Thái Bình quảng ký, quyển ba mươi lăm
Thần tiên, phần ba mươi lăm
Thành chân nhân; Bách Diệp tiên nhân; Tề Ánh
Vương Tứ Lang; Vi Đan; Phùng Đại Lượng
Thành chân nhân
Thành chân nhân (chân nhân: người tu đạo đã đắc đạo, thành tiên) không rõ tên là gì, cũng không rõ từ đâu đến. Cuối niên hiệu Khai Nguyên đời Đường, có một trung sứ (hoạn quan được vua sai đi làm việc) từ vùng Lĩnh Ngoại (miền phía nam dãy Ngũ Lĩnh) trở về, ghé vào bái yết miếu Kim Thiên (miếu thờ thần núi Hoa Sơn, được phong là Kim Thiên vương).
Cúng tế, khấn vái xong, ông nói đùa hỏi bà đồng giữ miếu: "Đại vương có ở đây không?" Bà đáp: "Không có ở đây." Trung sứ lấy làm lạ trước câu trả lời ấy, bèn gặng hỏi: "Đại vương đi đâu mà bảo là không có ở đây?" Bà đồng đáp: "Ngài ra ngoài cửa ải ba mươi dặm để đón Thành chân nhân đấy thôi."
Trung sứ lập tức sai người ra cửa ải chờ. Có một đạo sĩ áo rách, đeo túi vải, từ ngoài cửa ải đi vào. Hỏi thì biết ông họ Thành. Trung sứ mời ông vào nhà trạm, hỏi ông tu tập những gì thì ông đều không đáp. Trung sứ cho ông cưỡi ngựa trạm về kinh, để ông ở nhà riêng của mình, rồi bí mật tâu chuyện ấy lên vua.
Vua [Huyền] Tông rất lấy làm lạ, cho triệu vào nội điện, xếp cho ở viện Bồng Lai. Vua xuống chiếu hỏi về đạo thuật và những điều ông tu luyện, ông đều chỉ chắp tay im lặng, không trả lời được, chỉ thấy là người chất phác, mộc mạc mà thôi. Hơn nửa năm sau, ông khẩn khoản xin về núi. Vì chẳng hỏi được gì ở ông, vua cũng để ông đi đâu tùy ý. Ông xách túi vải từ nội điện thong thả bước đi, ai trông thấy cũng đều cười.
Người coi việc đến quét dọn chỗ ông ở, thay màn trướng, thì thấy trên vách có đề mấy câu: "Đường Thục đi về nam, quân Yên từ bắc tới; vốn định ban ngày bay lên trời, hãy xem rồng đen uống nước sông Vị." Chữ ấy càng cạo rửa lại càng rõ. Chuyện được tâu lên, vua im lặng hồi lâu, cũng ngẫm nghĩ lại nhiều về ông. Về sau, An Lộc Sơn khởi binh ở đất Yên, xa giá nhà vua chạy sang đất Thục, mọi việc đều đúng như lời ông (?). (Trích từ "Tiên truyện thập di")
Bách Diệp tiên nhân
Bách Diệp tiên nhân (tiên nhân lá bách) tên là Điền Loan, nhà ở Trường An, đời đời có người làm quan. Đến đời Loan, nhà giàu có, nhưng năm, sáu anh em trai đều chết yểu khi chưa đến ba mươi tuổi. Loan hai mươi lăm tuổi, mẹ rất lo, chính Loan cũng sợ hãi. Loan thường nghe nói người tu đạo có phép sống lâu, bèn vào núi Hoa Sơn tìm hỏi bạn đạo chân chính, lòng mong mỏi hết sức tha thiết.
Còn cách chân núi vài chục dặm, Loan gặp một vị đạo sĩ đội mũ vàng từ trong núi đi ra, bèn vái chào, xin chỉ cho bí quyết. Đạo sĩ ngẩng đầu chỉ vào cây bách mà bảo: "Đây chính là thuốc trường sinh, việc gì phải tìm nơi sâu xa, chỉ xem chí của ngươi thế nào thôi."
