Thiên 299 — Quyển 299

 Thái Bình quảng ký, quyển hai trăm chín mươi chín

 Thần (truyện về thần linh), phần chín

 Vi An Đạo

 Vi An Đạo

 Vi An Đạo người Kinh Triệu (vùng kinh đô Trường An), là con của quan Khởi cư xá nhân (chức quan chuyên ghi chép lời nói, việc làm hằng ngày của vua) Vi Chân. Anh đi thi Tiến sĩ (khoa thi cao nhất để chọn người làm quan) đã lâu mà mãi không đỗ. Khoảng năm Đại Túc (niên hiệu thời Võ Tắc Thiên, năm 701) đời Đường, ở Lạc Dương, anh ra ngoài từ sớm. Đến cửa tây phường Từ Huệ thì trống sáng (trống đánh lúc rạng đông để mở cửa các phường) vừa nổi. Anh thấy giữa đường lớn có đoàn nghi trượng binh khí giống đoàn hộ vệ của bậc đế vương. Đi đầu có mấy chục đội kỵ binh mặc giáp. Kế đó là các quan cầm nghi trượng lớn, mặc quần vẽ hoa văn, đi hai bên đường mở lối, cũng mấy chục người. Lại thấy xe mui vàng, bên trái cắm cờ lông đuôi bò (nghi trượng chỉ vua mới được dùng). Có cờ mặt trăng mà không có cờ mặt trời. Lại có các tài nhân (một bậc nữ quan, phi tần trong cung), cung giám (hoạn quan coi việc trong cung) cùng những người hầu cận, cũng đến mấy trăm người. Ở giữa có chiếc lọng bay. Dưới lọng thấy một người mặc áo đính ngọc châu và lông chim trả, cưỡi ngựa lớn, trông như hoàng hậu, phu nhân, trang sức đẹp đẽ rực rỡ, dung mạo khiến người xao động. Lại có đội kỵ đi sau, toàn là đàn bà, là nữ võ quan cầm búa việt, đeo tên, cưỡi ngựa theo hầu, cũng hơn nghìn người.

 Lúc ấy Thiên hậu (tức Võ Tắc Thiên) đang ở Lạc Dương. An Đạo ban đầu tưởng là Thiên hậu đi chơi. Bấy giờ trời chưa sáng, anh hỏi những người cùng đi đường thì ai cũng nói không thấy gì. Anh lại lấy làm lạ là lính Kim ngô (đội quân giữ an ninh kinh thành) và lại dịch coi đường phố không dẹp đường cho đoàn đi. Một lúc lâu, trời dần sáng, thấy trong đội kỵ đi sau có một cung giám phi ngựa tới. An Đạo bèn giữ lại hỏi: "Người vừa đi qua chẳng phải là vua sao?" Cung giám đáp: "Không phải." An Đạo xin hỏi rõ việc ấy, cung giám chỉ tay về cửa tây phường Từ Huệ mà nói: "Ông cứ từ đây đi, qua cửa phường rồi men theo tường đi về phía nam hơn trăm bước, có cánh cửa son quay về hướng tây, gõ cửa hỏi duyên cớ thì tự khắc sẽ biết."

 An Đạo làm đúng như lời, gõ cửa. Hồi lâu, có một viên quan mặc áo đỏ ra mở cửa, hỏi: "Ông chẳng phải là Vi An Đạo sao?" Đáp: "Phải." Viên quan nói: "Hậu Thổ phu nhân (nữ thần cai quản đất đai) đợi ông đã lâu rồi." Bèn mời vào. Thấy một cổng lớn như cổng có canh gác, viên quan vào thông báo, chốc lát lại mời vào. Có một cung giám mặc áo tía trò chuyện với An Đạo ngoài sân, rồi mời vào một gian trong cung, sắp sẵn nước nóng cho tắm gội. Chốc lát, dâng lên một hòm lớn đựng một bộ y phục đẹp, trong đó đủ cả áo bào xanh, hốt ngà (thẻ cầm tay của quan khi vào chầu), dải thao (dải lụa đeo ấn, biểu thị phẩm cấp), áo, khăn, ủng, bảo An Đạo mặc vào. Cung giám nói: "Đi được rồi."

