Thiên 34 — Quyển 34

 Thái Bình quảng ký (bộ sách lớn soạn đầu đời Tống, gom chép các truyện kỳ lạ từ thời trước), quyển 34

 Thần tiên, phần 34

 Chàng trai họ Bùi — Thôi Vĩ

 Chàng trai họ Bùi

 Vào khoảng niên hiệu Khai Nguyên đời Đường (713–741), có nhà họ Bùi ở Trường An (kinh đô nhà Đường, nay là Tây An) sống trong một trang trại ngoài cửa Diên Bình. Ba anh em chưa ra làm quan, nổi tiếng hiếu thảo và trọng nghĩa. Tuy nghèo nhưng họ thích giúp người. Có một ông lão thường ghé qua xin nước uống, quần áo và sắc mặt hơi khác người thường. Anh em họ Bùi đối đãi ông rất cung kính. Hỏi ông làm nghề gì, ông bảo sống bằng nghề bán thuốc. Hỏi dòng họ, ông nói: "Không cần nói đến." Từ đó ông qua lại, nghỉ chân và ngủ nhờ nhà họ Bùi. Suốt mấy năm, họ chưa từng tỏ vẻ chán.

 Một hôm ông bảo chàng Bùi: "Ta thấy anh em các anh rất nghèo mà vẫn luôn giữ mình khiêm cung, tiếp khách không biết mỏi. Các anh thật là người nhân hậu. Tích đức như thế ắt sẽ có phúc lớn. Ta cũng mang ơn các anh nhiều. Nay ta kiếm cho các anh chút của cải để dành dùng trong vài năm." Họ Bùi kính cẩn cảm tạ. Ông lão bảo tìm mấy cân than, đào đất làm lò, nhóm lửa thật mạnh. Một lát, ông bảo lấy mấy mảnh gạch ngói nhỏ cỡ ngón tay bỏ vào nung. Chẳng bao lâu chúng đều đỏ rực. Ông lấy trong ngực áo ra một chút thuốc bỏ vào, liền bốc lên khói tím. Chừng hết một bữa ăn thì gạch ngói đã hóa thành vàng, nặng chừng trăm lạng. Ông trao cho chàng Bùi và nói: "Vàng này giá gấp đôi vàng thường. Ta tính đủ cho nhà anh chi dùng trong ba năm. Ta đi từ đây, đợi khi nhà anh dùng hết sẽ trở lại." Anh em họ Bùi càng kính trọng, lạy ông, rồi hỏi chỗ ông ở. Ông bảo: "Sau này sẽ chỉ cho." Rồi từ biệt ra đi.

 Họ Bùi bán vàng lấy tiền tích trữ lương thực. Năm sau gặp lụt lội, hạn hán, riêng nhà họ thoát nạn. Ba năm sau ông lão lại đến, lại luyện vàng tặng họ. Một người trong anh em họ Bùi xin theo ông học đạo. Ông lão dẫn chàng đi về phía tây mấy dặm, đến dưới vách đá phía tây núi Thái Bạch (núi ở phía tây Trường An, thuộc dãy Tần Lĩnh). Ở đó có một tảng đá lớn bằng phẳng, bên trái là vách đá. Ông lão lấy gậy gõ vào vách, chốc lát vách mở ra. Bên trong là một động thiên (theo Đạo giáo, đó là cõi trời riêng ẩn trong lòng núi, nơi tiên ở). Có các đạo sĩ đội mũ vàng cùng tiểu đồng ra đón.

