Thái Bình Quảng Ký (bộ sách đời Tống gom chép các truyện kỳ lạ, truyện ký từ xưa), quyển 318. Đời Tống, Lý Phưởng cùng nhiều người biên soạn. Phần Quỷ, thứ ba (?).
Lục Cơ, Triệu Bá Luân, Chu Ngạn
Hoàn Hồi, Chu Tử Trường, Tuân Trạch
Hoàn Ngột, Chu Tử Chi, Dương Tiện
Vương Triệu Tông, Trương Vũ, Thiệu công
Ngô Sĩ Quý, Chu Tử Văn, Vương Cung Bá
Lý Kinh, Tạ Mạc Chi, Bành Hổ Tử
Tư Mã Điềm, Nguyễn Đức Như, Trần Khánh Tôn
Chân Xung
Lục Cơ
Lục Cơ (nhà văn nổi tiếng đời Tấn) lần đầu lên Lạc Dương. Ông đi qua đất Hà Nam, vào địa phận Yển Sư thì trời âm u tối sầm. Nhìn bên trái đường thấy như có nhà dân, ông bèn ghé xin ngủ nhờ. Trong nhà có một thiếu niên thần thái đoan chính, phong độ sâu xa. Người ấy bày Kinh Dịch ra, chơi trò đầu hồ (trò ném mũi tên vào miệng bình), rồi cùng Cơ bàn luận, lời lẽ tinh tế, thấu đến chỗ sâu kín. Cơ trong lòng phục tài, không sao đối đáp lại được. Sáng ra ông lên đường, đến một quán trọ thì tháo ngựa nghỉ chân. Bà chủ quán nói: "Từ đây đi về phía đông mười mấy dặm không có làng xóm nào, chỉ có khu mộ nhà họ Vương người Sơn Dương thôi." Cơ đến xem thì thấy đồng hoang trống trải, mây mù u ám, cây cổ thụ che kín mặt trời. Bấy giờ ông mới biết người gặp đêm qua quả thật là Vương Bật (học giả thời Ngụy, người Sơn Dương, nổi tiếng chú giải Kinh Dịch, mất từ khi còn trẻ). (Trích từ sách Dị Uyển)
Triệu Bá Luân
Triệu Bá Luân người Mạt Lăng có lần đi thuyền đến Tương Dương. Người lái thuyền hứa lấy lợn để cúng cầu thần. Đến lúc cúng thì chỉ bày một cái vai lợn mà thôi. Đêm ấy bọn Bá Luân mơ thấy một ông già và một bà già, tóc bạc trắng, đều mặc áo vải, tay cầm mái chèo, tỏ vẻ giận họ. Sáng hôm sau thuyền đi thì cứ mắc bãi cát, đâm vào đá, sức người không sao giữ được. Họ bèn bày lại một mâm cỗ hậu hĩnh, thuyền mới đi thông suốt. (Trích từ U Minh Lục)
Chu Ngạn
Chu Ngạn người Vĩnh Gia đến ở đất Vĩnh Ninh, phát quang đất hoang dựng nhà. Ở được ít lâu thì nghe tiếng sáo nhạc, cùng tiếng trẻ con khóc gọi. Đêm đến, ông thấy một người thân hình rất to lớn thổi tắt đèn. Ngạn vốn gan dạ, không hề sợ hãi, nhất định không dời nhà đi nơi khác, về sau cũng chẳng gặp tai họa gì. (Trích từ Dị Uyển)
Hoàn Hồi
Hoàn Hồi làm Tế tửu (chức quan coi việc học hành, lễ nghi ở châu) châu Tịnh. Năm Kiến Nguyên thứ ba đời Lưu Thông (vua nước Hán Triệu thời Thập lục quốc), ông gặp một ông già trên đường. Ông già hỏi: "Nhạc công Thành Bằng nay làm chức gì? Ta với người ấy có chỗ quen cũ, từng nói tốt cho hắn nên hắn mới được tiến cử Hiếu liêm (diện người được chọn vì có tiếng hiếu thảo, trong sạch để ra làm quan). Nếu ông gặp hắn thì báo cho hắn biết tin ta." Hồi hỏi tên họ, ông già đáp: "Ta là Ma Tử Hiên, người quận Ngô." Nói xong thì biến mất. Hồi gặp Thành Bằng, kể lại đầy đủ những lời ấy. Bằng than: "Ngày trước quả có người này, tính ra đã qua đời gần năm mươi năm rồi." Trung lang (một chức quan trong triều) Tuân Ngạn Thư nghe chuyện, soạn cho một bài văn khấn, bảo Bằng bày rượu cơm cúng ông ta ở ngã tư đường lớn. (Trích từ Dị Uyển)
