Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn soạn đầu đời Tống, gom chép các truyện lạ, truyện thần tiên, truyện ma quỷ từ sách xưa), quyển ba mươi mốt
Thần tiên, phần ba mươi mốt
Lý Hà Chu — Hứa lão ông — Lý Giác
Chương Toàn Tố
Lý Hà Chu
Lý Hà Chu là người khá giỏi đạo thuật (phép thuật của người tu theo Đạo giáo). Trong niên hiệu Khai Nguyên nhà Đường (713–741, đời vua Đường Huyền Tông), ông từng được vời vào trong cung cấm. Về sau ông xin ra ngoài, ở tại một đạo quán (chùa của đạo sĩ) nơi kinh đô. Tể tướng nhà Đường là Lý Lâm Phủ từng đến thăm ông. Hà Chu nói: "Ông còn sống thì nhà yên ổn, ông mất đi thì nhà tan nát." Lâm Phủ lạy và khóc, xin ông chỉ cách cứu gỡ. Ông cười, không đáp, chỉ nói: "Ta đùa thôi."
Cuối niên hiệu Thiên Bảo (742–756), An Lộc Sơn hống hách, ngang ngược, người xa gần đều lo, nhưng nhà vua vẫn chưa tỉnh ngộ. Một sớm kia, Hà Chu bỏ đi, không ai biết đi đâu, chỉ thấy trên vách chỗ ông ở có đề mấy bài thơ, nói việc Lộc Sơn cướp ngôi và việc vua chạy vào đất Thục (vùng Tứ Xuyên). Người đương thời không ai hiểu, về sau mới thấy ứng nghiệm. Bài cuối cùng viết:
"Người chợ Yên đều đi cả,
Ngựa ải Hàm chẳng trở về.
Nếu gặp dưới núi… (?),
Trên vòng buộc áo lụa."
"Người chợ Yên đều đi cả" là nói Lộc Sơn đem toàn bộ quân ở vùng U Châu, Kế Châu (đất Yên xưa, quanh Bắc Kinh ngày nay, nơi Lộc Sơn đóng quân) mà nổi dậy. "Ngựa ải Hàm chẳng trở về" là nói Kha Thư Hàn (tướng nhà Đường) thua trận ở Đồng Quan (cửa ải phía đông, gần Hàm Cốc quan, che chắn kinh đô Trường An), đến một con ngựa cũng không trở về. "Nếu gặp dưới núi" là chỉ Mã Ngôi, tên một trạm dịch trên đường vào Thục (câu này hình như thiếu chữ "quỷ"; chữ "sơn" là núi đặt trên chữ "quỷ" thì ghép thành chữ "Ngôi" trong tên Mã Ngôi). "Trên vòng buộc áo lụa" là vì Dương Quý phi có tên tục là Ngọc Hoàn ("hoàn" nghĩa là cái vòng); khi đến Mã Ngôi, Cao Lực Sĩ (hoạn quan thân tín của vua) lấy khăn lụa thắt cổ bà. Những điều ông thấy trước đều thuộc loại như thế. (Trích từ sách Minh Hoàng tạp lục.)
Hứa lão ông
Hứa lão ông không biết là người ở đâu, ở ẩn trên núi Nga Mi không biết đã bao nhiêu năm. Trong niên hiệu Thiên Bảo nhà Đường, có viên sĩ tào (viên quan cấp dưới ở châu, coi việc xây dựng, cầu đò, thợ thuyền) ở Ích Châu (vùng Thành Đô, Tứ Xuyên ngày nay) họ Liễu, vợ là Lý thị, nhan sắc nhất đời. Bấy giờ tiết độ sứ (quan đứng đầu một vùng biên trấn, nắm cả quân đội lẫn việc cai trị) là Chương Cừu Kiêm Quỳnh vừa chiếm được thành An Nhung của nước Thổ Phồn (nước ở vùng Tây Tạng ngày nay), sai Liễu chở đồ đến thành ấy; đã ba năm mà Liễu chưa về báo việc.
