Thái Bình Quảng Ký (bộ sách lớn thời Tống, gom các truyện kỳ lạ từ nhiều sách đời trước), quyển ba trăm lẻ bốn
Loại "Thần" (truyện về thần linh), phần mười bốn
Chùa Khai Nghiệp; Thần Nữ Oa; Vương Tịch
Sướng Thôi; Kiều Quy Niên; Trương Quang Thịnh
Người lính ở Hoài Nam; Nguyên Tái và Trương Vị; Người lý chính ở Dĩnh Dương
Chùa Khai Nghiệp
Ngày hai mươi ba tháng mười năm Chí Đức thứ hai (năm 757, đời Đường Túc Tông), ở chùa Khai Nghiệp thuộc phường Phong Lạc có dấu chân của thần nhân. Dấu chân rất dài, kéo từ cổng ngoài vào tới điện Phật. Trước đó, người giữ cổng ngủ dưới cổng, mơ thấy một người cao hơn hai trượng (trượng: đơn vị đo chiều dài, khoảng ba mét), mặc giáp vàng, cầm giáo dài, đứng ngoài cổng chùa. Chốc lát, người ấy lấy tay kéo cổng, then cài và khóa đều tự bung ra. Thần nhân cúi mình bước vào chùa, đi tới điện Phật, đứng ngoảnh nhìn hồi lâu rồi biến mất. Người giữ cổng giật mình tỉnh dậy. Đến sáng ra xem thì cổng đã mở.
Ông liền đem giấc mơ kể hết với các sư trong chùa. Các sư cùng ra xem, thấy dấu chân thần nhân, bèn trình lên quan Kinh Triệu (quan đứng đầu vùng kinh đô). Quan Kinh Triệu tâu lên vua. Túc Tông sai trung sứ (sứ giả trong cung, thường là hoạn quan) đến xem xét, thấy đúng như lời trình. (Trích từ sách Tuyên Thất Chí)
Thần Nữ Oa
Túc Tông sắp đến Linh Vũ. Một hôm lúc chập tối, ở một trạm dịch, có một người đàn bà to cao, xách đôi cá chép, đứng ở cổng doanh trại mà quát: "Hoàng đế ở đâu?" Mọi người cho là đàn bà điên. Vua sai người lén theo dõi cử chỉ của bà. Bà dừng lại dưới một cây lớn. Có người lính lại gần nhìn kỹ, thấy trên cánh tay bà có vảy. Chốc lát trời tối đen, bà biến mất.
Đến khi vua lên ngôi và trở về kinh, thứ sử Quắc Châu (thứ sử: quan đứng đầu một châu) là Vương Kỳ Quang dâng sớ tâu về mộ Nữ Oa (nữ thần trong thần thoại Trung Hoa, tương truyền đã nặn ra loài người và vá trời). Sớ nói: năm Thiên Bảo thứ mười ba (năm 754), mưa lớn, trời tối mịt, mộ bỗng sụt chìm mất. Đêm mồng một tháng này, có người trên sông nghe tiếng gió sấm, sáng ra thấy ngôi mộ trồi lên. Trên mộ mọc hai cây liễu cao hơn một trượng, phía dưới có tảng đá lớn. Lúc vua mới lấy lại kinh đô, đã sai quan chúc sử (viên quan lo việc đọc lời khấn trong lễ tế) đến tận nơi tế thần, đến nay thì mộ hiện ra. Mọi người ngờ rằng người đàn bà khi trước chính là vị thần ấy. (Trích từ sách Dậu Dương Tạp Trở)
Vương Tịch
Vương Tịch là cháu trong họ của quan Thái thường (quan coi việc lễ nhạc và tế tự) Vương Toàn. Trong niên hiệu Càn Nguyên (758–760), ông đến ở trọ đất Cối Kê. Người đầy tớ của ông bệnh chết, mấy ngày sau sống lại, kể rằng: dưới âm phủ gặp một viên quan, viên quan hỏi: "Ngươi là đầy tớ nhà ai?" Người đầy tớ kể rõ. Viên quan nói: "Nay đang vời chủ ngươi về làm Ngũ đạo tướng quân (vị thần ở âm phủ trông coi việc sống chết, quản năm ngả luân hồi), vì nể ông ấy nên ta ra sức giúp, ngươi được tha về."