Chu Tử Trường
Chu Tử Trường ở trên gò phía đông bến Ngũ Đại, đất Vũ Xương. Năm Hàm Khang thứ ba (niên hiệu vua Thành Đế nhà Đông Tấn), Tử Trường đến nhà họ Kê ở Hàn Khê, nhà này cách Ngũ Đại mấy dặm. Chiều tối ông quay về Ngũ Đại, chưa đến nơi thì gặp chuyện lạ. Chỗ ấy vốn là gò trống, vậy mà bỗng thấy một dãy nhà ngói vây kín bốn phía, chắn ngang đường. Tên lính gác cửa liền túm lấy đầu Tử Trường. Tử Trường nói: "Ta là đệ tử nhà Phật, sao lại bắt ta?" Viên lại nói: "Nếu là đệ tử nhà Phật thì có biết tụng kinh, xướng kệ không?" Tử Trường vốn đã thuộc kinh Tứ Thiên Vương và kinh Thứ Tử (?), bèn tụng ba bốn lượt, nhưng kẻ bắt vẫn không buông. Ông bèn mắng: "Đồ ngu đất Vũ Xương! Ta đã bảo ngươi ta là đệ tử nhà Phật, lại tụng cho ngươi nghe mấy bài kệ kinh rồi, thế mà vẫn không chịu thả người!" Kẻ bắt bèn thả ra, dãy nhà cũng không thấy đâu nữa. Thế nhưng chúng vẫn đuổi theo ông. Đi qua trước cửa nhà mình, ông bị chúng chặn không cho vào, cũng không cho lên tiếng, rồi bị dẫn đến chùa Hàn Khê. Tử Trường liền túm ngực một tên mà nói: "Ta sẽ lôi ngươi đến trước mặt hòa thượng trong chùa." Tên kia cũng túm ngực Tử Trường, hai bên lôi kéo nhau qua đầm Ngũ Trượng, đi về phía tây. Tên đi sau nói với tên đang bị túm: "Thả ra đi, hắn định kéo ta vào trong chùa đấy (?)." Tên bị túm đáp: "Đã túm được rồi thì không thả." Tử Trường lại nói với tên đi sau: "Trong chùa đang có bọn trọc đầu, các ngươi vẫn không chịu sợ à?" Tên đi sau nói nhỏ: "Dạo trước ngươi gặp bọn trọc ở gần phía đông thành, sao mặt mũi lại thảm hại thế?" Rồi cả bọn cùng cười ầm lên. Đến khi Tử Trường về tới nhà thì đã hết canh ba (khoảng một giờ sáng). (Trích từ Linh Quỷ Chí)
Tuân Trạch
Tuân Trạch người Dĩnh Xuyên mất trong niên hiệu Thái Nguyên (niên hiệu vua Hiếu Vũ Đế nhà Đông Tấn). Sau khi chết, hồn ông thường hiện hình về nhà, ân ái quấn quýt với vợ là bà họ Khổng người nước Lỗ, đến nỗi bà có mang. Đủ mười tháng bà sinh nở, nhưng sinh ra toàn là nước. Trong nhà có người làm tương ở một phòng riêng. Trạch nói: "Ta biết nhà có tang thì không nên làm tương, thế mà vẫn cố làm. Nay quan trên trách ta, bắt ta đếm từng hạt đậu, khiến ta khổ nhọc không chịu nổi." Ít lâu sau thì ông không về nữa. (Trích từ Dị Uyển)
Hoàn Ngột
