôm ấy, Lực Sĩ đến Trung thư (cơ quan soạn thảo chiếu lệnh, nơi tể tướng làm việc) kể chuyện cho hai vị nghe, hai vị mới bớt sợ. Khúc nhạc ấy về sau được truyền cho Nhạc phủ (cơ quan âm nhạc của triều đình). (Trích sách Thần tiên cảm ngộ truyện)
Hai mươi bảy vị tiên
Trong niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, một hôm giữa ban ngày vua Huyền Tông đang nghỉ ngơi, mơ màng muốn ngủ, thì mộng thấy hai mươi bảy tiên nhân nói: "Chúng tôi là Nhị thập bát tú (hai mươi tám chòm sao chia vòng trời theo thiên văn cổ). Một người đang trực trên trời, không xuống; còn chúng tôi ở nhờ chốn La Để đã ba năm, cùng bệ hạ trấn giữ bờ cõi, không để giặc rợ xâm lấn biên giới. Các tiên thường đổi hình, giấu tung tích mà dạo chơi thôi." Tỉnh dậy, vua ra lệnh cho khắp các vùng sông núi, quận huyện trong thiên hạ, hễ nơi nào có chữ "La Để" thì tìm, nhưng rốt cuộc không tìm được. Đêm khác vua lại mộng thấy họ nói: "Chỗ nào có âm nhạc thì chính là nơi ấy." Vua xuống chiếu sai đi tìm.
Cách Ninh Châu năm dặm về phía đông nam có một nơi tên là La Xuyên. Bên sông có huyện, huyện lấy tên sông mà đặt. Ở đó có núi La Châu, tương truyền có hang động, nhưng cây cối um tùm không có lối vào; người kiếm củi, chăn trâu thường nghe tiếng nhạc. Sứ giả theo chiếu đi tìm, lâu mà không thấy. Bỗng có một con thỏ trắng (?) từ trong rừng chạy ra, đi thẳng vào chân vách đá. Lần theo chỗ nó chui vào thì thấy một hang hõm. Trong hang là một gian nhà đá rộng rãi, có tượng đá của hai mươi bảy vị chân nhân (bậc tiên đắc đạo). Sứ giả lấy được tượng đem dâng vua.
Vua bèn đặt bài vị trong nội điện, sớm tối đốt hương, đích thân đến chiêm bái. Vua lại sai thợ làm hai mươi bảy pho tượng theo lối giáp trữ (đắp sơn lên nhiều lớp vải gai cho thành tượng) đưa về hang cũ, lập ở đó quán Thông Thánh (đền thờ của Đạo giáo), và đổi tên huyện thành Chân Ninh để tôn vinh. Vua còn ban hương quý cùng lư hương; lư hương nay vẫn còn.
Người trong làng kể rằng năm xưa có ông già họ Để, không biết từ đâu đến, mày rậm, tóc bạc, khác hẳn những ông già khác, lúc thì đi đâu, lúc lại ở nhà; dân làng đều kính trọng. Ông bán rượu dưới chân núi, thường có những người lạ đến uống, có khi là tiểu đồng hái thuốc hay ông tiều phu qua lại nhà ông. Một hôm, đám người lạ bảo ông Để: "Ông nấu thêm rượu, chúng tôi uống thêm một lần nữa rồi sẽ không đến nữa." Ông làm theo lời, cất thêm rượu mà chờ. Rượu chín, quả nhiên các tiên đến. Uống đến say, người ngồi cuối cùng nói với những người cùng ngồi: "Tôi xin khắc hình các vị tiên để lưu lại ở đời." Rồi lấy hai mươi bảy phiến đá khắc thành hai mươi bảy người. Chỉ trong chốc lát đã khắc đủ dung mạo thật của các tiên, đặt vào trong hang theo đúng thứ tự chỗ ngồi lúc uống rượu, sau lưng mỗi tượng đều ghi tên họ của vị tiên ấy. Đặt xong thì mọi người tản đi. Ông Để cũng không biết đi đâu. Người thời ấy đều cho là ông đã thành tiên bay lên. Ông Để có lẽ chính là sao Đê (một trong hai mươi tám chòm sao). Về sau, Trứ tác lang (chức quan lo việc biên soạn văn thư, sử sách) là Đông Môn Cáo làm bài tán (bài văn ca ngợi) và bài tựa để ghi lại việc này. (Trích sách Thần tiên cảm ngộ truyện)
Diêu Hoằng
Vào đời vua Thái Tông nhà Đường, có một thiền sư tu hành tinh chuyên, đạo hạnh cao, ở núi Nam Nhạc. Bỗng một hôm, sư thấy một sinh vật đi đứng như người, tiến thẳng đến trước mặt, toàn thân phủ lông xanh. Sư sợ, cho là loài cú (?) gì đó, nhưng nhìn kỹ thì mặt mũi giống hệt người. Sư bèn hỏi: "Đàn việt (tiếng nhà sư gọi người thế tục) là thần núi hay thú hoang? Lại có việc gì mà riêng đến đây? Bần đạo (tiếng nhà tu khiêm nhường tự xưng) tu thiền ở đây, không quấy nhiễu sinh linh. Nếu là thần thì có biết, xin đừng làm phiền nhau."
