Thái Bình Quảng Ký, quyển 321. Đời Tống, Lý Phưởng cùng những người khác biên soạn. Loại Ma, phần sáu (?) (bản gốc khuyết chữ "ma"; trong cả quyển này chữ "ma" thường bị khuyết, bản dịch điền lại theo văn cảnh).
Quách Phiên — Vương Viện Chi — Khiên Đằng
Ma mới chết (?) — Lưu Thanh Tùng — Dữu Lượng
Tư Mã Nghĩa — Lý Nguyên Minh — Trương Khải
Dữu Thiệu Chi — Người họ Vi — Hồ Phức Chi
Giả Ung — Tống Định Bá — Lã Quang
QUÁCH PHIÊN
Quách Phiên đời Tấn, tên tự là Trường Tường, người Vũ Xương, là cháu gọi Quách Kính Ngôn bằng chú (?). Triều đình vời ra làm quan, ông không chịu ra. Ông chết được mấy ngày thì đứa con trai út bỗng như bị trúng tà, không còn nhận ra ai, cất tiếng nói thay hồn người chết, giọng y như cha nó. Nó biết nhiều chuyện cõi âm, ai hỏi gì cũng trả lời được.
Trước kia Dữu Lượng muốn lấy ông làm thượng tá (viên phụ tá hàng đầu trong phủ quan), ông không nhận. Người nhà hỏi: "Lúc sống ông có đức tốt, chết đi thành thần minh, nay có giữ quan chức gì không?" Đáp: "Ta vốn không có chí làm quan. Hồi Dữu công muốn lấy ta, ta không muốn nên thoát được. Nay lại bị ràng buộc, không theo được ý nguyện ban đầu, vì thế mà buồn rầu."
Hỏi Dữu Lượng nay làm quan gì. Đáp: "Ông ấy được trời dùng làm Phủ quân đại tướng quân (một hàm tướng quân bậc cao), hiện ở phía đông biển Đông Hải, thống lĩnh thần binh, lấy ta làm Tư mã (chức phụ tá cho tướng quân, coi việc quân trong phủ). Ông ấy vốn muốn lấy Tạ Nhân Tổ (tức Tạ Thượng, danh sĩ đời Tấn) làm chức ấy, nhưng quan coi việc tuyển chọn cho rằng tư cách và danh vọng của Tạ chưa đủ. Vả lại Tưởng Đại Hầu (tức Tưởng Tử Văn, vị thần được thờ ở núi Chung Sơn) đã lấy Tạ trước làm Đô úy (chức quan võ), nên không lấy được."
Nhân đó hỏi Đào Thái úy (tức Đào Khản; Thái úy là chức võ quan cao nhất triều đình) làm quan gì. Đáp: "Ông Đào khổ sở không sao nói hết, hiện đang trong thời gian chịu tội bị giáng phạt. Qua hạn này sẽ được trọng dụng lớn." Lại hỏi Vương Thừa tướng (tức Vương Đạo; Thừa tướng là quan đứng đầu trăm quan) nay giữ chức gì. Đáp: "Vương công làm Thượng thư lang (quan viên làm việc ở sảnh Thượng thư, cơ quan điều hành chính sự), phải chịu khuất nhiều, lo liệu đủ muôn việc. Địa vị tuy không bằng lúc sống, nhưng sự quý hiển và thế lực thì không khác."
Mọi người hỏi: "Chết rồi có còn nhớ đến con cháu không?" Trường Tường đáp: "Chết đã lâu thì không còn nhớ người sống nữa. Như ta mới chết, tình riêng trong lòng chưa dứt nên còn nhớ."
Hồn mượn miệng đứa con xin giấy bút, muốn viết thư cho họ hàng, bạn cũ. Nó cầm bút bảo đứa con viết, chữ đều viết thành hàng ngang, giống chữ của người Hồ (các dân tộc phương Bắc và phương Tây). Viết xong một tờ, hồn nói: "Đây là chữ của ma (?), người sống không ai đọc được." Rồi bảo người cầm giấy, hồn đọc miệng cho viết thư. Viết xong, mọi người nói Tô Hiếu Tiên trước kia cũng hay nói những lời như thế.