Trên đường về, người đầy tớ thấy rất nhiều cờ xí, đoàn nghi trượng (đoàn người cầm cờ, khí giới, đồ nghi lễ đi rước). Hắn hỏi họ đi đâu, họ đáp: "Đi đón Vương tướng quân." Về được mấy ngày thì Vương Tịch chết. Hôm ông chết, người ta thấy xe ngựa tấp nập, đoàn nghi trượng nhiều không đếm xuể. Hỏi ra, thì đều là người đến đón Vương Tịch. (Trích từ sách Quảng Dị Ký)
Sướng Thôi
Sướng Thôi tự phụ tài năng khí phách. Hơn sáu mươi tuổi ông mới được làm quan huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) ở vùng giữa đất Tương và đất Vệ thuộc Hà Bắc. Ngày thường ông hay khảng khái, bất bình. Ở huyện, ông chỉ chuyên tìm thầy thuật số và thầy xem ngày giờ để hỏi chuyện sau này mình đỗ đạt hay lận đận, nhưng rốt cuộc không gặp được ai đúng người. Có người lén nói với ông: "Cần gì tìm đâu xa. Tên ngũ bá (lính sai dịch trong huyện, chuyên đánh roi phạm nhân và dẫn đường cho quan) dưới quyền ông chính là phán quan của cõi âm đấy."
Sướng Thôi mừng thầm. Ngay hôm ấy ông vào nhà, mặc đủ mũ áo, cầm hốt (thẻ cầm tay của quan lại khi chầu lễ), cho gọi tên ngũ bá lên thềm, đáp lễ lạy, mời ngồi và dọn cơm. Tên ngũ bá hoảng sợ, không biết phải làm sao. Hồi lâu, Sướng Thôi nói với hắn: "Tôi tự xét tài học không kém ai, tuổi đã sáu mươi mà chỉ làm huyện lệnh. Tôi chẳng ngại tầm thường mà giữ chức, chỉ sợ trọn đời không ngoi lên khỏi bậc thấp. Tôi muốn biết sau này ra sao. Nếu về già còn hiển đạt thì tôi tạm giữ chức. Nếu trọn đời không được gì thì tôi sẽ trả ấn từ quan, vào núi uống thuốc tiên tìm đạo. Tôi chưa quyết được. Biết ông là người chủ quản cõi âm, xin ông cho một lời."
Tên ngũ bá rời chỗ ngồi, mặt tái đi, nói: "Kẻ hèn này được ông đối đãi khác thường đến vậy. Hôm nay nếu giấu ông thì phụ ơn sâu, không giấu thì chịu họa. Nhưng thế bắt buộc, đành phải nói. Tôi không phải người chủ quản cõi âm. Việc tôi coi cũng chỉ là chân ngũ bá ở cõi âm mà thôi. Tôi chỉ căn cứ số roi để đoán người sống hay chết. Phàm người sắp gặp tai ách đều phải chịu mấy roi trước: từ hai mươi roi trở lên thì đều chết, dưới hai mươi roi thì chỉ ốm nặng. Tôi dựa vào đó mà liệu, thỉnh thoảng lỡ miệng nói ra trong làng, chưa từng sai."
Sướng Thôi liền gặng hỏi: "Hiện nay người chủ quản là ai?" Hắn đáp: "Ông phải cẩn thận, không được tiết lộ: chính là ông huyện lệnh huyện bên cạnh. Nghe nói ông ấy sắp đến đây, ông tự cầu ông ấy, nhưng nhất định không được nói là nghe từ tôi."
Mười ngày sau, huyện lệnh huyện bên quả nhiên đến, để cùng Sướng Thôi lên châu dự kỳ họp hằng mùa. Sướng Thôi từ sáng sớm đã ra đón từ xa, mời ở trong dinh huyện, tiệc tùng khoản đãi hơn hẳn thường lệ. Người ấy đến nơi thì ra là một ông già đã hơn bảy mươi. Thời ấy thiên hạ thái bình, ở Hà Bắc các chức chủ bạ, huyện úy (các quan phụ tá trong huyện) đều là con em nhà quyền quý, còn huyện lệnh, huyện trưởng phần nhiều là danh sĩ. Ông huyện lệnh già cảm ơn Sướng Thôi: "Ông danh vọng cao, còn tôi xuất thân nghèo hèn, nhờ thi đỗ khoa Minh pháp (khoa thi về luật pháp) mà ra làm quan, may được làm láng giềng với ông, đâu dám nhận lễ hậu thế này." Lời lẽ và nét mặt ông tỏ vẻ cảm động và ngượng ngùng.