Loan bèn tìm đọc các phương thuốc tiên, thấy chép rằng cây trắc bách (một loài cây bách lá dẹt) uống lâu không thôi thì có thể sống lâu. Loan bèn hái lá bách phơi khô, tán thành bột mà uống, lại kiêng bớt đồ tanh và các thứ hành tỏi cay nồng, lòng chí chuyên nhất. Uống được sáu, bảy mươi ngày, chưa thấy ích lợi gì khác, chỉ thấy thỉnh thoảng bứt rứt khó chịu, nhưng vẫn uống mãi không bỏ.
Được hơn hai năm thì phát bệnh, đầu và mắt đau như muốn vỡ, khắp người nổi mụn nhọt. Mẹ khóc mà nói: "Vốn định kéo dài tuổi thọ, nay lại bị thuốc giết chết." Thế nhưng ý Loan trước sau không bỏ, vẫn cứ uống. Đến bảy, tám năm, bệnh càng nặng, người nóng như lửa, không ai đến gần được, ai cũng ngửi thấy mùi lá bách. Các mụn nhọt lở loét, nước vàng chảy khắp mình, dính như keo. Mẹ cũng nghĩ là con sẽ chết.
Bỗng Loan tự nói: "Người nay đã khá hơn một chút, cần tắm gội một lần." Bèn sai đặt một thùng lớn nước ấm trong phòng, mấy người khiêng Loan đặt nằm vào trong thùng. Từ khi bệnh đến giờ đã hơn mười ngày không ngủ, bỗng thấy như muốn ngủ, Loan bèn bảo người hầu đóng cửa lại, đừng làm kinh động. Rồi Loan ngủ trong thùng ba ngày mới tỉnh, gọi người đỡ dậy.
Bao nhiêu mụn nhọt trên người đều đã sạch hết, da dẻ sáng sủa trắng trẻo, mày râu xanh biếc, bỗng thấy tai mắt tinh tường. Loan tự kể rằng lúc mới ngủ, mơ thấy mấy vị đạo sĩ đội mũ vàng cầm cờ tiết (cờ và gậy làm tin, dấu hiệu của sứ giả) dẫn đường đưa lên bái yết cõi Thượng Thanh (một trong những cõi trời cao nhất của Đạo giáo), lần lượt chào hết các vị tiên từ xưa đến nay. Các vị đều bảo nhau: "Tiên nhân lá bách đã đến đây."
Rồi các vị truyền cho Loan phép tiên, khắc tên Loan bằng chữ vàng vào thẻ ngọc, cất ở cõi Thượng Thanh, và dặn rằng: "Hãy tạm ở lại cõi người mà tu hành, sau này có ngôi thứ thì sẽ gọi lên." Rồi lại dẫn về.
Từ đó Loan nhịn ăn ngũ cốc, cũng không nghĩ đến ăn uống gì, sống ở Tung Dương. Đến khoảng niên hiệu Trinh Nguyên thì đã một trăm hai mươi ba tuổi, vẫn giữ dung mạo trẻ trung. Bỗng một hôm ông báo cho học trò biết, rồi không bệnh mà mất, sắc mặt không đổi. Ấy là thi giải (đắc đạo thành tiên bằng cách bỏ lại xác như người chết). Lúc lâm chung, hương thơm lạ đầy phòng, trên không nghe tiếng nhạc, ấy là ông lên cung trời Thanh Đô để đến hẹn với các vị tiên. (Trích từ "Nguyên hóa ký")
Tề Ánh
Tướng công Tề Ánh (người về sau làm tể tướng) khi đi thi tiến sĩ, đến Thượng thư tỉnh dò hỏi tin tức, nghỉ chân ở viện phía nam bộ Lễ (nơi phụ trách việc thi cử). Gặp trời mưa, chưa được ăn gì, ông bồn chồn không biết đi đâu, bèn thong thả đi dọc chân tường. Có một ông già áo trắng chống gậy, hai đứa đầy tớ nhỏ theo hầu, chắp tay chào Tề công mà nói: "Mặt trời đã lên cao, chắc ông chưa ăn gì. Chỗ tôi ở không xa, ông có thể tạm qua đó chăng?"