Sau đó hồn lại làm một bài thơ:
"Thân xác trở về với chí xưa,
Tinh hồn đã lâu được thong dong.
Giữ lòng mà chẳng được như ý,
Không tránh khỏi bị thời thế đòi hỏi.
Nói qua chút chuyện ngoài cõi trần,
Sao lại bảo đó là lời yêu quái?
Quách Đại chết đi đâu phải mất hết hay biết,
Ngày xưa đã từng có Tô Thiều."
(Tô Thiều, tên tự Hiếu Tiên, người đời Tấn, tương truyền chết rồi hiện về kể chuyện cõi âm.) [Trích từ sách U Dị Lục]
VƯƠNG VIỆN CHI
Vương Viện Chi người Quảng Hán làm huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Tín An. Ở huyện, bỗng có một con ma (?) tự xưng họ Thái tên Bá Giai. Chốc lát nó bàn luận thơ văn, suy xét chuyện xưa nay, không điều gì không thông thạo. Hỏi nó có phải là Thái Ung (văn sĩ nổi tiếng đời Hán, tên tự Bá Giai) ngày trước không, nó đáp: "Không phải, chỉ trùng họ và tên tự mà thôi." Hỏi ông Bá Giai thuở trước nay ở đâu, nó nói: "Ở trên trời làm tiên, được hưởng phúc lắm, vui sướng không còn như ngày xưa nữa." [Trích từ Tề Hài Ký]
KHIÊN ĐẰNG
Năm Hàm Hòa thứ ba (năm 328), Khiên Đằng làm Thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Bái, hay ra ngoài không chừng mực. Ông nằm mộng thấy một người áo đen bảo: "Sao cứ đi ra mãi không thôi? Chỉ có cách chặt chân ngựa." Sau đó Đằng đi ra, chân ngựa tự gãy.
Đằng đi gần ngoài thành, trời bỗng tối sầm. Có một người cao hơn một trượng (trượng: đơn vị đo dài, khoảng hơn hai mét thời ấy), đội mũ mặc áo trắng, từ xa quát người đánh xe bảo tránh đường. Chốc lát người cao ấy tới, lấy roi ngựa quất người đánh xe, người này ngã lăn ngay. Trời sáng, những người đi theo nhìn thì trong xe trống không. Họ đi tìm Đằng, đi sáu bảy mươi bước thì thấy ông ở trong bụi cây rậm, đang tựa ghế mà ngồi; ông bảo mình hoàn toàn không biết gì. Năm mươi ngày sau, Đằng bị giết. [Trích từ U Minh Lục]
MA MỚI CHẾT (?)
Có một con ma mới chết (?), hình dáng gầy gò, mệt lả. Bỗng nó gặp một người bạn lúc còn sống, đã chết được hai mươi năm, trông béo tốt khỏe mạnh. Hai bên hỏi han nhau, ma mới hỏi: "Sao anh được như thế?" rồi nói: "Tôi đói khát gần như không chịu nổi. Anh biết nhiều mánh khéo, hãy chỉ cách cho tôi." Người bạn nói: "Việc này dễ lắm. Chỉ cần bày trò quái lạ với người sống, họ ắt sợ lắm, sẽ cho anh ăn."
Ma mới bèn đi vào đầu phía đông một xóm lớn. Ở đó có một nhà thờ Phật rất chuyên cần. Ở chái phía tây của nhà có cái cối xay, ma bèn tới đẩy cối xay như người ta đẩy. Chủ nhà bảo con em: "Phật thương nhà ta nghèo, sai ma đến đẩy cối." Rồi chở lúa mạch đến cho nó xay. Đến chiều, xay được mấy hộc (hộc: đơn vị đong lương thực, bằng mười đấu), mệt lả mới bỏ đi. Nó mắng bạn: "Sao anh lừa tôi?" Bạn đáp: "Cứ đi nữa đi, tự khắc sẽ được."