 Bèn cho An Đạo cưỡi một con ngựa lớn, mấy nữ kỵ dẫn đường theo hầu. Cung giám cùng An Đạo sóng ngựa ra cửa tây phường Từ Huệ, theo đường chính đi về tây nam, từ đường Thông Lợi đi về phía đông, ra cửa Kiến Xuân (cửa phía đông thành Lạc Dương), lại đi về đông bắc chừng hơn hai mươi dặm. Dần dần thấy hai bên đường có lính canh giữ, lạy trước ngựa rồi lui đi, như thế đến mấy chỗ. Rồi tới một tòa thành lớn, quân mặc giáp canh giữ rất nghiêm, giống thành của bậc vương giả. Qua mấy lớp cửa, thấy lầu cao gác nối, bên dưới có cổng lớn như nơi ở của thiên tử, có rất nhiều cung giám. An Đạo cưỡi ngựa đi qua lầu biếc điện son, lại hơn mười chỗ nữa, rồi vào một cửa, đi vào trong chừng trăm bước, lại có một điện lớn. Trên điện bày tiệc rộng, nhạc nhiều tầng, bày la liệt chén rượu mâm cỗ, nhạc tấu chín khúc, múa vạn vũ (điệu múa lớn trong nghi lễ), như nhạc ở cung trời. Mười mấy mỹ nhân trông như phi tần, công chúa đứng hai bên tiệc.

 Viên cung giám cùng đi trước đó dẫn An Đạo lên từ bậc thềm phía tây. Chốc lát thấy trong điện có cung giám như người xướng lễ, bảo An Đạo đứng ở gian phía tây, quay mặt về hướng đông. Chốc lát, từ cửa sau điện thấy các người hộ vệ theo hầu vào trước, đứng xếp hàng trong điện. Rồi nghe lờ mờ tiếng ngọc đeo lanh canh, có một người đàn bà đẹp, đầu đội đủ trang sức, mặc áo huy y (áo lễ thêu hình chim trĩ của hoàng hậu), như lễ phục khi đi bái miếu, đến phía tây nam gian điện, đứng đối diện An Đạo. Đó chính là người anh thấy dưới lọng bay ở phố tây Từ Huệ lúc trước. Cung giám bèn xướng: "Hậu Thổ phu nhân vì số trời đã định (?) hợp làm vợ chồng." Bảo An Đạo lạy phu nhân, phu nhân nhận lễ; phu nhân lạy An Đạo, An Đạo nhận lễ, như lễ chủ khách ở nhân gian. Rồi cởi lễ phục, cùng An Đạo ngồi đối diện trên tiệc. Mười mấy mỹ nhân thấy lúc trước cũng ngồi xếp hai bên. Tấu nhạc, ăn uống, đến tối mới thôi. Đêm ấy hai người ăn ở với nhau, nàng vẫn còn là trinh nữ. Như thế khoảng hơn mười ngày, mọi thứ mặc dùng ăn uống đều như nhà đế vương.

 Phu nhân nhân đó nói với An Đạo: "Thiếp làm vợ chàng. Chàng còn cha mẹ, cưới mà không thưa thì không thể gọi là đúng lễ. Thiếp mong được theo chàng về, ra mắt ở nhà thờ tổ, chào cha mẹ chồng, được làm tròn lễ nàng dâu thì thật may." An Đạo nói: "Được." Bèn ra lệnh sửa soạn xe giá, ngay trong ngày đã chuẩn bị xong. Phu nhân ngồi xe nghé vàng kéo, xe trang sức vàng, lông chim trả, ngọc dao, ngọc quý, có lẽ chính là thứ mà nhân gian gọi là "khố xa" (?). Trên có lọng bay che phủ, xe cộ, người đi bộ, kẻ đón rước theo hầu giống như đã thấy ở phố tây Từ Huệ. An Đạo cưỡi ngựa theo xe mà đi, hai bên có mười mấy người hầu, đều là hạng võ quan và hoạn quan. Đi hơn mười dặm, có thành dựng bằng màn đỏ, màn trướng bày sẵn, các nữ lại đứng xếp hàng đợi ở hành cung (cung tạm dựng dọc đường) nơi dọn chỗ nghỉ ăn. Phu nhân bèn vào trong màn trướng, bảo An Đạo cùng ở, đồ ăn thức uống dâng lên rất sang. Chốc lát lại đi, ra lệnh cho xe ngựa theo hầu bớt đi bảy tám phần mười. Lần lượt đi thêm ba bốn dặm, lại ra lệnh bớt người theo. Đến cửa Kiến Xuân thì hai bên chỉ còn hai mươi người ngựa, như cuộc đi chơi của bậc vương hầu.