 Ông lão dẫn chàng Bùi vào động. Ban đầu thấy tối om, dần dần sáng sủa, rồi hiện ra thành quách, người vật. Bên trong có cung điện, nhà lớn, giống chùa chiền, đạo quán ở trần gian. Đạo sĩ, tiên đồng, tiên nữ đông vô kể ra đón, ca nhạc rộn ràng. Các đạo sĩ người thì đánh đàn chơi cờ, người thì tụng kinh, người thì bàn luận. Ông lão dẫn chàng Bùi đến chào ra mắt, chỉ mọi người mà nói: "Đây là chủ nhân trong thành này." Rồi giữ chàng ở lại một đêm, cho ăn cơm mè, thịt khô kỳ lân và rượu tiên. Chàng Bùi xin về, mọi người cùng từ biệt. Ông lão lại tiễn chàng ra khỏi động, tặng vàng bạc châu báu rồi cho về, dặn rằng: "Nay anh chưa nên ở lâu, hãy tạm về. Hai mươi năm sau thiên hạ sẽ loạn. Đây là động Tả Yểm ở núi Thái Bạch. Đến lúc ấy anh có thể trở lại đây, ta sẽ ra đón."

 Chàng Bùi lạy chào ra về. Đến khi xảy ra loạn An Sử (cuộc nổi loạn của An Lộc Sơn và Sử Tư Minh, 755–763), cả nhà họ Bùi kéo nhau vào ở trong động mấy năm. Sống ở cõi tiên, ai cũng được truyền đạo thuật. Loạn yên, họ lại ra ngoài. Mấy anh em đều làm đến quan lớn, cả nhà từ chủ đến tớ đều sống lâu. (Trích từ sách "Nguyên hóa ký")

 Thôi Vĩ

 Khoảng niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường (785–805), có người tên Thôi Vĩ, con của quan giám sát (chức giám sát ngự sử, chuyên đi xét hỏi, tố giác lỗi lầm của quan lại) quá cố Thôi Hướng. Thôi Hướng nổi tiếng làm thơ, mất khi đang làm tòng sự (chức quan phụ tá trong phủ của quan lớn) ở Nam Hải (vùng Quảng Châu ngày nay). Vĩ ở lại Nam Hải, tính tình phóng khoáng, không lo gây dựng gia sản, chỉ chuộng làm việc hào hiệp. Chẳng mấy năm, của cải tiêu sạch, chàng phải thường trú nhờ trong chùa.

 Bấy giờ là ngày Trung Nguyên (rằm tháng bảy âm lịch, ngày lễ lớn của cả nhà Phật lẫn Đạo giáo). Người Phiên Ngung (huyện lỵ của Quảng Châu) bày nhiều vật quý lạ trong các chùa, tụ tập đủ trò bách hí (các trò diễn tạp kỹ như xiếc, múa, ảo thuật) ở chùa Khai Nguyên. Vĩ đến xem, thấy một bà lão ăn xin vấp ngã làm đổ vò rượu của người ta, bị người bán rượu đánh. Tính ra vò rượu chỉ đáng một quan tiền (một xâu nghìn đồng tiền). Vĩ thương bà, cởi áo mình ra đền đủ giá. Bà lão không cảm ơn mà bỏ đi.

 Hôm khác, bà lại đến bảo Vĩ: "Cảm ơn cậu đã cứu ta khỏi nạn. Ta giỏi chữa mụn cóc, bướu thịt bằng phép cứu (đốt mồi ngải cứu hơ lên chỗ bệnh để chữa). Nay ta có chút ngải cứu hái ở gò Việt Tỉnh, xin tặng cậu. Mỗi khi gặp người có mụn bướu, chỉ cần đốt một mồi là khỏi. Không chỉ chữa được khổ bệnh, cậu còn sẽ được người đẹp." Vĩ cười mà nhận. Bà lão thoắt cái đã biến mất.

 Mấy ngày sau, Vĩ dạo chơi chùa Hải Quang, gặp một lão tăng có bướu ở tai. Vĩ lấy ngải ra thử cứu, quả nhiên đúng như lời bà lão. Nhà sư rất cảm kích, bảo Vĩ: "Bần tăng (tiếng nhà sư tự xưng khiêm tốn) không có gì báo đáp, chỉ biết tụng kinh cầu phúc cho cậu. Dưới núi này có ông Nhâm, của cất giấu hàng muôn vạn, cũng mắc bệnh này. Cậu chữa được ắt sẽ được đền hậu. Để tôi viết thư giới thiệu." Vĩ đồng ý. Ông Nhâm vừa nghe tin đã mừng rỡ nhảy cẫng, cung kính mời Vĩ đến. Vĩ lấy ngải ra cứu một mồi là khỏi. Ông Nhâm bảo Vĩ: "Đa tạ cậu đã chữa khỏi bệnh cho tôi. Không lấy gì đền đáp cho xứng, xin tặng cậu mười vạn tiền. Mong cậu ở lại thong thả, đừng vội đi." Vĩ bèn ở lại đó.