Rồi hai người cùng lên quận, lại cùng trở về, ở trong dinh huyện, càng thêm thân thiết vui vẻ. Hôm sau sắp chia tay, Sướng Thôi mời ông vào phòng trong, mặc đủ mũ áo, cầm hốt, lạy hai lạy, hỏi giống như đã hỏi tên ngũ bá, mà còn khẩn thiết hơn. Ông huyện lệnh già lớn tiếng nói: "Ai nói thế?" Nét mặt rất giận: "Không nói ra ai đã nói thì rốt cuộc tôi không nói gì cho ông đâu." Giằng co hồi lâu, Sướng Thôi bất đắc dĩ đành nói tên tên ngũ bá. Ông già cúi đầu, nén giận. Chỉ một lát, có lính lệ vào báo: "Tên ngũ bá chết ở quán rượu rồi."
Sướng Thôi nghe vậy càng kính sợ, nài xin càng khẩn thiết. Ông già bèn thong thả nói với Sướng Thôi: "Tôi thẹn vì tấm lòng sâu nặng và lễ hậu của ông, quả không thể giấu được. Ông hãy quét dọn một khu nhà, có lỗ hổng khe hở nào thì trát kín hết. Răn nghiêm người nhà tuyệt đối không được nhìn trộm, ai trái lời thì họa đến thân. Trong nhà đặt một chiếc giường, một cái án, bút nghiên và bảy tám tờ giấy." Tối hôm ấy, ông già vào trong, bảo Sướng Thôi tự tay khóa cửa, sáng ra cầm chìa khóa đến đó đón.
Tờ mờ sáng, Sướng Thôi cầm hốt đến mở cửa. Ông già trông thấy ông, mặt rạng rỡ vui mừng bước ra, từ xa đã chúc mừng: "Quan lộc của ông rất cao, chẳng cần lo." Rồi trao cho một bức thư, dặn: "Nhớ đừng xem trước. Đợi khi trải qua một việc, lần đầu đổi sang chức khác thì hãy mở."
Sau đó, từ huyện này Sướng Thôi được mời làm tòng sự (thuộc quan giúp việc cho một vị quan lớn), rồi được bổ làm Điện trung thị ngự sử (quan giám sát lễ nghi, phép tắc trong triều), vào triều làm lang quan ở sảnh (chức quan trong các cơ quan trung ương), rồi làm Gián nghị đại phu (quan chuyên khuyên can vua). Ông mở thư ra xem, thì ngày giờ được bổ nhiệm các chức đều không sai. Đến khi bị giáng làm Tư mã Thần Châu (chức phó quan của châu, thường dùng để giáng quan có lỗi), ông lấy thư ra xem, thấy ghi: "Vì việc nọ mà bị giáng." Sau ông được triệu về làm Tả thừa (phó quan đứng đầu Thượng thư tỉnh, cơ quan điều hành chính sự), cuối cùng làm đến Công bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Công, coi việc xây dựng, công trình). Mọi việc ghi trong thư không sai một lời. (Trích từ sách Nhung Mạc Nhàn Đàm)
Kiều Quy Niên
Kiều Quy Niên giỏi viết chữ triện (lối chữ cổ, nét tròn đều), nuôi mẹ rất hiếu thảo. Trong niên hiệu Đại Lịch (766–779), ông thường viết chữ đại triện thuê cho người, được tiền thì mua đồ ăn ngon dâng mẹ. Hễ thấy mẹ thiếu thốn chút gì, ông lại ngửa mặt lên trời khóc than, tự giận mình nghèo túng. Một ngày mùa hè, ông tự ra giếng múc nước mới để dâng mẹ, bỗng có một người mặc áo xanh từ trong giếng nhảy lên, đứng bên giếng, nói với ông: "Sự nghèo túng của anh là do số định từ trước. Sao cứ mỗi lần mẹ thiếu thốn chút gì là anh lại khóc than kêu trời?"