Lý thị ở trong nhà công, mấy lớp cửa còn đóng, bỗng có viên binh tào (viên quan ở châu coi việc quân) họ Bùi đến cửa, nói mình là bậc chú bác bên họ ngoại của Lý thị. Lý thị nói nhà không có bà con họ Bùi, không cho mở cửa. Bùi bèn nói ra tên tục của nàng, lại kể rành rọt các dòng họ nội ngoại. Lý thị mới cho mở cửa, ra lạy chào, rồi định mời ăn. Dáng người Bùi rất nho nhã. Bùi hỏi Liễu lang đi đã bao lâu, nàng đáp: "Đã ba năm rồi." Bùi nói: "Ba năm thì tình nghĩa vợ chồng đã dứt, người xưa nói vậy. Nay cháu định thế nào? Vả lại ta với cháu có duyên nghiệp nên thành vợ chồng, mong cháu đừng từ chối." Rốt cuộc nàng bị Bùi mê hoặc, dường như không do mình muốn hay không. Bùi binh tào thế là đã cưới được nàng.
Chương Cừu công nghe tiếng Lý thị đẹp, muốn được nhìn trộm, bèn bảo phu nhân đặc biệt mở tiệc, mời (?) vợ các quan trong phủ, trong huyện; không ai là không đến đủ, chỉ riêng Lý thị lấy cớ chồng đang ở xa mà từ chối. Vợ Chương Cừu nhất định phải gặp nàng, bèn nhắn: "Cứ đến, đừng từ chối." Lý thị sợ bị trách, đành đi. Nàng mặc váy lụa vàng vẽ hoa bằng bột bạc, áo lụa nhuộm loang năm màu vẽ bột bạc, khăn choàng lụa sợi đơn nền đỏ vẽ bột bạc — vốn là bộ y phục sang nhất ở Ích Đô.
Bùi nhìn bộ áo, than rằng: "Áo quần trần gian đẹp nhất cũng chỉ đến thế này thôi." Rồi quay sang bảo đứa tiểu đồng: "Về mở rương lấy bộ áo thứ ba đến đây." Lý thị hỏi: "Sao không đưa bộ thứ nhất mà lại đưa bộ thứ ba?" Bùi đáp: "Bộ thứ ba đã không phải thứ trần gian có được rồi." Chốc lát áo mang đến, hương thơm lạ ngào ngạt cả phòng. Bùi nhìn lại, cười bảo tiểu đồng: "Áo phải như thế này chứ! Như Chương Cừu thì biết gì, chỉ sợ Hứa lão ông biết thôi."
Lý thị bèn lên xe đến nhà tiết độ sứ. Vào rồi, phu nhân rời chỗ ngồi (?), khách khứa đều xuống thềm làm lễ. Lý thị mặc áo trời, dung mạo càng khác thường, ai nhìn cũng mến. Ngồi yên chỗ rồi, phu nhân sai người thưa với Chương Cừu: "Vợ viên sĩ tào dung mạo và trang phục đẹp nhất đời." Chương Cừu đi thẳng vào sân, dặn mọi người cứ ngồi yên. Thấy y phục của Lý thị, ông than thở mãi, bèn mượn chiếc khăn choàng xem, mới biết không phải đồ trần gian; đem thử với nước, với lửa thì không cháy, không bẩn. Ông bèn giữ nàng lại gặng hỏi, Lý thị kể hết đầu đuôi. Ông sai người đến chỗ ở của Bùi thì không thấy đâu nữa. Kiêm Quỳnh bèn đổi áo khác cho nàng, đem bộ áo dâng lên vua, đồng thời tâu việc Hứa lão ông. Vua ra lệnh phải tìm cách kiếm cho được Hứa lão.