 Vĩ giỏi đàn sáo. Nghe tiếng đàn từ gian nhà trên của chủ nhân, chàng hỏi gia đồng, gia đồng đáp: "Đó là con gái cưng của chủ nhân." Vĩ xin mượn cây đàn ấy mà gảy. Cô gái nghe lén, đem lòng thương mến.

 Bấy giờ nhà ông Nhâm thờ một vị thần gọi là thần Một Chân, cứ ba năm phải giết một người để cúng. Kỳ cúng đã sắp đến mà chưa tìm được người. Ông Nhâm bỗng nảy ý (?), gọi con trai đến bàn: "Người khách ở nhà ta không có họ hàng thân thích (?), có thể đem cúng thần. Ta nghe nói ơn lớn còn có kẻ không báo, huống chi chỉ là chữa một bệnh nhỏ." Rồi sai sửa soạn cỗ cúng thần, định gần nửa đêm thì giết Vĩ. Họ đã lén khóa trái cửa phòng Vĩ mà Vĩ không hay biết.

 Cô gái biết chuyện, lén cầm một con dao đưa qua khe cửa sổ, bảo Vĩ: "Nhà em thờ thần, đêm nay sẽ giết anh để tế. Anh hãy cầm dao này phá cửa sổ mà trốn, không thì chỉ lát nữa là chết. Con dao này cũng mong anh mang theo, kẻo liên lụy đến em." Vĩ sợ hãi, mồ hôi đầm đìa, vung dao, mang theo ngải, chặt song cửa sổ nhảy ra, rút then cổng mà chạy. Ông Nhâm chợt hay, dẫn hơn mười gia đồng cầm dao, cầm đuốc đuổi theo sáu bảy dặm, suýt bắt kịp. Vĩ lạc đường, hụt chân rơi xuống một cái giếng cạn lớn. Bọn đuổi theo mất dấu đành quay về.

 Vĩ tuy rơi xuống giếng nhưng có lá khô lót đỡ nên không bị thương. Đến sáng nhìn kỹ thì đó là một cái hang lớn, sâu hơn trăm trượng (một trượng khoảng ba mét), không có cách nào ra được. Bốn bên vách hõm sâu, quanh co, có thể chứa nghìn người. Giữa hang có một con rắn trắng nằm cuộn khúc, dài chừng mấy trượng. Trước mặt rắn có một cái cối đá; trên vách đá có thứ nước nhỏ giọt xuống như mạch nha, mật ong, chảy vào cối, rắn đến uống. Vĩ thấy con rắn khác thường, bèn dập đầu khấn: "Thưa Long vương, tôi không may rơi xuống đây, mong ngài thương xót, đừng hại tôi." Rồi chàng uống phần nước còn lại, thấy không còn đói khát nữa.

 Nhìn kỹ, chàng thấy môi mép con rắn cũng có bướu. Cảm kích vì rắn đã thương mình, Vĩ muốn cứu ngải cho nó, nhưng không biết lấy đâu ra lửa. Lâu sau, có đốm lửa từ xa bay vào hang. Vĩ bèn đốt ngải, thưa với rắn rồi cứu cho nó. Cái bướu rơi ngay xuống đất. Rắn lâu nay ăn uống vướng víu, nay bướu mất thấy dễ chịu lắm, bèn nhả ra một viên ngọc to một tấc (khoảng ba phân) để đền ơn. Vĩ không nhận, thưa với rắn: "Long vương làm được mây mưa, biến hóa âm dương khôn lường, phép thần biến đổi tùy lòng, ẩn hiện tùy ý, ắt có cách cứu kẻ sa cơ chìm đắm. Nếu được ngài dìu dắt cho trở về trần gian thì dù sống hay chết, tôi cũng mang ơn khắc cốt ghi xương. Tôi chỉ mong được về, không muốn ôm ngọc báu." Rắn bèn nuốt ngọc vào, uốn mình như sắp đi đâu.