Quy Niên ngờ là thần linh, bèn lạy mà đáp: "Tôi thường giận mình không kiếm được giàu sang để phụng dưỡng mẹ cho đầy đủ. Mẹ tôi đã già mà đồ ăn ngon thường thiếu. Tôi tuy không ngại khổ nhọc viết thuê, nhưng tiền kiếm được chẳng đủ chi dùng, vì thế bất giác ngửa mặt khóc than với trời mà thôi." Thần nhân nói: "Lòng hiếu của anh đã đến mức cùng cực, trời cao đã biết rồi. Anh hãy lấy trong giếng này một trăm vạn đồng tiền, đó là trời ban cho." Nói xong thì biến mất.
Quy Niên bèn lấy, được một trăm vạn đồng. Ông thường sắm món ngon quý để dâng mẹ, và phần nhiều không còn đi lại cửa nhà quyền quý nữa. Ba năm sau mẹ mất. Quy Niên khóc thương đến mức gần hủy hoại thân thể, lại đem hết số tiền còn lại lo tang lễ thật hậu cho mẹ. Rồi ông lại nghèo túng nhiều năm.
Một hôm nhân dạo chơi, ông đến cái giếng trước kia được tiền, buồn bã nói: "Ngày trước ta nghèo, trời ban tiền cho ta. Nay ta nghèo, trời lại không ban. Nếu trời cho ta là con hiếu nên ban cho, thì lẽ nào hôm nay ta không phải con hiếu?" Chốc lát, thần nhân lại từ trong giếng nhảy lên, nói với Quy Niên: "Ngày trước trời biết anh hiếu thảo nuôi mẹ già, nên ban tiền cho anh để mua đồ ăn ngon dâng mẹ, chứ không phải để cứu cái nghèo của anh. Nay không còn việc dâng đồ ăn ngon nữa, sao lại oán trách? Nếu vậy thì tấm lòng ngày trước của anh không phải vì mẹ, mà là vì chính mình."
Quy Niên kinh ngạc, xấu hổ, sợ hãi, lại lạy hai lạy. Thần nhân lại nói: "Lòng hiếu của anh ngày trước đã thấu đến trời cao, thì sự bất hiếu hôm nay cũng thấu đến trời cao. Anh nên tự mình bôn ba làm lụng, nếu không thì sẽ chết vì đói rét. Chỉ một câu nói hôm nay, tội anh đã sâu lắm rồi, không thể cứu vãn được." Nói xong lại biến mất. Quy Niên quả nhiên chết trong nghèo khổ. (Trích từ sách Tiêu Tương Lục)
Trương Quang Thịnh
Bề tôi phản nghịch Trương Quang Thịnh, gốc gác rất hèn mọn nhưng có tài cán. Tính ông phóng khoáng, ham rượu. Thuở trai tráng, ông làm lính ở ải Đồng Quan, nhiều lần bị chủ tướng đánh roi. Một lần ông đi việc quan đến Hoa Châu, giữa trời nắng gắt phải rong ruổi, trong lòng bất bình. Đi qua miếu thần núi (miếu thờ thần núi Hoa Sơn), ông bèn cởi áo đổi lấy rượu dâng cúng Kim Thiên Vương (danh hiệu triều đình phong cho thần núi Hoa Sơn), lớn tiếng khấn: "Trương Quang Thịnh mang tài năng mà chưa gặp người tri kỷ. Giàu sang hay nghèo hèn, tự mình không đoán được. Chỉ có thần sáng suốt soi xét, xin hãy ban cho lời báo chân thật."
Khấn xong, ông uống thỏa thích đến say mềm, ngủ ngày trong nhà bia. Bỗng mơ thấy có tiếng truyền gọi: "Gọi Trương Quang Thịnh!", thúc giục rất gấp. Ông liền đi vào một dinh quan uy nghiêm khác thường. Người dẫn đường nói: "Trương Quang Thịnh đến." Lạy quỳ xong, ông trông xa thấy giữa sảnh có một bậc quý nhân dáng như vua, nói với ông: "Muốn biết quan lộc ư? Chỉ cần đến khi Quang Thịnh làm tể tướng thì thiên hạ thái bình." Nói xong, ông giật mình tỉnh dậy, mồ hôi đầm đìa, lấy làm lạ một mình.