Chương Cừu nghĩ rằng người tiên đi lại ắt phải ghé hiệu thuốc, bèn sai người bán thuốc dò chỗ ông ra vào. Được bốn ngày thì tìm thấy. Lúc đầu có một tiểu đồng đến hiệu mua thuốc; người bán thuốc đoán là đồ đệ của ông, bèn cố ý đưa thuốc xấu. Tiểu đồng đi rồi quay lại, dặn: "Ông chủ giận thuốc không tốt, định đánh tôi." Hỏi ông chủ là ai, tiểu đồng đáp: "Là Hứa lão ông." Người bán thuốc mừng lắm, dẫn tiểu đồng lên phủ trình. Chương Cừu sai một trăm tráng sĩ khỏe mạnh và năm mươi lính lại theo tiểu đồng lên núi, lại ra lệnh nghiêm ngặt.
Núi cao dựng đứng, hiểm trở, mọi người không ai lên được. Tiểu đồng bèn đứng dưới gọi to. Chốc lát ông lão hiện ra trên vách đá, hỏi: "Sao lại dẫn ngần ấy người đến đây?" Tiểu đồng kể hết sự việc. Ông lão hỏi: "Sao con không lên?" Tiểu đồng bèn từ từ bước trên không mà lên. Các quan lại dập đầu van xin: "Tính tàn bạo của quan đại phu thế nào, cụ cũng đã biết." Ông lão bèn nhận lời đi, bảo các quan lại: "Các ông cứ về phủ, ta sẽ theo đến." Lính lại về phủ chưa được bao lâu thì ông lão cũng tới. Chương Cừu thấy, lạy hai lạy rồi cúi rạp xuống; ông lão không tỏ vẻ kính nể gì. Chương Cừu hỏi người cưới Lý thị là ai, ông lão nói: "Đó là viên quan giữ kho áo của Thượng Nguyên phu nhân (một vị nữ tiên bậc cao trong Đạo giáo), vì lòng trần chưa dứt hết mà thôi."
Chương Cừu xin ông lão vào chầu vua. Hứa nói: "Đi cũng chẳng khó gì." Bèn hẹn ngày với người đi tâu việc để cùng đến Trường An; ông lại đến trước hạn. Có chiếu vua cho dẫn vào gặp; Huyền Tông làm lễ rất cung kính. Ngồi rồi, vua hỏi: "Viên quan giữ kho có tội, trên trời có biết không?" Ông lão đáp: "Đã bị đày xuống làm vua một nước ở trần gian rồi." Vua lại hỏi bộ áo rốt cuộc nên xử thế nào. Hứa nói: "Trải chiếu đặt áo ở chỗ sạch sẽ thanh tịnh, sẽ có người đến lấy." Vua làm theo lời ấy. Lúc đầu không thấy ai, chỉ có một cơn gió xoáy cuốn bộ áo bay vào mây; trong khoảnh khắc ngoảnh nhìn, cũng không biết Hứa lão ông đã đi đâu mất. (Trích từ sách Tiên truyện thập di.)
Lại có thuyết khác kể rằng: trong niên hiệu Thiên Bảo, có người học trò họ Thôi được bổ làm quan úy (quan coi việc trị an, bắt trộm cướp ở một huyện) ở vùng Ba Thục, vừa đến Thành Đô thì chết. Bấy giờ liên súy (quan đứng đầu cả một vùng gồm nhiều châu, tức tiết độ sứ) là Chương Cừu Kiêm Quỳnh thương vợ người ấy còn trẻ mà không có chỗ nương thân, bèn dựng cho nàng một ngôi nhà riêng dưới chân núi Thanh Thành. Lại vì nàng đẹp, ông có ý muốn cưới về, nhưng chưa nghĩ ra kế gì. Ông bèn bảo phu nhân: "Bà sang trọng là vợ một bậc chư hầu, sao không bày tiệc lớn, mời các khách nữ, trong vòng năm trăm dặm đều có thể đón đến." Phu nhân rất vui. Kiêm Quỳnh bèn sai nha quan (viên chức làm việc trong dinh quan) báo khắp đàn bà con gái trong năm trăm dặm, hẹn ngày họp ở Thành Đô, ý muốn nhân buổi họp mà giữ vợ viên quan úy đã chết lại.