 Vĩ lạy hai lạy, cưỡi lên lưng rắn mà đi. Rắn không theo miệng hang mà chỉ đi trong lòng động chừng mấy chục dặm. Trong động tối như sơn đen, chỉ có ánh sáng từ mình rắn soi lên hai bên vách, thỉnh thoảng thấy tranh vẽ những người đàn ông đời xưa, ai cũng đội mũ thắt đai. Cuối cùng chạm tới một cánh cửa đá, trên cửa có hình thú bằng vàng ngậm vòng; nơi đây sáng sủa thông thoáng. Rắn cúi đầu không đi tiếp, đặt Vĩ xuống. Vĩ tưởng đã về tới trần gian.

 Bước vào cửa, chàng chỉ thấy một gian rộng hơn trăm bước. Bốn vách hang đều đục thành phòng ốc. Chính giữa có mấy gian màn trướng bằng gấm thêu, rủ rèm màu tía thếp vàng, lại điểm ngọc trai, ngọc phỉ thúy, lấp lánh như những ngôi sao sáng kết thành chuỗi. Trước màn có lư hương bằng vàng, trên lư tạc giao long, chim loan chim phượng, rắn, chim sẻ (?), con nào cũng há miệng phun khói hương thơm ngào ngạt. Bên cạnh có ao nhỏ xây bằng vàng ngọc, chứa đầy thủy ngân, trên mặt thả những con vịt trời, chim âu đều chạm bằng ngọc quý. Quanh bốn vách có giường, đều nạm sừng tê. Trên giường bày đàn cầm, đàn sắt, sênh, sáo, trống bỏi, trống, chúc và ngữ (hai loại nhạc khí gỗ dùng để mở đầu và kết thúc bản nhạc trong nhạc lễ), nhiều không kể xiết. Vĩ nhìn kỹ thì thấy dấu tay trên các đồ vật còn mới. Chàng bàng hoàng, không đoán nổi đây là động phủ gì.

 Hồi lâu, chàng lấy đàn thử gảy. Cửa ngõ bốn vách đều mở ra, có một thị nữ nhỏ bước ra cười nói: "Ngọc Kinh Tử (tên gọi con rắn trắng) đã đưa cậu nhà họ Thôi tới rồi." Rồi quay chạy vào. Chốc lát có bốn cô gái, đều búi tóc vòng kiểu xưa, mặc áo nghê thường (áo xiêm nhiều màu như cầu vồng của tiên nữ) kéo lê, hỏi Vĩ: "Sao cậu Thôi dám tự tiện vào cung hoàng đế?" Vĩ bỏ đàn, lạy hai lạy, các cô cũng lạy đáp lễ. Vĩ hỏi: "Đã là cung hoàng đế thì hoàng đế ở đâu?" Đáp: "Ngài tạm đi dự tiệc của thần Chúc Dung (thần lửa, cai quản phương Nam)."

 Rồi các cô mời Vĩ lên giường gảy đàn. Vĩ đánh khúc "Hồ già". Các cô hỏi: "Khúc gì vậy?" Đáp: "Khúc Hồ già." Hỏi: "Hồ già là gì, chúng tôi không biết." Vĩ nói: "Thái Văn Cơ đời Hán là con gái quan trung lang Thái Ung. Nàng bị bắt sang đất Hồ (vùng các dân tộc du mục phương Bắc). Khi được về, nàng xúc động nhớ chuyện cũ ở đất Hồ, bèn gảy đàn soạn ra khúc này, mô phỏng âm điệu ai oán nghẹn ngào của tiếng kèn già (loại kèn người Hồ thổi) nơi đất Hồ." Các cô đều vui vẻ nói: "Đúng là khúc nhạc mới." Rồi sai rót rượu ngọt chuyền chén mời nhau.