Về sau ông lập nhiều chiến công, công lao tích lũy, làm quan đến Tư nông khanh (quan đứng đầu Tư nông tự, cơ quan coi kho lương của triều đình). Đến niên hiệu Kiến Trung, vua Đức Tông chạy về phía tây lánh nạn, Quang Thịnh chạy theo. Đến cửa Khai Viễn, ông bỗng nói với các quan trong triều đi cùng: "Loạn binh hôm nay chỉ là lính Kính Châu quay giáo làm phản, không có người cầm đầu, lẽ ra chỉ cướp phá rồi đi qua. Nếu để chúng có chủ thì họa chưa biết đến đâu. Chu Thử ở lâu đất Kính Nguyên, xưa nay được lòng người. Nay ông ta đang ở trong thành, nếu ông ta thu nạp lính Kính Châu, được chúng phò tá thì khó mà chế ngự. Tính ra lúc này chúng đang hấp tấp, chưa kịp nghĩ đến mưu ấy. Các ông có thể cùng tôi đến thẳng nhà Chu Thử, gọi ông ta cùng đi về phía tây chăng?"
Các quan còn do dự, Quang Thịnh liền phóng ngựa đến chỗ Chu Thử, nói: "Vua đã rời kinh, ông là đại thần, đâu phải lúc ngồi yên ở nhà?" Chu Thử nói: "Xin theo ông đi." Ông ta sai thắng xe sắp đi thì lính Kính Châu đã kéo đến tụ ở cổng nhà rồi. Quang Thịnh định tự mình trốn đi, nhưng bị Chu Thử giữ lại. Thế rồi ông lại phò Chu Thử rất hết sức, trận nào cũng có mặt. Đến trận Thần Khánh (?), Chu Thử phong Quang Thịnh làm Bộc xạ (chức đứng đầu Thượng thư tỉnh) kiêm Bình chương sự (hàm tể tướng), cầm quân ra đánh, bị thua to chạy về. Bấy giờ mới hiểu lời thần báo nay đã ứng nghiệm. (Trích từ sách Tập Dị Ký)
Người lính ở Hoài Nam
Khi Trần Thiếu Du trấn giữ Hoài Nam, có lần sai người lính họ Triệu đi kinh đô đưa thư cho các vị công khanh. Lúc sắp đi, ông dặn: "Ta có việc gấp, ngươi phải về báo lại. Vì ngươi khỏe mạnh nhanh nhẹn nên ta mới sai đi về tây, không được nấn ná chút nào. Đến hạn mà không về thì phải chết." Người lính họ Triệu mỗi ngày đi mấy trăm dặm, không dám trễ nải.
Đến huyện Hoa Âm, anh nghỉ ở quán trọ, chưa ngủ say thì bỗng thấy một người mặc áo xanh lục nói với anh: "Ta là quan lại dưới quyền Kim Thiên Vương. Vua cho gọi anh, hãy mau đi." Triệu không biết thế nào, liền theo sứ giả đi. Đến trước miếu thần núi, sứ giả vào báo: "Triệu đã đến." Rồi gọi Triệu, anh rảo bước vào lạy dưới thềm. Trên sảnh nến thắp thành hàng, thấy một người ngồi tựa án, thị vệ rất nghiêm. Người ấy thong thả nói với Triệu: "Ta có con rể ở đất Thục đã mấy năm, muốn sai người phi đến thăm hỏi mà không có ai đáng làm sứ giả. Nghe nói anh giỏi đi bộ, mỗi ngày mấy trăm dặm, ta muốn sai anh đi Thục, được không?"
Triệu từ chối, nói: "Tướng quốc (cách tôn xưng bậc đại thần mang hàm tể tướng, ở đây chỉ Trần Thiếu Du) sai tôi sang tây đến Trường An, lại có hạn ngày, trễ thì phải chết. Nay vì Đại vương mà đi Thục, tức là bỏ mệnh lệnh của tướng quốc, thật không dám trở về Quảng Lăng nữa. Vả lại cha mẹ vợ con tôi đều ở đó, sao nỡ sống mà không về quê. Không phải tôi dám viện cớ khác để không vâng lời, xin Đại vương xét cho." Vua nói: "Cứ đi cho ta, chẳng mấy chốc sẽ đến Thục, rồi sau mới đi Trường An cũng chưa muộn."