Không ngờ nàng đã được người cậu cùng họ là Lư sinh cưới rồi. Cậu Lư ngầm biết ý của Kiêm Quỳnh, bảo vợ viên quan úy cáo ốm không đi. Kiêm Quỳnh giận lắm, sai gấp một trăm kỵ binh thân cận đi bắt cậu Lư. Lúc ấy Lư đang ăn, binh lính đã vây kín nhà, mà Lư vẫn cười nói như thường, chẳng bận tâm chút nào. Ăn xong, Lư bảo vợ: "Ý của Kiêm Quỳnh đã rõ rồi, nàng không thể không đi. Lát nữa sẽ có người đưa áo màu trơn đến, cứ mặc vào mà đi." Nói xong, Lư cưỡi con la ra cửa; binh lính không sao xông tới được, ông thong thả đi, đuổi theo cũng không kịp.
Chốc lát, Lư sai một tiểu đồng bưng đến một cái rương, trong có váy xanh cũ, áo trắng, khăn choàng xanh lục, cùng lụa đỏ, lụa nhiễu, lụa trắng — đều không phải thứ người đời có được. Vợ viên quan úy mặc vào rồi đến Thành Đô. Các bà các cô đều đã đến trước hạn. Kiêm Quỳnh nấp sau màn nhìn trộm. Khi vợ viên quan úy bước vào, ánh sáng bao quanh người, vẻ đẹp tỏa ra bốn phía, không ai nhìn thẳng được; người ngồi đều nín thở, bất giác đứng dậy lạy. Tiệc xong nàng về, ba ngày sau thì chết.
Kiêm Quỳnh vô cùng hoảng sợ, làm tờ tâu kể đầy đủ lên vua. Huyền Tông hỏi Trương Quả (đạo sĩ được Huyền Tông kính trọng, về sau được gọi là Trương Quả Lão, một trong Tám vị tiên). Quả nói: "Thần biết nhưng không dám nói, xin bệ hạ hỏi Vương lão ở núi Thanh Thành." Vua liền xuống chiếu bảo Kiêm Quỳnh tìm Vương lão đưa về triều. Kiêm Quỳnh lùng khắp trước sau núi Thanh Thành đều không có người này; chỉ có một hiệu thuốc ở chợ quê nói rằng thường có hai người ngày ngày đến bán thuốc, xưng là do Vương lão sai. Khi hai người ấy đến, Kiêm Quỳnh liền sai nha quan đi theo vào núi. Đi được mấy dặm thì đến một ngôi nhà tranh; Vương lão tóc bạc phơ, tựa ghế ngồi ngay ngắn. Nha quan theo vào, bèn đọc chiếu vua, lại chuyển ý của Kiêm Quỳnh.
Vương lão nói: "Đây ắt là thằng nhãi lắm mồm Trương Quả rồi." Rồi hẹn ngày với Kiêm Quỳnh sẽ đến kinh đô, bảo cứ gửi tờ tâu đi trước, chứ không chịu đi xe trạm của nhà nước. Kiêm Quỳnh nghe theo. Sứ giả vừa đến cửa Ngân Đài (một cửa cung ở Trường An) thì Vương lão cũng đến. Huyền Tông liền cho gọi vào hỏi. Lúc ấy Trương Quả đang ở bên cạnh vua, thấy Vương lão thì sợ hãi lạy hai lạy. Vương lão quát Quả: "Thằng nhỏ kia, sao không tự nói đi, lại khiến người ta đi xa bắt ta đến?" Quả thưa: "Tiên nhỏ không dám tự tiện, phải đợi bậc tiên bá nói thôi."