 Vĩ dập đầu xin về, ý rất tha thiết. Các cô nói: "Cậu Thôi đã đến đây thì đều là duyên phận định từ kiếp trước, cần gì vội vàng, hãy tạm lưu lại. Sứ giả Dương Thành lát nữa sẽ đến, cậu có thể theo ông ấy mà về." Lại bảo Thôi: "Hoàng đế đã hứa cho Điền phu nhân nâng khăn sửa túi cho cậu (tức gả làm vợ), có thể gặp mặt ngay." Thôi không hiểu đầu đuôi ra sao, không dám đáp. Các cô sai thị nữ đi mời Điền phu nhân. Phu nhân không chịu đến, nói: "Chưa nhận chiếu của hoàng đế, không dám gặp cậu nhà họ Thôi." Mời lần nữa vẫn không đến. Các cô bảo Vĩ: "Điền phu nhân đức hạnh hiền thục, xinh đẹp, đời không ai sánh. Mong cậu khéo đối đãi với nàng; đó cũng là duyên nghiệp từ kiếp trước. Phu nhân là con gái Tề vương." Thôi hỏi: "Tề vương là ai?" Các cô đáp: "Vua tên húy là Hoành (tức Điền Hoành), người đầu đời Hán, khi nước Tề mất thì ra ở trên đảo ngoài biển."

 Một lúc sau, có bóng nắng chiếu vào chỗ ngồi. Vĩ ngẩng đầu lên, thấy phía trên có một lỗ hổng, nhìn ra được bầu trời trần gian. Bốn cô nói: "Sứ giả Dương Thành đến rồi." Liền có một con dê trắng từ trên không từ từ đáp xuống, chốc lát đã tới chỗ ngồi. Trên lưng dê có một người đàn ông áo mũ chỉnh tề, cầm cây bút lớn, cùng một thẻ tre xanh niêm phong có chữ, dâng đặt lên án hương. Bốn cô sai thị nữ đọc, trong ấy viết: "Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Quảng Châu là Từ Thân đã chết, đô phòng (quan chỉ huy việc phòng giữ một vùng) An Nam là Triệu Xương sang thay."

 Các cô rót rượu ngọt mời sứ giả, nói: "Cậu Thôi muốn về Phiên Ngung, mong ông đưa cậu đi." Sứ giả dạ vâng, quay sang bảo Vĩ: "Ngày sau cậu phải thay áo cho sứ giả và sửa sang lại nhà cửa để đền công." Vĩ chỉ dạ dạ. Bốn cô nói: "Hoàng đế có sắc lệnh ban cho cậu viên ngọc Dương toại, vật báu của nước (dương toại vốn là gương dùng để lấy lửa từ ánh mặt trời; đây là tên viên ngọc quý). Mang về đến đó sẽ có người Hồ (người ngoại quốc từ phương tây) đem mười vạn quan tiền đến đổi." Rồi sai thị nữ mở hộp ngọc lấy ngọc trao cho Vĩ.

 Vĩ lạy hai lạy, nâng hai tay nhận, rồi thưa với bốn cô: "Tôi chưa từng chầu hầu hoàng đế, lại chẳng phải họ hàng, sao ngài vội ban tặng như thế?" Các cô đáp: "Cha cậu có đề thơ ở Việt Đài (đài của vua nước Việt), khiến Từ Thân cảm động tỉnh ngộ mà cho tu sửa lại đài. Hoàng đế cảm thấy mang ơn, cũng làm thơ họa lại. Ý ban ngọc đã bày rõ trong thơ, chẳng cần tôi nói, lẽ nào cậu không hiểu?" Vĩ nói: "Tôi không biết hoàng đế làm bài thơ gì." Các cô sai thị nữ viết lên cán bút của sứ giả Dương Thành:

 "Nghìn năm đài cũ đổ nát bên góc đường,
Một phen phiền thái thú (quan đứng đầu một quận, ở đây chỉ Từ Thân) sửa sang lại như cung điện (nguyên văn 'trát vách bằng bùn trộn hạt tiêu', cách sửa sang cung phi xưa cho thơm và ấm);
Cảm tấm lòng người lau chùi, ơn ấy biết bao nhiêu,
Xin đền người vợ đẹp và viên ngọc sáng."