Ma mới lại vào một nhà ở đầu phía tây xóm. Nhà này thờ Đạo, cạnh cửa có cái cối giã gạo. Ma bèn leo lên cối, làm như người giã. Chủ nhà nói: "Hôm qua ma giúp nhà kia, nay lại đến giúp ta, chở thóc đến cho nó giã." Lại sai đầy tớ gái sàng sẩy. Đến chiều, ma mệt rã rời mà chẳng được cho ăn. Tối về, nó giận lắm, nói: "Tôi với anh là chỗ thông gia, đâu như người khác, sao lại lừa tôi? Hai ngày giúp người ta mà không được lấy một bát cơm nước."
Bạn đáp: "Tại anh không gặp may thôi. Hai nhà ấy thờ Phật thờ Đạo, lòng họ khó lay động. Nay anh đi tìm nhà dân thường mà bày trò quái thì không có chuyện không được."
Ma mới lại đi, gặp một nhà trước cửa có cây sào tre. Nó từ cửa đi vào, thấy một đám con gái đang cùng ăn trước cửa sổ. Ra giữa sân có một con chó trắng, nó bèn ôm con chó, làm cho chó đi lơ lửng giữa không trung. Người nhà thấy vậy rất kinh hãi, bảo từ trước đến nay chưa từng có chuyện quái lạ như thế. Đi xem bói, thầy bói nói: "Có ma ở nơi khác đến đòi ăn. Hãy giết chó, bày thêm hoa quả ngọt, rượu và cơm ở giữa sân mà cúng nó thì sẽ không sao." Nhà ấy làm theo lời thầy, ma quả nhiên được ăn no nê. Từ đó về sau nó thường bày trò quái lạ, đó là nhờ người bạn chỉ dạy. [Trích từ U Minh Lục]
LƯU THANH TÙNG
Lưu Thanh Tùng người Quảng Lăng, sáng dậy thấy một người mặc áo quan, cầm tấm thẻ ghi lệnh, nói rằng ông được triệu làm Thái thú quận Lỗ. Nói xong người ấy đi, đi rồi cũng không thấy đâu nữa. Hôm sau người ấy lại đến, nói: "Ông phải đến nhận chức ngay." Thanh Tùng biết mình ắt sẽ chết, vào dặn vợ con, sắp xếp việc nhà, rồi tắm gội. Đến giờ thân (khoảng 3 đến 5 giờ chiều), ông thấy xe ngựa, có lính lại hầu hai bên, rồi bỗng tắt thở. Người nhà đều thấy ông lên xe đi ra hướng nam hơn trăm bước, dần dần lên cao rồi mất hút. [Trích từ U Minh Lục]
DỮU LƯỢNG
Dữu Lượng trấn giữ Kinh Châu. Một lần Lượng đi nhà xí, bỗng thấy trong nhà xí có một vật giống như phương tướng (hình người đeo mặt nạ dữ tợn đi đầu trong lễ trừ tà hay đám tang để xua đuổi ma quỷ), hai mắt đỏ rực, thân phát ra ánh sáng, dần dần từ dưới đất trồi lên. Dữu bèn xắn tay áo, lấy nắm đấm đánh nó; theo tay đấm có tiếng kêu, vật ấy rụt vào lòng đất. Sau đó Lượng lâm bệnh rồi chết. [Trích từ Chân Dị Lục]
TƯ MÃ NGHĨA
Kim ngô (chức quan coi việc tuần phòng, giữ an ninh kinh thành) Tư Mã Nghĩa có người thiếp tên Bích Ngọc hát rất hay. Trong niên hiệu Thái Nguyên, Nghĩa bệnh nặng, bảo Bích Ngọc: "Ta chết rồi, nàng không được lấy chồng khác; nếu lấy, ta sẽ giết nàng." Nàng đáp: "Xin kính vâng lời."