 Vào Lạc Dương rồi, sắp tới nhà, An Đạo vào trước. Người nhà lấy làm lạ vì xe cộ y phục khác thường. An Đạo bèn ra mắt cha mẹ. Hai cụ kinh ngạc hồi lâu, nói: "Không thấy con đã hơn một tháng rồi, con đi đâu vậy?" An Đạo lạy rồi nói rõ: "Con tình cờ được một nhà ép cưới làm rể. Nàng dâu mới sắp đến ngay đây, nên con vào thưa trước." Cha mẹ hỏi han trong kinh hãi chưa xong thì xe ngựa đã tới cửa. Bèn có mấy chục thị tỳ và hoạn nô từ cổng chính bên ngoài vào, trải đệm thêu, chiếu gấm la liệt ngoài sân, lấy bình phong biếc, màn vẽ trang hoàng cửa nhà. Hai bên đặt hai chiếc giường dây nhỏ, mời cha mẹ chồng ngồi đối diện. Rồi từ ngoài cổng giăng hai lớp bộ chướng (tấm màn gấm che hai bên lối đi) bằng gấm. Phu nhân mặc lễ phục, đeo ngọc bước vào, làm xong lễ nàng dâu, dâng mười mấy hòm ngọc biếc, vàng, ngọc dao, lụa là, làm lễ biếu theo kiểu chúc mừng ở nhân gian, đặt trước mặt cha mẹ chồng. Đến các chú, bác, cô và người trong nhà đều được lễ ấy (?). Rồi nói: "Nàng dâu xin ở viện phía đông." Bèn lại có thị tỳ, hoạn nô mang màn phòng, trướng rủ cùng đồ trang trí đặt vào viện phía đông, sửa sang rất chu đáo, rồi nàng ở đó.

 Cha mẹ cùng nhau lo sợ, không biết nàng từ đâu tới. Bấy giờ là triều Thiên hậu, phép nước nghiêm ngặt, sợ vạ lây tới, bèn đem hết sự việc tâu lên xin chịu tội. Thiên hậu nói: "Đây ắt là yêu quái, khanh không cần lo. Trẫm có người giỏi thuật chú (đọc thần chú trừ tà), là hai vị thầy nhà Phật, sư Cửu Tư và sư Hoài Tố, có thể trừ yêu này cho khanh." Bèn xuống chiếu cho Cửu Tư và Hoài Tố đến. Hai sư nói: "Đây chẳng qua là loài yêu quái, hồ ly, dùng phép trừ đi là dễ thôi. Trước hết hãy bảo bày cỗ, đặt chỗ ngồi trong viện nàng dâu, hẹn ngày mai đến." Vi Chân về, đem hết lời hai sư bảo nàng dâu. Nàng vâng lệnh, bày cỗ đặt chỗ, không chút sợ hãi. Hôm sau hai sư đến, ăn xong ngồi ngay ngắn, xin gặp nàng dâu, định thi triển phép. Nàng dâu liền đến, cũng chào hai sư. Hai sư bỗng như bị vật gì đánh, cúi rạp xuống nhận tội, khóe mắt, mũi, miệng đều chảy máu.

 Lại đem việc tâu lên. Thiên hậu hỏi hai sư, họ đáp: "Thứ chúng tôi trừ được bằng chú chẳng qua là yêu quái. Người này không biết từ đâu tới, e rằng không chế ngự nổi." Thiên hậu nói: "Có quan Chính gián đại phu (chức quan chuyên can ngăn vua) Minh Sùng Nghiễm, dùng thuật lạ Thái Nhất (một môn đạo thuật thờ vị thần tối cao Thái Nhất) mà sai khiến, ghi sổ được các thần trời đất; ắt sai ông ấy được." Bèn triệu Sùng Nghiễm. Sùng Nghiễm nói với Vi Chân: "Đêm nay ông có thể ngồi trong nhà mình ở, giữ lòng trong sạch thành kính, nhìn lên mái nhà nàng dâu ở. Thấy vật lạ đến thì xem nó có thắng không. Thắng thì thôi; nếu không thắng thì sẽ dùng phép khác chế ngự."