 Vĩ hỏi: "Hoàng đế vốn họ tên là gì?" Các cô đáp: "Sau này cậu sẽ tự biết." Rồi dặn Vĩ: "Ngày Trung Nguyên, cậu phải bày rượu ngon cỗ đầy trong tịnh thất (phòng yên tĩnh dành để tu tập) chùa Bồ Giản ở Quảng Châu, chúng tôi sẽ đưa Điền phu nhân tới." Vĩ lạy hai lạy chào đi, sắp leo lên lưng dê của sứ giả thì các cô nói: "Biết cậu có ngải của Bào Cô, hãy để lại một ít." Vĩ để lại ngải, nhưng không biết Bào Cô là ai.

 Chớp mắt đã ra khỏi hang, chân đặt trên đất bằng, thì không thấy sứ giả và con dê đâu nữa. Nhìn sao trời thì đã canh năm. Chợt nghe tiếng chuông chùa Bồ Giản, chàng tìm đến chùa, các sư mời ăn cháo sáng, rồi chàng về Quảng Châu. Trước kia Thôi có thuê một căn nhà; ngày về tới (?), chàng đến hỏi thì chủ nhà bảo đã ba năm rồi. Chủ nhà hỏi Thôi Vĩ: "Cậu đi đâu mà ba năm không về?" Vĩ không nói thật. Mở cửa ra, giường phủ bụi vẫn còn nguyên như cũ, lòng chàng rất bùi ngùi. Hỏi thăm quan thứ sử thì Từ Thân quả đã chết, Triệu Xương đã sang thay.

 Vĩ bèn đến quán của người Ba Tư, lén bán viên ngọc. Có một ông lão người Hồ vừa thấy liền phủ phục, chắp tay vái mà nói: "Cậu hẳn đã vào trong mộ Nam Việt vương Triệu Đà (vị vua lập ra nước Nam Việt cuối đời Tần, đầu đời Hán) mà ra, không thì chẳng thể có được báu vật này, vì Triệu Đà đã đem ngọc này chôn theo mình." Thôi bèn kể thật mọi chuyện, lúc ấy mới biết hoàng đế chính là Triệu Đà, bởi Đà từng xưng là Nam Việt Vũ Đế. Người Hồ đưa đủ mười vạn quan tiền đổi lấy ngọc.

 Thôi hỏi người Hồ: "Ông nhờ đâu mà nhận ra?" Đáp: "Đây là ngọc Dương toại, báu vật của nước Đại Thực (tên người Trung Hoa gọi đế quốc Ả Rập) chúng tôi. Xưa đầu đời Hán, Triệu Đà sai người có tài lạ trèo núi vượt biển, trộm đem về Phiên Ngung, đến nay đã gần nghìn năm. Nước tôi có người tài nói rằng năm tới báu vật của nước sẽ trở về, nên vua tôi sai tôi sắm thuyền lớn, mang nhiều tiền đến Phiên Ngung tìm. Hôm nay quả nhiên tìm được." Rồi ông lấy nước ngọc ra rửa viên ngọc, ánh sáng soi rõ cả gian phòng. Người Hồ vội giương thuyền trở về Đại Thực.

 Vĩ có tiền liền sắm sửa gia sản, nhưng đi tìm sứ giả Dương Thành mãi chẳng thấy tăm hơi. Sau, có việc đến miếu Thành hoàng (vị thần giữ thành), chàng chợt thấy tượng thần giống hệt sứ giả, lại thấy trên cây bút của tượng có dòng chữ nhỏ, chính là chữ thị nữ đã viết. Chàng mới bày rượu thịt khô ra cúng, lại cho tô vẽ lại tượng và mở rộng ngôi miếu. Từ đó mới biết Dương Thành (nghĩa là "thành dê") chính là thành Quảng Châu, trong miếu có tượng năm con dê. Lại đi tìm nhà ông Nhâm, thì người già trong làng bảo đó là mộ của Nhâm Ngao, quan úy (quan võ coi quân) nước Nam Việt.