Ánh ngượng ngùng cảm tạ, rồi đi theo. Đến ngoài cổng, ông già nói: "Tôi đi trước, để lại một đứa đầy tớ dẫn đường cho cậu." Rồi nhảy lên con lừa trắng, đi nhanh như bay. Tề công bèn đi, đến chợ Tây, rẽ về phía bắc vào một phường yên tĩnh, thấy một ngôi nhà mới, cổng ngõ nghiêm trang sạch sẽ.
Hồi lâu ông già lại ra, hơn mười nữ tì theo hầu, ai nấy đều cầm thứ gì đó. Vào ngồi ở nhà giữa, bày biện lộng lẫy, sạch đẹp, xa hoa. Một lúc lâu, lại bày tiệc trên lầu, rượu và đồ ăn thịnh soạn, lạ lùng. Chốc lát có người vào báo có kẻ mang đến trăm nghìn đồng tiền. Ông già nói: "Đó là tiền thu được từ quán rượu. Tôi dùng một viên thuốc làm ra một vò rượu."
Đến tối, Tề công xin về. Ông già nói: "Cậu có tướng mạo khác thường. Cậu muốn làm tể tướng, hay muốn bay lên trời giữa ban ngày (tức thành tiên)?" Tề công nghĩ hồi lâu rồi nói: "Làm tể tướng." Ông già cười nói: "Sang năm nhất định thi đỗ, chức quan ấy là chắc chắn." Rồi tặng mấy chục tấm lụa, dặn: "Nhớ cẩn thận, không được nói với ai. Lúc nào rảnh thì cứ đến."
Tề công lạy tạ. Từ đó về sau ông đến mấy lần, lần nào cũng được ban tặng (?). Đến mùa xuân, quả nhiên thi đỗ. Những người đỗ cùng khoa thấy xe cộ, áo quần ông chỉnh tề, nhân lúc ông say, gặng hỏi, ông bất giác kể hết. Hơn hai mươi người cùng hẹn nhau đến bái yết.
Ông già nghe chuyện, rất hối hận. Khi họ đến, ông lấy cớ mắc bệnh tàn tật mà từ chối không gặp, mỗi người được biếu một tấm lụa, riêng gọi Tề công vào, trách rằng: "Sao ngươi lại tiết lộ khinh suất như thế? Trước đây đến cả chuyện thành tiên ngươi cũng có thể đạt được, nay thì không thành nữa rồi." Tề công đau xót tạ tội rồi ra về. Mười ngày sau quay lại thì nhà đã bán xong, không biết ông già đi đâu. (Trích từ "Dật sử")
Vương Tứ Lang
Huyện úy Lạc Dương (huyện úy: chức quan coi việc giữ trật tự, bắt trộm cướp trong huyện) là Vương Cư có một đứa cháu con vợ lẽ, tên tục là Tứ Lang. Khi nó còn bé, mẹ nó đi lấy chồng khác, nó theo mẹ đi. Từ đó về sau, khi mười năm, khi năm năm nó mới đến nhà Cư một lần, nhưng họ Vương không còn để ý đến nó nữa.
Trong niên hiệu Nguyên Hòa đời Đường, nhân kỳ tuyển bổ quan theo lệ thường, Cư từ Trịnh Châu vào kinh, đường đi qua Đông Đô (tức Lạc Dương). Vừa qua cầu Thiên Tân, bỗng Tứ Lang quỳ lạy trước ngựa, áo vải dép cỏ, dáng vẻ quê mùa như người ở núi. Cư không nhận ra, nó bèn tự nói tên mình. Cư thương xót hồi lâu.