Chôn cất xong, nhà hàng xóm muốn cưới nàng. Lúc Bích Ngọc sắp về nhà ấy, nàng thấy Nghĩa cưỡi ngựa vào cửa, giương cung bắn mình, trúng ngay cổ họng. Cổ họng liền đau dữ dội, dáng vẻ khác thường, rồi bỗng tắt thở. Hơn mười ngày sau nàng mới tỉnh lại, nhưng không nói được, tay chân như bị đánh đập bầm dập. Tròn một năm mới nói được, mà tiếng vẫn không rõ. Bích Ngọc nhan sắc vốn chẳng đẹp, chỉ nhờ giọng hát mà được người ta lấy; đã mắc bệnh này rồi thì không lấy chồng được nữa. [Trích từ Chân Dị Lục]
LÝ NGUYÊN MINH
Lý Nguyên Minh đời Hậu Đường (?) có lần đang nằm trên giường, vào lúc nửa đêm bỗng nghe có người gọi: "Nguyên Minh! Nguyên Minh!" Một lúc lâu ông mới ra đáp. Có hai người liền lôi ông đi, đưa vào trong một gian nhà rồi bỏ đi, không biết đi đâu. Hồi lâu, ông gần như chẳng nhìn thấy gì; từ từ sờ chiếc giường mình đang ngồi thì ra là cỗ quan tài, bốn vách đều là vách mộ. Ông sợ hãi không yên, muốn đi ra mà khó như lên trời, không sao ra được.
Người nhà tìm khắp nơi không biết ông đi đâu, bèn dẫn đầy tớ cùng nhau gọi to tên ông. Nguyên Minh ở trong mộ nghe thấy, từ xa lên tiếng đáp lại. Người nhà bèn đục cửa mộ đưa ông ra. [Trích từ Chân Dị Lục]
TRƯƠNG KHẢI
Năm Kiến Vũ thứ hai, Trương Khải người Tân Thành từ ngoài đồng về nhà, thấy một người nằm bên đường. Hỏi thì người ấy nói chân đau không đi tiếp được, nhà ở Nam Sở, không có ai để cậy nhờ. Khải thương tình; ông có cỗ xe sau chở đồ, bèn bỏ đồ xuống để chở người ấy.
Về đến nhà, người này chẳng có chút vẻ cảm kích nào, lại nói với Khải: "Lúc nãy thật ra tôi không đau, chỉ thử ông thôi." Khải giận lắm, nói: "Ông là ai mà dám đùa cợt tôi?" Đáp: "Tôi là ma đấy. Tôi vâng lệnh Bắc Đài (cơ quan ở cõi âm) đến bắt ông, thấy ông là bậc người tốt, không nỡ bắt, nên giả bệnh nằm bên đường. Vừa rồi ông bỏ đồ đạc để chở tôi, tôi thật ghi nhớ tấm lòng ấy. Nhưng tôi vâng lệnh mà đến, không tự quyết được, biết làm thế nào?"
Khải kinh hãi, mời ma ở lại, đem lợn và rượu ra cúng, vì nó mà rưới rượu dâng cúng. Rồi ông rơi nước mắt, khẩn khoản xin cứu. Ma hỏi: "Có ai trùng tên với ông không?" Khải đáp: "Có Hoàng Khải, người từ nơi khác đến ngụ cư." Ma nói: "Ông hãy đến nhà người ấy, tôi sẽ tự đến."
Khải đến cửa, chủ nhà ra tiếp. Ma lấy dấu đỏ đánh dấu lên đầu người ấy, rồi trở tay lấy con dao nhỏ đâm vào tim. Chủ nhà thấy khó chịu (?), ma liền ra, bảo Khải: "Ông có tướng quý, tôi vì tiếc ông nên làm trái phép để giúp. Nhưng việc của thần linh kín đáo, không được tiết lộ."
Khải về rồi, chủ nhà bỗng đau tim, đến nửa đêm thì chết. Khải sống đến sáu mươi tuổi, làm quan đến Quang lộc đại phu (chức quan cao trong triều, thường là hàm vinh dự ban cho người có công hoặc tuổi cao). [Trích từ Chân Dị Lục]
DỮU THIỆU CHI
Dữu Thiệu Chi đời Tấn, người Tân Dã, tên lúc nhỏ là Đạo Phúc, làm Thái thú quận Tương Đông. Ông với Tông Hiệp người Nam Dương là anh em con cô con cậu, tình nghĩa thắm thiết. Cuối niên hiệu Nguyên Hưng, Thiệu Chi bệnh chết. Trong niên hiệu Nghĩa Hy, ông bỗng hiện hình đến thăm Hiệp, dáng mạo, áo quần đều y như lúc sống, nhưng hai chân mang xiềng. Đến nơi, ông tháo xiềng đặt xuống đất rồi ngồi.