 Chàng lại lên đài điện của vua Việt, thấy bài thơ của cha mình:
"Đầu gò Việt Tỉnh tùng bách đã già,
Trên đài vua Việt cỏ thu mọc đầy;
Mộ cổ bao năm không con cháu,
Dân quê giẫm mãi thành đường cái quan."
Bên cạnh còn có bài thơ họa của vua Việt, nét chữ rất lạ. Chàng hỏi người coi đài, người ấy đáp: "Quan đại phu Từ Thân lên đài này, cảm động vì thơ của Thôi thị ngự (tức quan ngự sử Thôi Hướng), nên cho tô điểm lại đài điện, vì thế mới rực rỡ như bây giờ."

 Sau đó, sắp tới ngày Trung Nguyên, Vĩ bày cỗ thơm tinh khiết, rượu ngọt đầy đủ trong phòng tăng ở chùa Bồ Giản. Gần nửa đêm, quả nhiên bốn cô gái đưa Điền phu nhân đến. Phu nhân dung nhan diễm lệ, phong thái thanh thoát, lời nói (?) nhã nhặn, điềm đạm. Bốn cô cùng Thôi nâng chén, cười đùa vui vẻ, gần sáng thì xin về. Thôi lạy hai lạy xong, gửi thư dâng lên vua Việt, lời lẽ khiêm nhường, lễ vật hậu hĩnh, bày tỏ lòng kính cẩn mang ơn. Rồi chàng cùng phu nhân về nhà.

 Vĩ hỏi phu nhân: "Nàng đã là con gái Tề vương, sao lại làm vợ người Nam Việt?" Phu nhân đáp: "Thiếp nước mất nhà tan, bị vua Việt bắt về làm phi tần. Vua mất, thiếp bị chôn theo, chẳng biết bây giờ là thời nào nữa. Chuyện Lịch Sinh (tức Lịch Tự Cơ, thuyết khách của Hán Cao Tổ, bị vua Tề nấu chết trong vạc) bị nấu trước mắt thiếp mà như mới hôm qua. Mỗi lần nhớ chuyện cũ, thiếp lại rơi lệ."

 Vĩ hỏi: "Bốn cô gái kia là ai?" Đáp: "Hai người do Âu Việt vương Diêu dâng lên, hai người do Mân Việt vương Vô Chư dâng lên, đều bị chôn theo vua." Lại hỏi: "Hôm trước bốn cô nhắc đến Bào Cô, đó là ai?" Đáp: "Là con gái Bào Tĩnh, vợ Cát Hồng (đạo sĩ nổi tiếng đời Tấn). Bà thường đi chữa bệnh bằng phép cứu ngải ở vùng Nam Hải." Vĩ mới kinh ngạc than rằng bà lão ngày trước chính là Bào Cô. Lại hỏi: "Sao gọi con rắn là Ngọc Kinh Tử?" Đáp: "Xưa An Kỳ Sinh (vị tiên nổi tiếng đời Tần) thường cưỡi con rồng ấy lên chầu Ngọc Kinh (kinh đô trên trời của Thượng đế theo Đạo giáo), nên gọi nó là Ngọc Kinh Tử."

 Vĩ vì ở trong hang đã uống phần nước rồng uống còn thừa, nên da dẻ trẻ lại, mịn màng, gân cốt nhẹ nhàng, khỏe khoắn. Về sau chàng sống ở Nam Hải hơn mười năm, rồi đem vàng bạc chia hết, bỏ cả gia sản, dốc lòng theo Đạo. Chàng đưa vợ lên núi La Phù tìm Bào Cô, về sau không ai biết đi đâu. (Trích từ sách "Truyền kỳ")

 Thái Bình quảng ký, quyển 34

 <Bộ Tử (nhóm sách các nhà tư tưởng và tạp thư trong cách phân loại sách cổ), loại Tiểu thuyết gia (sách chép truyện, chuyện vặt), mục Dị văn (chuyện lạ), sách Thái Bình quảng ký>

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video