Trong niên hiệu Thái Nguyên, Hoàn Ngột làm Thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Ba Đông, để gia quyến lại ở Giang Lăng. Vú nuôi của vợ ông họ Trần, con trai bà là Đạo Sinh theo Ngột đến quận, bị rơi xuống ghềnh nước mà chết. Về sau Đạo Sinh hiện hình, nói: "Nay con được ở hầu bên cạnh Hà Bá (thần sông), được cho nghỉ hai mươi ngày nên tạm về thăm." Mỗi khi người mẹ thương xót muốn khóc thì lại có một con quạ đen bay đến, lấy cánh che miệng bà. Rồi trên lưỡi bà mọc ra một cái bướu, từ đó bà không khóc được nữa. (Trích từ Dị Uyển)
Chu Tử Chi
Chu Tử Chi ở quận Đông Dương có một con quỷ thường lui tới nhà. Con trai Tử Chi bị đau tim, con quỷ nói: "Ta sẽ tìm thuốc cho ngươi. Đem hòn dái hổ (?) đốt lên mà uống thì khỏi. Ngươi kiếm một cái bao lớn đưa ta, ta đi lấy về cho." Nhà ấy bèn đưa bao cho nó. Quỷ cầm bao đi, chốc lát quay về, đặt bao giữa sân rồi ném thứ ấy xuống đất, vẫn còn ấm. (Trích từ Tề Hài Ký)
Dương Tiện
Cuối niên hiệu Thái Nguyên đời vua Hiếu Vũ Đế, Dương Tiện ở huyện Ngô gặp một con vật giống con khỉ, mặt người, có tóc. Mỗi lần Tiện ăn, nó thường đến cướp đồ ăn. Một hôm vợ Tiện đang ngồi dệt bên khung cửi, Tiện xách dao định giết con vật. Nó chạy về phía khung cửi, hóa thành hình vợ Tiện (?). Tiện bèn chém, thì thấy con vật nhảy ra, vỗ tay cười to mà bỏ đi. Tiện mới vỡ lẽ, nhìn lại thì vợ đã bị chém thành hơn mười khúc. Người vợ đang có mang gần sáu tháng, đứa con trong bụng đã mọc tóc. Tiện đau xót ân hận mà chết. (Trích từ Quảng Cổ Kim Ngũ Hành Ký)
Vương Triệu Tông
Vương Triệu Tông người Thái Nguyên bị bệnh mà chết. Sau khi chết, ông hiện hình trước mặt mẹ là bà họ Lưu và vợ là bà họ Hàn, cùng trò chuyện. Ông xin mẹ rượu, nâng chén lên nói: "Rượu ngon!" Ông nói với vợ: "Ta với nàng chỉ xa nhau ba năm thôi." Đến khi mãn tang chồng, người vợ lâm bệnh, nói: "Vợ chồng chết được chôn chung một huyệt, người xưa còn cho là khó được. Nếu may mà được như lời chàng nói, há chẳng phải điều mong ước nhất của ta sao?" Rồi bà không chịu uống thuốc mà chết. (Trích từ Thuật Dị Ký)
Trương Vũ
Trong niên hiệu Vĩnh Gia (niên hiệu vua Hoài Đế nhà Tây Tấn), Hoàng môn tướng (chức quan võ hầu cận trong cung vua) Trương Vũ có lần đi qua một vùng đầm lớn. Trời âm u tối sầm, bỗng ông thấy một tòa nhà cửa mở toang, bèn tiến vào đến gian sảnh. Một người hầu gái ra hỏi, Vũ nói: "Tôi đi đường gặp mưa, muốn xin ngủ nhờ." Người hầu gái vào báo, lát sau ra gọi Vũ vào. Ông thấy một người đàn bà chừng ba mươi tuổi ngồi trong màn, có hơn hai mươi người hầu gái đứng hầu, quần áo đều rực rỡ. Bà hỏi Vũ cần gì, Vũ nói: "Tôi tự có cơm, chỉ cần chút nước uống thôi." Bà sai lấy nồi đưa cho ông. Ông nhóm lửa đun nước, nghe rõ tiếng nước sôi, nhưng thò tay vào thì vẫn lạnh. Người đàn bà nói: "Ta là người đã chết. Chốn mồ mả này không có gì để tiếp đãi, chỉ biết lấy làm hổ thẹn mà thôi."