Hiệp hỏi vì sao lại đến được. Ông nhìn quanh rồi đáp: "Tạm được cho nghỉ về. Vì thân với anh nên ghé thăm." Hiệp hỏi chuyện ma quỷ thần linh, thì ông nói lan man qua loa, không đối đáp ăn khớp, chỉ dặn: "Nên siêng năng tinh tấn (chuyên cần tu hành theo đạo Phật), không được sát sinh. Nếu không bỏ hẳn được thì đừng giết trâu bò. Khi ăn thịt, đừng ăn tim con vật." Hiệp hỏi: "Ngũ tạng (năm tạng phủ trong cơ thể: tim, gan, lá lách, phổi, thận) với thịt lại khác nhau sao?" Đáp: "Tim là ngôi nhà chứa thần (phần tinh thần, linh hồn của sinh vật), nên tội ăn tim càng nặng."
Ông hỏi thăm khắp lượt họ hàng, nhân đó bàn chuyện đời, cuối cùng xin rượu. Lúc ấy Hiệp đang ủ rượu thù du (rượu ngâm quả thù du, một loại cây có mùi hăng, tương truyền xua được tà khí), bèn bày ra mời. Rượu đưa tới, ông cầm chén không uống, nói có mùi thù du. Hiệp hỏi: "Ông ghét nó sao?" Đáp: "Những kẻ dưới âm đều sợ nó (?), không riêng gì tôi."
Thiệu Chi vốn người giọng nói to vang; lúc trò chuyện vẫn không khác ngày thường. Lát sau con trai Hiệp đi tới, Thiệu Chi nghe tiếng guốc gỗ thì lộ vẻ rất sợ hãi, nói với Hiệp: "Sinh khí của người sống lấn át, tôi không ở lại được nữa. Xa anh ba năm thôi." Rồi xỏ xiềng vào đứng dậy, ra khỏi cửa liền biến mất. Về sau Hiệp làm Chính viên lang (một chức lang quan chính ngạch trong triều), quả nhiên ba năm sau thì chết. [Trích từ (Minh) Tường Ký (?)]
NGƯỜI HỌ VI
Có người An Định họ Vi, vào lúc quân Tấn đi đánh họ Diêu (họ của vua nước Hậu Tần) ở phương Bắc thì trở về nước, đến kinh đô, ở nhờ nhà người quen. Bấy giờ binh đao loạn lạc. Vừa có khách đến hỏi thăm (?), họ Vi nói: "Nay tuy thoát khỏi lo âu, nhưng thân thể mệt mỏi rã rời, chẳng còn sức lực. Muốn ăn một bát canh mà cũng không có được." Ông buồn khổ vô cùng.
Nửa đêm đang ngủ say, bỗng có kẻ gõ vào giường, đến báo: "Quan cho ông tiền." Ông giật mình chạy ra cửa, thấy một nghìn đồng tiền để ở ngoài, lại thấy một người đội mũ khăn the đen, cầm thẻ, quay lưng vào cửa mà đứng. Ông gọi chủ nhà cùng ra xem, đến lúc chủ nhà tới thì đã không thấy nữa. Ông bèn lấy tiền ấy mà tiêu dùng. [Trích từ U Minh Lục]
HỒ PHỨC CHI
Hồ Phức Chi người Thượng Quận cưới vợ họ Lý, hơn mười năm không có con thì vợ chết. Ông khóc thảm thiết, nói: "Nàng rốt cuộc chẳng để lại giọt máu nào, oán hận đau đớn biết bao!" Người vợ bỗng ngồi dậy nói: "Cảm động vì chàng đau xót thương tiếc, thân thiếp chưa rữa nát ngay. Sau giờ nhân định (khoảng 9 đến 11 giờ đêm, lúc mọi người đã yên giấc), chàng có thể đến với thiếp như lúc còn sống, thiếp sẽ sinh cho chàng một đứa con trai." Nói xong lại nằm xuống.