Vương lão bèn tâu: "Cậu Lư thứ hai chính là người giữ kho của Thái Nguyên phu nhân (một vị nữ tiên bậc cao), nhân được nghỉ mà xuống trần chơi; vì vợ viên quan úy đã chết có chút cốt tiên nên cưới làm thiếp. Chẳng bao lâu, cậu ta lấy trộm y phục của Thái Nguyên phu nhân cho nàng mặc, đã bị giáng phạt rất nặng, nay phải làm vua cõi Uất Đan (Uất Đan Việt, cõi đất ở phía bắc theo thuyết bốn châu của nhà Phật). Còn vợ viên quan úy vì mặc y phục của Thái Nguyên phu nhân nên đã bị đày xuống ngục Vô Gián (tầng địa ngục khổ nhất, chịu tội không lúc nào ngừng)." Tâu xong, ông nhất quyết không chịu ở lại. Huyền Tông cho ông về, về sau không biết ông ở đâu. (Trích từ sách Quái lục.)
Lý Giác
Lý Giác là người huyện Giang Dương, đất Quảng Lăng (vùng Dương Châu, Giang Tô ngày nay). Nhà đời đời ở trong thành, sống bằng nghề buôn bán thóc gạo. Tính Giác ngay thẳng, cẩn thận, khác hẳn người thường. Năm mười lăm tuổi, cha đi nơi khác, giao cho Giác trông coi việc buôn bán. Có ai đến mua bán thóc gạo, Giác liền đưa đấu, thưng (đồ đong thóc) cho họ tự đong, không kể lúc giá đắt hay rẻ, mỗi đấu chỉ lấy lãi hai đồng để nuôi cha mẹ. Lâu năm, cơm áo trong nhà rất đầy đủ.
Cha lấy làm lạ, hỏi, Giác thưa thật mọi chuyện. Cha nói: "Trong nghề ta làm, người cùng nghề ai cũng dùng đấu thưng hai loại để mua vào bán ra: bán ra thì đong nhẹ, mua vào thì đong nặng, để kiếm lãi to. Dù quan sở mỗi mùa xuân, mùa thu đều đi kiểm tra đồ đong, rốt cuộc cũng không dứt được cái tệ ấy. Cha thì chỉ dùng một bộ đấu thưng cho cả lúc mua lẫn lúc bán, tự cho mình công bằng đã lâu. Nay con còn để mặc người ta tự đong cả khi mua khi bán, cha không bằng con được. Thế mà cơm áo lại đầy đủ, há chẳng phải nhờ thần linh giúp sao?"
Về sau cha mẹ mất. Đến khi Giác ngoài tám mươi tuổi vẫn không đổi nghề. Vừa lúc tể tướng Lý Giác ra trấn Hoài Nam làm tiết độ sứ. Vì cùng tên họ với vị tiết độ sứ mới, Giác rất lo sợ, bèn đổi tên là Khoan.
Quan Lý Giác nhậm chức được mấy tháng thì lập trai đàn tu đạo (lễ ăn chay, giữ mình trong sạch để cầu đạo). Đêm ấy ông mơ thấy vào một động phủ (hang động nơi tiên ở), cảnh sắc đang độ xuân, khói hoa rực rỡ, chim loan lượn, chim hạc múa, mây lành ráng đẹp, lầu gác nối liền nhau. Ông một mình dạo bước bên dưới, thấy một vách đá sáng bóng, trên khắc chữ thếp vàng ghi tên họ người, trong đó hình như có hai chữ "Lý Giác", mỗi chữ dài hơn hai thước. Ông nhìn thấy mừng lắm, tự nghĩ: "Ta sinh ra gặp đời vua sáng, lâu năm làm quan to, lại lên đến chức tể tướng, sao lại không có công đức với thiên hạ? Nay trong động phủ có tên ta, ta ắt là người tiên." Ông mừng đi mừng lại.
Đang lúc mừng rỡ, có hai tiên đồng từ hai bên vách đá bước ra. Ông hỏi: "Đây là nơi nào?" Đáp: "Đây là Hoa Dương động thiên (một trong các động thiên — cõi tiên ẩn trong núi theo Đạo giáo — ở núi Mao Sơn). Tên họ này không phải của tướng công đâu." Ông kinh ngạc, lại hỏi: "Không phải ta thì là ai?" Tiên đồng đáp: "Đó là một người dân trong hạt Giang Dương của tướng công."