Rồi bà sụt sùi kể với Vũ: "Ta là con gái nhà họ Tôn ở huyện Nhậm Thành, cha làm Thái thú quận Trung Sơn. Ta lấy chồng họ Lý ở Đốn Khâu, có một trai một gái, đứa trai mười một tuổi, đứa gái bảy tuổi. Sau khi ta chết, chồng ta sủng ái người hầu gái cũ của ta tên là Thừa Quý. Nay con ta thường bị nó đánh đập, chẳng nương tay cả đầu lẫn mặt, ta đau đớn đến tận xương tủy, muốn giết con hầu ấy. Nhưng người chết khí yếu, phải có người sống làm chỗ dựa. Nếu ông giúp ta việc này, ta sẽ đền ơn hậu hĩnh." Vũ nói: "Tuy tôi thương xót lời phu nhân, nhưng giết người là việc hệ trọng, tôi không dám nhận lời." Bà nói: "Đâu dám bắt ông tự tay cầm dao. Ta chỉ muốn nhờ ông đến nói với nhà họ Lý, kể lại chuyện ta đã nói với ông. Họ Lý thương tiếc Thừa Quý, ắt sẽ làm lễ nhương trừ (lễ cúng để giải trừ tai họa). Ông hãy nói rằng mình biết phép yểm trừ ma quỷ. Họ Lý nghe vậy, ắt sẽ sai Thừa Quý ra lo liệu việc cúng, ta sẽ nhân đó rình dịp mà giết nó." Vũ nhận lời.
Sáng ra ông rời đi, bèn đến nói với họ Lý, kể lại đầy đủ mọi lời. Họ Lý kinh ngạc, đem chuyện nói với Thừa Quý. Thừa Quý vô cùng sợ hãi, đến cầu cứu Vũ. Rồi Vũ thấy bà họ Tôn từ ngoài đi vào, hơn hai mươi người hầu gái đều cầm dao đâm Thừa Quý. Thừa Quý ngã lăn ra chết ngay tức khắc. Ít lâu sau, Vũ lại đi qua vùng đầm ấy, người đàn bà kia sai người hầu gái mang năm mươi tấm lụa màu các loại đến tặng để đền ơn ông. (Trích từ Chí Quái)
Thiệu công
Ông Thiệu mắc bệnh sốt rét, mấy năm liền không khỏi. Về sau ông ở một mình trong căn nhà ngoài đồng. Đúng lúc cơn sốt rét nổi lên, ông thấy mấy đứa trẻ con đến nắm lấy tay chân mình. Ông bèn giả vờ nhắm mắt, rồi bất chợt vùng dậy, chộp được một đứa. Đứa ấy hóa thành con chim hoàng ích (một loài chim nước lông vàng), bọn còn lại chạy hết. Ông trói con chim mang về nhà, treo ở cửa sổ, định giết thịt ăn. Đến sáng thì con chim biến mất, còn bệnh sốt rét của ông cũng khỏi luôn. Thời ấy, ai mắc sốt rét chỉ cần gọi "ông Thiệu" là khỏi. (Trích từ Lục Dị Truyện)
Ngô Sĩ Quý
Ngô Sĩ Quý, Huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Gia Hưng, có lần mắc bệnh sốt rét. Ông đi thuyền qua miếu thần ở Vũ Xương, bèn sai người vào miếu khấn tạ, xin cho dứt bệnh. Rồi khi thuyền đã cách miếu hơn hai mươi dặm, trong lúc ngủ ông chợt mơ thấy trên bờ đê có một người cưỡi ngựa đuổi theo, vẻ rất gấp gáp. Người ấy thấy Sĩ Quý thì xuống ngựa, cùng một viên lại đi vào phía sau thuyền, trói một đứa trẻ con mang đi. Sau đó bệnh sốt rét của ông khỏi hẳn. (Trích từ Lục Dị Truyện)