 Vi Chân làm đúng lời. Đến canh một, thấy có vật như mây bay, ánh đỏ như chớp giật, từ chỗ Sùng Nghiễm ở bay vọt tới. Đến trên mái nhà nàng dâu, bỗng như bị vật gì dập tắt, rồi biến mất. Sai người xem thì nàng dâu vẫn bình an như cũ. Đến canh hai, lại thấy vật giống rồng đỏ, giơ vuốt chụp bắt, phun khí độc, tiếng như cả bầy trống, cưỡi mây đen có ánh sáng tới trên mái nhà nàng dâu, lại như bị vật gì đánh, có tiếng "phựt" (?) rồi tắt. Sai người xem, nàng dâu vẫn như cũ. Đến nửa đêm, thấy có vật tóc đỏ, răng như răng cưa, quấn bánh xe sắt, cưỡi sấm bay, bánh xe có mũi nhọn, sừng nhọn, gào thét lao tới. Đến mái nhà rồi lại như bị vật gì giết, kêu xin tội rồi tắt. Rồi trời sáng. Vi Chân vừa lạ vừa sợ, không biết tính sao, lại đem việc báo Sùng Nghiễm.

 Sùng Nghiễm nói: "Phép làm lúc trước là phép phù lục Thái Ất (bùa và sổ thần của Đạo giáo, dùng để sai khiến quỷ thần), chỉ thu phục được hồ ly, yêu quái thôi. Nay đã không hiệu nghiệm, xin lần theo dấu nó thêm." Bèn lập đàn làm lễ tiếu (lễ cúng tế thần linh của Đạo giáo), dùng sổ thần triệu các thần coi đất dày tám phương xa, núi sông, sông lớn, gò đống, nước, cây cối cùng các loài yêu quái có chức phận, không thiếu một vị nào. Sùng Nghiễm lấy làm lạ. Hôm sau lại triệu các thần ở cõi người, cõi trời và các bộ thần tám cõi tận cùng, cũng không thiếu một vị nào. Sùng Nghiễm nói: "Nếu là thần linh làm ra yêu quái thì tôi chế ngự được. Còn như thế này thì không thể biết được. Xin thử tự mình gặp mà dò xét." Bèn bảo bày cỗ ở viện nàng dâu mời Sùng Nghiễm. Sùng Nghiễm đến ngồi, xin gặp nàng dâu. Nàng dâu vừa nghiêm trang đáp lễ, sắp lạy Sùng Nghiễm, thì Sùng Nghiễm lại bỗng như bị vật gì đánh, ngã vật ra, kêu xin tội, xin tha mạng, khóe mắt, mũi, miệng chảy máu xuống đất.

 Vi Chân càng thêm kinh sợ, không biết làm thế nào. Vợ ông bèn nói với ông: "Đây là việc mà Cửu Tư, Hoài Tố và quan Chính gián họ Minh đều không chế ngự nổi, biết làm sao đây? Nghe nói ngày trước khi An Đạo mới kết đôi với nàng, có nói nàng là Hậu Thổ phu nhân. Như vậy thì dù trăm phép ở nhân gian cũng không chế ngự nổi. Nay xem tình vợ chồng giữa nàng với An Đạo cũng rất hòa hợp, thử bảo An Đạo nói lời xin nàng đi, may ra được." Vi Chân liền bảo An Đạo tạ nàng rằng: "Nhà tôi là nhà nghèo hèn, còn nàng dâu là thần linh cao quý, nay may được kết duyên với con tôi, không dám nhận là xứng đôi. Lại thêm phép nước của Thiên hậu nghiêm khắc, sợ vì thế mà vạ lây tới. Mong nàng dâu tạm về, vì cha mẹ chồng mà tính cho."

 Lời chưa dứt, nàng dâu khóc lóc nói: "Thiếp may được kết duyên với chàng, phụng thờ cha mẹ chồng. Theo đạo làm dâu thì phải vâng mệnh cha mẹ chồng. Nay cha mẹ chồng đã có lệnh, đâu dám không kính cẩn làm theo." Bèn ngay trong ngày sai thắng xe ra đi, làm đủ lễ từ biệt dưới thềm nhà. Nhân đó xin rằng: "Nàng dâu là phận gái, không dám về một mình, xin được cùng chàng Vi đi." Vi Chân vui vẻ bằng lòng. Bèn cùng An Đạo đi. Đến ngoài cửa Kiến Xuân, xe cộ người hầu lần trước đều đã tới đó. Kẻ hầu người hạ, binh lính hộ vệ ở kinh thành của nàng cũng đều như trước.