Tứ Lang bèn nói: "Chú nay đi dự tuyển, chi phí hẳn nhiều, cháu có chút vật mọn xin dâng để giúp vào khoản ấy." Liền lấy trong ngực áo ra chừng năm lạng vàng, màu đỏ như mào gà, rồi nói: "Thứ này không thể tính giá như vàng thường được. Đến kinh, chú chỉ cần tìm Trương Bồng Tử ở chợ vàng mà giao cho, sẽ được hai trăm nghìn đồng tiền."
Cư lấy làm lạ, liền hỏi: "Lâu nay cháu ở đâu, nay lại đi đâu?" Tứ Lang đáp: "Trước kia cháu ở trong động dưới chân núi Vương Ốc, nay sắp đi núi Nga Mi. Biết chú đến đây nên chờ để bái kiến." Cư lại hỏi: "Nay cháu nghỉ trọ ở đâu?" Đáp: "Ở nhà họ Tịch, quán trọ cạnh cầu Trung Kiều."
Lúc ấy trời đang mưa nhỏ, Cư lại không mang áo mưa (?), bèn vội đi và nói: "Ta sẽ đến chỗ cháu ở ngay." Tứ Lang lại lạy mà thưa: "Lịch trình đã định ngày, e không được kính chờ chú." Cư đi thẳng về thay áo rồi đến thì Tứ Lang đã đi rồi.
Hỏi họ Tịch thì được biết: "Ông ấy có bốn, năm người vợ và thiếp, ai cũng nhan sắc khác thường, còn áo quần, yên ngựa thì xa hoa phi thường. Vị Vương xử sĩ (xử sĩ: người có học mà ở ẩn, không ra làm quan) ấy ngồi kiệu đi trước, nói là đi Kiếm Nam." Cư thầm cho là lạ, nhưng vẫn chưa tin.
Đến kinh đô, lúc ấy vật giá đắt đỏ, tiền chi tiêu khá thiếu thốn, Cư bèn bảo người đầy tớ tên Cát Nhi: "Ngươi mang thứ Tứ Lang để lại đi hỏi thử xem." Quả nhiên có Trương Bồng Tử. Cát Nhi đem vàng ra cho xem, Bồng Tử vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ, nâng vàng lên, cúi đầu sát đất mà hỏi: "Lấy được thứ này từ đâu? Muốn bao nhiêu quan tiền?" Cát Nhi liền nói: "Hai trăm nghìn thôi."
Bồng Tử bèn bày rượu thịt đãi Cát Nhi, rồi trả đúng như số tiền yêu cầu, lại nói: "Nếu còn nữa thì có thể đến lần nữa." Cát Nhi đem tiền về, Cư rất lấy làm lạ.
Hôm sau Cư tự mình đến gặp Bồng Tử. Bồng Tử nói: "Đây là vàng luyện bằng phép thuật do Vương Tứ Lang bán. Thương nhân người Hồ từ Tây Vực chuyên rình mua thứ này, giá cũng không cố định, chỉ tùy theo Tứ Lang hẹn bao nhiêu thôi; vượt quá thì không cần nhận." Cư bèn không lấy thêm nữa. Từ đó về sau, Cư để tâm dò hỏi, mong được gặp lại một lần (?), nhưng rốt cuộc không bao giờ gặp lại nữa. (Trích từ "Tập dị ký")
Vi Đan
Đại phu Vi Đan sau khi thi đỗ, đã trải qua chức ngự sử ở Tây Đài (ngự sử: quan thuộc Ngự sử đài, chuyên giám sát và tố cáo lỗi lầm của các quan). Ông vẫn thường mến đạo nhưng chưa từng gặp được ai. Ở kinh đô có một người tu đạo kết giao với Đan đã nhiều năm.