Sáng ra, ông nhớ rõ từng việc trong mộng, càng kinh ngạc than thở. Hỏi các đạo sĩ thì không ai biết. Ông lại nghĩ thử gọi quan lại huyện Giang Dương đến hỏi, cũng không ai biết. Bèn sai người tìm trong phủ thành ai cùng tên họ với mình. Được mấy ngày, trong doanh trại, ngõ xóm hỏi dò lẫn nhau, mới tìm ra Lý Khoan, tên cũ là Giác, bèn báo lên ông. Ông dùng xe kiệu đón về, đặt ở một gian phòng yên tĩnh, tắm gội, giữ mình trong sạch rồi đến lạy ra mắt, gọi là đạo huynh (anh trong đạo). Cả nhà kính trọng phụng dưỡng, sớm tối đến thăm hỏi làm lễ.
Lý Khoan tính tình điềm đạm, dáng vẻ người tu đạo thanh tú khác thường, râu dài hơn một thước, trắng phau, trông rất đáng mến. Năm mười sáu tuổi, ông từng được một đạo sĩ dạy phép thai tức (phép thở như thai nhi trong bụng mẹ, hơi thở rất nhẹ và sâu, một phép luyện khí của Đạo giáo), cũng đã lâu không ăn uống. Quan Lý Giác càng kính trọng.
Hơn một tháng sau, ông mới hỏi: "Đạo huynh bình sinh được đạo thuật gì, uống thuốc luyện gì? Tôi từng mơ vào động phủ, thấy tên họ trên vách đá, được tiên đồng chỉ cho, vì thế mới mời đạo huynh về thờ làm thầy, mong được truyền dạy." Khoan từ chối, nói mình không biết gì về đạo thuật hay uống thuốc luyện. Quan Lý Giác lại lạy mãi (?), rồi hỏi Khoan tu theo phép gì. Khoan khiêm nhường nói: "Tôi là dân ngu, không biết tu gì cả," rồi kể chuyện buôn bán thóc gạo của mình. Quan Lý Giác hỏi đi hỏi lại, than rằng: "Đây là việc người thường khó làm được; âm công (công đức làm thầm lặng, không ai thấy) của ông không ai bì kịp." Lại nói: "Nay mới biết mọi việc ở đời, từ cử động, nghỉ ngơi đến ăn uống, hít thở, đều có báo ứng. Nếu tích đức thì dù ở cảnh nghèo hèn, thần linh cũng che chở giúp đỡ, ghi tên vào sổ tiên để răn dạy người trần."
Ông lại hỏi nguyên do phép thai tức và nhịn ăn, Khoan kể hết. Quan Lý Giác học theo phép thai tức của Khoan, cũng nhịn ăn. Khoan sống hơn trăm tuổi, thân thể nhẹ nhàng khỏe mạnh khác thường. Bỗng một hôm ông bảo con cháu: "Ta gửi thân ở đời đã nhiều năm, tuy tự nuôi dưỡng khí, cũng chẳng ích gì cho các con." Rồi một đêm thì mất. Ba ngày sau, quan tài có tiếng nứt; mở ra xem thì thấy áo và đai vẫn buộc nguyên, như ve sầu lột xác, chỉ còn lại cái xác không (tức đã thi giải: đắc đạo thành tiên, bỏ lại thân xác mà đi). (Trích từ sách Tục tiên truyện.)
Chương Toàn Tố
Tưởng sinh ở quận Ngô (vùng Tô Châu ngày nay) thích đạo thần tiên. Lúc còn trẻ, ông bỏ nhà đến ở dưới chân núi Tứ Minh (ở Chiết Giang), từng theo đạo sĩ học luyện đan (nấu luyện thuốc tiên để mong sống lâu, thành tiên). Ông bèn sửa sang lò, vạc, đốn (?) củi, kéo bễ thổi lửa, ròng rã mười năm mà luyện đan rốt cuộc vẫn không thành.