 Hôm sau khi về đến thành, phu nhân mặc pháp phục, ngồi giữa điện lớn, như cảnh thiên tử nhận triều kiến. Bèn thấy những người dung mạo kỳ lạ đến chầu, có người cao hơn một trượng, đều đội mũ hoa, đeo kiếm dài, mặc áo đỏ tía, nói là thần núi lớn, sông lớn, sông ngòi, biển cả trong bốn biển. Kế đến có mấy nghìn trăm người, nói là thần các núi rừng cây cối. Rồi lại triệu vua các nước trong thiên hạ, đều đến cả. Lúc ấy An Đạo được đặt một chiếc giường nhỏ bên cạnh chỗ ngồi của phu nhân để xem. Sau cùng thông báo một người, gọi là "Đại La thiên nữ" (thiên nữ thuộc cõi trời Đại La, tầng trời cao nhất theo Đạo giáo). An Đạo nhìn thì đó là Thiên hậu. Phu nhân bèn cười nói với An Đạo: "Đây là chủ đất nơi chàng ở, chàng tạm tránh đi." Bảo An Đạo vào gian phòng nhỏ trong điện.

 Rồi Thiên hậu lạy dưới sân, lễ rất kính cẩn. Phu nhân bèn mời Thiên hậu lên. Thiên hậu từ chối ba bốn lần rồi mới lên điện, lạy hai lạy rồi ngồi. Phu nhân nói với Thiên hậu: "Ta vì số trời (?) phải kết đôi với một người trong cõi Thiên hậu cai quản, tên là Vi An Đạo. Nay số âm (định số do cõi u minh sắp đặt) đã hết, tự nhiên phải chia lìa, nhưng không thể vô tình với chàng. Người này khổ nỗi không thọ. Ta từng ở nhà chàng, vốn định kéo dài tuổi thọ cho chàng ba trăm năm, cho làm quan đến tam phẩm (bậc quan cao, phẩm thứ ba trong chín phẩm). Nhưng vì cha mẹ chàng ghét bỏ, thúc ép, ta không được ở lâu nơi nhân gian, nên việc ấy không thành. Nay may có thiên nữ đến đây, hãy vì ta mà cho chàng năm triệu tiền, cho làm quan đến ngũ phẩm, đừng để vượt quá, e rằng mệnh An Đạo mỏng, không kham nổi." Nhân đó cho gọi An Đạo ra, bảo lạy Thiên hậu. Phu nhân nói với Thiên hậu: "Đây là người thuộc bộ hạ của thiên nữ, nên nhận lạy của chàng." Thiên hậu lúng túng, sắc mặt như không yên, rồi nhận lạy. Rồi vâng lời mà đi.

 Phu nhân nói với An Đạo: "Chàng vốn giỏi vẽ, thiếp sẽ giúp chàng tăng thêm tài này, có thể thành danh nghìn đời." Bèn cho An Đạo ở một điện nhỏ, giăng màn, triệu các đế vương và công thần có tiếng từ xưa đến trước mặt, bảo An Đạo vẽ lại. Hơn một tháng, vẽ được đủ dung mạo, gom thành hai mươi quyển. Rồi An Đạo xin từ biệt ra về. Phu nhân sai thắng xe, ở phía tây kinh thành của nàng giăng trướng tiễn biệt, bày tiệc tế đường (tiệc tiễn người đi xa) để từ biệt An Đạo, khóc lóc nắm tay, tình như không kìm nổi, lại tặng vàng ngọc châu báu chở đầy xe mà đi.

 An Đạo về đến Đông Đô (tức Lạc Dương), vào cửa Kiến Xuân, nghe lính Kim ngô truyền lệnh tìm Vi An Đạo trong thành Lạc Dương đã gần một tháng. Khi tới nơi, anh vào yết kiến Thiên hậu. Thiên hậu ngồi ở điện nhỏ tiếp anh, lại kể giấc mộng trước kia, giống hệt điều An Đạo thuật lại. Bèn cho An Đạo làm Trưởng sử (viên quan đứng đầu coi việc giấy tờ, hành chính) ở phủ Ngụy vương, ban năm triệu tiền. Lấy tranh đế vương công thần An Đạo vẽ ra xem, so với tranh cũ trong bí phủ (kho sách vở, tranh ảnh cất giữ trong cung) thì đều đúng cả, đến nay vẫn còn lưu truyền ở đời. Khoảng năm Thiên ... (?), An Đạo rốt cuộc chết khi đang làm quan. (Trích từ sách Dị văn lục)

 Thái Bình quảng ký, quyển hai trăm chín mươi chín

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều Thanh theo lệnh vua biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video