Phức Chi làm theo lời, không thắp đèn đuốc, trong bóng tối mà đến với vợ. Người vợ lại nói: "Người chết vốn không có lẽ sinh nở. Chàng có thể dựng một gian nhà bên cạnh để đặt thiếp, đợi đủ mười tháng rồi hẵng làm lễ tang." Từ đó ông thấy thân vợ hơi ấm, như chưa chết. Đủ mười tháng, nàng sinh một con trai, đặt tên là Linh Sản (nghĩa là "do linh hồn sinh ra"). [Trích từ U Minh Lục]
GIẢ UNG
Thái thú quận Dự Chương là Giả Ung có phép thần. Ông ra khỏi địa giới quận đi đánh giặc, bị giặc giết, mất đầu, nhưng vẫn lên ngựa trở về doanh trại. Từ trong ngực phát ra tiếng nói: "Đánh không thắng, bị giặc làm hại. Các ông thử xem, có đầu tốt hay không có đầu tốt?" Các lại thuộc khóc lóc đáp: "Có đầu tốt." Ung nói: "Không đúng, không có đầu cũng tốt." Nói xong thì chết. [Trích từ Thuật Dị Ký]
TỐNG ĐỊNH BÁ
Tống Định Bá người Nam Dương, lúc còn trẻ đi đêm gặp ma, bèn hỏi. Ma nói: "Ta là ma (?)." Ma hỏi lại: "Còn anh là ai?" Định Bá lừa nó: "Ta cũng là ma." Ma hỏi: "Định đi đến đâu?" Đáp: "Định đến chợ Uyển (thành Uyển, thuộc Nam Dương)." Ma nói: "Ta cũng định đến chợ Uyển."
Bèn cùng đi mấy dặm. Ma nói: "Đi bộ chậm quá, ta thay phiên nhau cõng, được không?" Định Bá nói: "Hay lắm." Ma bèn cõng Định Bá trước, đi mấy dặm. Ma nói: "Anh nặng quá, có lẽ không phải là ma chăng?" Định Bá nói: "Ta là ma mới, nên thân còn nặng." Định Bá lại cõng ma, ma hầu như không có chút sức nặng nào. Cứ như thế hai ba lần. Định Bá lại nói: "Ta là ma mới, không biết ma sợ và kiêng điều gì?" Ma đáp: "Chỉ không thích người ta nhổ nước bọt vào mình."
Thế là cùng đi. Trên đường gặp sông, Định Bá bảo ma lội qua trước, lắng nghe thì hoàn toàn không có tiếng nước. Định Bá tự lội qua thì nước kêu ì oạp. Ma lại hỏi: "Sao lại có tiếng?" Định Bá đáp: "Ta mới chết, chưa quen lội nước nên thế, đừng lấy làm lạ."
Đi gần đến chợ Uyển, Định Bá liền vác ma lên vai, giữ chặt lấy nó. Ma kêu to, tiếng kêu chí chóe, đòi xuống, Định Bá không nghe nữa, đi thẳng vào giữa chợ Uyển. Đặt xuống đất, ma hóa thành một con dê, Định Bá liền đem bán. Sợ nó biến hóa, ông nhổ nước bọt vào nó. Bán được một nghìn năm trăm đồng tiền rồi mới đi. Người đương thời có câu: "Định Bá bán ma, được tiền nghìn rưởi." [Trích từ Liệt Dị Truyện]
LÃ QUANG
Năm Thừa Khang thứ nhất đời Lã Quang (vua nước Hậu Lương thời Thập lục quốc), có ma kêu trên đường phố kinh đô: "Anh em giết nhau, trăm họ khốn khổ." Lính tuần tra đi tìm xem thì chẳng thấy gì. Năm ấy Lã Quang chết, con là Lã Thiệu lên ngôi thay. Được năm ngày, người anh con vợ lẽ của Thiệu cướp ngôi, giết Thiệu rồi tự lập làm vua. [Trích từ Thuật Dị Ký]
Thái Bình Quảng Ký, quyển 321 (hết).
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh vâng lệnh vua biên soạn).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video