Chu Tử Văn
Cuối đời vua Nguyên Đế (vua đầu tiên nhà Đông Tấn), Chu Tử Văn người quận Tiếu, tên tục là A Thử, nhà ở huyện Diên Lăng, quận Tấn Lăng. Thuở trẻ ông ham săn bắn, thường vào núi săn. Có lần ông lạc mất bạn đi săn, bỗng thấy trong hốc núi có một người cao chừng năm thước (thước thời ấy khoảng 24 cm), cầm cung tên. Mũi tên rộng chừng hai thước, trắng như sương tuyết. Người ấy bỗng bước ra gọi: "A Thử!" Tử Văn bất giác dạ một tiếng. Người ấy giương cung căng hết cỡ nhắm vào Tử Văn, Tử Văn liền nằm rạp xuống, không cử động được nữa, rồi người kia biến mất. Bạn đi săn tìm thấy Tử Văn thì ông đã không nói được gì, phải khiêng về nhà, mấy ngày sau thì chết. (Trích từ Quảng Cổ Kim Ngũ Hành Ký)
Vương Cung Bá
Đời Tấn có Vương Cung Bá, tên chữ là Tử Thăng, người Cối Kê, dung mạo đẹp đẽ, giỏi gảy đàn cầm, làm Đông cung xá nhân (chức quan hầu cận thái tử). Ông xin nghỉ phép về đất Ngô. Đến trạm nghỉ ở Xương Môn, ông ngắm trăng gảy đàn. Chốc lát có một cô gái dẫn theo một người hầu gái, nói với Cung Bá: "Thiếp xưa nay vẫn yêu đàn, mong được cùng chàng gảy." Dáng vẻ cô gái rất xinh đẹp. Cung Bá giữ nàng lại ngủ, gần sáng mới chia tay. Nàng tặng tấm đệm gấm và túi thơm làm vật từ biệt, Cung Bá tặng lại cây trâm ngọc.
Rồi trời sáng, ông nghe ở thuyền bên cạnh có Huyện lệnh huyện Ngô là Lưu Huệ Cơ nói trước linh cữu con gái đã mất của ông bị mất tấm đệm gấm và túi thơm. Lát sau có quan lại đi lục soát khắp các thuyền bên, đến thuyền Cung Bá thì tìm thấy. Cung Bá sợ hãi, bèn kể lại sự việc, nói: "Tôi cũng có tặng nàng cây trâm ngọc." Huệ Cơ sai người khám xem, quả nhiên tìm thấy cây trâm trên đầu con gái. Huệ Cơ khóc thảm thiết, rồi gọi Cung Bá đến, đối đãi theo lễ con rể. Cô gái tên là Trĩ Hoa, mất năm mười sáu tuổi. (Trích từ Sơn Hà Biệt Ký của Hình Tử Tài)
Lý Kinh
Lý Kinh người Quế Dương cãi nhau với Chu Bình. Bình mang dao đuổi theo. Đi được hơn trăm bước, bỗng thấy một con quỷ cao hơn một trượng (một trượng bằng mười thước) chặn lại nói: "Lý Kinh có số mệnh, sao giết được? Đừng làm, ắt ngươi sẽ bị thương ở tay đấy." Bình đang say, cứ đi thẳng đến nhà Kinh, con quỷ cũng đi theo. Gặp Kinh, Bình vừa định vung dao thì bỗng đứng sững không cử động được, như bị ai trói chặt, và quả nhiên bị thương ở ngón tay trái. Hắn đứng như thế giữa sân, đến tối mới tỉnh lại mà bỏ đi. Con quỷ nói: "Ta đã bảo ngươi trước rồi, sao không nghe?" Nói xong thì biến mất. (Trích từ U Minh Lục)
Tạ Mạc Chi