Hồi lâu, sinh vật ấy chắp tay nói: "Nay là đời nào?" Sư đáp: "Đời Đại Đường." Nó lại hỏi: "Hòa thượng có biết đời Tấn, đời Tống không? Từ đó đến nay đã bao nhiêu năm?" Sư đáp: "Từ đời Tấn đến nay gần bốn trăm năm rồi." Nó nói: "Hòa thượng thông chuyện xưa, biết chuyện nay, lẽ nào không biết có Diêu Hoằng sao?" Sư đáp: "Biết." Nó nói: "Tôi chính là Hoằng."
Sư nói: "Tôi đọc sử nhà Tấn, chép rằng Diêu Hoằng bị Lưu Dụ bắt, dòng họ Diêu bị dời xuống Giang Nam, còn Hoằng bị chém ở chợ Kiến Khang. Theo sử chép thì ông đã chết rồi, sao đến hôm nay ông lại xưng là Diêu Hoằng?" Hoằng đáp: "Lúc ấy nước tôi đúng là bị Dụ diệt, tôi bị giải đến chợ Kiến Khang để bêu cho thiên hạ thấy. Nhưng chưa kịp hành hình thì tôi đã thoát thân trốn mất. Tìm tôi không được, họ bèn lấy một người có dáng giống tôi đem chém, để giữ uy thế và răn đe người sau mà thôi. Còn tôi đây thật là Hoằng."
Sư bèn mời ngồi lại, nói: "Lời sử chép lẽ nào lại là dối sao?" Hoằng cười nói: "Hòa thượng không nghe nói đời Hán có Hoài Nam vương Lưu An sao? Thật ra ông ấy đã thành tiên bay lên, vậy mà Tư Mã Thiên và Ban Cố lại chép là làm phản nên bị giết. Cái sai của sử nhà Hán lẽ nào lại kém hơn sử đời sau? Đó chính là bằng chứng sử gia chép sai.
Từ khi trốn vào núi rừng, tôi thỏa sức dạo chơi, những phúc địa (vùng đất lành để tu tiên) và am thất yên tĩnh, không nơi nào là không tìm đến. Tôi đã dứt ăn đồ nấu bằng lửa, đi xa leo lên ngọn núi này, vui với đạo, sống thong dong, chỉ ăn lá thông lá bách. Năm này qua năm khác, đời này sang đời khác, khắp người mọc lông xanh như thế này, đã đắc đạo trường sinh bất tử rồi." Sư lại hỏi: "Ăn lá thông lá bách sao lại đến nỗi mọc lông thế này?" Hoằng đáp: "Xưa có cung nữ nhà Tần gặp loạn lánh đời, trốn lên đỉnh núi Thái Hoa, ăn lá thông lá bách. Năm tháng dần lâu, người mọc lông biếc dài hơn một thước. Đôi khi gặp người đời, người đời kinh hãi lạ lùng; đến nay vẫn gọi nơi ấy là đỉnh Mao Nữ (đỉnh Cô Gái Lông). Vả lại thượng nhân (tiếng tôn xưng nhà sư) rất tin chuyện xưa, lẽ nào lại không tin chuyện này?"