Vua liền giữ Triệu ngủ lại trong căn nhà trống sau miếu, sai dọn cơm nước. Anh lo lắng phân vân, không dám ngủ: đi Thục thì sợ mắc tội, cố từ chối không đi thì lại lo họa đến thân, tính mãi chưa quyết. Chẳng bao lâu trời dần sáng, anh nghe trong miếu ồn ào náo nhiệt, bèn ra xem, thấy giữa sân hổ, báo, nai, hươu, cáo, thỏ, chim chóc có đến gần mấy vạn con, lại có hàng nghìn vị thần hình thù kỳ lạ, đứng xếp hàng khom mình như lễ vào chầu vua. Lát sau có mấy người kiện tụng cùng vào. Kim Thiên Vương xử đoán rất sáng suốt, hồi lâu họ lui ra.
Rồi vua bảo tả hữu gọi Triệu, họ dạ một tiếng rồi đi gọi. Vua cho anh lên thềm, lấy trong tay áo ra một bức thư trao cho, nói: "Cầm thư này đến quận Thục cho ta, tìm người tên Tiêu Kính Chi ở Thành Đô mà trao. Quan lại dưới quyền ta rất nhiều, nhưng vì việc này cơ mật, sợ bị tiết lộ, nên phải để người sống đưa mới được. Trong một hai ngày anh phải về gấp, đừng ở lâu." Nhân đó vua cho anh một vạn đồng tiền.
Triệu lạy tạ rồi đi. Đến cổng, anh bảo viên quan: "Vua cho tôi một vạn đồng, tôi lại đi bộ, mang theo bằng cách nào?" Viên quan nói: "Cứ bỏ vào trong ngực áo." Triệu liền bỏ tiền vào ngực áo, thấy chẳng vướng víu gì, cũng không thấy nặng. Đi chưa được mấy dặm, anh sờ vào áo thì toàn là tiền giấy, bèn vứt bên đường. Chốc lát có người đuổi theo, đưa cho anh mấy nghìn đồng, nói: "Lúc nãy ta lỡ đưa nhầm tiền dùng ở cõi âm cho anh, quả thật chẳng dùng được, nay xin đưa số này thay."
Triệu nhận tiền, đi suốt ngày đêm, hơn mười ngày thì đến Thành Đô, tìm được Tiêu Kính Chi, trao thư cho ông. Kính Chi mở ra xem, rất mừng, sai bày chỗ ngồi, nói với Triệu: "Tôi là người sống, nhà ở vùng giữa đất Nhữ và đất Trịnh. Năm trước tôi lên kinh dự tuyển bổ quan, đi đến Hoa Âm thì bị Kim Thiên Vương ép kết làm thông gia (gả con gái cho). Nay vợ tôi ở đây chẳng khác gì người sống. Trước kia tôi ra sức cầu một chức quan, nay thì đã được rồi, vì thế mới sai anh phi đến báo tin." Ông giữ Triệu lại một ngày, tặng mấy tấm lụa, rồi đưa thư trả lời mà cho anh về.
Triệu qua Trường An, đưa được thư của Thiếu Du, nhận thư trả lời, rồi đi ngày đêm đến Hoa Âm. Kim Thiên Vương gặp anh, rất mừng, lại vỗ về khen: "Không có anh thì chẳng ai làm sứ giả được. Nay cho anh về. Nếu tướng quốc tra hỏi, cứ nói là làm sứ giả cho ta. Ta sẽ khiến anh được làm tì tướng (tướng phụ, phó tướng), đừng sợ." Vua liền cho anh mấy chục tấm lụa, nói: "Đây là lụa của cõi người, dùng được."