Khi Tạ Mạc Chi làm quan ở quận Ngô Hưng, có người hầu dưới trướng là Trâu Lãm đi chiếc thuyền chở củi ở cuối đoàn. Đến đình Bình Vọng, đêm mưa gió, đoàn thuyền phía trước dừng lại. Thuyền của Lãm không có mui, không có chỗ che. Ông nhìn thấy dưới bờ đê có nhà người còn đèn lửa, bèn tìm đến xin trú. Đến nơi thì thấy một túp nhà tranh, trong có một người đàn ông chừng năm mươi tuổi đang ngồi đan phên trong đêm, trên giường khác có một đứa trẻ chừng mười tuổi. Lãm xin ngủ nhờ, người ấy vui vẻ nhận lời. Đứa trẻ khóc sụt sùi, người ấy dỗ dành mà nó không nín, cứ khóc mãi đến sáng. Lãm hỏi vì sao, người ấy đáp: "Đó là con tôi. Mẹ nó sắp đi lấy chồng, nó buồn thương nên khóc."
Gần sáng Lãm ra đi, ngoảnh lại thì không thấy căn nhà lúc nãy đâu, chỉ có hai nấm mộ, cỏ mọc um tùm rậm rạp. Đi một quãng, ông gặp một người đàn bà đi thuyền. Người ấy hỏi Lãm: "Trong đó đâu phải chỗ người ta đi, sao ông lại từ trong đó ra?" Lãm kể lại đầy đủ chuyện đêm qua. Người đàn bà nói: "Đó là con tôi. Tôi quả có ý tái giá, nên mới đến từ biệt phần mộ." Rồi bà nghẹn ngào đến bên mộ gào khóc, và không đi lấy chồng nữa. (Trích từ Lục Dị Truyện)
Bành Hổ Tử
Bành Hổ Tử lúc trai tráng có sức khỏe hơn người, thường nói chẳng có thần thánh gì cả. Khi mẹ ông mất, thầy cúng trong vùng dặn: "Vào ngày nọ, hung sát (theo tín ngưỡng dân gian là hồn người chết cùng hung khí sẽ quay về nhà vào một ngày nhất định sau khi chết) sẽ trở về, lại còn giết thêm người, nên ra ngoài lánh đi." Cả nhà già trẻ đều trốn đi nơi khác, riêng Hổ Tử ở lại không đi. Nửa đêm có người đẩy cửa đi vào, sang nhà đông nhà tây tìm người mà không thấy, rồi vào trong nhà, hướng về phía lều để tang. Hổ Tử hoảng hốt không biết làm sao. Đầu giường sẵn có một cái chum, ông bèn chui vào đó, lấy tấm ván đậy lên đầu. Ông cảm thấy mẹ mình đang ở trên tấm ván. Có người hỏi: "Dưới tấm ván không có người à?" Bà mẹ đáp: "Không có." Rồi chúng kéo nhau đi. (Trích từ Kê Thần Lục)
Tư Mã Điềm
Miếu thờ Đặng Ngải (danh tướng nước Ngụy thời Tam Quốc) ở Kinh Khẩu, bên trên chỉ có một mái nhà tranh. An Bắc tướng quân nhà Tấn là Tư Mã Điềm, trong lúc ốm, mơ thấy một ông già nói: "Ta là Đặng công. Nhà cửa của ta nghiêng đổ, ông sửa giúp ta." Sau đó ông hỏi han mới biết đó là miếu Đặng Ngải, bèn dựng lại thành nhà ngói. Trong niên hiệu Long An (niên hiệu vua An Đế nhà Đông Tấn), có người cùng một cô gái tư thông ngay trên bệ thờ thần. Có một con rắn bò đến quấn quanh hai người mấy vòng. Nhà cô gái đi tìm, thấy cảnh ấy, phải đem rượu và thịt khô ra khấn vái, rồi mới gỡ ra được. (Trích từ U Minh Lục)