Bỗng một hôm, người ấy bảo Đan: "Lòng mến đạo của ông bền chắc, nhưng nhìn chung cốt cách (căn cơ trời phú để có thể thành tiên, thể hiện qua tướng xương) chưa thành. Tôi không thể biết hết việc ấy, ông có thể tự đến Từ Châu hỏi Hắc Lão."
Đan bèn xin nghỉ phép, đi Từ Châu. Mấy ngày dò hỏi, ai cũng bảo không có Hắc Lão. Ông gọi một viên lại trong nha môn đến hỏi: "Trong thành châu này, nhà Hắc Lão ở đâu?" Viên lại thưa: "Trong thành không có ai cả. Cách đây năm dặm, trong một khu vườn có một người họ Trần, đen đủi gầy gò, nghèo khổ, làm thuê cho người ta, thuê nửa gian nhà tranh mà ở. Người trong châu thấy ông ta đen gầy nên đều gọi là Hắc Lão (ông già đen)." Vi công nói: "Hãy mời ông ấy đến cho ta."
Viên lại đến vườn gọi, Hắc Lão nhất định không chịu đến, bèn lùa ép ông đến nhà trạm. Vi công đã mặc sẵn áo mũ quan, đứng ở cổng kính cẩn chờ. Vừa thấy mặt, Vi công liền lạy hai lạy. Hắc Lão nói: "Tôi làm thuê kiếm ăn, không biết có tội gì mà nay bị bắt đến đây, xin được sống mà trở về." Rồi lại sợ sệt hoảng hốt, muốn chạy ra cửa, nhưng bị bọn lại ngăn chặn không cho đi.
Từ giờ Thìn (khoảng 7 đến 9 giờ sáng) đến giờ Dậu (khoảng 5 đến 7 giờ chiều), Vi công lễ độ càng thêm cung kính, Hắc Lão lại càng hoảng sợ. Vi công mời ông lên nhà trên (?), rốt cuộc không được. Đến canh hai (khoảng 9 đến 11 giờ đêm), ông mới bước lên bậc thềm, nhưng không chịu ngồi vào chỗ chính. Vi công lại lạy hai lạy, xin chỉ bảo, hỏi han không thôi.
Đến canh ba (khoảng 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng), Hắc Lão bỗng nằm vật ra giường, ngáy như sấm. Vi công nơm nớp đứng trước giường. Lâu dần vì quá mệt, bất giác ông cũng nằm luôn xuống đất trước giường mà ngủ, trên người vẫn mặc áo quan.
Đến canh năm (khoảng 3 đến 5 giờ sáng), Hắc Lão dậy, lấy tay vỗ lưng Vi công mà nói: "Dậy đi, dậy đi! Ngươi có vẻ mến đạo, ta cũng quý ngươi. Nhưng nhìn chung cốt cách chưa thành tựu, hãy tạm hưởng phú quý ở cõi người, đợi khi đến lúc thích hợp, ta sẽ đến đón ngươi. Nếu không, e ngươi lạc đường. Ngày đầu thu có thể lại đến đây, ta sẽ nói hết cho ngươi." Nói xong, thoắt cái đã không thấy đâu.
Vi công trở về. Đến chiều hôm trước tiết Lập thu (tiết khí mở đầu mùa thu, vào khoảng đầu tháng Tám dương lịch), ông đến Từ Châu thì Hắc Lão đã chết vào giờ Thìn. Vi công buồn bã chôn cất ông rồi đi. Từ đó bặt tin suốt hai mươi năm.
Vi công làm Quan sát sứ Giang Tây (quan đứng đầu, giám sát việc cai trị cả một vùng gồm nhiều châu), đến nhận chức được hai năm, bỗng một hôm có một ông lão bảo người giữ cổng: "Ngươi vào báo với quan, nói là Hắc Lão đến." Vi công nghe vậy, vội vàng đến mức xỏ ngược giày chạy ra đón. Hôm sau, Vi công không bệnh mà bỗng mất. Mọi người đều nói Hắc Lão đã đón Vi công lên làm tiên. (Trích từ "Hội Xương giải di lục" (?))