Sau ông đi chơi, ở trọ tại Kinh Môn, thấy một người ăn xin ngoài chợ, da dẻ rất tiều tụy, mình trần, bệnh tật lại rét run không nói được. Tưởng thương cảnh khốn khổ của người ấy, bèn cởi áo lông cho mặc, rồi cho theo hầu bên mình. Hỏi về gia cảnh, người ấy đáp: "Tôi là con nhà họ Chương người đất Sở, tên là Toàn Tố, nhà ở Nam Xương, có mấy trăm mẫu ruộng tốt. Gặp năm đói kém, tôi trôi dạt khắp vùng Kinh Giang đã gần mười năm. Ruộng bị nhà nước thu mất, thân lại ốm đau không tự gượng dậy được. May được ngài thương mà cho nương nhờ." Thế là Toàn Tố cùng Tưởng sinh về dưới chân núi Tứ Minh.
Nhưng Toàn Tố rất lười, sáng nào cũng ngủ, chỉ lo nhàn thân; Tưởng ghét, mắng chửi đánh đập không biết bao nhiêu lần. Tưởng có một cái nghiên đá đặt trên bàn. Bỗng một hôm Toàn Tố thưa với Tưởng: "Tiên sinh thích đạo thần tiên, học luyện đan đã lâu. Tiên đan ăn vào thì xương hóa thành vàng; như thế sao lại không sống lâu mãi được? Nay thần đan của tiên sinh có biến được cái nghiên đá thành vàng không? Nếu được thì tôi mới cho tiên sinh là người có đạo thuật." Tưởng tự biết mình không làm được, trong lòng rất thẹn, bèn lấy lời khác gạt đi: "Mày là đứa làm thuê, biết gì chuyện thần tiên! Còn nói càn thì tự chuốc lấy nhục bị đánh mắng." Toàn Tố cười rồi lui ra.
Hơn một tháng sau, Toàn Tố lấy trong áo ra một quả bầu rất nhỏ, nói với Tưởng: "Trong bầu này có tiên đan, biến được đá thành vàng. Xin tiên sinh cho mượn cái nghiên đá, tôi lấy một đao khuê (lượng thuốc rất nhỏ, chừng một nhúm vừa trên đầu mũi dao) bôi lên, được không?" Tưởng tính nông nổi, hấp tấp (?), lại cho là nói láo, bèn mắng: "Ta học luyện đan mười năm rồi còn chưa hiểu thấu chỗ huyền diệu, đứa làm thuê sao dám lải nhải bàn bạc với ta?" Toàn Tố giả vờ sợ, không đáp.
Hôm sau Tưởng một mình đi chơi núi sông, bảo Toàn Tố ở nhà trông coi, rồi khóa cửa mà đi. Tối về thì thấy Toàn Tố đã chết. Tưởng lấy tấm chiếu tre che xác, định sai đóng quan tài đem chôn ngoài đồng. Đến khi giở chiếu ra thì xác Toàn Tố đã biến mất, chỉ còn mũ, đai, áo, giày. Tưởng rất lấy làm lạ, cho rằng đó là thần tiên đắc đạo. Ông liền nhìn lên bàn thì cái nghiên đá cũng mất rồi, càng thấy lạ hơn.
Sau đó một ngày, Tưởng thấy dưới vạc thuốc có ánh sáng, bèn nói: "Chẳng lẽ là tiên đan của ta?" Liền mò trong đống tro, tìm được cái nghiên đá; phần trên hơn một tấc đã biến thành vàng tía, ánh sáng rất trong suốt — ấy là do tiên đan của Toàn Tố biến ra. Tưởng mới hiểu ra Toàn Tố quả là người tiên, chỉ tiếc mình không nhận ra, càng thêm hổ thẹn, tức giận. Về sau Tưởng học luyện đan rốt cuộc vẫn không thành, cuối cùng chết ở núi Tứ Minh. (Trích từ sách Tuyên thất chí.)
Thái Bình quảng ký, quyển ba mươi mốt
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách tổng tập lớn do triều đình nhà Thanh đời vua Càn Long sai biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video