Nguyễn Đức Như
Nguyễn Đức Như có lần ở trong nhà xí thấy một con quỷ cao hơn một trượng, da đen, mắt to, mặc áo đơn trắng, đội khăn bình thượng (loại khăn đội đầu có mặt trên bằng phẳng), đứng cách ông chỉ gang tấc. Đức Như lòng yên, khí định, thong thả cười mà nói với nó: "Người ta bảo quỷ đáng ghét, quả là đúng thật." Con quỷ đỏ mặt xấu hổ mà lui đi. (Trích từ U Minh Lục)
Trần Khánh Tôn
Sau nhà Trần Khánh Tôn người Dĩnh Xuyên có vị thần, nhiều người đến cầu phúc, bèn dựng miếu, gọi là miếu Thiên Thần. Khánh Tôn có một con trâu đen. Vị thần ở trên không trung nói: "Ta là thiên thần, rất thích con trâu này của ông. Nếu không cho ta, ngày hai mươi tháng sau ta sẽ giết con trai ông." Khánh Tôn nói: "Người sinh ra đều có số mệnh, mệnh đâu do ngươi định." Đến ngày ấy, con ông quả nhiên chết. Thần lại nói: "Ngươi không cho ta, đến tháng năm ta sẽ giết vợ ngươi." Ông vẫn không cho. Đến kỳ, vợ ông quả nhiên chết. Thần lại đến nói: "Ngươi không cho ta, mùa thu ta sẽ giết ngươi." Ông vẫn không cho. Đến mùa thu, ông không chết. Thần bèn đến tạ lỗi, nói: "Ông làm người lòng dạ ngay thẳng, sắp được hưởng phúc lớn. Xin ông đừng nói chuyện này ra, trời đất mà nghe được thì tội của tôi không nhỏ. Thật ra tôi chỉ là một tiểu quỷ (?), được làm người giúp việc cho Tư Mệnh (vị thần coi giữ số mệnh, tuổi thọ của con người), nên biết trước kỳ chết của vợ con ông, nhân đó lừa ông để xin ăn mà thôi. Mong ông rộng lòng tha thứ. Theo sổ lộc thì ông thọ tám mươi ba tuổi, gia đình sắp được như ý, có thần linh phù hộ. Tôi cũng sẽ hầu hạ ông như kẻ nô bộc." Rồi nghe có tiếng dập đầu lạy. (Trích từ U Minh Lục)
Chân Xung
Chân Xung, tên chữ là Thúc Nhượng, người Trung Sơn, được bổ làm Huyện lệnh huyện Vân Xã. Khi chưa đến huyện Huệ Hoài, bỗng có một người đến báo tin, xưng là Xã lang (con trai của Xã công, tức thần đất). Chốc lát người ấy đến, còn trẻ, dung mạo đẹp đẽ sáng sủa. Ngồi xuống hỏi han xong, người ấy nói: "Cha tôi sai tôi đến. Người mến mộ bậc cao quý, muốn gả em gái tôi cho ông, nên sai tôi đến bày tỏ ý ấy." Chân kinh ngạc nói: "Tôi đã lớn tuổi, lại đã có vợ, sao lại có chuyện ấy được?" Xã lang lại nói: "Em gái tôi còn trẻ, nhan sắc hiếm ai bì kịp, nhất định muốn có người xứng đôi, sao ông lại khước từ?" Chân nói: "Tôi là ông già, hiện đã có vợ, sao có thể làm điều trái lẽ?" Hai bên nói đi nói lại mấy lần, Chân vẫn hoàn toàn không động lòng. Xã lang lộ vẻ giận, nói: "Cha tôi sẽ đích thân đến, e rằng ông không cưỡng lại được đâu."