Phùng Đại Lượng
Phùng Đại Lượng là người huyện Đạo Giang, nhà nghèo, mến đạo nhưng cũng không tu tập gì. Mỗi khi đạo sĩ hay người có phép thuật đi qua cửa, ông đều giữ lại tiếp đãi. Nhà chỉ có một con bò kéo cối xay để kiếm sống. Một hôm bò chết, vợ chồng nhìn nhau khóc, than: "Cơm áo trông cả vào con bò này, nay bò đã chết, lấy gì mà ăn?"
Có một đạo sĩ ở núi Từ Mẫu, mỗi lần qua nhà đều nghỉ lại mấy ngày. Lúc ấy đạo sĩ lại đến, vợ chồng đem chuyện kể lại. Đạo sĩ hỏi: "Da và sừng bò còn không?" Đáp: "Còn." Đạo sĩ liền lấy da khâu nối lại thành hình con bò, đẽo gỗ làm chân, lấy dây buộc miệng nó lại, rồi đuổi nó, con bò liền đứng dậy, béo khỏe như thường.
Đạo sĩ dặn: "Con bò này không ăn uống nữa, cứ ngày đêm sai khiến nó là được, nhưng nhớ cẩn thận đừng cởi dây ở miệng nó." Ông dùng con bò ấy kéo cối xay, sức khỏe gấp đôi bình thường. Đạo sĩ cũng không trở lại nữa. Mấy năm sau, giữa mùa nắng gắt, con bò thở rất gấp, đứa trẻ chăn bò thương nó, bèn cởi dây ở miệng ra, con bò lập tức chỉ còn lại da với xương.
Nhưng nhà ông khi ấy đã dần giàu có, chuyển sang mở quán rượu, vẫn thường thờ đạo, cầu mong cảm động mà gặp được tiên, lại hết sức làm việc cứu giúp người và vật, ưa tiếp đãi khách. Có ba, năm ông già kiếm củi đến nhà uống rượu, thường không nhắc đến chuyện tiền, ông vẫn lễ phép tiếp đãi, dù họ đến nhiều lần lại càng thêm kính trọng.
Bỗng một người nói: "Bọn ta có tám người, ngày mai sẽ cùng đến hết để cùng say một bữa, đừng lấy làm lạ vì đông người." Đến hẹn, tám ông già kiếm củi cùng đến. Một người khách lấy trong tay áo ra một cành cây nam (một loài gỗ quý), dài chừng năm, sáu tấc, trồng xuống giữa sân, rồi uống rượu thỏa thích.
Lúc ra về, họ nói: "Phiền ông bày rượu ngon, không lấy gì đền đáp. Khi cây này to bằng một thước đường kính thì của cải trong nhà sẽ lên đến trăm vạn. Lúc ấy có thể dâng tiền giúp thiên tử, để lại tên tuổi trong quốc sử. Mười năm sau, sẽ gặp nhau (?) ở cung Cự Nhân trên núi Mân, sẽ truyền cho ông phép bay lên thành tiên." Nói xong thì đi.
Mười ngày sau, cây đã vươn cao lên không trung hơn mười trượng, thân to bằng một thước đường kính. Vàng ngọc trong nhà tự đến, của báu tự chất đầy, giàu có thịnh vượng hơn hẳn, dù là nhà Trác Vương Tôn (phú hào đất Thục thời Hán) hay Mi Trúc (phú hào nổi tiếng thời Tam Quốc) cũng không bằng. Năm năm sau, vua [Huyền] Tông chạy sang đất Thục, Đại Lượng dâng ba mươi vạn quan tiền để giúp chi tiêu cho nhà nước. (Trích từ "Tiên truyện thập di")
Thái Bình quảng ký, quyển ba mươi lăm
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tùng thư lớn do triều Thanh vâng lệnh vua biên soạn)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video