Triệu lạy tạ, đi thẳng về Hoài Nam. Thiếu Du tra hỏi vì sao chậm trễ, Triệu kể hết sự việc. Thiếu Du giận, không tin, đem giam vào ngục. Đêm ấy Thiếu Du mơ thấy một người mặc giáp vàng, cầm kiếm, nói: "Kim Thiên Vương báo với tướng quốc: trước đây quả thật đã sai Triệu đi Thục. Nay nghe anh ta bị tội, xin hãy thả ra." Thiếu Du hoảng hốt tỉnh dậy, lấy làm lạ, thở than mãi. Sáng hôm sau dậy, ông kể chuyện với các tân khách và thuộc quan, liền sai thả Triệu, bổ làm tì tướng. Đến niên hiệu Nguyên Hòa, người ấy vẫn còn sống. (Trích từ sách Tuyên Thất Chí)
Nguyên Tái và Trương Vị
Khi Nguyên Tái còn là thường dân, ông thường kết bạn thân với Trương Vị, người sau này làm đến Lễ bộ thị lang (phó quan bộ Lễ, bộ coi lễ nghi, thi cử). Hai người nghèo, không có đầy tớ hay ngựa, phải đi bộ ở vùng đất Trần, đất Thái. Một hôm trời tối, bỗng gió lớn sấm sét, đồng nội tối mịt, hai người cùng vào ngôi miếu thần bên đường để tránh. Lúc ấy có mấy tên cướp, đều cầm kiếm, đeo cung tên, nấp dưới mái hiên miếu. Nguyên và Trương chợt trông thấy, càng thêm hoảng sợ, lo bị chúng hại, bèn đứng dựa lưng vào tường, không dám động đậy.
Chốc lát nghe trong miếu có tiếng gọi: "Nguyên tướng quốc và Trương thị lang sắp đến, bọn cướp hãy mau đi khỏi, chớ làm hại bậc quý nhân." Bọn cướp nhìn nhau kinh hãi, vội chạy đi. Hai người nhân đó chúc mừng nhau: "Lúc nãy chúng ta còn lo chết đói, hôm nay thật là lời thần nhân." Vừa mừng vừa than. Về sau Nguyên Tái quả nhiên làm tể tướng dưới đời vua Đại Tông, còn Trương Vị làm đến Lễ bộ thị lang thì mất. (Trích từ sách Tuyên Thất Chí)
Người lý chính ở Dĩnh Dương
Có người lý chính (người đứng đầu một lý, tức một làng, lo việc sổ hộ và thuế má) ở Dĩnh Dương, không rõ tên. Có lần ông say rượu trở về làng, đến miếu Thiếu Phụ, nhân say bèn buộc ngựa, nằm dưới cổng miếu. Hồi lâu, sắp tỉnh, đầu muốn xoay mà chưa ngồi dậy được, thì nghe có người đập cổng miếu, tiếng rất dữ. Chốc lát nghe bên trong hỏi: "Ai đấy?" Người kia đáp: "Quan sai có lệnh tìm một người đi làm mưa." Người ngoài cổng (?) nói: "Cả nhà đi miếu thần núi dự tiệc làm khách rồi, nay không còn ai." Người kia nói: "Cứ lấy kẻ đang nằm dưới cổng cũng được." Người ngoài cổng (?) nói: "Đó là khách qua đường, sao bắt người ta làm được?" Tranh cãi gay gắt mãi cũng không tránh được, bèn gọi ông dậy.
Ông đi theo đến một nơi mù mịt toàn là mây. Có một con vật giống lạc đà, người kia bế ông đặt lên lưng nó, trao cho ông một cái bình, dặn: "Cứ ôm bình cho thẳng, đừng để nghiêng lệch." Con vật liền đi, nước trong bình tuôn lả tả xuống làm mưa. Bấy giờ trời hạn đã lâu, ông nhìn xuống thấy nhà mình, sợ mưa không đủ, nhân đó nghiêng bình. Mưa xong, quan sai thả ông về. Đến cổng miếu, ông thấy xác mình nằm trong nước, bèn tiến lên nhập vào thì sống lại, cưỡi ngựa về nhà. Vì ông đã nghiêng bình, nhà ông bị nước cuốn trôi, người nhà chết hết. Từ đó ông phát điên, mấy tháng sau cũng chết. (Trích từ sách Quảng Dị Ký)
Thái Bình Quảng Ký, quyển ba trăm lẻ bốn
<Bộ Tử, loại Tiểu thuyết gia, nhóm Dị văn (chuyện lạ), sách Thái Bình Quảng Ký>
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh sai biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video