Người ấy đi rồi, liền thấy trên hai bờ sông có người đội khăn, cầm roi ngựa, xếp hàng đi theo, đoàn tùy tùng rất đông. Lát sau Xã công đến, đoàn lỗ bộ (đoàn nghi vệ rước đi trước và theo sau người có chức vị) mở đường như của bậc phương bá (chư hầu hoặc đại quan đứng đầu cả một vùng). Ông ngồi xe ngựa, có cờ phướn màu xanh, lưới đỏ phủ trên mui, theo sau mấy cỗ xe. Cô con gái ngồi xe tứ vọng (loại xe có cửa nhìn ra bốn phía), có mấy chục tấm màn gấm che đường, tám người hầu gái đi kèm hai bên phía trước xe, quần áo hoa văn sặc sỡ chưa từng thấy bao giờ. Rồi họ căng nhà màn, trải chiếu ngay trên bờ sông bên cạnh chỗ Chân. Xã công xuống xe, tựa vào chiếc ghế kê tay sơn mài, ngồi trên đệm nỉ trắng, có ống nhổ bằng ngọc, hộp đựng khăn tay làm bằng đồi mồi, tay cầm cây phất trần làm bằng đuôi hươu trắng. Cô con gái thì ở lại bên bờ phía đông, có hoạn quan cầm phất trần trắng đứng hai bên xe, người hầu gái đứng phía trước. Xã công dẫn các viên thuộc lại tiến lên ngồi, chừng sáu mươi người, rồi sai tấu nhạc, các nhạc khí đều trong suốt như lưu ly.
Xã công nói với Chân: "Tôi có đứa con gái xấu xí, là đứa tôi thương yêu nhất. Vì thấy ông đức hạnh tốt đẹp, tôi muốn được kết thông gia, nên đã sai đứa con nhỏ đến nói rõ ý này." Chân nói: "Tôi đã già yếu, lại có vợ con, con cái cũng đã lớn cả. Tuy ham lễ hỏi sang trọng, nhưng không dám vâng lời." Xã công lại nói: "Con gái tôi mới hai mươi tuổi, nhan sắc hiền thục, đủ cả tứ đức (bốn đức của người phụ nữ: công việc khéo léo, dung mạo đoan trang, lời nói dịu dàng, nết na tốt). Nay nó đang ở trên bờ, ông đừng làm khó nữa, chỉ việc làm lễ thành hôn thôi." Chân càng cự tuyệt gay gắt hơn, cho rằng đó là yêu ma, bèn rút dao đặt ngang trên gối, liều chết chống cự, không thèm nói với họ nữa. Xã công nổi giận, sai gọi hai ba con hổ vằn (?) đến. Lũ hổ há miệng đỏ rực, gầm rống như xé toạc mặt đất, nhảy chồm thẳng lên, như thế đến mấy chục lần. Hai bên giằng co đến sáng, Xã công không làm gì được, bèn bỏ đi, để lại một cỗ xe kéo cùng mấy chục người tùy tùng, định để đón Chân.
Chân bèn dời đến ở trong huyện Huệ Hoài. Xe đón và đám người kia đến trước cổng thì có một người mặc áo đơn, đội khăn, chắp tay vái về phía họ, thế là họ dừng lại ở đó, không tiến lên được nữa. Chân ở lại hơn mười ngày mới dám lên đường, nhưng vẫn thấy hai người đội khăn, cầm roi ngựa đi theo đến tận nhà. Về đến nhà được ít ngày thì ông ngã bệnh rồi mất. (Trích từ U Minh Lục)
Thái Bình Quảng Ký, quyển 318.
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do triều đình nhà Thanh ra lệnh sưu tập và biên chép).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video