Sư nhân đó hỏi ông muốn ăn gì. Ông nói: "Tôi đã lâu không ăn món ăn của thế gian, chỉ xin uống một chén trà." Rồi ông kể cho sư nghe chuyện các đời Tấn, Tống, rõ ràng như chỉ vào lòng bàn tay; những việc sử gia bỏ sót không chép, ông cũng kể đủ cả. Sau đó ông từ biệt sư ra đi, rốt cuộc không ai gặp lại nữa. (Trích sách Dật sử)
Lý Vệ công
Ở quán Nguyên Dương (đền của Đạo giáo) huyện Thường Thục, Tô Châu, có một vị tôn sư (bậc thầy đạo sĩ) họ Đơn, pháp danh là Dĩ Thanh. Trong niên hiệu Đại Lịch (766–779), ông thường đi Gia Hưng. Một lần lên thuyền, ông ngửi thấy mùi hương rất nồng, ngờ là có người khác thường. Nhìn khắp khách trên thuyền thì đều là bọn buôn bán, chỉ có một người ở mũi thuyền dung mạo khác hẳn, phong thái (?) điềm tĩnh. Đi được nửa đường, ông Đơn bảo người lái thuyền đổi chỗ cho mình ra ngồi ở mũi thuyền để trò chuyện với người kia. Khi ngồi cạnh nhau, mùi hương càng nồng. Ông Đơn thong thả hỏi chuyện, người ấy đáp:
"Tôi vốn là người vùng này. Thuở nhỏ mắc bệnh đại phong (bệnh hủi), lông mày tóc rụng hết, tự chán ghét mình không thôi, bèn lén trốn vào núi sâu, định mặc cho hổ báo ăn thịt. Đi mấy ngày, đường núi càng sâu, không còn dấu chân người. Bỗng gặp một ông già hỏi: 'Ngươi là ai mà vào tận sâu trong hang núi thế này?' Tôi kể hết ý mình. Ông thương, xem bệnh rồi nói: 'Bệnh của ngươi gặp được ta thì nay có thể khỏi. Hãy đi theo ta.'
Tôi bèn theo ông vào núi hơn mười dặm, đến một con khe, lội qua nước hơn mười bước thì bỗng mở ra một vùng rộng rãi, có mấy gian nhà cỏ. Ông nói: 'Ngươi chưa thể vào ngay được, hãy ở trong nhà này chờ một tháng, sau đó ta sẽ tự đến thăm ngươi.' Rồi ông để lại một gói thuốc viên, bảo uống, lại dặn: 'Trong nhà này có hoàng tinh (củ của một loại cây làm thuốc bổ), bách hợp, phục linh (một loại nấm mọc ở rễ cây thông, dùng làm thuốc), khoai mài, táo, hạt dẻ, tía tô các thứ, ngươi cứ tùy ý mà ăn.' Tôi vào nhà ở, còn ông thì đi vào sâu hơn nữa. Uống thuốc xong, tôi không thấy đói khát, chỉ thấy người nhẹ nhõm.
Như thế qua hai tháng, ông già mới đến, thấy tôi thì cười nói: 'Ngươi vẫn còn ở đây, chẳng phải là có lòng sao? Bệnh ngươi đã khỏi rồi, có biết không?' Tôi đáp: 'Không biết.' Ông bảo: 'Soi xuống nước mà xem.' Thì tóc mai và lông mày đều đã mọc lại, sắc mặt trẻ đẹp gấp bội. Ông nói: 'Ngươi chưa nên ở đây lâu. Đã uống thuốc của ta thì không những trừ được bệnh mà còn có thể sống lâu ở nhân gian. Hãy tu hành đạo thuật, hẹn với ngươi hai mươi năm sau.' Rồi ông bảo tôi trở về nhân gian. Lúc chia tay, tôi lạy hỏi: 'Không rõ tiên thánh họ tên là gì, xin cho biết.' Ông nói: 'Ngươi không nghe nói đầu đời Đường có Vệ công Lý Tịnh (danh tướng khai quốc nhà Đường, được phong Vệ quốc công) sao? Chính là ta đây.' Tôi bèn từ biệt ra khỏi núi. Nay tôi sợ những gì mình tu luyện chưa hợp ý thánh (?), mà kỳ hạn sắp đến, nên lại vào núi tìm thầy."
Ông Đơn nhân đó ghi lại việc này, kể cho mọi người nghe. (Trích sách Nguyên tiên ký)
Thái Bình quảng ký, quyển hai mươi chín
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video